{"id":28881,"date":"2024-03-08T07:52:44","date_gmt":"2024-03-08T00:52:44","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=28881"},"modified":"2024-03-08T07:52:44","modified_gmt":"2024-03-08T00:52:44","slug":"tai-sao-thanh-toma-aquino-duoc-goi-la-tien-si-thien-than","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tai-sao-thanh-toma-aquino-duoc-goi-la-tien-si-thien-than\/","title":{"rendered":"T\u1ea0I SAO TH\u00c1NH T\u00d4MA AQUIN\u00d4 \u0110\u01af\u1ee2C G\u1eccI L\u00c0 \u201cTI\u1ebeN S\u0128 THI\u00caN TH\u1ea6N\u201d?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c tu s\u0129 \u0110a Minh v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 Gi\u00e1o h\u1ed9i k\u1ef7 ni\u1ec7m 750 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 3 n\u0103m 2024. \u0110\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gioan XXII phong hi\u1ec3n th\u00e1nh ch\u1ec9 50 n\u0103m sau khi ng\u00e0i qua \u0111\u1eddi, ng\u00e0i l\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3, trong s\u1ed1 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m kh\u00e1c, c\u1ee7a cu\u1ed1n <em>T\u1ed5ng lu\u1eadn Th\u1ea7n h\u1ecdc<\/em> n\u1ed5i ti\u1ebfng. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ec7nh danh l\u00e0 \u201cTi\u1ebfn s\u0129 thi\u00ean th\u1ea7n\u201d. \u0110\u00e2u l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a danh x\u01b0ng n\u00e0y?<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-28882\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/toma.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/toma.jpg 729w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/toma-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cTi\u1ebfn s\u0129 thi\u00ean th\u1ea7n\u201d (Doctor angelicus). Th\u00e1nh T\u00f4ma sinh ra \u1edf Aquin\u00f4, mi\u1ec1n nam n\u01b0\u1edbc \u00dd v\u00e0o n\u0103m 1225. Gia \u0111\u00ecnh g\u1eedi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn h\u1ecdc t\u1ea1i tu vi\u1ec7n Monte Cassino. Ng\u00e0i theo \u0111u\u1ed5i vi\u1ec7c h\u1ecdc t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Naples v\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, ng\u00e0i gia nh\u1eadp D\u00f2ng \u0110a Minh. D\u00f2ng c\u1ee7a ng\u00e0i g\u1eedi ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Paris v\u00e0 tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ng\u00e0i b\u1ecb b\u1eaft b\u1edfi gia \u0111\u00ecnh, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u l\u1ef1a ch\u1ecdn c\u1ee7a ng\u00e0i. \u0110\u01b0\u1ee3c tr\u1ea3 t\u1ef1 do sau m\u1ed9t n\u0103m, ng\u00e0i \u0111\u1ebfn Paris v\u00e0o n\u0103m 1245 v\u00e0 v\u00e0o h\u1ecdc t\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a D\u00f2ng \u0110a Minh v\u00e0 c\u00f3 th\u00e1nh Albert\u00f4 C\u1ea3 l\u00e0 th\u1ea7y c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1nh Albert\u00f4 C\u1ea3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c ng\u00e0nh nh\u01b0 v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p, sinh h\u1ecdc v\u00e0 si\u00eau h\u00ecnh h\u1ecdc. Ch\u00ednh ng\u00e0i nh\u1eadn th\u1ea5y n\u01a1i th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t thi\u00ean t\u00e0i v\u00f4 song. T\u00f4ma Aquin\u00f4 theo th\u1ea7y \u0111\u1ebfn Cologne, n\u01a1i ng\u00e0i ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c h\u1ecdc tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc. Ng\u00e0i tr\u1edf l\u1ea1i Paris v\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 1256, ng\u00e0i \u0111\u1ea3m tr\u00e1ch m\u1ed9t trong hai ch\u1ee9c gi\u00e1o s\u01b0 do tu vi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a D\u00f2ng \u0110a Minh n\u1eafm gi\u1eef. Ng\u00e0i s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n, nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ed tu\u1ec7, gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u00e0 gi\u1ea3ng thuy\u1ebft.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XIII, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 l\u1ea1i t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Aristote, m\u1ed9t h\u1ecdc thuy\u1ebft m\u00e0 trong m\u1eaft Gi\u00e1o h\u1ed9i v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng th\u00edch v\u1edbi \u0111\u1ee9c tin Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc theo c\u1ea3m h\u1ee9ng c\u1ee7a th\u00e1nh Augustin\u00f4. Th\u00e1nh T\u00f4ma \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Aristote v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a Th\u00e1nh Augustin\u00f4. S\u1ef1 gi\u1ea3ng d\u1ea1y c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 g\u00e2y \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea1nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u00e0i qua \u0111\u1eddi n\u0103m 1274 khi \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u1ea1i k\u1ebft Lyon, n\u01a1i ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u00ean gia. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c phong th\u00e1nh n\u0103m 1323 v\u00e0 th\u00e1nh t\u00edch c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng Urban\u00f4 V trao t\u1eb7ng cho nh\u00e0 th\u1edd Jacobins \u1edf Toulouse v\u00e0o n\u0103m 1368. \u0110\u00e2y l\u00e0 n\u01a1i \u201cTi\u1ebfn s\u0129 thi\u00ean th\u1ea7n\u201d v\u1eabn an ngh\u1ec9 cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay. Ti\u1ebfn s\u0129 Gi\u00e1o h\u1ed9i n\u0103m 1567, ng\u00e0i tr\u1edf th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o tr\u1ee3 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng C\u00f4ng gi\u00e1o d\u01b0\u1edbi th\u1eddi \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIII v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Th\u00e1nh T\u00f4ma v\u00e0 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc v\u0129 \u0111\u1ea1i th\u1eddi Trung c\u1ed5 \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c danh hi\u1ec7u. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u00e1nh B\u00f4naventura, d\u00f2ng Phanxic\u00f4, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cTi\u1ebfn s\u0129 S\u00earaphim\u201d, Don Scott, nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi Scotland, nh\u1eadn danh hi\u1ec7u \u201cTi\u1ebfn s\u0129 tinh t\u1ebf\u201d. Th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 c\u00f3 danh hi\u1ec7u \u201cTi\u1ebfn s\u0129 thi\u00ean th\u1ea7n\u201d t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XVI. Theo cha Serge-Thomas Bonino, thu\u1ed9c d\u00f2ng \u0110a Minh, m\u1ed9t chuy\u00ean gia v\u1ec1 th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch. \u0110\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 s\u1ef1 so s\u00e1nh gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a th\u00e1nh T\u00f4ma v\u00e0 thi\u00ean th\u1ea7n, th\u00e1nh T\u00f4ma n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00ec s\u1ef1 trong s\u1ea1ch tuy\u1ec7t v\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i. Nh\u01b0ng n\u1ebfu th\u00e1nh T\u00f4ma \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cTi\u1ebfn s\u0129 thi\u00ean th\u1ea7n\u201d th\u00ec ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec ng\u00e0i vi\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong cu\u1ed1n <em>T\u1ed5ng lu\u1eadn Th\u1ea7n h\u1ecdc<\/em> c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00e1nh T\u00f4ma ph\u00e2n bi\u1ec7t ba lo\u1ea1i th\u1ee5 t\u1ea1o: th\u1ee5 t\u1ea1o v\u1eadt ch\u1ea5t, c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1ea1o d\u1ef1ng; th\u1ee5 t\u1ea1o thi\u00eang li\u00eang, c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n; v\u00e0 \u1edf gi\u1eefa th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 thi\u00eang li\u00eang, con ng\u01b0\u1eddi. Ng\u00e0i ngh\u0129 v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ea7n. V\u00e0o th\u1eddi c\u1ee7a ng\u00e0i, s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3n nhi\u00ean v\u0103n h\u00f3a, con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eafm ch\u00ecm trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u00f4 h\u00ecnh. Ma qu\u1ef7 v\u00e0 thi\u00ean th\u1ea7n gi\u1ea3i th\u00edch nhi\u1ec1u s\u1ef1 ki\u1ec7n. Th\u00e1nh T\u00f4ma t\u00ecm c\u00e1ch Kit\u00f4 gi\u00e1o h\u00f3a ni\u1ec1m tin t\u1ef1 ph\u00e1t n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t ch\u00fat l\u00fd tr\u00ed, m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(theo <\/em><em>Genevi\u00e8ve Pasquier, <\/em><em>nh\u1eadt b\u00e1o <a href=\"https:\/\/www.la-croix.com\/religion\/pourquoi-saint-thomas-d-aquin-est-il-appele-docteur-angelique-20240307\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">La Croix<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>C\u00e1c tu s\u0129 \u0110a Minh v\u00e0 to\u00e0n th\u1ec3 Gi\u00e1o h\u1ed9i k\u1ef7 ni\u1ec7m 750 n\u0103m ng\u00e0y m\u1ea5t c\u1ee7a th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 v\u00e0o ng\u00e0y 7 th\u00e1ng 3 <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tai-sao-thanh-toma-aquino-duoc-goi-la-tien-si-thien-than\/\" title=\"T\u1ea0I SAO TH\u00c1NH T\u00d4MA AQUIN\u00d4 \u0110\u01af\u1ee2C G\u1eccI L\u00c0 \u201cTI\u1ebeN S\u0128 THI\u00caN TH\u1ea6N\u201d?\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":20931,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[33,8,48],"tags":[168],"class_list":["post-28881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tam-linh","category-the-gioi","category-ty-linh","tag-cac-thanh-nhan-vat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28881"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28883,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28881\/revisions\/28883"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}