{"id":26659,"date":"2023-10-05T10:14:47","date_gmt":"2023-10-05T03:14:47","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=26659"},"modified":"2023-10-05T10:16:08","modified_gmt":"2023-10-05T03:16:08","slug":"laudate-deum-loi-keu-goi-cua-duc-phanxico-ve-viec-ung-pho-voi-cuoc-khung-hoang-khi-hau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/laudate-deum-loi-keu-goi-cua-duc-phanxico-ve-viec-ung-pho-voi-cuoc-khung-hoang-khi-hau\/","title":{"rendered":"LAUDATE DEUM, L\u1edcI K\u00caU G\u1eccI C\u1ee6A \u0110\u1ee8C PHANXIC\u00d4 V\u1ec0 VI\u1ec6C \u1ee8NG PH\u00d3 V\u1edaI CU\u1ed8C KH\u1ee6NG HO\u1ea2NG KH\u00cd H\u1eacU"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;<\/strong>T\u00f4ng hu\u1ea5n <a href=\"https:\/\/www.vatican.va\/content\/francesco\/fr\/apost_exhortations\/documents\/20231004-laudate-deum.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><em>Laudate Deum<\/em><\/a> l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf v\u00e0 b\u1ed5 sung cho th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Laudato si&#8217;<\/em> n\u0103m 2015 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 v\u00e0o th\u1ee9 T\u01b0 4\/10\/2023, nh\u00e2n l\u1ec5 Th\u00e1nh Phanxic\u00f4 Assisi. \u201c<em>Ch\u00fang ta ch\u01b0a ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ee7, ch\u00fang ta \u0111ang ti\u1ebfn g\u1ea7n \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m tan v\u1ee1&#8221;. <\/em>Ph\u00ea b\u00ecnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 thuy\u1ebft ph\u1ee7 nh\u1eadn, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 cho th\u1ea5y ngu\u1ed3n g\u1ed1c ch\u1eafc ch\u1eafn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00f3ng l\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi &#8220;<em>h\u00e3y ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i<\/em>&#8220;, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. Ng\u00e0i \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n ch\u0103m s\u00f3c Ng\u00f4i nh\u00e0 chung b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o.<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-26660\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/LaudateDeum.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/LaudateDeum.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/LaudateDeum-300x169.jpeg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8220;\u201c<em>Laudate Deum<\/em>\u201d (\u201cH\u00e3y ca ng\u1ee3i Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d) <em>l\u00e0 t\u00ean c\u1ee7a v\u0103n ki\u1ec7n hu\u1ea5n quy\u1ec1n n\u00e0y<\/em>. <em>\u201cB\u1edfi v\u00ec m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 tham v\u1ecdng thay th\u1ebf Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i nguy hi\u1ec3m t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t cho ch\u00ednh n\u00f3<\/em>\u201d. Ch\u00ednh v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi n\u00e0y m\u00e0 T\u00f4ng hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha Phanxic\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft th\u00fac (s\u1ed1 79). V\u0103n ki\u1ec7n n\u00e0y n\u1eb1m trong t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c v\u1edbi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p l\u1edbn h\u01a1n l\u00e0 <em>Laudato si&#8217;<\/em> n\u0103m 2015. Trong s\u00e1u ch\u01b0\u01a1ng v\u00e0 73 \u0111o\u1ea1n, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 v\u00e0 b\u1ed5 sung nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau trong v\u0103n b\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 v\u1ec1 sinh th\u00e1i to\u00e0n di\u1ec7n, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t ti\u1ebfng k\u00eau c\u1ea3nh b\u00e1o v\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ec3 <em>c\u00f9ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m<\/em> tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u1ea9n c\u1ea5p v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu. T\u00f4ng hu\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c h\u1ecdp th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh COP28 t\u1ea1i Dubai v\u00e0o cu\u1ed1i th\u00e1ng 11 n\u0103m 2023. \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 l\u01b0u \u00fd&nbsp;: \u201c<em>Theo th\u1eddi gian, t\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 trong khi th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00e0o \u0111\u00f3n ch\u00fang ta \u0111ang r\u00e3 ra v\u00e0 c\u00f3 l\u1ebd \u0111ang ti\u1ebfn \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m tan v\u1ee1<\/em>\u201d, \u201c<em>kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa r\u1eb1ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 h\u1ea1i cho cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u201c<em>th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn m\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng to\u00e0n c\u1ea7u ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t<\/em>\u201d; \u201c<em>nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u0111\u1ec1u do nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5t g\u00e1nh ch\u1ecbu, d\u00f9 \u1edf n\u01a1i c\u1ee7a h\u1ecd hay tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean<\/em><\/strong> \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh cho cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u. \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha gi\u1ea3i th\u00edch: \u201c<em>Cho d\u00f9 ch\u00fang ta c\u00f3 c\u1ed1 g\u1eafng ph\u1ee7 nh\u1eadn, che \u0111\u1eady, gi\u1ea5u di\u1ebfm hay t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i h\u00f3a ch\u00fang, th\u00ec nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu v\u1eabn \u1edf \u0111\u00f3, ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n<\/em>\u201d. Ng\u00e0i l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u201c<em>ch\u00fang ta \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn <\/em><em>\u200b\u200b<\/em><em>nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u1ef1c \u0111oan trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ee3t n\u1eafng n\u00f3ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, h\u1ea1n h\u00e1n v\u00e0 nh\u1eefng ti\u1ebfng r\u00ean r\u1ec9 kh\u00e1c c\u1ee7a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t<\/em>\u201d, m\u1ed9t \u201c<em>c\u0103n b\u1ec7nh th\u1ea7m l\u1eb7ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta<\/em>\u201d. H\u01a1n n\u1eefa, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u201c<em>c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu do con ng\u01b0\u1eddi g\u00e2y ra l\u00e0m t\u0103ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1ea3y ra c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u1ef1c \u0111oan ng\u00e0y c\u00e0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean v\u00e0 d\u1eef d\u1ed9i<\/em>\u201d. \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha, sau khi nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng n\u1ebfu nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u0103ng qu\u00e1 hai \u0111\u1ed9, th\u00ec \u201c<em>c\u00e1c l\u1edbp b\u0103ng \u1edf Greenland s\u1ebd tan ch\u1ea3y ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u1edbn \u1edf Nam C\u1ef1c,[1] s\u1ebd g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 to l\u1edbn v\u00e0 r\u1ea5t nghi\u00eam tr\u1ecdng cho t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d (5). \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u1ea3m thi\u1ec3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, ng\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201c<em>Nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn <\/em><em>\u200b\u200b<\/em><em>ng\u00e0y nay l\u00e0 s\u1ef1 gia t\u0103ng n\u00f3ng l\u00ean b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 m\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t th\u1ebf h\u1ec7 &#8211; ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 hay thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 &#8211; \u0111\u1ec3 c\u00f4ng nh\u1eadn n\u00f3<\/em>\u201d. \u201c<em>C\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng trong m\u1ed9t v\u00e0i n\u0103m t\u1edbi nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ebd ph\u1ea3i di d\u1eddi nh\u00e0 c\u1eeda v\u00ec nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y<\/em>\u201d (6).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u00f4ng ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 vi\u1ebft: \u201c<em>Trong n\u1ed7 l\u1ef1c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n h\u00f3a th\u1ef1c t\u1ea1i, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi g\u00e1n tr\u00e1ch nhi\u1ec7m cho ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u con, v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n t\u00ecm c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1eaft x\u1ebbo ph\u1ea7n th\u00e2n th\u1ec3 ph\u1ee5 n\u1eef \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc k\u00e9m ph\u00e1t tri\u1ec3n. Nh\u01b0 m\u1ecdi khi, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o. Nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9 l\u1ec7 nh\u1ecf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u nh\u1ea5t h\u00e0nh tinh g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m nhi\u1ec1u h\u01a1n 50% d\u00e2n s\u1ed1 ngh\u00e8o nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, v\u00e0 l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i b\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc gi\u00e0u nh\u1ea5t cao h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o nh\u1ea5t.[2] L\u00e0m sao ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 qu\u00ean r\u1eb1ng Ch\u00e2u Phi, n\u01a1i sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o nh\u1ea5t h\u00e0nh tinh, ch\u1ec9 ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u1ea7n r\u1ea5t nh\u1ecf l\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed th\u1ea3i l\u1ecbch s\u1eed?<\/em> \u201d &nbsp;(9).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha c\u0169ng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u1eb1m gi\u1ea3m thi\u1ec3u bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u1ea3m vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch \u201c<em>s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gi\u1ea3m b\u1edbt vi\u1ec7c l\u00e0m h\u01a1n<\/em>\u201d. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, \u201c<em>h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u0111ang m\u1ea5t vi\u1ec7c l\u00e0m do nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 kh\u00e1c nhau c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu: c\u1ea3 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n d\u00e2ng v\u00e0 h\u1ea1n h\u00e1n, c\u00f9ng nhi\u1ec1u hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh tinh, \u0111\u00e3 khi\u1ebfn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u1ea3n l\u00f2ng bu\u00f4ng xu\u00f4i<\/em>\u201d. Trong khi \u201c<em>qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i sang c\u00e1c d\u1ea1ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u00e1i t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed1t<\/em>\u201d c\u00f3 th\u1ec3 \u201c<em>t\u1ea1o ra v\u00f4 s\u1ed1 vi\u1ec7c l\u00e0m tr\u00ean c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia v\u00e0 doanh nh\u00e2n ph\u1ea3i quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 ngay t\u1eeb b\u00e2y gi\u1edd<\/em>\u201d(10).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u1ed9t nguy\u00ean nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c \u201c<em>do con ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. \u201c<em>N\u1ed3ng \u0111\u1ed9 kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh trong kh\u00ed quy\u1ec3n [\u2026] v\u1eabn \u1ed5n \u0111\u1ecbnh cho \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 19, d\u01b0\u1edbi 300 ppm theo th\u1ec3 t\u00edch. Nh\u01b0ng, v\u00e0o gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 n\u00e0y [\u2026], trong n\u0103m m\u01b0\u01a1i n\u0103m qua, s\u1ef1 gia t\u0103ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 t\u0103ng t\u1ed1c<\/em>\u201d (11). \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u201c<em>\u0111\u00e3 t\u0103ng v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y trong hai thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 qua. Trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, xu h\u01b0\u1edbng n\u00f3ng l\u00ean l\u00e0 0,15\u00b0C m\u1ed7i th\u1eadp ni\u00ean, g\u1ea5p \u0111\u00f4i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong 150 n\u0103m qua. [\u2026] V\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 n\u00e0y, c\u00f3 th\u1ec3 trong m\u01b0\u1eddi n\u0103m n\u1eefa ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn gi\u1edbi h\u1ea1n cao h\u01a1n khuy\u1ebfn ngh\u1ecb l\u00e0 1,5\u00b0C<\/em>\u201d (12), d\u1eabn \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng axit h\u00f3a bi\u1ec3n v\u00e0 b\u0103ng tan. Kh\u00f4ng th\u1ec3 che gi\u1ea5u s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p gi\u1eefa nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u00e0y v\u00e0 s\u1ef1 gia t\u0103ng ph\u00e1t th\u1ea3i kh\u00ed nh\u00e0 k\u00ednh. \u201c<em>M\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea1i \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c chuy\u00ean gia kh\u00ed h\u1eadu b\u1ea3o v\u1ec7, ch\u1ec9 m\u1ed9t t\u1ef7 l\u1ec7 nh\u1ecf trong s\u1ed1 h\u1ecd c\u1ed1 g\u1eafng ph\u1ee7 nh\u1eadn b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0y<\/em>.\u201d \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha cay \u0111\u1eafng l\u01b0u \u00fd, th\u1eadt kh\u00f4ng may, \u201c<em>cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kh\u00ed h\u1eadu kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c kinh t\u1ebf l\u1edbn quan t\u00e2m, h\u1ecd v\u1ed1n quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn l\u1ee3i nhu\u1eadn l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi chi ph\u00ed th\u1ea5p nh\u1ea5t v\u00e0 trong th\u1eddi gian ng\u1eafn nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3<\/em>\u201d (13).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nh\u1eefng ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n mang t\u00ednh ch\u1ea5t t\u1eadn th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c: \u201c<em>T\u00f4i bu\u1ed9c ph\u1ea3i cung c\u1ea5p nh\u1eefng chi ti\u1ebft n\u00e0y, c\u00f3 v\u1ebb hi\u1ec3n nhi\u00ean, v\u00ec m\u1ed9t s\u1ed1 \u00fd ki\u1ebfn <\/em><em>\u200b\u200b<\/em><em>khinh th\u01b0\u1eddng v\u00e0 v\u00f4 l\u00fd m\u00e0 t\u00f4i g\u1eb7p ph\u1ea3i ngay c\u1ea3 trong Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 nghi ng\u1edd r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn: nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i to l\u1edbn li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 can thi\u1ec7p kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean<\/em>\u201d (14). Th\u1eadt kh\u00f4ng may, m\u1ed9t s\u1ed1 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kh\u00ed h\u1eadu n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c trong \u00edt nh\u1ea5t h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m, trong khi \u201c<em>s\u1ef1 tan ch\u1ea3y c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ef1c kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c trong h\u00e0ng tr\u0103m n\u0103m<\/em>\u201d (16). V\u00ec v\u1eady, \u0111\u00e3 \u0111\u00fang l\u00fac \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ec7t h\u1ea1i c\u00f2n th\u00ea th\u1ea3m h\u01a1n n\u1eefa. \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha vi\u1ebft r\u1eb1ng \u201c<em>m\u1ed9t s\u1ed1 ch\u1ea9n \u0111o\u00e1n v\u1ec1 ng\u00e0y t\u1eadn th\u1ebf th\u01b0\u1eddng c\u00f3 v\u1ebb phi l\u00fd ho\u1eb7c thi\u1ebfu c\u01a1 s\u1edf,<\/em>\u201d nh\u01b0ng \u201c<em>ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i ch\u1eafc ch\u1eafn<\/em>\u201d \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra (17). Do \u0111\u00f3, c\u1ea7n ph\u1ea3i \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t \u201c<em>t\u1ea7m nh\u00ecn r\u1ed9ng h\u01a1n\u201d. \u201cKh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau c\u1ea7u \u1edf ch\u00fang ta h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi<\/em> <em>di s\u1ea3n m\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi c\u00f2n s\u1ed1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y<\/em>\u201d (18). Nh\u1eafc l\u1ea1i kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 \u0111\u1ea1i d\u1ecbch Covid-19, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 l\u1eb7p l\u1ea1i r\u1eb1ng \u201c<em>m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau v\u00e0 kh\u00f4ng ai t\u1ef1 c\u1ee9u m\u00ecnh<\/em>\u201d (19).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00f4 h\u00ecnh k\u1ef9 tr\u1ecb: \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong <strong><em>ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 hai<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 m\u00f4 h\u00ecnh k\u1ef9 tr\u1ecb v\u1ed1n \u201c<em>h\u1ec7 t\u1ea1i vi\u1ec7c suy ngh\u0129 \u201cnh\u01b0 th\u1ec3 th\u1ef1c t\u1ea1i, s\u1ef1 thi\u1ec7n v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 ph\u00e1t t\u1eeb s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u00e0 kinh t\u1ebf<\/em>\u201d \u201d (20) v\u00e0 \u201c<em>do \u0111\u00f3 t\u1ef1 nu\u00f4i s\u1ed1ng n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch qu\u00e1i d\u1ecb<\/em> \u00bb (21), b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u1ef1a tr\u00ean v\u1ec1 \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u1ec1 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n. \u201c<em>Ch\u01b0a bao gi\u1edd nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u01b0 v\u1eady tr\u00ean ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ea3m b\u1ea3o r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ed1t n\u00f3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khi xem x\u00e9t c\u00e1ch th\u1ee9c h\u1ecd \u0111ang s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 hi\u1ec7n nay [\u2026]. Th\u1eadt l\u00e0 nguy hi\u1ec3m khi n\u00f3 c\u01b0 tr\u00fa trong m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn nh\u1ecf nh\u00e2n lo\u1ea1i<\/em> \u201d(23). Th\u1eadt kh\u00f4ng may, nh\u01b0 qu\u1ea3 bom nguy\u00ean t\u1eed c\u0169ng d\u1ea1y, \u201c<em>s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 to l\u1edbn v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111i k\u00e8m v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m<\/em>\u201d (24). \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng \u201c<em>th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 b\u00f3c l\u1ed9t, c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng kh\u00f4ng ki\u1ec1m ch\u1ebf, c\u1ee7a nh\u1eefng tham v\u1ecdng kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n<\/em>\u201d (25). Ng\u00e0i c\u0169ng nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 \u201c<em>\u0111i\u1ec1u n\u00e0y lo\u1ea1i tr\u1eeb \u00fd t\u01b0\u1edfng cho r\u1eb1ng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebb xa l\u1ea1, m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 b\u00ean ngo\u00e0i ch\u1ec9 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y h\u1ea1i cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng. N\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean<\/em>\u201d (26); \u201c<em>c\u00e1c nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u201ct\u1ea1o ra\u201d m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng<\/em>\u201d (27).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u1ef1 suy \u0111\u1ed3i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c, gi\u1eefa ti\u1ebfp th\u1ecb v\u00e0 th\u00f4ng tin sai l\u1ec7ch<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u201c<em>nh\u1eefng ti\u1ebfn b\u1ed9 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c, nh\u01b0ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean c\u1ef1c k\u1ef3 nguy hi\u1ec3m, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y nguy hi\u1ec3m \u0111\u1ebfn t\u00ednh m\u1ea1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u sinh v\u1eadt c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u00f2n c\u1ee7a ch\u00ednh ch\u00fang ta<\/em>\u201d (28). \u201c<em>S\u1ef1 suy \u0111\u1ed3i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee5y trang b\u1eb1ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ti\u1ebfp th\u1ecb v\u00e0 tin t\u1ee9c gi\u1ea3, v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng c\u01a1 ch\u1ebf h\u1eefu \u00edch trong tay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n l\u1ef1c h\u01a1n \u0111\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn d\u01b0 lu\u1eadn. Nh\u1edd c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf n\u00e0y, khi d\u1ef1 ki\u1ebfn <\/em><em>\u200b\u200b<\/em><em>kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m \u0111\u00e1ng k\u1ec3, ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong khu v\u1ef1c s\u1ebd b\u1ecb \u0111\u00e1nh l\u1eeba b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd v\u1ec1 ti\u1ebfn b\u1ed9 \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra ho\u1eb7c v\u1ec1 c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i kinh t\u1ebf v\u1ec1 m\u1eb7t vi\u1ec7c l\u00e0m v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ed1i v\u1edbi con c\u00e1i h\u1ecd. Nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi ta d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng n\u00f3i r\u00f5 v\u1edbi h\u1ecd r\u1eb1ng h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n nh\u01b0 v\u1eady<\/em>\u201d l\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00f3 \u201c<em>m\u1ed9t v\u00f9ng \u0111\u1ea5t hoang t\u00e0n<\/em>\u201d (29) v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n s\u1ed1ng t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n nhi\u1ec1u. \u201c<em>L\u00f4gic c\u1ee7a l\u1ee3i nhu\u1eadn t\u1ed1i \u0111a v\u1edbi chi ph\u00ed th\u1ea5p nh\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u1ee5y trang d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng t\u00ednh h\u1ee3p l\u00fd, ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a h\u00e3o huy\u1ec1n, khi\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed1i quan t\u00e2m ch\u00e2n th\u00e0nh n\u00e0o \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ng\u00f4i nh\u00e0 chung v\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed1i quan t\u00e2m n\u00e0o \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c th\u0103ng ti\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i trong x\u00e3 h\u1ed9i. Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 nh\u1eadn th\u1ea5y r\u1eb1ng, cho\u00e1ng v\u00e1ng v\u00e0 b\u1ecb m\u00ea ho\u1eb7c b\u1edfi nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a h\u1eb9n c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u ti\u00ean tri gi\u1ea3, ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o \u0111\u00f4i khi r\u01a1i v\u00e0o s\u1ef1 l\u1eeba d\u1ed1i c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng cho h\u1ecd<\/em>\u201d (31). C\u00f3 \u201c<em>s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t h\u01a1n<\/em>\u201d (32). \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 m\u1eddi g\u1ecdi h\u1ecd h\u00e3y t\u1ef1 h\u1ecfi, \u201c<em>\u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi khu\u00f4n m\u1eb7t c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u1ebd ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 cho nh\u1eefng thi\u1ec7t h\u1ea1i do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd g\u00e2y ra<\/em>\u201d, \u00fd ngh\u0129a cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 g\u00ec&nbsp;? (33).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ed1c t\u1ebf y\u1ebfu k\u00e9m<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong <strong><em>ch\u01b0\u01a1ng ba<\/em><\/strong> c\u1ee7a T\u00f4ng hu\u1ea5n, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf, nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i \u1ee7ng h\u1ed9 \u201c<em>c\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn \u0111a ph\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa c\u00e1c qu\u1ed1c gia<\/em>\u201d (34). Ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u201c<em>khi ch\u00fang ta n\u00f3i v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f3 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ea9m quy\u1ec1n to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh b\u1edfi lu\u1eadt ph\u00e1p, ch\u00fang ta kh\u00f4ng nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u1ea9m quy\u1ec1n c\u00e1 nh\u00e2n<\/em>\u201d, nh\u01b0ng l\u00e0 \u201c<em>c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c to\u00e0n c\u1ea7u hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n, c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m b\u1ea3o c\u00f4ng \u00edch to\u00e0n c\u1ea7u, vi\u1ec7c x\u00f3a b\u1ecf \u0111\u00f3i ngh\u00e8o c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00e1c quy\u1ec1n c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d. Ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u201c<em>th\u1ea9m quy\u1ec1n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u1ec3 \u201c\u0111\u1ea3m b\u1ea3o\u201d th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t s\u1ed1 m\u1ee5c ti\u00eau m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb b\u1ecf<\/em>\u201d (35).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 l\u1ea5y l\u00e0m ti\u1ebfc r\u1eb1ng \u201c<em>c\u00e1c cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang b\u1ecb b\u1ecf l\u1ee1 khi ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i mang l\u1ea1i nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u00f3 l\u1ee3i.[3] \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00e0i ch\u00ednh 2007-2008, v\u00e0 l\u1ea1i x\u1ea3y ra trong cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng Covid-19<\/em>\u201d, v\u1ed1n \u0111\u00e3 mang l\u1ea1i \u201c<em>ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n nhi\u1ec1u h\u01a1n, s\u1ef1 tan r\u00e3 nhi\u1ec1u h\u01a1n, nhi\u1ec1u t\u1ef1 do h\u01a1n cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch tho\u00e1t ra kh\u1ecfi \u0111\u00f3 m\u00e0 v\u1eabn v\u00f4 s\u1ef1<\/em>\u201d (36). \u201c<em>Thay v\u00ec c\u1ee9u v\u00e3n ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111a ph\u01b0\u01a1ng c\u0169, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 th\u00e1ch th\u1ee9c ng\u00e0y nay l\u00e0 t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 t\u00e1i t\u1ea1o n\u00f3 d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a t\u00ecnh h\u00ecnh to\u00e0n c\u1ea7u m\u1edbi<\/em>\u201d (37), th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng nhi\u1ec1u nh\u00f3m v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n s\u1ef1 gi\u00fap b\u00f9 \u0111\u1eafp nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf . \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha tr\u00edch d\u1eabn quy tr\u00ecnh Ottawa v\u1ec1 m\u00ecn s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng, cho th\u1ea5y x\u00e3 h\u1ed9i d\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c hi\u1ec7u qu\u1ea3 nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o m\u00e0 Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u1ef1 v\u00f4 d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u1ea3o v\u1ec7 k\u1ebb m\u1ea1nh nh\u1ea5t<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u201c<em>m\u1ed9t ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111a ph\u01b0\u01a1ng \u201ct\u1eeb b\u00ean d\u01b0\u1edbi\u201d ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 do gi\u1edbi tinh hoa quy\u1ec1n l\u1ef1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh\u2026 Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hy v\u1ecdng r\u1eb1ng \u0111\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng kh\u00ed h\u1eadu. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao t\u00f4i nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng<\/em> <em>n\u1ebfu c\u00f4ng d\u00e2n kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t quy\u1ec1n l\u1ef1c ch\u00ednh tr\u1ecb &#8211; qu\u1ed1c gia, khu v\u1ef1c v\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 &#8211; th\u00ec vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t thi\u1ec7t h\u1ea1i v\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c<\/em>\u201d (38). Sau khi t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd trong m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh, ng\u00e0i gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u201c<em>v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 thay th\u1ebf ch\u00ednh tr\u1ecb, b\u1edfi v\u00ec [\u2026] c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c m\u1edbi n\u1ed5i ng\u00e0y c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng h\u01a1n<\/em>\u201d. \u201c<em>S\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u1ea5t k\u1ef3 qu\u1ed1c gia n\u00e0o, d\u00f9 nh\u1ecf \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u, cu\u1ed1i c\u00f9ng khi\u1ebfn ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111a ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn l\u00e0 con \u0111\u01b0\u1eddng t\u1ea5t y\u1ebfu<\/em>\u201d (40).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t \u201c<em>khu\u00f4n kh\u1ed5 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ee3p t\u00e1c hi\u1ec7u qu\u1ea3 l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft. Ch\u1ec9 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn t\u01b0\u01a1ng quan quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u00f4i l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea7n ph\u1ea3i \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi v\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1eb1ng c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u<\/em>\u201d. Ch\u00fang ta c\u1ea7n \u201c<em>c\u00e1c quy t\u1eafc to\u00e0n c\u1ea7u v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3<\/em>\u201d (42). \u201c<em>T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh vi\u1ec7c b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u1edbi<\/em>\u201d; ch\u00fang ta c\u1ea7n \u201c<em>kh\u00f4ng gian \u0111\u1ec3 tr\u00f2 chuy\u1ec7n, tham v\u1ea5n, ph\u00e2n x\u1eed, gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t, n\u00f3i t\u00f3m l\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u \u201cd\u00e2n ch\u1ee7 h\u00f3a\u201d l\u1edbn h\u01a1n trong ph\u1ea1m vi to\u00e0n c\u1ea7u \u0111\u1ec3 th\u1ec3 hi\u1ec7n v\u00e0 t\u00edch h\u1ee3p c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u00e1c nhau. S\u1ebd kh\u00f4ng h\u1eefu \u00edch n\u1ebfu h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n c\u1ee7a k\u1ebb m\u1ea1nh nh\u1ea5t m\u00e0 kh\u00f4ng lo l\u1eafng v\u1ec1 quy\u1ec1n c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d(43).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede <strong><em>ch\u01b0\u01a1ng b\u1ed1n<\/em><\/strong>, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng xem x\u00e9t v\u1ec1 c\u00e1c h\u1ed9i ngh\u1ecb kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c nhau, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c cho \u0111\u1ebfn nay. \u00d4ng nh\u1edb l\u1ea1i h\u1ed9i ngh\u1ecb \u1edf Paris, th\u1ecfa thu\u1eadn c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c v\u00e0o th\u00e1ng 11 n\u0103m 2016, nh\u01b0ng \u201c<em>m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn r\u00e0ng bu\u1ed9c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ec1u l\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 theo ngh\u0129a ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i nhi\u1ec1u kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng cho vi\u1ec7c thao t\u00fang<\/em>\u201d (47), kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ebf t\u00e0i x\u1eed ph\u1ea1t trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00f4ng tu\u00e2n th\u1ee7 v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1eefu hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 th\u1ef1c thi c\u00e1c cam k\u1ebft. V\u00e0 \u201c<em>ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng c\u00e1c th\u1ee7 t\u1ee5c gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u01b0a ra c\u00e1c ti\u00eau ch\u00ed chung \u0111\u1ec3 so s\u00e1nh m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c nhau<\/em>\u201d (48). \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ea5t v\u1ecdng c\u1ee7a COP Madrid v\u00e0 nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng COP Glasgow \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng l\u1ea1i c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Paris, v\u1edbi nhi\u1ec1u \u201c<em>l\u1eddi khuy\u1ebfn kh\u00edch<\/em>\u201d, nh\u01b0ng \u201c<em>c\u00e1c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t nh\u1eb1m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o m\u1ed9t s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 sang c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thay th\u1ebf v\u00e0 \u00edt g\u00e2y \u00f4 nhi\u1ec5m h\u01a1n \u0111\u00e3 kh\u00f4ng th\u1ec3 ti\u1ebfn tri\u1ec3n<\/em>\u201d (49 ). COP27 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u1edf Ai C\u1eadp v\u00e0o n\u0103m 2022 \u201c<em>l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 m\u1edbi v\u1ec1 s\u1ef1 kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n<\/em>\u201d v\u00e0 m\u1eb7c d\u00f9 n\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra \u201c<em>\u00edt nh\u1ea5t cho ph\u00e9p ti\u1ebfn t\u1edbi trong vi\u1ec7c c\u1ee7ng c\u1ed1 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00e0i tr\u1ee3 cho \u201ct\u1ed5n th\u1ea5t v\u00e0 thi\u1ec7t h\u1ea1i\u201d \u1edf nh\u1eefng qu\u1ed1c gia d\u1ec5 b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u1ea5t b\u1edfi thi\u00ean tai kh\u00ed h\u1eadu<\/em>\u201d(51), th\u1eadm ch\u00ed \u1edf \u0111i\u1ec3m n\u00e0y nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m v\u1eabn c\u00f2n \u201c<em>thi\u1ebfu ch\u00ednh x\u00e1c<\/em>\u201d. C\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n qu\u1ed1c t\u1ebf \u201c<em>kh\u00f4ng th\u1ec3<\/em> <em>ti\u1ebfn tri\u1ec3n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 do quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0111\u1eb7t l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia c\u1ee7a h\u1ecd l\u00ean tr\u00ean c\u00f4ng \u00edch. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu h\u1eadu qu\u1ea3 m\u00e0 ch\u00fang ta c\u1ed1 g\u1eafng che gi\u1ea5u s\u1ebd nh\u1eafc nh\u1edf v\u1ec1 s\u1ef1 thi\u1ebfu \u00fd th\u1ee9c v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m n\u00e0y<\/em>\u201d (52).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mong \u0111\u1ee3i g\u00ec t\u1eeb COP \u1edf Dubai&nbsp;?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede <strong><em>ch\u01b0\u01a1ng n\u0103m<\/em><\/strong>, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn COP28, \u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 vi\u1ebft&nbsp;: \u201c<em>N\u00f3i r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 hy v\u1ecdng s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 s\u00e1t v\u1ed1n s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o nh\u1ea5t, ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u1ea5t c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu<\/em>\u201d (53). \u201c<em>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1eeb b\u1ecf gi\u1ea5c m\u01a1 r\u1eb1ng COP28 n\u00e0y s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u0103ng t\u1ed1c r\u00f5 r\u1ec7t trong qu\u00e1 tr\u00ecnh chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, v\u1edbi nh\u1eefng cam k\u1ebft hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00e1m s\u00e1t th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean. H\u1ed9i ngh\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t<\/em>\u201d(54). \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u201c<em>s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i c\u1ea7n thi\u1ebft sang c\u00e1c ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng s\u1ea1ch nh\u01b0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00f3 v\u00e0 m\u1eb7t tr\u1eddi, b\u00e0ng c\u00e1ch t\u1eeb b\u1ecf nhi\u00ean li\u1ec7u h\u00f3a th\u1ea1ch, di\u1ec5n ra kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 nhanh. Do \u0111\u00f3, nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f3 nguy c\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i th\u00edch l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i \u0111\u00e1nh l\u1ea1c h\u01b0\u1edbng \u0111\u01a1n gi\u1ea3n<\/em>\u201d (55). Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ec9 b\u1eb1ng l\u00f2ng t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p k\u1ef9 thu\u1eadt cho c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1, \u201c<em>ch\u00fang ta c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb m\u1eafc k\u1eb9t trong l\u00f4gic b\u01b0ng b\u00edt, [\u2026] trong khi m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u01b0 h\u1ea1i m\u00e0 ch\u00fang ta ti\u1ebfp t\u1ee5c ti\u1ebfp nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u1eabn di\u1ec5n ra b\u00ean d\u01b0\u1edbi<\/em>\u201d ( 57).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>H\u00e3y ng\u1eebng ch\u1ebf nh\u1ea1o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Phanxic\u00f4 k\u00eau g\u1ecdi ch\u1ea5m d\u1ee9t \u201c<em>s\u1ef1 ch\u1ebf nh\u1ea1o v\u00f4 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, coi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, \u201cxanh\u201d, l\u00e3ng m\u1ea1n, th\u01b0\u1eddng b\u1ecb ch\u1ebf gi\u1ec5u b\u1edfi c\u00e1c l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00fang ta h\u00e3y ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 <\/em>m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i<em> v\u1edbi nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft<\/em>.\u201d Li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c cu\u1ed9c ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00f3m c\u1ef1c \u0111oan, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha n\u00f3i r\u1eb1ng \u201c<em>h\u1ecd l\u1ea5p \u0111\u1ea7y m\u1ed9t kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i n\u00f3i chung v\u1ed1n c\u1ea7n ph\u1ea3i g\u00e2y ra \u201c\u00e1p l\u1ef1c\u201d l\u00e0nh m\u1ea1nh; b\u1edfi v\u00ec m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a con c\u00e1i m\u00ecnh \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda<\/em>\u201d (58). \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha hy v\u1ecdng r\u1eb1ng t\u1eeb COP28, s\u1ebd xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u201c<em>c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c r\u00e0ng bu\u1ed9c chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng v\u1ed1n c\u00f3 ba \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m: hi\u1ec7u qu\u1ea3, r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0 d\u1ec5 ki\u1ec3m so\u00e1t<\/em>\u201d (59). \u201c<em>Ch\u00fang ta h\u00e3y hy v\u1ecdng r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi can thi\u1ec7p s\u1ebd l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u00f4ng \u00edch v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a con c\u00e1i h\u1ecd, thay v\u00ec l\u1ee3i \u00edch nh\u1ea5t th\u1eddi c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia ho\u1eb7c c\u00f4ng ty. Mong sao h\u1ecd th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 cao qu\u00fd c\u1ee7a ch\u00ednh tr\u1ecb ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 x\u1ea5u h\u1ed5 c\u1ee7a n\u00f3. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c, t\u00f4i d\u00e1m nh\u1eafc l\u1ea1i c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y: \u201cT\u1ea1i sao ng\u00e0y nay ch\u00fang ta mu\u1ed1n b\u1ea3o t\u1ed3n m\u1ed9t quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u1ed1n s\u1ebd \u0111\u1ec3 l\u1ea1i k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 vi\u1ec7c n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng can thi\u1ec7p khi kh\u1ea9n c\u1ea5p v\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf?<\/em>\u201d (60).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u1ed9t cam k\u1ebft b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ch\u01b0\u01a1ng s\u00e1u<\/em><\/strong> b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng c\u01a1 thi\u00eang li\u00eang. \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c cho s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n n\u00e0y xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o, khuy\u1ebfn kh\u00edch \u201c<em>anh ch\u1ecb em c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c c\u0169ng l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady<\/em>\u201d (61). \u201c<em>T\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a Do Th\u00e1i-Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5 b\u1ea3o v\u1ec7 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi gi\u1eefa s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p k\u1ef3 di\u1ec7u c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi sinh v\u1eadt<\/em>\u201d. \u201c<em>Ch\u00fang ta v\u00e0 m\u1ecdi sinh v\u1eadt trong v\u0169 tr\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi nhau b\u1eb1ng nh\u1eefng m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft v\u00f4 h\u00ecnh v\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i gia \u0111\u00ecnh ph\u1ed5 qu\u00e1t, m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng cao c\u1ea3 th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng th\u00e1nh thi\u00eang, d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng<\/em>\u201d (67). S\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng n\u00e0y \u201c<em>kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a \u00fd ch\u00ed ch\u00fang ta, n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t ngu\u1ed3n g\u1ed1c kh\u00e1c v\u1ed1n n\u1eb1m \u1edf c\u1ed9i r\u1ec5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta, b\u1edfi v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 li\u00ean k\u1ebft ch\u00fang ta r\u1ea5t ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh<\/em>\u201d (68). \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha vi\u1ebft&nbsp;: \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng, \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea3i nh\u1edb r\u1eb1ng \u201c<em>kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i b\u1ec1n v\u1eefng n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u1ec1 l\u1ed1i s\u1ed1ng v\u00e0 ni\u1ec1m tin c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u0103n h\u00f3a n\u00e0o n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d (70). \u201c<em>N\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ed9 gia \u0111\u00ecnh nh\u1eb1m gi\u1ea3m \u00f4 nhi\u1ec5m, gi\u1ea3m r\u00e1c th\u1ea3i, ti\u00eau d\u00f9ng c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, t\u1ea1o ra m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi. Th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u00e1c th\u00f3i quen c\u00e1 nh\u00e2n, gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng<\/em>\u201d g\u00f3p ph\u1ea7n v\u00e0o \u201c<em>c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i l\u1edbn lao di\u1ec5n ra t\u1eeb s\u00e2u th\u1eb3m x\u00e3 h\u1ed9i<\/em>\u201d (71).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha k\u1ebft th\u00fac T\u00f4ng hu\u1ea5n c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1eafc l\u1ea1i r\u1eb1ng \u201c<em>l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t th\u1ea3i b\u00ecnh qu\u00e2n \u0111\u1ea7u ng\u01b0\u1eddi \u1edf Hoa K\u1ef3 x\u1ea5p x\u1ec9 g\u1ea5p \u0111\u00f4i so v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng ph\u00e1t th\u1ea3i c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 cao h\u01a1n kho\u1ea3ng b\u1ea3y l\u1ea7n so v\u1edbi m\u1ee9c trung b\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ngh\u00e8o nh\u1ea5t<\/em>\u201d. Ng\u00e0i n\u00f3i&nbsp;: \u201c<em>M\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i r\u1ed9ng r\u00e3i trong l\u1ed1i s\u1ed1ng thi\u1ebfu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00f4 h\u00ecnh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y s\u1ebd c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u00e1ng k\u1ec3. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, v\u1edbi nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ea7n thi\u1ebft, ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111i tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng t\u1edbi s\u1ef1 quan t\u00e2m l\u1eabn nhau<\/em>\u201d (72).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&nbsp;<a name=\"_ftn1\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2023-10\/laudate-deum-cri-du-pape-pour-une-reponse-a-la-crise-climatique.html#_ftnref1\">[1]<\/a> Cf. Id., <em>Climate Change 2023<\/em>, <em>Synthesis Report, Summary for Policymakers<\/em>, B.3.2. B\u00e1o c\u00e1o 2023 d\u1ef1a v\u00e0o <a href=\"https:\/\/www.ipcc.ch\/report\/ar6\/syr\/downloads\/report\/IPCC_AR6_SYR_SPM.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.ipcc.ch\/report\/ar6\/syr\/downloads\/report\/IPCC_AR6_SYR_SPM.pdf<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn2\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2023-10\/laudate-deum-cri-du-pape-pour-une-reponse-a-la-crise-climatique.html#_ftnref2\">[2]<\/a> Cf. United Nations Environment Program, <em>The Emission Gap Report 2022<\/em>: <a href=\"https:\/\/www.unep.org\/resources\/emissions-gap-report-2022\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/www.unep.org\/resources\/emissions-gap-report-2022<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn3\"><\/a><a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2023-10\/laudate-deum-cri-du-pape-pour-une-reponse-a-la-crise-climatique.html#_ftnref3\">[3]<\/a> Cf. <em>ib\u00edd<\/em>., n. 170 : <em>AAS<\/em> 112 (2020),&nbsp; p. 1029<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(ngu\u1ed3n: <a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2023-10\/laudate-deum-cri-du-pape-pour-une-reponse-a-la-crise-climatique.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">vatican news<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>&nbsp;T\u00f4ng hu\u1ea5n Laudate Deum l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf v\u00e0 b\u1ed5 sung cho th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Laudato si&#8217; n\u0103m 2015 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 v\u00e0o th\u1ee9 T\u01b0 4\/10\/2023, <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/laudate-deum-loi-keu-goi-cua-duc-phanxico-ve-viec-ung-pho-voi-cuoc-khung-hoang-khi-hau\/\" title=\"LAUDATE DEUM, L\u1edcI K\u00caU G\u1eccI C\u1ee6A \u0110\u1ee8C PHANXIC\u00d4 V\u1ec0 VI\u1ec6C \u1ee8NG PH\u00d3 V\u1edaI CU\u1ed8C KH\u1ee6NG HO\u1ea2NG KH\u00cd H\u1eacU\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":26661,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[112,31,32,33,8,44,48],"tags":[84,142,96,137],"class_list":["post-26659","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hoc-thuyet-xa-hoi","category-luan-ly","category-nhan-ban","category-tam-linh","category-the-gioi","category-tong-huan","category-ty-linh","tag-giao-hoi-nha-nuoc","tag-moi-truong","tag-nhan-pham","tag-phanxico-i"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26659"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26663,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26659\/revisions\/26663"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26661"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}