{"id":23529,"date":"2023-03-07T19:16:58","date_gmt":"2023-03-07T12:16:58","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=23529"},"modified":"2023-05-17T19:29:53","modified_gmt":"2023-05-17T12:29:53","slug":"mot-giao-hoang-va-ba-tu-si-dong-ten-duoc-dat-ten-cho-bon-tieu-hanh-tinh","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/mot-giao-hoang-va-ba-tu-si-dong-ten-duoc-dat-ten-cho-bon-tieu-hanh-tinh\/","title":{"rendered":"M\u1ed8T GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u00c0 BA TU S\u0128 D\u00d2NG T\u00caN \u0110\u01af\u1ee2C \u0110\u1eb6T T\u00caN CHO B\u1ed0N TI\u1ec2U H\u00c0NH TINH"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">B\u1ed1n ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1ec3 vinh danh Gi\u00e1o ho\u00e0ng Gr\u00eag\u00f4ri\u00f4 XIII, t\u00ean khai sinh l\u00e0 Ugo Boncompagni, v\u00e0 ba tu s\u0129 D\u00f2ng T\u00ean, Johann Hagen, Bill Stoeger v\u00e0 Robert Janusz, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi \u0110\u00e0i thi\u00ean v\u0103n Vatican. Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t t\u00ean ch\u00ednh th\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Li\u00ean minh Thi\u00ean v\u0103n Qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng b\u1ed1 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng Hai.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-23530 size-full\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/thienvan.jpeg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"281\" srcset=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/thienvan.jpeg 500w, http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/thienvan-300x169.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">562971 Johannhagen, 551878 Stoeger, 565184 Janusz v\u00e0 560974 Ugoboncompagni l\u00e0 b\u1ed1n ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t theo t\u00ean c\u1ee7a ba nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u00e0i quan s\u00e1t Vatican v\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng Gr\u00eag\u00f4ri\u00f4 XIII (1502-1585), ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 ch\u00fang ta n\u1ee3 l\u1ecbch c\u1ea3i c\u00e1ch (sau n\u00e0y g\u1ecdi l\u00e0 l\u1ecbch Gr\u00e9gorien) v\u00e0 s\u1ef1 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00e0i thi\u00ean v\u0103n gi\u00e1o ho\u00e0ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00ean c\u1ee7a b\u1ed1n ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Li\u00ean minh Thi\u00ean v\u0103n Qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f4ng b\u1ed1 trong b\u1ea3n tin m\u1edbi nh\u1ea5t v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 2. \u0110\u00e0i quan s\u00e1t Thi\u00ean v\u0103n Vatican &#8211; Specola Vaticana trong ti\u1ebfng \u00dd &#8211; l\u00e0 c\u01a1 quan khoa h\u1ecdc c\u1ee7a T\u00f2a th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho c\u00e1c tu s\u0129 D\u00f2ng T\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh v\u00e0 D\u00f2ng T\u00ean<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u01a1n ba m\u01b0\u01a1i ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh ng\u00e0y nay mang t\u00ean c\u1ee7a nhi\u1ec1u tu s\u0129 D\u00f2ng T\u00ean. Trong s\u1ed1 \u0111\u00f3, Cha Christopher Clavius, \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y quy\u1ec1n b\u1edfi Gr\u00eag\u00f4ri\u00f4 XIII \u0111\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c trong d\u1ef1 \u00e1n l\u1ecbch &#8211; ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 20237 Clavius \u200b\u200b- v\u00e0 Cha Giovanni Battista Riccioli (1598-1671) ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh l\u1ea1i h\u1ec7 th\u1ed1ng danh ph\u00e1p m\u1eb7t tr\u0103ng v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng ng\u00e0y nay; ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 &#8220;Bi\u1ec3n Y\u00ean b\u00ecnh&#8221; n\u1ed5i ti\u1ebfng hi\u1ec7n nay, n\u01a1i t\u00e0u Apollo 11 h\u1ea1 c\u00e1nh, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t theo t\u00ean ng\u00e0i. V\u00ec c\u00e1c tu s\u0129 d\u00f2ng T\u00ean \u0111\u00e3 du h\u00e0nh nhi\u1ec1u n\u01a1i trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, n\u00ean c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh kh\u00e1c trong c\u00e1c ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh n\u00e0y \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho c\u00e1c khu v\u1ef1c kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Philippin (4866 Badillo), Paraguay (6438 Suarez), Trung Qu\u1ed1c (31124 Slavicek), C\u1ed9ng h\u00f2a D\u00e2n ch\u1ee7 Congo (23443 Kikwaya) v\u00e0 Argentina (2490 Bussolini). M\u1ed9t s\u1ed1 ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh kh\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo c\u00e1c nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u00e0i quan s\u00e1t Vatican, bao g\u1ed3m 302849 Richardboyle, 119248 Corbally, 14429 Coyne, 4597 Consolmagno, 23443 Kikwaya v\u00e0 11266 Macke.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u1eb7t t\u00ean cho m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo Li\u00ean minh Thi\u00ean v\u0103n Qu\u1ed1c t\u1ebf (UAI), vi\u1ec7c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh c\u1ee5 th\u1ec3 (ho\u1eb7c h\u00e0nh tinh nh\u1ecf) l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh m\u00e0, trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng th\u1eadp k\u1ef7. Khi m\u1ed9t h\u00e0nh tinh nh\u1ecf m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n, n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean t\u1ea1m th\u1eddi d\u1ef1a tr\u00ean ng\u00e0y kh\u00e1m ph\u00e1. Khi qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a v\u1eadt th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh sao cho v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng tin c\u1eady trong t\u01b0\u01a1ng lai xa, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 sau khi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t b\u1ed1n l\u1ea7n tr\u1edf l\u00ean khi n\u00f3 \u0111\u1ebfn g\u1ea7n Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, m\u1ed9t con s\u1ed1 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea5n \u0111\u1ecbnh cho n\u00f3, do Trung t\u00e2m H\u00e0nh tinh nh\u1ecf c\u1ee7a Trung t\u00e2m h\u00e0nh tinh nh\u1ecf c\u1ee7a UAI ban h\u00e0nh li\u00ean ti\u1ebfp. \u1ede giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t hi\u1ec7n ra n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean. Ngo\u00e0i ra c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y: t\u00ean v\u1eadt nu\u00f4i ho\u1eb7c t\u00ean th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p v\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u00ec l\u00fd do ch\u00ednh tr\u1ecb ho\u1eb7c qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong 100 n\u0103m sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n ho\u1eb7c ng\u00e0y di\u1ec5n ra s\u1ef1 ki\u1ec7n. Do \u0111\u00f3, quy\u1ec1n \u0111\u1eb7t t\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mua. Nh\u1eefng c\u00e1i t\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t sau \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 b\u1edfi m\u1ed9t nh\u00f3m g\u1ed3m m\u01b0\u1eddi l\u0103m nh\u00e0 thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc chuy\u00ean nghi\u1ec7p t\u1eeb kh\u1eafp n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c h\u00e0nh tinh nh\u1ecf v\u00e0 sao ch\u1ed5i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(theo <a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2023-02\/astronomie-espace-ciel-vatican-jesuites-asteroides-etoiles-foi.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Vatican News<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>B\u1ed1n ti\u1ec3u h\u00e0nh tinh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean \u0111\u1ec3 vinh danh Gi\u00e1o ho\u00e0ng Gr\u00eag\u00f4ri\u00f4 XIII, t\u00ean khai sinh l\u00e0 Ugo Boncompagni, v\u00e0 ba tu s\u0129 <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/mot-giao-hoang-va-ba-tu-si-dong-ten-duoc-dat-ten-cho-bon-tieu-hanh-tinh\/\" title=\"M\u1ed8T GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u00c0 BA TU S\u0128 D\u00d2NG T\u00caN \u0110\u01af\u1ee2C \u0110\u1eb6T T\u00caN CHO B\u1ed0N TI\u1ec2U H\u00c0NH TINH\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":23531,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8,48,122],"tags":[196],"class_list":["post-23529","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-gioi","category-ty-linh","category-duc-tin-ly-tri","tag-thien-van"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23529"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23529\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23532,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23529\/revisions\/23532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23531"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}