{"id":30655,"date":"2024-06-26T23:28:06","date_gmt":"2024-06-26T16:28:06","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=30655"},"modified":"2024-06-26T23:28:06","modified_gmt":"2024-06-26T16:28:06","slug":"tan-bao-hieu-chien-chuyen-che-vi-thien-chua-kho-hieu-duoc-khoa-chu-giai-giai-thich","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tan-bao-hieu-chien-chuyen-che-vi-thien-chua-kho-hieu-duoc-khoa-chu-giai-giai-thich\/","title":{"rendered":"T\u00c0N B\u1ea0O, HI\u1ebeU CHI\u1ebeN, CHUY\u00caN CH\u1ebe\u2026 V\u1eca \u00ab THI\u00caN CH\u00daA KH\u00d3 HI\u1ec2U \u00bb \u0110\u01af\u1ee2C KHOA CH\u00da GI\u1ea2I GI\u1ea2I TH\u00cdCH"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u00ab&nbsp;Dieu obscur&#8230; \u00bb (Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f3 hi\u1ec3u), gi\u00e1o s\u01b0 Thomas R\u00f6mer c\u1ee7a Coll\u00e8ge de France \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f3 hi\u1ec3u nh\u1ea5t trong Th\u00e1nh Kinh ti\u1ebfng Do Th\u00e1i, \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb b\u1eb1ng ki\u1ebfn \u200b\u200bth\u1ee9c ph\u00ea b\u00ecnh-l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng. M\u1ed9t t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n v\u1ec1 nghi\u00ean c\u1ee9u Th\u00e1nh Kinh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i b\u1ea3n h\u00f4m nay, v\u1ebd n\u00ean ch\u00e2n dung c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u00e0m ch\u00fang ta ng\u1ea1c nhi\u00ean.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-30656\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cain.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"438\" srcset=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cain.jpg 729w, http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cain-300x219.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kh\u00f4ng khoan nh\u01b0\u1ee3ng, gi\u1eadn d\u1eef, ghen t\u01b0\u01a1ng\u2026 H\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u00e1nh trong Th\u00e1nh Kinh Do Th\u00e1i \u2013 C\u1ef1u \u01af\u1edbc \u2013 th\u01b0\u1eddng g\u00e2y b\u1ed1i r\u1ed1i. T\u1eeb Marcion \u1edf th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 II \u0111\u1ebfn Bultmann, qua Harnack, m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng b\u1ecb c\u00e1m d\u1ed7 r\u1ea5t l\u1edbn l\u00e0 mu\u1ed1n lo\u1ea1i b\u1ecf v\u1ecb \u201cThi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f3 hi\u1ec3u\u201d n\u00e0y v\u00e0 gi\u1eef l\u1ea1i v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ed1t l\u00e0nh v\u00e0 nh\u00e2n h\u1eadu \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong T\u00e2n \u01af\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Thomas R\u00f6mer, ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef ch\u1ee9c ch\u1ee7 t\u1ecbch \u00ab&nbsp;M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng Th\u00e1nh Kinh&nbsp;\u00bb t\u1ea1i Coll\u00e8ge de France, kh\u00f4ng c\u00f3 chuy\u1ec7n n\u00e9 tr\u00e1nh v\u1ecb \u201cThi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f3 hi\u1ec3u\u201d: Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a c\u00e1c Th\u00e1nh s\u1eed v\u1ec1 m\u1eb7t l\u1ecbch s\u1eed c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 Th\u00e1nh Kinh Do Th\u00e1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u1ed9t v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e1c gi\u1ea3 gi\u1ea3i th\u00edch: Th\u00e1nh Kinh ti\u1ebfng Do Th\u00e1i \u201c<em>l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng trong kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a d\u00e2n Do Th\u00e1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa Giav\u00ea c\u1ee7a h\u1ecd<\/em>\u201d. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u Th\u00e1nh Kinh? \u0110\u1ecdc c\u00e1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u00ednh \u0111\u1ebfn ho\u00e0n c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, v\u1ed1n gi\u1ea3i th\u00edch l\u00fd do t\u1ea1i sao, v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 nh\u01b0 th\u1ebf, Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 theo c\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh Do Th\u00e1i c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed. Tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 b\u1ed9 l\u1ea1c, Ng\u00e0i chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed trong s\u1ed1 c\u00e1c \u0111\u1ec1n ch\u01b0 th\u1ea7n qu\u1ed1c gia khi Israel tr\u1edf th\u00e0nh ch\u1ebf \u0111\u1ed9 qu\u00e2n ch\u1ee7 v\u00e0o \u0111\u1ea7u thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 th\u1ee9 nh\u1ea5t tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean, r\u1ed3i tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n trong th\u1eddi k\u1ef3 ng\u01b0\u1eddi Babylon ph\u00e1 h\u1ee7y Gi\u00earusalem v\u00e0o n\u0103m 587 TCN, trong khi s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 tr\u1eebng ph\u1ea1t c\u1ee7a v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi d\u00e2n th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng b\u1ecb thu h\u1eb9p v\u00e0o nh\u1eefng quan ni\u1ec7m nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed7i ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec1u tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t m\u1eb7t c\u1ee7a v\u1ecb \u201cThi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f3 hi\u1ec3u\u201d n\u00e0y. M\u1ed9t v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa hi\u1ebfu chi\u1ebfn, n\u01a1i s\u00e1ch Gi\u00f4su\u00ea? Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cqu\u00e2n phi\u1ec7t\u201d n\u00e0y l\u1ea5y l\u1ea1i \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 c\u1ee7a \u0111\u1ebf ch\u1ebf Assyri v\u0129 \u0111\u1ea1i b\u1eb1ng c\u00e1ch \u00e1p d\u1ee5ng n\u00f3 v\u00e0o Giav\u00ea \u2013 Thi\u00ean Ch\u00faa &nbsp;\u0111\u1ec3 cho th\u1ea5y t\u00ednh tr\u1ed7i v\u01b0\u1ee3t c\u1ee7a Ng\u00e0i. M\u1ed9t v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa chuy\u00ean ch\u1ebf, trong s\u00e1ch \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb Lu\u1eadt hay trong s\u00e1ch L\u00eavi? C\u00e1c lu\u1eadt l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau ra kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u201cc\u00f4ng th\u1ee9c b\u1ea5t bi\u1ebfn\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ecdi l\u00fac, m\u1ecdi n\u01a1i, nh\u01b0ng c\u00f3 c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed1i c\u1ea3nh h\u00f3a. M\u1ed9t v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa b\u00e1o th\u00f9, trong m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e1nh v\u1ecbnh? T\u00e1c gi\u1ea3 ph\u00f3ng chi\u1ebfu mong mu\u1ed1n tr\u1ea3 th\u00f9 c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00ean Ch\u00faa, b\u1eb1ng nh\u1eefng l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi thanh luy\u1ec7n, ph\u1ea3n \u00e1nh ho\u00e0n c\u1ea3nh tuy\u1ec7t v\u1ecdng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u01b0u vong \u1edf Babylon.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc l\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng x\u00f3a b\u1ecf nh\u1eefng n\u00e9t th\u00f4 l\u1ed7 c\u1ee7a ch\u00fang \u2013 c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 s\u1ef1 sa ng\u00e3, c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 Cain v\u00e0 Abel, hay hy t\u1ebf Isaac. Nh\u01b0ng m\u1ed7i l\u1ea7n Thi\u00ean Ch\u00faa h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo m\u1ed9t l\u00f4gic m\u00e0 ph\u1ea7n n\u00e0o kh\u00f4ng th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ea3nh b\u00e1o ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng gi\u1ea3i th\u00edch qu\u00e1 nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 hi\u1ebfu th\u1eafng, c\u00f3 nguy c\u01a1 nh\u1ed1t Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0o c\u00e1c quan ni\u1ec7m nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. Thi\u00ean Ch\u00faa trong Th\u00e1nh Kinh Do Th\u00e1i l\u00e0m ch\u00fang ta ng\u1ea1c nhi\u00ean, v\u00e0 v\u1eabn ch\u01b0a ng\u1eebng \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 nh\u1eefng ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 Ng\u00e0i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>&#8220;Dieu obscur. Sexe, cruaut\u00e9 et violence dans l\u2019Ancien Testament&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>c\u1ee7a Thomas R\u00f6mer<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Labor et Fides, 196 tr., 16 \u20ac.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(theo Guillaume Daud\u00e9, nh\u1eadt b\u00e1o <a href=\"https:\/\/www.la-croix.com\/culture\/cruel-guerrier-despote-le-dieu-obscur-explique-par-l-exegese-20240626\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">La Croix<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch \u00ab&nbsp;Dieu obscur&#8230; \u00bb (Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f3 hi\u1ec3u), gi\u00e1o s\u01b0 Thomas R\u00f6mer c\u1ee7a Coll\u00e8ge de France \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f3 <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tan-bao-hieu-chien-chuyen-che-vi-thien-chua-kho-hieu-duoc-khoa-chu-giai-giai-thich\/\" title=\"T\u00c0N B\u1ea0O, HI\u1ebeU CHI\u1ebeN, CHUY\u00caN CH\u1ebe\u2026 V\u1eca \u00ab THI\u00caN CH\u00daA KH\u00d3 HI\u1ec2U \u00bb \u0110\u01af\u1ee2C KHOA CH\u00da GI\u1ea2I GI\u1ea2I TH\u00cdCH\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":20598,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[74,33,72,8,48],"tags":[],"class_list":["post-30655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cuu-uoc","category-tam-linh","category-thanh-kinh","category-the-gioi","category-ty-linh"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30655"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30657,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30655\/revisions\/30657"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20598"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}