{"id":13270,"date":"2020-11-10T13:06:30","date_gmt":"2020-11-10T06:06:30","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=13270"},"modified":"2020-11-10T20:08:24","modified_gmt":"2020-11-10T13:08:24","slug":"trao-ban-su-song","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/trao-ban-su-song\/","title":{"rendered":"TRAO BAN S\u1ef0 S\u1ed0NG"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em>LTS. B\u00e0i n\u00e0y n\u1eb1m trong kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 Lu\u00e2n l\u00fd h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c Cha Luc Cr\u00e9py (nay l\u00e0 Gi\u00e1m m\u1ee5c) bi\u00ean so\u1ea1n v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i Ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Orl\u00e9ans, Ph\u00e1p. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n ng\u1eef v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt th\u00eam \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a v\u00e0o kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 Lu\u00e2n l\u00fd h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh t\u1ea1i \u0110\u1ea1i Ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Hu\u1ebf t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m nay. H\u00f4m nay, ch\u00fang t\u00f4i ph\u1ed5 bi\u1ebfn cho c\u00f4ng ch\u00fang \u0111\u1ec3 gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, nh\u1ea5t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o, hi\u1ec3u quan \u0111i\u1ec3m C\u00f4ng gi\u00e1o v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u1eeba thai v\u00e0 ph\u00e1 thai.<\/em> <!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trao ban s\u1ef1 s\u1ed1ng \u2013 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i \u2013 l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ec1u k\u00edch thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u00e0n nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00e1c thi\u1ec7n \u00edch v\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00f4i l\u1ee9a v\u00e0 vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n&nbsp; con c\u00e1i, ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u00e0 sinh s\u1ea3n. T\u1ea5t c\u1ea3 n\u1eb1m trong \u01a1n g\u1ecdi h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, \u01a1n g\u1ecdi n\u00ean th\u00e1nh. \u1ede \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta d\u1eebng l\u1ea1i \u0111\u00e0o s\u00e2u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n v\u00e0 ph\u00e1 thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-13272\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/phathai.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"252\"><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n mang m\u1ed9t t\u1ea7m m\u1ee9c r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1960 v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt ng\u1eeba thai. S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae vitae<\/em> v\u00e0o n\u0103m 1968 \u0111\u00e3 l\u00e0m d\u1ea5y l\u1ea1i cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn quan tr\u1ecdng trong Gi\u00e1o H\u1ed9i (v\u00e0 trong x\u00e3 h\u1ed9i) v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00f4i l\u1ee9a. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1 thai kh\u00f4ng c\u00f2n b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p ph\u00e1p h\u00f3a b\u1edfi lu\u1eadt ph\u00e1p. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c quan tr\u1ecdng nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc, th\u1ea7n h\u1ecdc v\u00e0 tu \u0111\u1ee9c, th\u01b0\u1eddng g\u00e2y xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ebfu hi\u1ec3u bi\u1ebft nhau gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>I. \u0110i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>M\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn l\u1ecbch s\u1eed v\u1eafn t\u1eaft<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t v\u00e0o trong nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan kh\u00e1c nh\u01b0 quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c, d\u1ee5c v\u1ecdng, h\u00f4n nh\u00e2n trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 trong Kit\u00f4 gi\u00e1o. Trong c\u00e1c th\u1ebf k\u1ef7, n\u1ebfu c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh n\u00f3 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i theo m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 th\u1eddi \u0111\u1ea1i. Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ng\u1eeba thai v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn ch\u00fang trong x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1n ng\u1eeba thai c\u00e1ch m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 h\u01a1n, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 <em>Humanae vitae<\/em> \u0111\u00e3 tr\u1ea3 l\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn t\u1eeb th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i, tr\u01b0\u1edbc k\u1ef7 nguy\u00ean Kit\u00f4 gi\u00e1o trong nhi\u1ec1u n\u1ec1n v\u0103n minh. Trong n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy-La th\u1eddi \u0111\u1ea7u Kit\u00f4 gi\u00e1o, n\u1ebfu \u0111\u1ebf ch\u1ebf R\u00f4ma khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n, th\u00ec c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng&nbsp;:ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p giao h\u1ee3p n\u1eeda ch\u1eebng, thu\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, thu\u1ed1c b\u00f4i d\u1ebbo cho c\u00e1c c\u01a1 quan sinh d\u1ee5c, thu\u1ed1c di\u1ec7t tinh tr\u00f9ng, s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c th\u1eddi gian kh\u00f4ng sinh s\u1ea3n, bao b\u1ea3o v\u1ec7\u2026Tuy nhi\u00ean, th\u1eadt kh\u00f3 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh trong ch\u1eebng m\u1ef1c n\u00e0o vi\u1ec7c ng\u1eeba thai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0o th\u1eddi n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp tr\u1ef1c ti\u1ebfp, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean ch\u00ednh vi\u1ec7c \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi c\u00e1c tr\u00e0o l\u01b0u xung quanh (kh\u1eafc k\u1ef7, ng\u1ed9 gi\u00e1o\u2026) m\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y suy t\u01b0 c\u1ee7a c\u00e1c Gi\u00e1o Ph\u1ee5 v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u00ednh d\u1ee5c. M\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c Gi\u00e1o Ph\u1ee5 bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb nh\u1eefng th\u1ef1c h\u00e0nh ng\u1eeba thai v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 ph\u00e1 thai. Nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn chi\u1ec1u k\u00edch sinh s\u1ea3n trong quan h\u1ec7 v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u1ed1 gi\u00e1c vi\u1ec7c ng\u1eeba thai. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch h\u00f4n nh\u00e2n, v\u00e0 c\u00e1ch ri\u00eang m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft v\u00e0 vi\u1ec7c ph\u1ea9m tr\u1eadt h\u00f3a gi\u1eefa sinh s\u1ea3n v\u00e0 d\u1ee5c v\u1ecdng, trong nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 s\u1ebd l\u00e0 khung suy t\u01b0 trong \u0111\u00f3 suy t\u01b0 v\u1ec1 ng\u1eeba thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0o n\u0103m 1924, Ogino cho th\u1ea5y s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1eefng chu k\u1ef3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00e0 nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 quan tr\u1ecdng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n. Nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft y khoa n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab&nbsp;t\u1ef1 nhi\u00ean&nbsp;\u00bb. V\u00e0o n\u0103m 1960, vi\u00ean thu\u1ed1c ng\u1eeba thai \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n \u1edf Hoa K\u1ef3. C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0ng \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u00e3 d\u00e0nh ri\u00eang cho ng\u00e0i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y v\u00e0 giao ph\u00f3 n\u00f3 cho m\u1ed9t \u1ee7y ban ngo\u00e0i c\u00f4ng \u0111\u1ed3ng m\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1966 \u0111\u1ec7 tr\u00ecnh cho ng\u00e0i nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn c\u1ee7a \u1ee7y ban. Ng\u00e0y 29\/7\/1968, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae vitae<\/em>. Ti\u1ebfp theo sau, trong nh\u1eefng v\u0103n ki\u1ec7n b\u00e0n c\u00e1ch ri\u00eang v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, hu\u1ea5n quy\u1ec1n s\u1ebd t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 g\u1eafn b\u00f3 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li>Nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n<\/li>\n<\/ol>\n<p>C\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai kh\u00e1c nhau, m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ea5t x\u01b0a, s\u1ed1 kh\u00e1c m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c y khoa kh\u00e1m ph\u00e1 g\u1ea7n \u0111\u00e2y. Ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t&nbsp;:<\/p>\n<p>a. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u00ab&nbsp;truy\u1ec1n th\u1ed1ng&nbsp;\u00bb<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Giao h\u1ee3p n\u1eeda ch\u1eebng&nbsp;: r\u00fat d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt ra v\u00e0o l\u00fac xu\u1ea5t tinh.<\/p>\n<p>+ Bao cao su.<\/p>\n<p>b. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ef1 nhi\u00ean<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai (r\u1ee5ng tr\u1ee9ng) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u0111\u1ec3 \u0111\u00f4i b\u1ea1n ki\u00eang nh\u1ecbn t\u00ednh d\u1ee5c v\u00e0o th\u1eddi gian n\u00e0y&nbsp;:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Ogino \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean s\u1ef1 quan s\u00e1t chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111o th\u00e2n nhi\u1ec7t d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 gia t\u0103ng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00e0o ng\u00e0y r\u1ee5ng tr\u1ee9ng.<\/p>\n<p>+ Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Billings d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 quan s\u00e1t ch\u1ea5t nh\u1eddn ra \u1edf c\u1eeda m\u00ecnh m\u00e0, v\u00e0o th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai, thay \u0111\u1ed5i tr\u1ea1ng th\u00e1i.<\/p>\n<p>c. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u00f3a h\u1ecdc<\/p>\n<p>Ho\u1eb7c l\u00e0 gi\u1ebft tinh tr\u00f9ng, ho\u1eb7c l\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n kh\u00f4ng cho ch\u00fang v\u00e0o t\u1eed cung. Nh\u1eefng ch\u1ea5t gi\u1ebft tinh tr\u00f9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh th\u1ee9c kem hay ch\u1ea5t x\u1ed1p.<\/p>\n<p>d. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u00f3a sinh h\u1ecdc<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng vi\u00ean thu\u1ed1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u00e1ch kh\u00e1c nhau ho\u1eb7c l\u00e0 tr\u00ean s\u1ef1 r\u1ee5ng tr\u1ee9ng, ho\u1eb7c tr\u00ean s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n c\u1ee7a tinh tr\u00f9ng (ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean ch\u1ea5t nh\u1eddn d\u1ea1 con), ho\u1eb7c tr\u00ean m\u00e0ng nh\u1ea7y c\u1ee7a t\u1eed cung (l\u00e0m t\u1ed5).<\/p>\n<p>&#8211; Thu\u1ed1c ti\u00eam v\u00e0o trong c\u01a1 ba th\u00e1ng m\u1ed9t l\u1ea7n.<\/p>\n<p>e. Nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb b\u00ean trong t\u1eed cung<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; v\u00f2ng tr\u00e1nh thai: \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t b\u00ean trong t\u1eed cung, ng\u0103n kh\u00f4ng cho tinh tr\u00f9ng x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0 l\u00e0m t\u1ed5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211; m\u00e0ng ch\u1eafn ng\u1eeba thai (v\u00e0nh ng\u0103n) \u0111\u1eb7t t\u1ea1i \u00e2m \u0111\u1ea1o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00eam v\u00e0o nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ng\u1eeba thai n\u00e0y, c\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n tuy\u1ec7t s\u1ea3n v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1eaft v\u00f2i t\u1eed cung n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00e0 \u1ed1ng d\u1eabn tinh n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau c\u00f9ng ph\u00e1 thai c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf ng\u1eeba thai v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n mang thai (interruption volontaire de grossesse:IVG) v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p RU 486<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> (tr\u01b0\u1edbc 10 tu\u1ea7n) tr\u1ee5c b\u1ecf ph\u00f4i thai.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae vitae<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI b\u00e0n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m r\u00f5 r\u00e0ng&nbsp;: \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n. N\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t m\u1ea1nh trong Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 trong x\u00e3 h\u1ed9i. N\u00f3 \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u tranh lu\u1eadn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang ta ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u1edf \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t ph\u00e1t, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha n\u00f3i v\u1edbi to\u00e0n th\u1ec3 Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n ch\u00ed, nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u v\u1ecb tr\u00ed v\u00e0 vi\u1ec7c quy chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn lu\u1eadt b\u1ea3n nhi\u00ean m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ea5y trong b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y. C\u00e1ch chung chung, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u1eb1m trong s\u1ef1 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a c\u00f4ng \u0111\u1ed3ng v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, sinh s\u1ea3n v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i. N\u1ebfu hu\u1ea5n quy\u1ec1n can thi\u1ec7p v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> (s\u1ed1 1), \u0111\u00f3 l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec v\u1ea5n \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn m\u1ed9t l\u00e3nh v\u1ef1c thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh. C\u0169ng trong chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f3, \u0110\u1ee9c Gioan-Phaol\u00f4 II, trong F.C (s\u1ed1 32), s\u1ebd nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u00e2n ch\u1ee7ng v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai (t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o). \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI cho th\u1ea5y nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t \u00ab&nbsp;<em>n\u00e3o tr\u1ea1ng ng\u1eeba thai&nbsp;<\/em>\u00bb, n\u00f3 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng h\u00f3a t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ng\u00e0i cho th\u1ea5y nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n k\u1ef9 thu\u1eadt cho nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc nh\u01b0ng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean c\u00e1ch v\u1ee3 ch\u1ed3ng nh\u1eefng ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li>C\u1ea9m nang cho c\u00e1c cha gi\u1ea3i t\u1ed9i v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1ng 2\/1997, H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng T\u00f2a Th\u00e1nh v\u1ec1 Gia \u0110\u00ecnh gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u1ed9t v\u0103n ki\u1ec7n \u2013 c\u1ea9m nang \u2013 d\u00f9ng cho c\u00e1c cha gi\u1ea3i t\u1ed9i v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n. Trong m\u1ee5c \u0111\u00edch gi\u00fap cho c\u00e1c cha gi\u1ea3i t\u1ed9i h\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u1ed1t h\u01a1n cho c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng tr\u1ebb trong \u01a1n g\u1ecdi l\u00e0m cha l\u00e0m m\u1eb9 c\u1ee7a h\u1ecd, v\u0103n ki\u1ec7n n\u00e0y nh\u1eafc l\u1ea1i cho c\u00e1c cha gi\u1ea3i t\u1ed9i nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng l\u1edbn c\u1ee7a gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh trong h\u00f4n nh\u00e2n t\u1eeb nh\u1eefng b\u1ea3n v\u0103n hu\u1ea5n quy\u1ec1n c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX (t\u1eeb Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Casti Connubii<\/em> c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Pi\u00f4 XI \u0111\u1ebfn \u00ab&nbsp;Th\u01b0 g\u1edfi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh&nbsp;\u00bb c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gioan-Phaol\u00f4 II ). V\u0103n ki\u1ec7n n\u00e0y t\u00f3m t\u1eaft nh\u1eefng quy lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd l\u1edbn c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ee9a \u0111\u00f4i. Sau khi \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c n\u00ean th\u00e1nh trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, c\u00e1ch ri\u00eang trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ee3p ph\u00e1p c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u2018t\u1ef1 nhi\u00ean\u2019, nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c cha gi\u1ea3i t\u1ed9i ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u1ed1i nh\u00e2n v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh s\u1ea3n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m. C\u00e1c ng\u00e0i ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn <em>b\u1ed1n kh\u00eda c\u1ea1nh<\/em> (s\u1ed1 3, 1)&nbsp;: a) m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u00e2n t\u1eeb, b) s\u1ef1 c\u1ea9n tr\u1ecdng v\u00e0 kh\u00f4n ngoan trong nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed9i l\u1ed7i trong l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh n\u00e0y,&nbsp; c) s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ed1i nh\u00e2n \u0111\u1ec3 cho h\u1ed1i nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed1i l\u1ed7i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ed1i nh\u00e2n x\u01b0ng c\u00e1c t\u1ed9i tr\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh, d) nh\u1eefng l\u1eddi khuy\u00ean b\u1ea3o cho ph\u00e9p h\u1ed1i nh\u00e2n ti\u1ebfn b\u1ed9 d\u1ea7n tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00ean th\u00e1nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1ed1i nh\u00e2n s\u1eed d\u1ee5ng bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u1eeba thai, cha gi\u1ea3i t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi c\u00e1ch kh\u00f4n ngoan v\u00e0 th\u1eadn tr\u1ecdng nh\u1eafc l\u1ea1i cho \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 ph\u1ea9m ch\u1ea5t lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a h\u00e0nh vi n\u00e0y, t\u1ee9c l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 trao hi\u1ebfn to\u00e0n v\u1eb9n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. Tuy nhi\u00ean, \u00ab&nbsp;tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh h\u00f4n nh\u00e2n, ta ph\u1ea3i l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn nguy\u00ean t\u1eafc lu\u00f4n c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb, theo \u0111\u00f3 t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 n\u00ean \u0111\u1ec3 cho h\u1ed1i nh\u00e2n s\u1ed1ng theo \u00fd ngay l\u00e0nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u00e0 s\u1ef1 sai l\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c quy tr\u00e1ch cho s\u1ef1 sai l\u1ea7m b\u1ea5t kh\u1ea3 th\u1eafng, v\u1ec1 ph\u00eda ch\u1ee7 th\u1ec3&nbsp;; khi ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc h\u1ed1i nh\u00e2n, d\u00f9 mu\u1ed1n s\u1ed1ng \u0111\u1ee9c tin, h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch s\u1ed1ng v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ph\u1ea1m t\u1ed9i c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 3,8). Th\u1ebf nh\u01b0ng, cha gi\u1ea3i t\u1ed9i ph\u1ea3i h\u1ebft s\u1ee9c th\u1ee9c t\u1ec9nh l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed1i nh\u00e2n. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh n\u00e0y, lu\u1eadt ti\u1ec7m ti\u1ebfn \u2013 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1ee7a lu\u1eadt \u2013 h\u1ec7 t\u1ea1i vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111o\u1ea1n tuy\u1ec7t d\u1ee9t kho\u00e1t v\u1edbi t\u1ed9i l\u1ed7i v\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh d\u1ea7n d\u1ea7n h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb (s\u1ed1 3,9).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cha gi\u1ea3i t\u1ed9i c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng l\u1edbn lao v\u00e0o \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch v\u00e0 c\u1ea3 v\u00e0o \u00fd mu\u1ed1n ngay l\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ed1i nh\u00e2n mu\u1ed1n chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1ed9i l\u1ed7i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh h\u00f4n nh\u00e2n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 m\u00e0 ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu l\u00e0m cho h\u00e0nh vi ph\u1ed1i h\u1ee3p kh\u00f4ng sinh s\u1ea3n (3,13). C\u00e1ch chung chung, c\u00e1c linh m\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi gi\u1ea3i th\u00edch gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1ch ri\u00eang gi\u00fap cho hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 l\u00f4i k\u00e9o s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn t\u00ednh nghi\u00eam tr\u1ecdng lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00e1 thai, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh vi ng\u1eeba thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>II. Ph\u00e1 thai<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1 thai l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0m d\u1ea5y l\u00ean nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng, v\u00ec n\u00f3 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng nh\u01b0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng, t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a ph\u00f4i thai, c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u2026 T\u1eeb nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u00e3 l\u00ean \u00e1n vi\u1ec7c ph\u00e1 thai v\u00e0 s\u1ef1 l\u00ean \u00e1n n\u00e0y v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c trong su\u1ed1t d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh trong c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a hu\u1ea5n quy\u1ec1n v\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. G\u1ea7n \u0111\u00e2y, nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u1ea1t t\u1ed9i ph\u00e1 thai v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u01a1i l\u1ea1i cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn, c\u00e1ch ri\u00eang v\u1ec1 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa lu\u1eadt ph\u00e1p v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p, do \u0111\u00f3 c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn, m\u1ed9t m\u1eb7t, s\u1ef1 s\u1ed1ng s\u01a1 sinh v\u00e0 quy ch\u1ebf c\u1ee7a ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 m\u1eb7t kh\u00e1c, c\u1ea7n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 thai, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u00e2m l\u00fd, x\u00e3 h\u1ed9i, kinh t\u1ebf v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i n\u01a1i h\u1ecd s\u1ed1ng.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Quy ch\u1ebf ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>1.1. M\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1eddi s\u1ef1<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ea5n \u0111\u1ec1 quy ch\u1ebf ph\u00f4i thai l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng h\u00f4m nay. Ch\u1ec9 c\u1ea7n n\u00eau d\u1eabn&nbsp;v\u00e0i \u00fd t\u01b0\u1edfng:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u1ede \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t ph\u00e1t, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00f4i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ngu\u1ed3n g\u1ed1c s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. Ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn ngu\u1ed3n g\u1ed1c, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn c\u00e1c chi\u1ec1u k\u00edch s\u00e2u xa c\u1ee7a t\u00e2m l\u00fd con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 h\u1ec7 qu\u1ea3 tr\u00ean c\u00e1ch th\u1ee9c m\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1&nbsp; c\u1eadp v\u1edbi\u2026H\u1ebft th\u1ea3y ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua giai \u0111o\u1ea1n ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00e0y\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt sinh h\u1ecdc v\u00e0 y khoa m\u00e0 cho ph\u00e9p th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u r\u1ea5t ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u1ec1 sinh v\u1eadt hay nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf t\u1ef1 nhi\u00ean (kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ed3ng c\u00e1c m\u00f4, nh\u1eefng c\u01a1 quan trong \u1ed1ng nghi\u1ec7m), c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap v\u00e0o vi\u1ec7c ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh nh\u01b0 ung th\u01b0, Parkinson.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh n\u00e0y, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1eeb nhi\u1ec1u n\u0103m nay nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Tr\u1ee3 gi\u00fap y t\u1ebf sinh s\u1ea3n (M\u00e9dicalement Assist\u00e9es (P.M.A.)), t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00f4 sinh, ngu\u1ed3n \u0111au kh\u1ed5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u \u0111\u00f4i b\u1ea1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y n\u1eb1m trong l\u00e3nh v\u1ef1c \u00ab&nbsp;\u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c sinh h\u1ecdc&nbsp;\u00bb chi\u1ebfm m\u1ed9t ch\u1ed7 quan tr\u1ecdng tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 thu\u1ed9c ph\u1ea7n nh\u1eefng b\u1eadn t\u00e2m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi nay. T\u1ea1i sao&nbsp;? X. Th\u00e9venot \u0111\u01b0a ra ba l\u00fd do<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>T\u00ednh \u0111a nguy\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi nay l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 x\u00e1c t\u00edn, nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd&nbsp;: t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean c\u00e1c l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng lu\u00e2n l\u00fd c\u00e1ch ri\u00eang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 P.M.A mang l\u1ea1i, nh\u01b0 ch\u1eb3ng h\u1ea1n s\u1ef1 chi\u1ebfn th\u1eafng tr\u00ean s\u1ef1 v\u00f4 sinh.<\/li>\n<li>T\u00ednh m\u1edbi m\u1ebb t\u1eadn c\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1&nbsp;: c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m m\u1eb9 th\u1ebf, \u0111\u00f4ng l\u1ea1nh c\u00e1c ph\u00f4i c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh \u0111\u1ec3 c\u1ea5y v\u1ec1 sau, th\u1ee5 tinh trong \u1ed1ng nghi\u1ec7m&nbsp;: nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi m\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c khoa h\u1ecdc v\u1eadn d\u1ee5ng m\u00e0 \u00edt c\u00f3 chu\u1ea9n m\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd m\u00e0 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0a ra. T\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ef1 m\u1edbi m\u1ebb c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c sinh h\u1ecdc.<\/li>\n<li>S\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5&nbsp;: nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi do c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt sinh h\u1ecdc m\u1edf ra cho ph\u00e9p \u0111\u1ebfn tr\u1ee3 gi\u00fap nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 r\u1ea5t l\u1edbn nh\u01b0 s\u1ef1 v\u00f4 sinh, b\u1ec7nh t\u1eadt\u2026 V\u00e0 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 \u0111au kh\u1ed5 n\u00e0y, c\u00e1c quy t\u1eafc hay chu\u1ea9n m\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 l\u00e0 gi\u1ea3 t\u1ea1o n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 phi nh\u00e2n. \u0110\u1ea1o \u0111\u1ee9c sinh h\u1ecdc chi\u1ebfm nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111au kh\u1ed5 r\u1ea5t nhi\u1ec1u\u2026 L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o, trong ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y, \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1ed9t n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd l\u00e0m cho s\u1ed1ng&nbsp;?<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>1.2. Ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eefa s\u1ef1 v\u1eadt v\u00e0 nh\u00e2n v\u1ecb&nbsp;: kh\u00f3 kh\u0103n \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00e2u l\u00e0 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 ph\u00f4i thai&nbsp;? Xem t\u1ef1 \u0111i\u1ec3n (Le Petit Robert 2009), ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc th\u1ea5y&nbsp;:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u00f4i&nbsp;:&nbsp; n\u01a1i con ng\u01b0\u1eddi, s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e2n c\u1eaft c\u1ee7a tr\u1ee9ng cho \u0111\u1ebfn tu\u1ea7n th\u1ee9 t\u00e1m c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong t\u1eed cung (xem \u2018b\u00e0o thai\u2019).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e0o thai&nbsp;: n\u01a1i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi, s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ee5 thai t\u1eeb th\u00e1ng ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u1ee9 ba trong t\u1eed cung. Tr\u1ee5c xu\u1ea5t b\u00e0o thai kh\u1ecfi t\u1eed cung \u2013 ph\u00e1 thai).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y, ch\u00fang ta ghi nh\u1eadn s\u1ef1 thi\u1ebfu r\u00f5 r\u00e0ng vi\u1ec7c ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u2013 c\u1ee7a m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf sinh h\u1ecdc \u2013 m\u00e0 kh\u00f4ng n\u00f3i s\u1ea3n ph\u1ea9m n\u00e0y l\u00e0 g\u00ec. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a thi\u1ebfu \u0111i chi\u1ec1u k\u00edch h\u1eefu th\u1ec3 nghi\u00eam tr\u1ecdng&nbsp;!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu mu\u1ed1n c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n v\u00e0 thu\u1ed9c tr\u1eadt t\u1ef1 h\u1eefu th\u1ec3 h\u01a1n&nbsp;: ph\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb c\u00f9ng m\u1ed9t t\u1ebf b\u00e0o&nbsp;: tr\u1ee9ng th\u1ee5 tinh&nbsp;; tr\u1ee9ng n\u00e0y \u0111\u1ebfn t\u1eeb s\u1ef1 ph\u1ed1i h\u1ee3p hai t\u1ebf b\u00e0o c\u1ee7a cha m\u1eb9 &#8211; giao t\u1eed &#8211; sau s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a tinh tr\u00f9ng v\u00e0o trong no\u00e3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u1ecfi v\u1ec1 ph\u00f4i d\u1eabn \u0111\u1ebfn xem x\u00e9t c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi so v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c. T\u1eeb \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1&nbsp;: \u00ab&nbsp;Ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi, gi\u1eefa s\u1ef1 v\u1eadt v\u00e0 nh\u00e2n v\u1ecb&nbsp;?&nbsp;\u00bb<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f4i, cho \u0111\u1ebfn m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ee5c u c\u1ee7a th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a cha m\u1eb9, c\u00e1ch ri\u00eang c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9. Quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, c\u00e1ch ri\u00eang v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n FIVETE (<strong><em>f<\/em><\/strong><em>\u00e9condation <strong>i<\/strong>n <strong>v<\/strong>itro<strong>e<\/strong>t <strong>t<\/strong>ransfert d&#8217;<strong>e<\/strong>mbryon<\/em>) m\u00e0 bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 t\u1ef1 tr\u1ecb c\u1ee7a ph\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u cho r\u1eb1ng n\u00f3 h\u1ec7 t\u1ea1i nh\u1eefng t\u1ebf b\u00e0o kh\u00f4ng c\u00f3 v\u1ebb b\u1ec1 ngo\u00e0i con ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ea5y r\u00f5 v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t li\u1ec7u nghi\u00ean c\u1ee9u tuy\u1ec7t h\u1ea3o \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u t\u1ed1t h\u01a1n nhi\u1ec1u c\u01a1 ch\u1ebf c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u00e2n chia t\u1ebf b\u00e0o v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 trong tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh n\u1eb7ng cho con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 thu\u1ed9c lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi.&nbsp; Nh\u01b0ng t\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y r\u00f5 r\u00e0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 mang l\u1ea1i cho n\u00f3 m\u1ed9t quy ch\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 lu\u00e2n l\u00fd. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi, ph\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb t\u1eeb khi th\u1ee5 thai v\u00e0 do \u0111\u00f3 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c, ph\u00f4i ch\u1ec9 tr\u1edf thanh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb hay \u00edt ra \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u01b0 nh\u00e2n v\u1ecb k\u1ec3 t\u1eeb b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i ng\u00e0y, giai \u0111o\u1ea1n m\u00e0 ph\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00e1 bi\u1ec7t h\u00f3a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1c n\u1eefa, ph\u00f4i s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb nh\u01b0ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u1ea7n thi\u1ebft suy ngh\u0129 v\u1ec1 th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb, \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0m cho m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 thu\u1ed9c lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb&nbsp;? Ch\u00fang ta ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 th\u1ebf c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra cho c\u1ef1c kia c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi&nbsp;: c\u00e1i g\u00ec l\u00e0m cho m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u00f4n m\u00ea b\u1ea5t kh\u1ea3 h\u1ed3i ph\u1ee5c, \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec trong s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00e1ch nh\u00e2n t\u1ea1o l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb hay kh\u00f4ng&nbsp;? (v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an t\u1eed). \u1ede \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh gi\u1edbi h\u1ea1n m\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m m\u1ed1c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 m\u1edd nh\u1ea1t \u0111i&nbsp;: ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ti\u00eau ch\u00ed sinh h\u1ecdc (s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n hay s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a n\u00e3o), l\u1eddi n\u00f3i, t\u1ef1 do, kh\u1ea3 n\u0103ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o t\u01b0\u01a1ng quan&nbsp;?&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>1.3. Ph\u1ea3i ch\u0103ng ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb&nbsp;?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00fd tr\u00ed, xuy\u00ean qua nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 ngo\u1ea1i hi\u1ec7n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc hay c\u1ee7a ph\u00e2n t\u00edch, c\u00f3 th\u1ec3 cho ch\u00fang ta m\u1ed9t ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ea7u ti\u00ean&nbsp;: nh\u00e2n v\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 m\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e2n x\u00e1c h\u00f3a sinh h\u1ecdc c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi (\u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 quan tr\u1ecdng&nbsp;: m\u1ed9t ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f4i chu\u1ed9t\u2026 n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ea5t li\u1ec7u th\u00ed nghi\u1ec7m t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng). Nh\u00e2n v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi m\u1ed9t b\u1ed9 gien duy nh\u1ea5t, b\u1edfi m\u1ed9t t\u00ednh d\u1ee5c, tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n sinh h\u1ecdc t\u1eeb khi th\u1ee5 thai, tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n t\u00e2m l\u00fd v\u1ec1 sau trong m\u1ed9t cu\u1ed9c ch\u01a1i t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u00e2n v\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n chia,&nbsp; l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea7n th\u00e2n th\u1ec3 l\u00e0 t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e2n v\u1ecb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng ph\u1ea9m t\u00ednh kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u00e2n v\u1ecb. Nh\u00e2n v\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 bi\u1ebft n\u00f3i, l\u1eddi n\u00f3i cho ph\u00e9p n\u00f3 mang \u00fd ngh\u0129a cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 cho th\u1ebf gi\u1edbi, l\u1eddi n\u00f3i cho ph\u00e9p n\u00f3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. L\u1eddi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee7 \u0111\u1eafc d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eeb nh\u1ecf. Nh\u00e2n v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c suy t\u01b0, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ecdn l\u1ef1a v\u00e0 th\u1ef1c thi s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh. Nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y thu\u1ed9c tr\u1eadt t\u1ef1 tri\u1ebft h\u1ecdc hay th\u1ea7n h\u1ecdc. Khoa h\u1ecdc kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1ec1 nh\u00e2n v\u1ecb, n\u00f3 l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 h\u1ea1n ch\u1ebf ph\u1ea1m vi huy\u1ec1n nhi\u1ec7m v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1eafm b\u1eaft nh\u00e2n v\u1ecb l\u00e0 g\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 ngang qua m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng quan kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u01b0ng c\u00f2n lu\u00e2n l\u00fd n\u1eefa. M\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan ngo\u1ea1i t\u1ea1i t\u00ednh \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t nh\u01b0 m\u00f4 t\u1ea3 khoa h\u1ecdc v\u1ec1 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng -, t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi nh\u00e2n v\u1ecb ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft n\u00f3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>V\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ea7n h\u1ecdc<\/em>, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng theo h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a m\u1ecdi nh\u00e2n v\u1ecb. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Kit\u00f4 h\u1eefu, m\u1ea7u nhi\u1ec7m con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng b\u1edfi m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1ec1 m\u1ea7u nhi\u1ec7m Thi\u00ean Ch\u00faa trong Ch\u00faa Kit\u00f4.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y cho ph\u00e9p l\u00e0m r\u00f5 th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng cho nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m t\u1ef1a lu\u00e2n l\u00fd, th\u00ec th\u1ebf nh\u01b0ng, v\u1eabn t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh h\u1ea1n ch\u1ebf, trong \u0111\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 hay kh\u00f4ng \u0111\u00e1p \u1ee9ng m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0y. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ph\u1ea3i ch\u0103ng c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t, m\u1ed9t m\u1eb7t, t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1eb7t kh\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng nh\u00e2n v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh&nbsp;? Hay ph\u1ea3i ch\u0103ng ph\u1ea3i k\u1ebft lu\u1eadn s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a ch\u00fang&nbsp;? N\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb t\u1ecf ra \u00edt ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng ti\u00eau ch\u00ed \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau. N\u00f3i r\u1eb1ng ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec \u0111\u1ebfn m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb, \u0111\u00f3 l\u00e0 qu\u00ean r\u1eb1ng ch\u00fang ta h\u1ebft th\u1ea3y \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi. Giai \u0111o\u1ea1n ph\u00f4i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i ch\u0103ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t&nbsp; s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng&nbsp;? Vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng nh\u00e2n v\u1ecb ph\u1ea3i ch\u0103ng n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3&nbsp;?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ea7n h\u1ecdc, nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua trong t\u1ea5t c\u1ea3 suy t\u01b0 c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i&nbsp;: h\u00e0nh vi t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 ph\u1ea3i n\u1eb1m \u1edf th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u1ee5 thai&nbsp;? T\u1eeb khi n\u00e0o con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh theo h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa&nbsp;? Tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u1eefng ph\u00f4i ch\u1ebft tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e0m t\u1ed5, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o n\u00f3i v\u1ec1 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 cho h\u1eefu th\u1ec3 ch\u1ebft non n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh&nbsp;?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>1.4. Quan \u0111i\u1ec3m C\u00f4ng gi\u00e1o&nbsp;: t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hai b\u1ea3n v\u0103n quy chi\u1ebfu t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y l\u00e0 Hu\u1ea5n th\u1ecb c\u1ee7a B\u1ed9 Gi\u00e1o L\u00fd \u0110\u1ee9c Tin \u00ab&nbsp;Donum vitae&nbsp;\u00bb (1983) v\u1ec1 vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng s\u01a1 sinh c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n, v\u00e0 Hu\u1ea5n th\u1ecb \u00ab&nbsp;Dignitas personae&nbsp;\u00bb (2008) v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd sinh h\u1ecdc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong <em>Donum vitae<\/em>, quy ch\u1ebf ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc l\u1eabn tri\u1ebft h\u1ecdc. Khi nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u00e1 v\u1ecb h\u00f3a di\u1ec5n ra t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai (I,1), Hu\u1ea5n th\u1ecb n\u00f3i r\u00f5 r\u1eb1ng \u00ab&nbsp;Hu\u1ea5n quy\u1ec1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng minh nhi\u00ean li\u00ean k\u1ebft th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o m\u1ed9t kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch tri\u1ebft h\u1ecdc, nh\u01b0ng li\u00ean t\u1ee5c t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c l\u00ean \u00e1n v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd m\u1ecdi s\u1ef1 ph\u00e1 thai c\u1ed1 \u00fd. Gi\u00e1o hu\u1ea5n n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 v\u1eabn kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i&nbsp;\u00bb (I,1).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ng\u1eafn g\u1ecdn tr\u00ean \u0111\u00e2y t\u00f3m t\u1eaft r\u00f5 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o trong l\u1ecbch s\u1eed Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quy ch\u1ebf ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp&nbsp;: k\u1ebft \u00e1n li\u00ean l\u1ec9 vi\u1ec7c ph\u00e1 thai c\u1ed1 \u00fd v\u00e0 suy t\u01b0 th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ec1 \u00ab&nbsp;s\u1ef1 ph\u00fa ban linh h\u1ed3n&nbsp;\u00bb m\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng d\u1ea5n th\u00e2n tr\u00ean quy ch\u1ebf tri\u1ebft h\u1ecdc v\u1ec1 ph\u00f4i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1 thai m\u00e0 ch\u00fang ta li\u00ean t\u1ee5c nh\u1eadn th\u1ea5y vi\u1ec7c k\u1ebft \u00e1n n\u00f3. T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 \u0111\u1ea7u ti\u00ean, Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1i l\u1eadp t\u1eadn&nbsp; c\u0103n v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c h\u00e0nh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi R\u00f4ma trong \u0111\u00f3 c\u00f3 ph\u00e1 thai<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. \u00ab&nbsp;Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 nh\u1ea5t quan xem ph\u00e1 thai l\u00e0 h\u1ed7n \u0111\u1ed9n lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nghi\u00eam tr\u1ecdng&nbsp;<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>\u00bb. Trong c\u00e1c th\u1ebf k\u1ef7 ti\u1ebfp theo, ch\u00fang ta c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y nh\u1eefng k\u1ebft \u00e1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i vi\u1ec7c ph\u00e1 thai (Augustin, T\u00f4ma Aquin\u00f4\u2026). Gi\u00e1o H\u1ed9i d\u00e0nh nhi\u1ec1u t\u1ea7m quan tr\u1ecdng cho \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u00ecnh, c\u00e1ch ri\u00eang khi m\u1ed9t chu\u1ea9n m\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd v\u1eabn li\u00ean t\u1ee5c trong l\u1ecbch s\u1eed. Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng \u00fd xem chu\u1ea9n m\u1ef1c n\u00e0y nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng lu\u00e2n l\u00fd trong \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o. Nh\u1eefng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng nh\u01b0 th\u1ebf t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng ph\u00f4i thai hay b\u00e0o thai trong t\u1eed cung v\u00e0 tr\u00ean nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab&nbsp;c\u1eaft \u0111\u1ee9t vi\u1ec7c mang thai&nbsp;\u00bb. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eadp lu\u1eadn truy\u1ec1n th\u1ed1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean vi\u1ec7c t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 s\u1ed1ng, ng\u00e0y t\u1eeb l\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt th\u1ee5 tinh trong \u1ed1ng nghi\u1ec7m t\u1ea1o ra nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u1edbi v\u1edbi vi\u1ec7c th\u1ee5 thai trong \u1ed1ng nghi\u1ec7m. C\u1ea7n c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00f4i thai&nbsp;? Quy ch\u1ebf n\u00e0o d\u00e0nh cho n\u00f3&nbsp;?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0n n\u0103m, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra. C\u00e1c t\u00e1c gi\u1ea3 Kit\u00f4 gi\u00e1o t\u1ef1 h\u1ecfi li\u1ec7u ph\u00f4i thai \u0111\u00e3 c\u00f3 h\u1ed3n thi\u00eang t\u1eeb l\u00fac \u0111\u1ea7u ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a n\u00f3 hay m\u00e3i v\u1ec1 sau. Hai tr\u00e0o l\u01b0u \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0, cho \u0111\u1ebfn <em>Donum vitae<\/em>, Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft d\u1ee9t kho\u00e1t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tranh lu\u1eadn \u0111\u00f3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00e0o l\u01b0u \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i di\u1ec7n b\u1edfi Gr\u00e9goire de Nysse (th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 IV) v\u00e0 Maxime le Confesseur (c\u00e1c Gi\u00e1o ph\u1ee5 Hy L\u1ea1p) kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ph\u00f4i thai c\u00f3 h\u1ed3n thi\u00eang t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai. C\u00e1c lu\u1eadn \u0111\u1ec1 th\u1ea7n h\u1ecdc l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u01b0\u01a1ng quan t\u1ea1o d\u1ef1ng gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 duy nh\u1ea5t linh h\u1ed3n v\u00e0 th\u00e2n x\u00e1c \u0111\u1ed1i l\u1ea1i v\u1edbi c\u00e1c lu\u1eadn \u0111\u1ec1 c\u1ee7a nh\u1ecb nguy\u00ean thuy\u1ebft l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u00ean kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 Ch\u00faa Kit\u00f4 l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa th\u1eadt v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt. N\u00f3i theo ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u00ab&nbsp;m\u1ecdi kho\u1ea3nh kh\u1eafc m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea3i qua trong su\u1ed1t s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh sinh h\u1ecdc c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ec3 thi\u1ebfu \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3. Kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o n\u00f3 \u00edt l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi h\u01a1n l\u00fac kh\u00e1c, b\u1edfi v\u00ec m\u1ecdi giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng l\u00e0 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng c\u1ea7n thi\u1ebft cho c\u0103n t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1eefu c\u01a1. T\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai trong d\u1ea1 m\u1eb9, h\u1eefu th\u1ec3\u2026lu\u00f4n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi\u2026Linh h\u1ed3n ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f9ng th\u1eddi v\u1edbi m\u1ecdi no\u00e3n ng\u01b0\u1eddi th\u1ee5 tinh v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 s\u1ed1ng th\u1ef1c s\u1ef1&nbsp;<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>\u00bb. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi ta l\u00e0m g\u00ec t\u1eeb nh\u1eefng ph\u00f4i b\u1ecb tr\u1ee5c xu\u1ea5t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u1ecfi l\u00f2ng m\u1eb9&nbsp;? Chuy\u1ec7n g\u00ec x\u1ea3y ra khi \u0111\u1ebfn ng\u00e0y th\u1ee9 14 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1ch l\u00e0m \u0111\u00f4i v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1eb7p sinh \u0111\u00f4i&nbsp;?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00e0o l\u01b0u th\u1ee9 hai (c\u00e1c Gi\u00e1o ph\u1ee5 Latinh) b\u1ecb chia r\u1ebd h\u01a1n. C\u00e1c ng\u00e0i ch\u1ea5t v\u1ea5n v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 d\u1eef b\u1eb1ng vi\u1ec7c suy ngh\u0129 v\u1ec1 t\u1ed9i nguy\u00ean t\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u00e3 mu\u1ed1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1eef. Nh\u01b0ng trong m\u1ee5c \u0111\u00edch n\u00e0y, m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb nh\u01b0 Tertulian\u00f4 (kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng vi\u1ec7c truy\u1ec1n h\u1ed3n thi\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i b\u1edfi cha m\u1eb9 (traducianisme)), \u0111\u00e3 t\u1ecf ra \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan t\u1ea1o d\u1ef1ng gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi. Ph\u1ea3n \u1ee9ng l\u1ea1i, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n hai lu\u1eadn \u0111\u1ec1, lu\u1eadn \u0111\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y (Gr\u00e9goire de Nysse) v\u1edbi th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi cha m\u1eb9 v\u00e0 linh h\u1ed3n \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ea1o d\u1ef1ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0 lu\u1eadn \u0111\u1ec1 ph\u00fa ban linh h\u1ed3n v\u1ec1&nbsp; sau. V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 13, th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 l\u1ea5y l\u1ea1i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng c\u00e1ch kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng linh h\u1ed3n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn trong m\u1ed9t th\u00e2n x\u00e1c s\u1eb5n s\u00e0ng ti\u1ebfp nh\u1eadn n\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp \u0111\u1eb7t \u0111\u00f3n nh\u1eadn n\u00f3. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1eddi \u0111\u00f3 (c\u1ea3 y h\u1ecdc c\u1ee7a Aristote), theo \u00f4ng, ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00fa b\u1ea9m linh h\u1ed3n (sau khi \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n li\u00ean ti\u1ebfp th\u1ef1c v\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt) sau 40 ng\u00e0y<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> n\u01a1i \u0111\u00e0n \u00f4ng v\u00e0 80 ng\u00e0y n\u01a1i ph\u1ee5 n\u1eef<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u0110\u00e2u l\u00e0 k\u1ebft lu\u1eadn v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed kh\u00e1 ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y c\u1ee7a suy t\u01b0 th\u1ea7n h\u1ecdc<\/em>&nbsp;? C\u00e1c ng\u00e0i \u0111\u00e3 x\u00e1c t\u00edn r\u1eb1ng m\u1ecdi di\u1ec5n t\u1eeb v\u1ec1 ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch r\u1eddi v\u1edbi di\u1ec5n t\u1eeb v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i chung, hay n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, n\u00f3i v\u1ec1 ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 n\u00f3i v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi. Cho d\u1ea7u truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 c\u0103n t\u00ednh ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi, th\u1ebf nh\u01b0ng, n\u00f3 tin r\u1eb1ng gi\u1ebft m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 \u0111ang thai ngh\u00e9n lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh vi nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u00e2n v\u1ecb hay \u0111\u1ebfn m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 \u0111ang th\u00e0nh h\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 \u00ab&nbsp;m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb ti\u1ec1m t\u00e0ng&nbsp;\u00bb (\u0111\u1ecbnh ngh\u0129a c\u1ee7a \u1ee6y ban \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c qu\u1ed1c gia Ph\u00e1p). Nh\u00e2n v\u1ecb ti\u1ec1m t\u00e0ng n\u00e0y v\u1eeba ho\u00e0n to\u00e0n gi\u1ed1ng m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u1eeba kh\u00e1c v\u1edbi n\u00f3<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gi\u00e1o H\u1ed9i, cho \u0111\u1ebfn <em>Donum vitae<\/em>,&nbsp; kh\u00f4ng b\u00e0y t\u1ecf l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng trong cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn nh\u01b0ng y\u00eau c\u1ea7u t\u00f4n tr\u1ecdng <em>ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi <u>nh\u01b0<\/u> m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb<\/em>&nbsp;: \u00ab&nbsp;K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c sinh h\u1ea1 con ng\u01b0\u1eddi ngay t\u1eeb gi\u00e2y ph\u00fat hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a n\u00f3, ngh\u0129a l\u00e0 t\u1eeb l\u00fac h\u1ee3p t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o, \u0111\u00f2i h\u1ecfi con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1ch v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n trong to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ec3 x\u00e1c v\u00e0 linh h\u1ed3n. Con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ed1i x\u1eed <em><u>nh\u01b0<\/u><\/em> m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb ngay t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai, v\u00e0 do \u0111\u00f3, ngay t\u1eeb gi\u1edd ph\u00fat \u1ea5y, ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00f3 n\u01a1i nh\u1eefng quy\u1ec1n c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb\u2026 Vi\u1ec7c nh\u1eafc l\u1ea1i gi\u00e1o l\u00fd tr\u00ean \u0111\u00e2y gi\u00fap ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ti\u00eau chu\u1ea9n c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i \u0111\u00e1p c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n khoa y sinh h\u1ecdc trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u1eb7t ra&nbsp;: n\u1ebfu ph\u00f4i thai ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i x\u1eed nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb, th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 cho to\u00e0n v\u1eb9n, ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb\u2026nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o trong khu\u00f4n kh\u1ed5 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a y khoa&nbsp;\u00bb (I,1).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00f4n tr\u1ecdng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 duy nh\u1ea5t v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n chia t\u1eeb \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn cu\u1ed1i. Kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f4n tr\u1ecdng con ng\u01b0\u1eddi n\u00eau kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00f3 trong s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3 d\u1ea7u l\u00e0 l\u00fac kh\u1edfi \u0111\u1ea7u s\u1ef1 s\u1ed1ng hay l\u00fac b\u1ec7nh t\u1eadt hay c\u00e1i ch\u1ebft. \u0110\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd l\u00e0 l\u1eddi bi\u1ec7n h\u1ed9 t\u1ed1t nh\u1ea5t v\u1ec1 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u1ebf nh\u1ecb n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy ch\u1ebf ph\u00f4i thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuy nhi\u00ean, v\u1edbi Hu\u1ea5n th\u1ecb \u00ab&nbsp;Dignitas personae&nbsp;\u00bb v\u00e0o n\u0103m 2008, Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u00e3 ti\u1ebfn th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc khi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m gi\u00e1 nh\u00e2n v\u1ecb c\u1ee7a ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hu\u1ea5n th\u1ecb n\u00e0y ra \u0111\u1eddi v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u00ab&nbsp;c\u1eadp nh\u1eadt&nbsp;\u00bb <em>Donum vitae<\/em> sau hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m (s\u1ed1 1). Trong hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m n\u00e0y, Hu\u1ea5n th\u1ecb <em>Dignitas personae<\/em> nh\u00ecn nh\u1eadn, \u00ab&nbsp;trong su\u1ed1t nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean v\u1eeba qua, c\u00e1c khoa y h\u1ecdc \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi \u1edf nh\u1eefng giai \u0111oan \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u00fang \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 bi\u1ebft t\u1ed1t h\u01a1n nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac sinh h\u1ecdc v\u00e0 ti\u1ebfn tr\u00ecnh sinh s\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3\u00bb&nbsp;(s\u1ed1 4). Nh\u1eafc l\u1ea1i \u00ab&nbsp;<em>ti\u00eau ch\u00ed lu\u00e2n l\u00fd c\u0103n b\u1ea3n<\/em>&nbsp;\u00bb lu\u00f4n c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 <em>Donum vitae<\/em> kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh tr\u00ean \u0111\u00e2y (I,1), th\u1ebf nh\u01b0ng, Hu\u1ea5n th\u1ecb 2008 cho l\u00e0m r\u00f5 r\u1eb1ng<em>Donum vitae<\/em> \u00ab&nbsp;\u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a ph\u00f4i thai nh\u01b0 l\u00e0 nh\u00e2n v\u1ecb, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng d\u1ea5n th\u00e2n minh nhi\u00ean trong m\u1ed9t kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00f3 t\u00ednh tri\u1ebft h\u1ecdc\u00bb (s\u1ed1 5), d\u00f9 n\u00f3 v\u1eabn cho th\u1ea5y \u00ab&nbsp;c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 li\u00ean h\u1ec7 n\u1ed9i t\u1ea1i gi\u1eefa chi\u1ec1u k\u00edch h\u1eefu th\u1ec3 h\u1ecdc v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a m\u1ed7i h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n linh. Cho d\u00f9 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t linh h\u1ed3n thi\u00eang li\u00eang kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 b\u1edfi b\u1ea5t c\u1ee9 vi\u1ec7c quan s\u00e1t d\u1eef ki\u1ec7n th\u1ef1c nghi\u1ec7m n\u00e0o, nh\u01b0ng ch\u00ednh nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn khoa h\u1ecdc v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi \u201ccung c\u1ea5p m\u1ed9t ch\u1ec9 d\u1eabn qu\u00fd gi\u00e1 \u0111\u1ec3 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 m\u1eb7t l\u00fd tr\u00ed m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n nh\u00e2n v\u1ecb t\u1eeb s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi: l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi (individu humain) l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb (personne humaine)?\u201d\u00bb (s\u1ed1 5). T\u1eeb \u0111\u00f3, Hu\u1ea5n thi <em>Dignitas personae<\/em> kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh&nbsp;:&nbsp;\u00ab&nbsp;th\u1ef1c t\u1ea1i c\u1ee7a h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n linh, trong su\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a n\u00f3, tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau khi sinh, kh\u00f4ng cho ph\u00e9p kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i b\u1ea3n t\u00ednh, c\u0169ng kh\u00f4ng cho ph\u00e9p kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 gi\u1ea3m d\u1ea7n gi\u00e1 tr\u1ecb lu\u00e2n l\u00fd, v\u00ec n\u00f3 s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t <em>\u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd tr\u00f2n \u0111\u1ea7y<\/em>. B\u1edfi th\u1ebf, ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi, t\u1eeb ban \u0111\u1ea7u, c\u00f3 m\u1ed9t <em>ph\u1ea9m gi\u00e1 ri\u00eang c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb<\/em>.\u00bb (s\u1ed1 5).<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li>Ph\u00e1 thai&nbsp;: m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef mu\u1ed1n ph\u00e1 b\u1ecf b\u00e0o thai c\u1ee7a m\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n m\u1edbi m\u1ebb, v\u00ec trong l\u1ecbch s\u1eed, ph\u00e1 thai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh l\u00e2u r\u1ed3i. Th\u1ebf nh\u01b0ng, ng\u00e0y nay, v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ng\u1eeba thai, th\u00ec ph\u00e1 thai v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>2.1.&nbsp; Ph\u00e1 thai&nbsp;: m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i x\u00e9 l\u00f2ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi n\u1eef<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u01a1i n\u1eef gi\u1edbi, thai ngh\u00e9n v\u00e0 kinh nguy\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i li\u00ean k\u1ebft nhau di\u1ec5n t\u1ea3 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n c\u1ee7a h\u1ecd. T\u1eeb tu\u1ed5i d\u1eady th\u00ec cho \u0111\u1ebfn th\u1eddi k\u1ef3 m\u00e3n kinh, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef s\u1ed1ng trong th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh ti\u1ebfn tr\u00ecnh d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa kinh nguy\u1ec7t v\u00e0 mang thai. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 thai l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m r\u1ea5t m\u1ea1nh tr\u00ean ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u1ec3 l\u00fd l\u1eabn t\u00e2m l\u00fd. Vi\u1ec7c mang thai \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf m\u1ee9c s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng th\u1ec3 l\u00fd t\u1eeb kh\u1edfi \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c ng\u1eebng kinh nguy\u1ec7t, nh\u1eefng bu\u1ed3n n\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i sinh l\u00fd kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng tri\u1ec7u ch\u1ee9ng n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn c\u00e1ch kh\u00e1c nhau n\u1ebfu vi\u1ec7c mang thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Thai ngh\u00e9n l\u00e0 th\u1eddi gian trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1edf th\u00e0nh m\u1eb9. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i quan tr\u1ecdng tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n c\u0103n t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n \u0111\u1eddi s\u1ed1ng l\u1ee9a \u0111\u00f4i c\u0169ng nh\u01b0 c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i. N\u1ebfu vi\u1ec7c mang thai c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m tr\u00f2n \u0111\u1ea7y v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00ecnh c\u1ea3m c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u1ec3 l\u00fd, th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m c\u00f4 t\u1ecbch, \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh hay \u00edt ra bao h\u00e0m m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. Mang thai do \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u00e0 ta c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 ngh\u1ecbch l\u00fd v\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u1eeba s\u1ed1ng m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng quan r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi th\u00e2n&nbsp; x\u00e1c c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1eeba m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u1edbi \u00ab&nbsp;ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c&nbsp;\u00bb trong th\u00e2n&nbsp; x\u00e1c m\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p vi\u1ec7c thai ngh\u00e9n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 ki\u1ebfn hay kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c mong mu\u1ed1n, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef s\u1ed1ng m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m kh\u00f3 kh\u0103n, gi\u1eefa vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn hay kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb n\u00f3. Cho d\u1ea7u c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1ebf n\u00e0o, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi n\u1eef nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh x\u00e9 l\u00f2ng trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn ch\u1ebft ch\u00f3c kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u1ee9a con m\u00ecnh \u0111ang mang. \u00ab&nbsp;N\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i, h\u00e0nh vi nh\u00e2n linh n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng quan v\u1edbi c\u00e1c chi\u1ec1u k\u00edch s\u00e2u xa v\u00e0 th\u01b0\u1eddng v\u00f4 th\u1ee9c, \u00ab&nbsp;m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 ch\u1ebft ch\u1ecdc&nbsp;\u00bb. \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u00e9t ri\u00eang c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb c\u01b0 ng\u1ee5 b\u1edfi c\u00e1i phi l\u00fd, ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi s\u1ef1 g\u00e2y h\u1ea5n c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecnh y\u00eau. V\u00e0 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef c\u01b0u mang con , h\u1ecd kh\u00f4ng tr\u00e1nh kh\u1ecfi nh\u1eefng lo \u00e2u s\u00e2u xa nh\u1ea5t&nbsp;; tr\u00e1i l\u1ea1i, h\u1ecd b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3\u2026B\u1edfi th\u1ebf, ph\u00e1 thai tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ea7n \u0111\u1ecbnh v\u1ecb trong s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>&nbsp;\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>2.2. Ph\u00e1 thai&nbsp;: m\u1ed9t h\u00e0nh vi y h\u00f3a h\u1ecdc ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t h\u00e0nh vi y h\u1ecdc<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi n\u1eef t\u1eeb l\u00e2u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1eef \u00e2m th\u1ea7m v\u1edbi vi\u1ec7c s\u1ef1 d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n x\u1ed5 thai, k\u00e8m theo m\u1ed9t t\u1ec9 l\u1ec7 ch\u1ebft cao hay nh\u1eefng r\u1eafc r\u1ed1i quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi n\u1eef. V\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00f4ng tr\u1eebng ph\u1ea1t ph\u00e1 thai hay th\u1eadm ch\u00ed khuy\u1ebfn kh\u00edch n\u00f3, th\u00ec vi\u1ec7c ph\u00e1 thai \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh vi y h\u1ecdc h\u00f3a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u00e1 thai h\u1ec7 t\u1ea1i trong vi\u1ec7c tr\u1ee5c xu\u1ea5t ph\u00f4i kh\u1ecfi t\u1eed cung. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 do \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u1ebfn \u00ab&nbsp;s\u1ea9y thai&nbsp;\u00bb. Tuy nhi\u00ean, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111ang n\u00f3i \u0111\u1ebfn, n\u00f3 h\u1ec7 t\u1ea1i vi\u1ec7c ph\u00e1 thai c\u1ed1 \u00fd, t\u1ee9c h\u00e0nh vi l\u00e0m \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n vi\u1ec7c thai ngh\u00e9n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u00e3 lu\u00f4n t\u00ecm ra nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ng\u0103n ch\u1eb7n thai ngh\u00e9n c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt kh\u00e1c nhau (thu\u1ed1c n\u01b0\u1edbc, c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5\u2026), th\u00ec nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00e0y cho th\u1ea5y nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m l\u1edbn \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe v\u00e0 ngay c\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ea1ng s\u1ed9ng c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef (vi\u1ec7c kho\u00e9t th\u1ee7ng c\u00e1c c\u01a1 quan). Ng\u00e0y nay, c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p can thi\u1ec7p cho ph\u00e9p tr\u00e1nh nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 tai h\u1ea1i n\u00e0y. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay l\u00e0&nbsp;:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p h\u00fat thai (cho \u0111\u1ebfn 12 tu\u1ea7n)&nbsp;: sau khi g\u00e2y m\u00ea\/t\u00ea v\u00e0 nong c\u1ed5 t\u1eed cung (b\u1eb1ng que kim lo\u1ea1i cong), c\u00e1i \u1edf trong t\u1eed cung \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00fat ra r\u1ed3i ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn l\u00e0 n\u1ea1o th\u00e0nh t\u1eed cung.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ tr\u1ee5c xu\u1ea5t b\u00e0o thai (sau 12 tu\u1ea7n)&nbsp;: sau khi g\u00e2y m\u00ea, ng\u01b0\u1eddi ta d\u00f9ng que \u00ab&nbsp;laminaires&nbsp;\u00bb l\u00e0m cho ph\u00e2n m\u1ea3nh b\u00e0o thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p mu\u1ed1i (sau 14 tu\u1ea7n)&nbsp;: ti\u00eam dung d\u1ecbch n\u01b0\u1edbc mu\u1ed1i v\u00e0o t\u1eed cung sau khi \u0111\u00e3 r\u00fat n\u01b0\u1edbc \u1ed1i ra. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y g\u00e2y ra s\u1ef1 nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c b\u00e0o thai v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ee5c ra&nbsp; sau s\u00e1u ti\u1ebfng do s\u1ef1 co th\u1eaft t\u1eed cung. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y gi\u1ed1ng v\u1edbi vi\u1ec7c sinh \u0111\u1ebb \u0111au \u0111\u1edbn v\u00e0 \u0111\u00f4i khi \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nguy c\u01a1 s\u00f3t nhau.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ vi\u00ean thu\u1ed1c RU 486&nbsp;: tr\u1ee5c xu\u1ea5t tr\u1ee9ng hay ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1ch chung, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn r\u1eb1ng \u2013 b\u1ea5t ch\u1ea5p vi\u1ec7c v\u1eadn d\u1ee5ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u2013 ph\u00e1 thai v\u1eabn l\u00e0 m\u1ed9t <em>h\u00e0nh vi nghi\u00eam tr\u1ecdng, hung b\u1ea1o v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ec3 l\u00fd v\u00e0 t\u00e2m l\u00fd<\/em>. Vi\u1ec7c y h\u00f3a h\u1ecdc ph\u00e1 thai \u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe chung&nbsp;: n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh vi y h\u1ecdc hay kh\u00f4ng&nbsp;? Ph\u00e1 thai, t\u1ef1 n\u00f3, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh vi y h\u1ecdc v\u00ec m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a n\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec7 t\u1ea1i t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ea3i thi\u1ec7n s\u1ee9c kh\u1ecfe hay vi\u1ec7c ch\u1eefa tr\u1ecb c\u00e1c ch\u1ee9ng b\u1ec7nh th\u1ec3 l\u00fd l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i con ng\u01b0\u1eddi (tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ph\u00e1 thai \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p gi\u1edbi h\u1ea1n). N\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ng\u01b0ng m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u. N\u00f3 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a y khoa l\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0&nbsp; ch\u1eefa l\u00e0nh (l\u1eddi th\u1ebf Hypocrate).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eadn x\u00e9t&nbsp;: <em>ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc khi sinh<\/em>&nbsp;: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt (tr\u00edch n\u01b0\u1edbc \u1ed1i, si\u00eau \u00e2m, soi ph\u00f4i, l\u1ea5y m\u00e1u thai, tr\u00edch m\u1eabu nhau\u2026) cho ph\u00e9p nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ecb th\u01b0\u1eddng. Vi\u1ec7c ti\u1ec1n ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4i b\u1ea1n y\u00eau c\u1ea7u, \u0111\u00f4i khi do b\u00e1c s\u0129 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb. Vi\u1ec7c l\u00e0m n\u00e0y cho ph\u00e9p x\u00e1c \u0111\u1ecbnh gi\u1edbi t\u00ednh c\u1ee7a \u0111\u1ee9a b\u00e9, nh\u1eefng d\u1ecb th\u01b0\u1eddng s\u1eafc th\u1ec3 (ch\u1eb3ng h\u1ea1n d\u1ecb t\u1eadt <em>trisomie 21<\/em> d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u1ec7nh \u0110ao), nh\u1eefng d\u1ecb th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u1ea7n kinh, di truy\u1ec1n\u2026Vi\u1ec7c ti\u1ec1n ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng x\u1ea5u nh\u1ea5t l\u00e0 khi c\u00f3 nh\u1eefng nguy c\u01a1 b\u1ec7nh di truy\u1ec1n v\u00e0 nhi\u1ec1u b\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean t\u00e2m h\u01a1n. \u00ab&nbsp;N\u00f3 cho bi\u1ebft t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00f4i thai khi c\u00f2n trong l\u00f2ng m\u1eb9&nbsp;; n\u00f3 cho ph\u00e9p ho\u1eb7c cho th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 can thi\u1ec7p m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1edbm h\u01a1n v\u00e0 h\u1eefu hi\u1ec7u h\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1eefa tr\u1ecb, b\u1eb1ng thu\u1ed1c men hay ph\u1eabu thu\u1eadt&nbsp;\u00bb (<em>Donum vitae<\/em>, I,2). M\u1ed9t m\u1eb7t, vi\u1ec7c ti\u1ec1n ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n n\u00e0y \u00ab&nbsp;ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a ph\u00f4i thai c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1eaft h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng nguy c\u01a1 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng&nbsp;\u00bb. M\u1eb7t kh\u00e1c, m\u1ed9t vi\u1ec7c ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n t\u00edch c\u1ef1c kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn \u0111\u1ebfn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai cho d\u1ea7u n\u00f3 n\u1eb1m trong m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m th\u1ea5y c\u00e1ch th\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng b\u1edfi cha m\u1eb9 (ph\u00f4i thai c\u00f3 t\u1eadt, mang b\u1ec7nh di truy\u1ec1n\u2026) (I,2). Vi\u1ec7c ti\u1ec1n ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n do d\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong \u00fd \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai. \u0110\u1ee9c Gioan-Phaol\u00f4 II nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u00ab&nbsp;mang m\u1ed9t d\u1ecb t\u1eadt kh\u00f4ng m\u1ea5t \u0111i nh\u1eefng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n ri\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n linh, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i d\u00e0nh s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng m\u00e0 m\u1ecdi b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u1ec1u c\u00f3 quy\u1ec1n<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>&nbsp;\u00bb. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh Kit\u00f4 gi\u00e1o, Gi\u00e1o H\u1ed9i tin r\u1eb1ng m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, cho d\u1ea7u y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5, lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2n hu\u1ec7 tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>. Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u00ab&nbsp;\u0111\u1eddi s\u1ed1ng kit\u00f4 h\u1eefu kh\u00f4ng l\u00e0m cho ch\u00fang ta tho\u00e1t kh\u1ecfi nh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 \u0111au \u0111\u1edbn. Trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta, nh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng n\u00e0y \u0111\u00f4i khi \u0111i \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 m\u1eabu thu\u1eabn v\u00e0 do \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng \u1edf ch\u00ednh trung t\u00e2m \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a ch\u00fang ta&nbsp;<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>\u00bb. C\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n ti\u1ec1n sinh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi soi s\u00e1ng suy t\u01b0 v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ecd d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Tin M\u1eebng, nh\u1eadn ra Ch\u00faa Kit\u00f4 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi b\u00e9 m\u1ecdn nh\u1ea5t.<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li><strong> Ph\u00e1 thai v\u00e0 bi\u1ec7n ph\u00e2n Kit\u00f4 gi\u00e1o<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1ch chung chung, Gi\u00e1o H\u1ed9i, xuy\u00ean qua t\u1ea5t c\u1ea3 Truy\u1ec1n th\u1ed1ng cho \u0111\u1ebfn h\u00f4m nay, x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u&nbsp; x\u1ea5u c\u1ef1c k\u1ef3 nghi\u00eam tr\u1ecdng. C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Kit\u00f4 gi\u00e1o&nbsp;: \u00ab&nbsp;S\u1ef1 s\u1ed1ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ecn gi\u1eef c\u1ea9n th\u1eadn h\u1ebft s\u1ee9c ngay t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai&nbsp;: ph\u00e1 thai v\u00e0 s\u00e1t nhi l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i \u00e1c gh\u00ea t\u1edfm&nbsp;\u00bb (GS 51,3). Nguy\u00ean t\u1eafc n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec c\u00e1ch li\u00ean t\u1ee5c trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. \u00ab&nbsp;S\u1ef1 nh\u1ea5t tr\u00ed c\u1ee7a c\u00e1c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng gia Kit\u00f4 gi\u00e1o, c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed, c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c, c\u00e1c gi\u00e1o ho\u00e0ng, tr\u01b0\u1edbc con m\u1eaft c\u1ee7a th\u1ea7n h\u1ecdc gia Kit\u00f4 gi\u00e1o, c\u00f3 m\u1ed9t tr\u1ecdng l\u01b0\u1ee3ng lu\u00e2n l\u00fd l\u1edbn lao. Qu\u1ea3 th\u1ebf, hi\u1ebfm c\u00f3 l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd n\u00e0o m\u00e0 s\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng ngh\u1ecb nh\u1ea5t tr\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf c\u1ee7a Truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u l\u1ed9<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>&nbsp;\u00bb. Trong <em>Evangelium vitae<\/em> (1995), v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, \u0110\u1ee9c Gioan-Phaol\u00f4 II \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1, v\u1edbi quy\u1ec1n \u0110\u1ea5ng k\u1ebf v\u1ecb th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, r\u1eb1ng \u00ab&nbsp;ph\u00e1 thai tr\u1ef1c ti\u1ebfp, t\u1ee9c l\u00e0 nh\u01b0 m\u1ee5c \u0111\u00edch hay ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n, lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ed7n \u0111\u1ed9n lu\u00e2n l\u00fd nghi\u00eam tr\u1ecdng, x\u00e9t nh\u01b0 l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u1ebft ch\u1ebft c\u1ed1 \u00fd m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n linh v\u00f4 t\u1ed9i&nbsp;\u00bb. Ng\u00e0i th\u00eam r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 lu\u1eadt ph\u00e1p n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho h\u00e0nh vi n\u00e0y th\u00e0nh h\u1ee3p ph\u00e1p (m\u1ed9t h\u00e0nh vi) b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p t\u1ef1 n\u1ed9i, b\u1edfi v\u00ec tr\u00e1i v\u1edbi Lu\u1eadt b\u1ea3n nhi\u00ean, \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa ghi kh\u1eafc trong t\u00e2m h\u1ed3n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh l\u00fd tr\u00ed nh\u1eadn bi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Tin M\u1eebng tuy\u00ean b\u1ed1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t s\u1ed1 l\u00fd do \u0111\u1ec3 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. Ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i g\u00ec v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3&nbsp;? Ch\u00fang ta s\u1ebd ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi X. Th\u00e9venot m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh m\u00e0 m\u1ed9t suy t\u01b0 Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 mang l\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef ch\u1ec9 thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef m\u00e0 th\u00f4i&nbsp;: theo l\u00fd lu\u1eadn n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f3 quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu nh\u01b0 m\u00ecnh mu\u1ed1n c\u00e1i b\u00e0o thai m\u00e0 h\u1ecd coi nh\u01b0 l\u00e0 ch\u00ednh h\u1ecd. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi suy ngh\u0129 n\u00e0y, tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng, v\u1ec1 m\u1eb7t nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc, b\u00e0o thai kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9. N\u00f3 kh\u00f4ng thu\u1ed9c ph\u1ea7n th\u00e2n th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, \u00ab&nbsp;n\u00f3 h\u00ecnh th\u00e0nh trong ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9&nbsp;\u00bb. Ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn, v\u1ec1 m\u1eb7t sinh h\u1ecdc, nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m di truy\u1ec1n c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 kh\u00e1c bi\u1ec7t b\u1edfi v\u00ec ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi b\u1ed9 gien c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cha. N\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t chi\u1ec1u k\u00edch x\u00e3 h\u1ed9i quan tr\u1ecdng v\u00e0 n\u1eb1m trong m\u1ed9t m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng quan. X\u00e3 h\u1ed9i lu\u00f4n gi\u1eef m\u1ed9t quy\u1ec1n h\u1ea1n nh\u00ecn v\u00e0o c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng m\u00e0 c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 v\u1ec1 th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a m\u00ecnh. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh Kit\u00f4 gi\u00e1o, th\u00e2n x\u00e1c, \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi t\u00f4n vinh Thi\u00ean Ch\u00faa (\u00ab&nbsp;th\u00e2n x\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5ng s\u1ef1 Ch\u00faa v\u00e0 Ch\u00faa l\u00e0m ch\u1ee7 th\u00e2n x\u00e1c&nbsp;\u00bb (1Cor 6,13).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng ti\u1ec1m n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1ee9a con&nbsp;: L\u00fd lu\u1eadn n\u00e0y th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra sau vi\u1ec7c ti\u1ec1n ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n, th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u1ebd sinh ra v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ecb t\u1eadt hay khuy\u1ebft t\u1eadt. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n cho con ng\u01b0\u1eddi h\u1ea1nh ph\u00fac. Ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng c\u00e1ch bi th\u1ea3m&nbsp;: ti\u1ebfp v\u00e0o ni\u1ec1m vui ch\u1edd \u0111\u1ee3i m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con l\u00e0 n\u1ed7i lo \u00e2u v\u00e0 s\u1ee3 h\u00e3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9a con b\u1ecb khuy\u1ebft t\u1eadt v\u00e0 g\u00e1nh r\u1ea5t n\u1eb7ng cho \u0111\u00f4i b\u1ea1n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. N\u1ebfu Gi\u00e1o H\u1ed9i \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n n\u00e0y v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho c\u00e1c cha m\u1eb9 \u0111ang s\u1ed1ng nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00ec Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u0169ng tin r\u1eb1ng Tin M\u1eebng th\u00fac gi\u1ee5c \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o v\u00e0 vi\u1ec7c \u0111\u00f3n nh\u1eadn n\u00e0y l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111ang \u0111\u1ebfn. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a v\u00e0o h\u1ea1nh ph\u00fac l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a l\u1edbn lao g\u00ec, v\u00ec h\u1ea1nh ph\u00fac n\u00e0y l\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u00ed d\u1ee5 cho th\u1ea5y nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb khuy\u1ebft t\u1eadt h\u1ea1nh ph\u00fac, m\u1ed9t h\u00e0nh ph\u00fac kh\u00e1c v\u1edbi h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u kh\u00f4ng h\u1ea1nh ph\u00fac duy nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn, kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau m\u1ebfn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ \u0110\u1ee9a tr\u1ebb ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c cha m\u1eb9 ch\u00fang mong \u01b0\u1edbc \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng h\u1ea1nh ph\u00fac&nbsp;: l\u00fd lu\u1eadn n\u00e0y \u00edt l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn s\u1ef1 h\u00e0m h\u1ed3 c\u1ee7a \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n con ng\u01b0\u1eddi. Kinh nghi\u1ec7m cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n con c\u00e1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb b\u1edfi hai ph\u1ed1i ng\u1eabu m\u00e0 t\u01b0\u01a1ng quan t\u00ednh d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n kh\u00e1c nhau ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 duy nh\u1ea5t l\u00e0 \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n sinh s\u1ea3n&nbsp;; \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n c\u00f3 con kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1ee9a con.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">+ Ph\u00f4i thai v\u00ec ch\u01b0a l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb, n\u00ean vi\u1ec7c ph\u00e1 thai kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi, do \u0111\u00f3, h\u1ee3p ph\u00e1p&nbsp;: l\u00fd lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quy ch\u1ebf ph\u00f4i thai\u2026Suy t\u01b0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y v\u1ec1 quy ch\u1ebf ph\u00f4i thai cho th\u1ea5y r\u1eb1ng, \u0111\u1ed1i v\u1edbi Gi\u00e1o H\u1ed9i, ph\u00e1 thai lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh vi t\u1ed5n h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn nh\u00e2n lo\u1ea1i. V\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1m ph\u00e1 khoa h\u1ecdc cho th\u1ea5y, t\u1eeb \u0111\u1ea7u, ph\u00f4i thai \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea9m gi\u00e1 ri\u00eang c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb r\u1ed3i. V\u1ea3 l\u1ea1i, l\u00fd lu\u1eadn nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 qu\u00ean r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0 nh\u1eefng ph\u00f4i thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">To\u00e0n b\u1ed9 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 suy t\u01b0 n\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng cho th\u1ea5y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e1 thai \u0111\u1eb7t ra trong x\u00e3 h\u1ed9i ch\u00fang ta&nbsp;: vi\u1ec7c t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng h\u00f3a n\u00f3. X. Th\u00e9venot ph\u00e2n t\u00edch s\u1ef1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng h\u00f3a n\u00e0y nh\u01b0 cho th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i&nbsp;:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li>M\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i s\u1ee3 t\u01b0\u01a1ng lai v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch lo\u1ea1i b\u1ecf nguy c\u01a1, c\u00e1i b\u1ea5t ng\u1edd\u2026<\/li>\n<li>Ph\u1ee7 nh\u1eadn c\u00e1i ch\u1ebft, kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb s\u1ef1 h\u1eefu h\u1ea1n.<\/li>\n<li>H\u1ea1 th\u1ea5p gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u0111\u1ee9a tr\u1ebb.<\/li>\n<li>Kh\u00f3 kh\u0103n li\u00ean \u0111\u1edbi trong th\u1eddi gian v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5 nh\u1ea5t.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 bi\u1ec7n ph\u00e2n m\u00e0 Hu\u1ea5n quy\u1ec1n \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb m\u1ecdi s\u1ef1 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng h\u00f3a vi\u1ec7c ph\u00e1 thai. N\u00f3 tr\u00e1nh vi\u1ec7c qu\u00e1 b\u1ecb thu h\u00fat b\u1edfi nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1ea3m th\u01b0\u01a1ng. Nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ed9ng vi\u00ean trong nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 b\u00eanh v\u1ef1c s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi&nbsp;: nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u1eafng nghe nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f4i b\u1ea1n s\u1ed1ng nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1ea5t v\u1ecdng, nh\u1eefng nhi\u1ec7m v\u1ee5 gi\u00e1o d\u1ee5c khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 v\u00f4 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00e0o \u0111\u00f3 trong vi\u1ec7c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00ednh d\u1ee5c\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00ean b\u00ecnh di\u1ec7n m\u1ee5c v\u1ee5, vai tr\u00f2 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00e0 soi s\u00e1ng c\u00e1c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd nh\u1eafc nh\u1edb r\u1eb1ng ph\u1ea3i l\u00e0m t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec3 t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ee7a m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c thai ngh\u00e9n. M\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3n ti\u1ebfp v\u00e0 l\u1eafng nghe l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u01b0u ti\u00ean trong m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh tuy\u1ec7t v\u1ecdng. Trong quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 vi\u1ec7c theo \u0111u\u1ed5i hay kh\u00f4ng vi\u1ec7c mang thai, ch\u00ednh \u00ab&nbsp;nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng quan&nbsp;\u00bb n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m v\u1ea5n \u0111\u1ec1. C\u1ea7n gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi n\u1eef quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho ch\u00ednh m\u00ecnh, cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0ng c\u00f2n cho b\u00e0o thai m\u00ecnh \u0111ang mang. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t b\u00ean trong m\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sau c\u00f9ng lu\u00f4n thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ebfu Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00ean \u00e1n vi\u1ec7c ph\u00e1 thai, th\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00ec Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng nh\u1ea1y c\u1ea3m tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 \u0111au bu\u1ed3n v\u00e0 s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ho\u00e0n c\u1ea3nh. L\u1eddi sau c\u00f9ng v\u1eabn l\u00e0 l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. \u00ab&nbsp;Ph\u00e1 thai ch\u1ea1m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00e1 nh\u00e2n, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111au \u0111\u1edbn. Kh\u00f4ng ai s\u1ebd t\u1ef1 cho m\u00ecnh ph\u00ea ph\u00e1n t\u00e2m h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1ec9 thu\u1ed9c v\u1ec1 Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 th\u00f4i. H\u01a1n n\u1eefa, kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 gi\u0169 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh trong \u00e1p l\u1ef1c phi nh\u00e2n m\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i l\u00e0m \u0111\u00e8 n\u1ea1ng tr\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m&nbsp;<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Luc Cr\u00e9py, Gi\u00e1m m\u1ee5c<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(Lm. V\u00f5 Xu\u00e2n Ti\u1ebfn chuy\u1ec3n ng\u1eef v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> L\u1ea5y nh\u1eefng ch\u1eef \u0111\u1ea7u c\u1ee7a ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m Roussel-Uclaf v\u00e0 c\u00e1ch \u0111\u00e1nh s\u1ed1 theo th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1eddi gian<strong> (<\/strong>RU 38486 hay RU 486)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>C\u1ea5m b\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t h\u00e0nh vi n\u00e0o c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch hay d\u00f9ng l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n, ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc khi ho\u1eb7c \u0111ang khi l\u00e0m h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng, ho\u1eb7c l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c di\u1ec5n ti\u1ebfp t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a h\u00e0nh vi \u1ea5y (HV s\u1ed1 14).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u00ab&nbsp;Gi\u00e1o H\u1ed9i lu\u00f4n lu\u00f4n d\u1ea1y vi\u1ec7c ng\u1eeba thai l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 x\u1ea5u n\u1ed9i t\u1ea1i, ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ed7i h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng ch\u1ee7 \u00fd l\u00e0m cho kh\u00f4ng th\u1ee5 thai l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 x\u1ea5u t\u1ef1 n\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i coi gi\u00e1o hu\u1ea5n n\u00e0y l\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i. Vi\u1ec7c ng\u1eeba thai \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch c\u00e1ch nghi\u00eam tr\u1ecdng v\u1edbi \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh h\u00f4n nh\u00e2n, n\u00f3 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng (kh\u00eda c\u1ea1nh sinh s\u1ea3n c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n) v\u00e0 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi vi\u1ec7c trao hi\u1ebfn h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng (kh\u00eda c\u1ea1nh k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n). N\u00f3 l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u00e0 ch\u1ed1i t\u1eeb v\u00e0i tr\u00f2 t\u1ed1i th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong vi\u1ec7c l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng nh\u00e2n lo\u1ea1i&nbsp;\u00bb (C\u1ea9m nang\u2026, s\u1ed1 2,4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> X. Th\u00e9venot. <em>La bio\u00e9thique, <\/em>Le Centurion\/La Croix, Paris, 1989: pp.6-7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> B\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a <em>Didach\u00e9 apostolorum<\/em>&nbsp;: \u00ab&nbsp;Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ebft hoa tr\u00e1i c\u1ee7a l\u00f2ng m\u1eb9 b\u1eb1ng ph\u00e1 thai v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee7y ho\u1ea1i \u0111\u1ee9a tr\u1ebb \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh&nbsp;\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a><em>Evangelium vitae, <\/em>1995.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> G. Martelet, <em>Amour et famille; Le <\/em>Suppl\u00e9ment. n\u00b0118, 1979.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Hi\u1ec7n t\u1ea1i trong Do th\u00e1i gi\u00e1o v\u00e0 trong H\u1ed3i gi\u00e1o, m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u00e0o l\u01b0u cho r\u1eb1ng kho\u1ea3ng 40 ng\u00e0y ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n linh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Nh\u01b0 v\u1eady, ph\u1ea3i ch\u0103ng ph\u00e1 thai l\u00e0 h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00ec s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ee5 thai v\u1eabn c\u00f2n ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n b\u1ea3n h\u00f3a&nbsp;? Kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady, \u0111\u1ed1i v\u1edbi th\u00e1nh T\u00f4ma, Thi\u00ean Ch\u00faa cam k\u1ebft \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi c\u1ee7a Ng\u00e0i trong m\u1ecdi h\u00ecnh th\u00e0nh h\u1eefu th\u1ec3 nh\u00e2n v\u1ecb. S\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a vi\u1ec7c th\u1ee5 thai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u c\u00e1nh h\u00f3a b\u1edfi s\u1ed1 ph\u1eadn t\u1ed1i h\u1eadu c\u1ee7a n\u00f3 r\u1ed3i. Trong vi\u1ec5n \u1ea3nh n\u00e0y, ph\u00f4i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1ch tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i (P. Caspar, N.R.T, 1991, p.244).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> X. Th\u00e9venot, <em>le statut de l\u2019embryon humain, <\/em>Projet, sept.-Oct: 1985<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Idem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> L. Melan\u00e7on, <em>L\u2019avortement dans une soci\u00e9t\u00e9 pluraliste, <\/em>Montr\u00e9al, eds. Paulines, <em>1993, p. 35.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> Doc. Cath \u2013 1983. no 1846, p.189. (\u00ab&nbsp;Congr\u00e8s du mouvement pour la vie \u00bb)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Xem <em>Familiaris consortio<\/em> , s\u1ed1 30.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> H\u1ed3ng y J. M. Lustiger, Doc. cath. 1987, n\u00b01932<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> X. Th\u00e9venot, <em>Avortement et discernement chr\u00e9tien. <\/em>Le Point th\u00e9ologique, <u>Ethique, religion et foi<\/u>, <em>1985, p.197-223.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c c\u1ee7a H\u0110GM Ph\u00e1p, <em>D\u00e9claration sur l\u2019avortement, <\/em>D.C.1973, n\u00b01636. p.676.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>LTS. B\u00e0i n\u00e0y n\u1eb1m trong kh\u00f3a h\u1ecdc v\u1ec1 Lu\u00e2n l\u00fd h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c Cha Luc Cr\u00e9py (nay l\u00e0 Gi\u00e1m m\u1ee5c) bi\u00ean so\u1ea1n <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/trao-ban-su-song\/\" title=\"TRAO BAN S\u1ef0 S\u1ed0NG\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":402,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[36,31,48,97],"tags":[],"class_list":["post-13270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lm-vo-xuan-tien","category-luan-ly","category-ty-linh","category-dao-duc-sinh-hoc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13270","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13270"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13270\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13278,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13270\/revisions\/13278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13270"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13270"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13270"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}