{"id":36170,"date":"2025-07-27T00:02:55","date_gmt":"2025-07-26T17:02:55","guid":{"rendered":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=36170"},"modified":"2025-07-26T20:52:18","modified_gmt":"2025-07-26T13:52:18","slug":"giao-hoang-leo-v-bi-an-ve-vi-giao-hoang-bi-am-sat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/giao-hoang-leo-v-bi-an-ve-vi-giao-hoang-bi-am-sat\/","title":{"rendered":"GI\u00c1O HO\u00c0NG L\u00ca\u00d4 V, B\u00cd \u1ea8N V\u1ec0 V\u1eca GI\u00c1O HO\u00c0NG B\u1eca \u00c1M S\u00c1T"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em>Tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV l\u00ean ngai t\u00f2a Ph\u00ear\u00f4, trong l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u00e3 c\u00f3 13 v\u1ecb Gi\u00e1o ho\u00e0ng mang t\u00ean n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0i. H\u00e3y kh\u00e1m ph\u00e1 lo\u1ea1t b\u00e0i v\u1ec1 c\u00e1c Gi\u00e1o ho\u00e0ng L\u00ea\u00f4 tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV<\/em>.&nbsp;<em>B\u00e0i 5:&nbsp;Gi\u00e1o ho\u00e0ng <\/em><em>L\u00ea\u00f4<\/em><em> V, m\u1ed9t \u0111an<\/em><em> s\u0129 d\u00f2ng Bi\u1ec3n \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m G<\/em><em>i\u00e1o ho\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc khi b\u1ecb \u00e1m s\u00e1t m\u1ed9t th\u00e1ng sau \u0111\u00f3.<\/em><!--more--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-36171\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/leoV.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/leoV.jpg 620w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/leoV-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0o th\u00e1ng 7 n\u0103m 903, m\u1ed9t \u0111an s\u0129 d\u00f2ng Bi\u1ec3n \u0110\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u d\u01b0\u1edbi t\u00f4ng hi\u1ec7u L\u00ea\u00f4 V. Kho\u1ea3ng m\u1ed9t th\u00e1ng sau, ng\u00e0i b\u1ecb m\u1ed9t Christophore n\u00e0o \u0111\u00f3 ph\u1ebf tru\u1ea5t, \u0111\u00e3 \u0111i v\u00e0o l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t ng\u1ee5y gi\u00e1o ho\u00e0ng, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 b\u1ecb \u00e1m s\u00e1t. Chuy\u1ec7n g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra? C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00ecnh ti\u1ebft tang th\u01b0\u01a1ng nh\u1ea5t m\u00e0 \u0110\u1ee9c H\u1ed3ng y Cesare Baronio, v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVI, g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;<em>Saeculum obscurum<\/em>&#8221; &#8211; th\u1ebf k\u1ef7 \u0111en t\u1ed1i &#8211; v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ed \u1ea9n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc ng\u00e0y nay.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i gi\u00e1o ho\u00e0ng ng\u1eafn ng\u1ee7i n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i quay ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, v\u00e0o n\u0103m 888, n\u0103m m\u1ea5t c\u1ee7a Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y Charles III le Gros. V\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi th\u1eeba k\u1ebf c\u1ee7a \u00f4ng n\u1ed9i Charlemagne c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i m\u1ed9t \u0111\u1ebf ch\u1ebf b\u1ecb chia c\u1eaft. Ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf nhi\u1ec7m \u00f4ng, Eudes, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn vi\u1ec7c b\u1ea7u ch\u1ecdn gi\u00e1o ho\u00e0ng nh\u01b0 th\u00f4ng l\u1ec7 l\u00fac \u0111\u00f3. T\u00f2a Th\u00e1nh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n trong qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac ch\u00ednh tr\u1ecb, trong \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng t\u01b0\u1edbc Spoleto \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n l\u1ef1c. V\u00ec th\u1ebf, Gi\u00e1o ho\u00e0ng v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3, \u00c9tienne V, \u0111\u00e3 bu\u1ed9c ph\u1ea3i phong Guy of Spoleto l\u00e0m vua c\u1ee7a \u00dd v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Guy of Spoleto v\u00e0o n\u0103m 894, t\u00e2n Gi\u00e1o ho\u00e0ng Formose \u0111\u00e3 t\u1eeb ch\u1ed1i trao v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh, m\u1ed9t Lambert n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trao v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n cho Arnulf, vua n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ee9c. M\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 v\u1ecb Gi\u00e1o ho\u00e0ng n\u00e0y tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 gi\u00e1m h\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn qu\u00fd t\u1ed9c R\u00f4ma, c\u00f3 bi\u1ec7t danh l\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi Spol\u00e9tains\u201d. Xung \u0111\u1ed9t leo thang trong nh\u1eefng n\u0103m ti\u1ebfp theo, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh ti\u1ebft r\u00f9ng r\u1ee3n v\u1ec1 h\u1ed9i \u0111\u1ed3ng t\u1eed thi v\u00e0o n\u0103m 897, khi c\u1ed1 Gi\u00e1o ho\u00e0ng Formose b\u1ecb Gi\u00e1o ho\u00e0ng Boniface VI khai qu\u1eadt theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Spol\u00e9tains v\u00e0 b\u1ecb v\u1ea1 tuy\u1ec7t th\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc khi thi th\u1ec3 c\u1ee7a \u00f4ng b\u1ecb n\u00e9m xu\u1ed1ng s\u00f4ng Tibre. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 quy\u1ec1n t\u1ef1 tr\u1ecb l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng v\u1eabn ch\u01b0a n\u00f3i l\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi theo Formose&#8221;.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ng\u01b0\u1eddi Spol\u00e9tains ch\u1ed1ng l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi theo Formose<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c Gi\u00e1o ho\u00e0ng sau \u0111\u00f3 c\u0169ng s\u1ebd kh\u00f4i ph\u1ee5c danh d\u1ef1 cho Gi\u00e1o ho\u00e0ng Formose, nh\u01b0ng \u00e1p l\u1ef1c t\u1eeb nh\u00e0 Spol\u00e8te v\u00e0 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh R\u00f4ma \u0111\u1ea7y tham v\u1ecdng kh\u00e1c v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c. Ch\u00ednh t\u00ecnh hu\u1ed1ng b\u00f9ng n\u1ed5 n\u00e0y m\u00e0 Gi\u00e1o ho\u00e0ng L\u00ea\u00f4 V d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ea1n nh\u00e2n. M\u1eb7c d\u00f9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 R\u00f4ma, nh\u01b0ng ng\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn v\u00ec danh ti\u1ebfng th\u00e1nh thi\u1ec7n &#8211; nh\u01b0ng theo m\u1ed9t s\u1ed1 ngu\u1ed3n tin, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ec m\u1ed1i quan h\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1edbi phe theo Formose.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u1ebb m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng coi l\u00e0 \u00e1m s\u00e1t ng\u00e0i, Christophore, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi theo Formose \u0111\u1ea7y x\u00e1c t\u00edn, tuy\u00ean \u00fay c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng L\u00ea\u00f4 V v\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i. Theo \u0111an s\u0129 Herman Contract, m\u1ed9t nh\u00e0 bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 sau, Christophore h\u1eb3n \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i ng\u00e0i, t\u1ed1ng ng\u00e0i v\u00e0o t\u00f9 tr\u01b0\u1edbc khi th\u1eaft c\u1ed5 ng\u00e0i, sau \u0111\u00f3 thay th\u1ebf ng\u00e0i. V\u00e0i th\u00e1ng sau, v\u1ecb ng\u1ee5y gi\u00e1o ho\u00e0ng n\u00e0y d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u0169ng ch\u1ecbu chung s\u1ed1 ph\u1eadn t\u1eeb ph\u00eda nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1ee7ng h\u1ed9 Gi\u00e1o ho\u00e0ng Serge III (ho\u1eb7c h\u1eb3n \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u01b0u \u0111\u00e0y), ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u v\u00e0o th\u00e1ng 1 n\u0103m 904.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Eugenio Vulgario thu\u1ed9c nh\u00f3m theo Formose, cho r\u1eb1ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, Gi\u00e1o ho\u00e0ng Serge III, ng\u01b0\u1eddi spol\u00e9tain v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi gia \u0111\u00ecnh R\u00f4ma h\u00f9ng m\u1ea1nh c\u1ee7a b\u00e1 t\u01b0\u1edbc Tusculum, k\u1ebb \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh th\u1ef1c hi\u1ec7n hai v\u1ee5 gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00f3 ch\u1ee9ng minh, nh\u01b0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 b\u1edfi danh ti\u1ebfng kinh kh\u1ee7ng c\u1ee7a Serge III, gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a &#8220;ch\u1ebf \u0111\u1ed9 cung n\u1eef gi\u00e1o ho\u00e0ng&#8221; (pornocratie pontificale). M\u1ed9t c\u00e1i &nbsp;nh\u00e1y m\u1eaft c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed: Christophore kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh th\u1ee9c c\u00f4ng nh\u1eadn trong vi\u1ec7c k\u1ebf v\u1ecb th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4, nh\u01b0ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean h\u00e0ng c\u00e1c Gi\u00e1o ho\u00e0ng trong V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Th\u00e1nh Phaol\u00f4 Ngo\u1ea1i Th\u00e0nh, \u0111\u01b0\u1ee3c bao quanh b\u1edfi Gi\u00e1o ho\u00e0ng Serge III v\u00e0 Gi\u00e1o ho\u00e0ng L\u00ea\u00f4 V ng\u1eafn ng\u1ee7i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(theo <a href=\"https:\/\/fr.aleteia.org\/2025\/07\/24\/leon-v-le-mystere-dun-pape-assassine\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Aleteia<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Tr\u01b0\u1edbc khi \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV l\u00ean ngai t\u00f2a Ph\u00ear\u00f4, trong l\u1ecbch s\u1eed, \u0111\u00e3 c\u00f3 13 v\u1ecb Gi\u00e1o ho\u00e0ng mang t\u00ean n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0i. H\u00e3y kh\u00e1m <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/giao-hoang-leo-v-bi-an-ve-vi-giao-hoang-bi-am-sat\/\" title=\"GI\u00c1O HO\u00c0NG L\u00ca\u00d4 V, B\u00cd \u1ea8N V\u1ec0 V\u1eca GI\u00c1O HO\u00c0NG B\u1eca \u00c1M S\u00c1T\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":36172,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8,48],"tags":[168],"class_list":["post-36170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-gioi","category-ty-linh","tag-cac-thanh-nhan-vat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36173,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36170\/revisions\/36173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}