Vào ngày 26/9, đền thánh Lộ Đức đã gửi hồ sơ xin đưa cuộc rước kiệu Đức Mẹ truyền thống vào di sản văn hóa phi vật thể của Pháp. Quyết định của Bộ Văn hóa sẽ được đưa ra trong vài tuần tới. Truyền thống tâm linh này, bắt nguồn sâu xa ở đền thánh, quy tụ hàng ngàn người hành hương mỗi năm đến Hang đá Đức Mẹ.
Hình ảnh này được cả thế giới biết đến: những người hành hương, tay cầm đèn nến, tiến bước hướng về Vương cung thánh đường Đức Bà Lourdes đang khi hát bài Ave Maria. Cùng nhau, họ làm thành giống như một chuỗi ánh sáng vĩ đại mang tất cả những ý cầu nguyện của thế giới này đến dưới chân Đức Trinh Nữ, trong khi màn đêm bao phủ mặt đất. Cuộc rước kiệu Đức Mẹ này, diễn ra hàng ngày từ tháng 4 đến tháng 11 lúc 9 giờ tối, là một phần không thể thiếu của đền thánh Lộ Đức và có thể được xếp hạng là di sản văn hóa phi vật thể của Pháp.
Cách đây hai năm, đền thánh đã bắt đầu quá trình với Bộ Văn hóa để đạt được quy chế này. Ra mắt vào tháng 3 năm 2008, Danh mục Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia nhằm mục đích liệt kê các “lễ nghi sinh hoạt”, trong đó có các lễ hội thành phố và cộng đồng, các truyền thống và biểu đạt truyền khẩu (bài hát, lời cầu nguyện, ngôn ngữ vùng, v.v.), các kiến thức kinh nghiệm truyền thống và tổ tiên, v.v. Danh sách này được cập nhật thường xuyên và cuộc rước kiệu nến của đền thánh cũng có thể nằm trong danh sách này. Đền thánh chính thức chuyển hồ sơ vào ngày 26/9.
Robin Dupont, người phụ trách di sản, và Nicolas Dargegen, người chịu trách nhiệm về kho lưu trữ của đền thánh, giải thích với Aleteia: “Cách tiếp cận này không nhằm mục đích bảo vệ cuộc rước kiệu vốn không có nguy cơ biến mất, nhưng góp phần làm cho nó được biết đến nhiều hơn, và thậm chí còn hơn thế nữa là thông điệp của thánh đường và Đức Trinh Nữ”. “Việc đưa nó vào di sản phi vật thể của Pháp trên hết là công nhận tính bền vững của một truyền thống sống động được thực hiện tại đền thánh trong hơn 160 năm”.
Một cuộc rước kiệu có từ năm 1863
Cuộc rước kiệu nến ở Lộ Đức bắt đầu vào khoảng năm 1863: ngay sau khi Đức Trinh Nữ Maria hiện ra với Bernadette Soubirous, các tín hữu đã tự phát tổ chức các đêm canh thức cầu nguyện với nến, lặp lại cử chỉ Bernadette đến hang động với cây nến trên tay. Bối cảnh tâm linh và bình dân này đánh dấu sự khởi đầu của cuộc rước kiệu, vốn nhanh chóng tổ chức các cuộc tụ họp lớn tại đền thánh. Ngày nay, cuộc rước kiệu quy tụ hàng nghìn người hành hương từ khắp nơi trên thế giới vào mỗi buổi tối từ tháng 4 đến tháng 10. Con số này thay đổi tùy theo mùa, nhưng trong các cuộc hành hương lớn như Lễ Đức Mẹ Lên Trời, có thể quy tụ tới 10.000 người hoặc hơn.
Sau thánh lễ buổi tối, các tín hữu tập trung tại sân trước đền thánh, mỗi người cầm đèn nến. Cuộc rước bắt đầu từ sân trước đến Hang đá, với âm thanh của bài thánh ca Ave Maria được hát bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Trong bầu không khí hồi tâm và sáng ngời, những người hành hương vừa tiến bước vừa suy niệm các mầu nhiệm Kinh Mân Côi.
Một giai đoạn trước UNESCO
Quá trình lâu dài và đòi hỏi này diễn ra trong nhiều giai đoạn. Đầu tiên, nó đòi hỏi phải xác định truyền thống và huy động cộng đồng cưu mang nó. Sau đó, phải biên soạn một hồ sơ đầy đủ, bao gồm mô tả chi tiết và sự đồng thuận và gửi đến Bộ Văn hóa. Bộ này giao đơn xin cho một ủy ban chuyên môn. Nếu ý kiến tán thành, thì thực hành này chính thức được đưa vào danh mục. Đền thánh đang ở giai đoạn cuối cùng này. “Chúng tôi đã gửi hồ sơ của mình cùng với một loạt lời chứng từ cả giới giáo dân và giáo sĩ, trong đó giải thích tầm quan trọng của cuộc rước kiệu này đối với Lộ Đức. Rõ ràng là từ quan điểm tâm linh, nhưng không chỉ thế: cuộc rước kiệu cũng là một dấu ấn thiết yếu cho nền kinh tế địa phương”, Nicolas Dargegen nêu rõ và đồng thời nhắc lại “tầm mức phổ quát của sứ điệp Lộ Đức”. Việc đăng ký này sau đó có thể mở đường cho khả năng nộp đơn … lên UNESCO. Nhưng đó lại là một câu chuyện khác, Robin Dupont mỉm cười và cho biết “mọi thứ đều có thời điểm của nó”.
Tý Linh
(theo Cécile Séveirac, Aleteia)