{"id":36930,"date":"2025-09-17T20:25:48","date_gmt":"2025-09-17T13:25:48","guid":{"rendered":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=36930"},"modified":"2025-09-17T20:32:52","modified_gmt":"2025-09-17T13:32:52","slug":"gioi-thieu-sach-cong-trinh-giao-duc-cua-dao-cong-giao-trong-nhung-bien-dong-cua-xa-hoi-viet-nam-tu-1930-den-1990","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/gioi-thieu-sach-cong-trinh-giao-duc-cua-dao-cong-giao-trong-nhung-bien-dong-cua-xa-hoi-viet-nam-tu-1930-den-1990\/","title":{"rendered":"GI\u1edaI THI\u1ec6U S\u00c1CH \u00ab C\u00d4NG TR\u00ccNH GI\u00c1O D\u1ee4C C\u1ee6A \u0110\u1ea0O C\u00d4NG GI\u00c1O TRONG NH\u1eeeNG BI\u1ebeN \u0110\u1ed8NG C\u1ee6A X\u00c3 H\u1ed8I VI\u1ec6T NAM T\u1eea 1930 \u0110\u1ebeN 1990 \u00bb"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ban Truy\u1ec1n th\u00f4ng H\u1ed9i Linh M\u1ee5c Xu\u00e2n B\u00edch Vi\u1ec7t Nam nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Maria L\u00ea Th\u1ecb Hoa v\u00e0 xin h\u00e2n h\u1ea1nh \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam v\u1ec1 c\u00f4ng tr\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc n\u00e0y. <em>C\u00f4ng tr\u00ecnh Gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a \u0110\u1ea1o C\u00f4ng gi\u00e1o trong nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb 1930 \u0111\u1ebfn 1990 (<\/em><em>L\u2019enseignement catholique dans les bouleversements de la soci\u00e9t\u00e9 vietnamienne (1930-1990))<\/em>, t\u1ee7 s\u00e1ch \u00ab&nbsp;b\u1ea3n s\u1eafc t\u00f4n gi\u00e1o&nbsp;\u00bb, Nh\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n B\u00e1o Ch\u00ed \u0110\u1ea1i H\u1ecdc Bordeaux, Ph\u00e1p n\u0103m 2024.<!--more--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-36931\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/enseignementCatholiqueVN.jpg\" alt=\"\" width=\"550\" height=\"769\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/enseignementCatholiqueVN.jpg 732w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/enseignementCatholiqueVN-214x300.jpg 214w\" sizes=\"auto, (max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y, t\u1eadp h\u1ee3p nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n li\u1ec7u g\u1ed1c v\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n, cho th\u1ea5y l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o \u1edf&nbsp; Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 XX (th\u1eddi k\u1ef3 thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, chi\u1ebfn tranh, ph\u00e2n chia, th\u1ed1ng nh\u1ea5t, \u0111\u1ed5i m\u1edbi). N\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111\u1ecdc ph\u00ea b\u00ecnh l\u1ecbch s\u1eed (contre-histoire) nh\u01b0ng, tr\u00e1i l\u1ea1i, m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111\u1ecdc \u0111\u00fang \u0111\u1eafn h\u01a1n v\u1ec1 ch\u1ed7 \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o trong l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng h\u1ecd kh\u1ecfi ch\u00ednh quy\u1ec1n. V\u00ec v\u1eady, n\u00f3 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 \u0111\u1ea1o C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i, m\u1ed9t trong nh\u1eefng Gi\u00e1o h\u1ed9i n\u0103ng \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t \u1edf Ch\u00e2u \u00c1.<\/em><\/p>\n<p><strong>D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 b\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y ph\u00e2n t\u00edch L\u1ecbch s\u1eed C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam qua l\u0103ng k\u00ednh gi\u00e1o d\u1ee5c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng gi\u00e1o d\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 loan b\u00e1o Tin M\u1eebng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a, h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u00ed th\u1ee9c, v\u0103n h\u00f3a trong x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e1c ph\u1ea9m \u0111\u1eb7t L\u1ecbch s\u1eed \u0110\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t&nbsp; Nam v\u00e0 C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam c\u1eadn \u0111\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111ai trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh r\u1ed9ng l\u1edbn, t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n h\u00f3a, ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u1ebfn t\u00f4n gi\u00e1o, gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc, bao g\u1ed3m c\u1ea3 h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc d\u00e2n l\u1eadp v\u00e0 c\u00f4ng l\u1eadp, t\u1eeb ti\u1ec3u h\u1ecdc \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i h\u1ecdc, t\u1eeb c\u00e1c d\u00f2ng tu nam n\u1eef \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, vai tr\u00f2 c\u00e1c nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 H\u1ed9i Th\u1eeba sai Paris (MEP), H\u1ed9i Linh M\u1ee5c Xu\u00e2n B\u00edch (Sulpiciens), D\u00f2ng \u0110a Minh T\u00e2y Ban Nha thu\u1ed9c T\u00ecnh D\u00f2ng Philippines, v\u00e0 c\u00e1c d\u00f2ng n\u1eef, \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u01b0 nh\u1eefng nh\u00e2n t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh&nbsp; \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1eddng m\u1ee5c v\u1ee5 v\u00e0 \u0111\u00e0o t\u1ea1o h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XVII, H\u1ed9i Th\u1eeba Sai Paris \u0111\u00e3 tri\u1ec3n khai th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c trung t\u00e2m \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb tr\u1ecdng \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 H\u00e0 N\u1ed9i, Hu\u1ebf v\u00e0 S\u00e0i G\u00f2n, v\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau kh\u00f4ng ch\u1ec9 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t gi\u00e1o l\u00fd m\u00e0 c\u00f2n h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u00f3 h\u1ecdc th\u1ee9c, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng qu\u1ea3n l\u00fd Gi\u00e1o ph\u1eadn trong b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh quy\u1ec1n th\u1eddi thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai c\u1ee7a MEP mang t\u00ednh t\u00edch h\u1ee3p, k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa gi\u1ea3ng d\u1ea1y gi\u00e1o l\u00fd, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c, ki\u1ebfn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecdc c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef nh\u01b0 Latinh v\u00e0 Ph\u00e1p, v\u1eeba l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 h\u1ecdc thu\u1eadt quan tr\u1ecdng, v\u1eeba l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao ti\u1ebfp v\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Ph\u00e1p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qu\u00e1 tr\u00ecnh tuy\u1ec3n ch\u1ecdn \u1ee9ng vi\u00ean&nbsp; \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c di\u1ec5n ra m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ea9n tr\u1ecdng, v\u1edbi nh\u1eefng thanh thi\u1ebfu ni\u00ean xu\u1ea5t s\u1eafc, c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7, xu\u1ea5t th\u00e2n t\u1eeb c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh C\u00f4ng gi\u00e1o trung l\u01b0u ho\u1eb7c c\u00f3 truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi Gi\u00e1o h\u1ed9i. C\u00e1c \u1ee9ng vi\u00ean n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n, n\u01a1i h\u1ecd h\u1ecdc ti\u1ebfng Ph\u00e1p, Latinh, Kinh Th\u00e1nh c\u00f9ng c\u00e1c m\u00f4n h\u1ecdc c\u01a1 b\u1ea3n, \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho qu\u00e1 tr\u00ecnh \u00ab b\u1ea3n \u0111\u1ecba h\u00f3a \u00bb linh muc Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e2y l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong n\u1ed7 l\u1ef1c bi\u1ebfn gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c \u0111\u00edch t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng tu nam c\u0169ng \u0111\u00f3ng vao tr\u00f2 then ch\u1ed1t trong qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u00e0o t\u1ea1o. H\u1ed9i Linh M\u1ee5c Xu\u00e2n B\u00edch qu\u1ea3n l\u00fd v\u00e0 gi\u1ea3ng d\u1ea1y t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n, \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 \u0110\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n&nbsp; Xu\u00e2n B\u00edch \u0111ao t\u1ea1o li\u00ean \u0111\u1ecba ph\u1eadn t\u1ea1i H\u00e0 N\u1ed9i (1933\u20131954), nh\u1ea5n m\u1ea1nh k\u1ef7 lu\u1eadt h\u1ecdc thu\u1eadt, nghi\u00eam t\u00fac trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1ee5c v\u1ee5 v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho c\u00f4ng t\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd gi\u00e1o ph\u1eadn. H\u1ecd \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 linh m\u1ee5c c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec7m v\u1ee5 truy\u1ec1n gi\u00e1o. Trong khi \u0111\u00f3, c\u00e1c linh m\u1ee5c D\u00f2ng \u0110a Minh T\u00e2y Ban Nha ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1ea1i Tonkin (B\u1eafc K\u1ef3), trong c\u00e1c gi\u00e1o ph\u1eadn B\u00f9i Chu, H\u1ea3i Ph\u00f2ng, B\u1eafc Ninh, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc d\u1ea1y gi\u00e1o l\u00fd v\u00e0 khoa h\u1ecdc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0110\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Th\u00e1nh Albert\u00f4 C\u1ea3, n\u01a1i ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u00e2n c\u00e1ch, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 ki\u1ebfn th\u1ee9c khoa h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c linh m\u1ee5c tr\u1ebb. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p c\u1ee7a d\u00f2ng linh m\u1ee5c D\u00f2ng \u0110a Minh b\u1ed5 sung cho c\u00e1ch gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai c\u1ee7a MEP, t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c \u0111a chi\u1ec1u v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn vai tr\u00f2 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng n\u1eef, nh\u01b0 c\u00e1c n\u1eef tu D\u00f2ng Th\u00e1nh Phaol\u00f4 th\u00e0nh Chartres v\u00e0 D\u00f2ng \u0110\u1ee9c B\u00e0 (Notre-Dame des Oiseaux), ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00e0o t\u1ea1o n\u1eef sinh C\u00f4ng gi\u00e1o. Nh\u1edd s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a c\u00e1c d\u00f2ng n\u1eef, gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n trong \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c, m\u00e0 c\u00f2n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi gi\u00e1o d\u1ee5c r\u1ed9ng kh\u1eafp, h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ea7ng l\u1edbp n\u1eef tr\u00ed th\u1ee9c C\u00f4ng gi\u00e1o tham gia v\u00e0o c\u00f4ng t\u00e1c gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Giai \u0111o\u1ea1n t\u1eeb 1930 \u0111\u1ebfn 1945 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 chuy\u00ean nghi\u1ec7p h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c, c\u00e1c ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e0i b\u1ea3n v\u1edbi ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh h\u1ecdc chu\u1ea9n h\u00f3a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 nh\u1edd s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. \u0110\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n H\u00e0 N\u1ed9i, d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a MEP v\u00e0 H\u1ed9i Linh M\u1ee5c Xu\u00e2n B\u00edch, tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m \u0111\u00e0o t\u1ea1o uy t\u00edn, \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00f2a Th\u00e1nh c\u00f4ng nh\u1eadn n\u0103m 1935, th\u1ec3 hi\u1ec7n v\u1ecb th\u1ebf quan tr\u1ecdng c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 b\u1ea3n \u0111\u1ecba. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, c\u00e1c linh m\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ea3m nh\u1eadn c\u00e1c vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong qu\u1ea3n l\u00fd gi\u00e1o ph\u1eadn, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n v\u00e0 tham gia c\u00f4ng t\u00e1c gi\u1ea3ng d\u1ea1y, truy\u1ec1n gi\u00e1o. Gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o tr\u1edf th\u00e0nh m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng h\u00ecnh th\u00e0nh tinh th\u1ea7n d\u00e2n t\u1ed9c, kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi b\u1ed1i c\u1ea3nh ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ef9 n\u0103ng l\u00e3nh \u0111\u1ea1o v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Giai \u0111o\u1ea1n 1945\u20131975, t\u1eeb Chi\u1ebfn tranh \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 chia c\u1eaft \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c. T\u1ea1i mi\u1ec1n B\u1eafc, nhi\u1ec1u ti\u1ec3u ch\u1ee7ng vi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n ph\u1ea3i \u0111\u00f3ng c\u1eeda ho\u1eb7c h\u1ea1n ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng do s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, bu\u1ed9c Gi\u00e1o h\u1ed9i ph\u1ea3i duy tr\u00ec c\u00f4ng t\u00e1c \u0111\u00e0o t\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1ea7m. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, t\u1ea1i mi\u1ec1n Nam, l\u00e0n s\u00f3ng di c\u01b0 n\u0103m 1954 mang theo h\u00e0ng tr\u0103m ng\u00e0n t\u00edn h\u1eefu C\u00f4ng gi\u00e1o, t\u1ea1o c\u01a1 h\u1ed9i t\u00e1i thi\u1ebft v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c t\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb nh\u01b0 S\u00e0i G\u00f2n, Hu\u1ebf v\u00e0 \u0110\u00e0 L\u1ea1t. \u0110\u1ea1i ch\u1ee7ng vi\u1ec7n Hu\u1ebf (1962), c\u00f9ng c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng trung h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u1ea1i h\u1ecdc C\u00f4ng gi\u00e1o, h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0ng gi\u00e1o s\u0129 b\u1ea3n \u0111\u1ecba t\u1ef1 ch\u1ee7, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh gi\u00e1o ph\u1eadn v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c theo h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u1ee7a Vatican.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau n\u0103m 1975, h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1eddng C\u00f4ng gi\u00e1o ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi gi\u1ea3i th\u1ec3 v\u00e0 qu\u1ed1c h\u1eefu h\u00f3a, khi\u1ebfn \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c chuy\u1ec3n sang h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1ea7m ho\u1eb7c b\u00e1n c\u00f4ng khai. Trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f3 kh\u0103n, c\u00e1c linh m\u1ee5c v\u00e0 d\u00f2ng tu v\u1eabn n\u1ed7 l\u1ef1c duy tr\u00ec truy\u1ec1n th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c. T\u1eeb cu\u1ed1i th\u1eadp ni\u00ean 1980, c\u00f9ng v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0110\u1ed5i M\u1edbi, gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00e1i h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, tri\u1ec3n khai c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n gi\u00e1o d\u1ee5c m\u1ea7m non v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, c\u00e1c linh m\u1ee5c b\u1ea3n \u0111\u1ecba d\u1ea7n \u0111\u1ea3m nh\u1eadn v\u1ecb tr\u00ed trung t\u00e2m trong \u0111\u00e0o t\u1ea1o, gi\u1ea3m s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y minh ch\u1ee9ng cho kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u00ean c\u01b0\u1eddng, th\u00edch \u1ee9ng v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh vai tr\u00f2 gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o trong vi\u1ec7c duy tr\u00ec v\u0103n h\u00f3a, t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 h\u00ecnh th\u00e0nh h\u00e0ng linh m\u1ee5c Vi\u1ec7t Nam, g\u00f3p ph\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n chung c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00e1c ph\u1ea9m n\u00e0y cho th\u1ea5y gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o l\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 trung t\u00e2m trong vi\u1ec7c h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n h\u00e0ng Gi\u00e1o s\u0129 Vi\u1ec7t Nam t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XVIII \u0111\u1ebfn XX. Qua c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n thu\u1ed9c \u0111\u1ecba, chi\u1ebfn tranh, chia c\u1eaft v\u00e0 \u0110\u1ed5i M\u1edbi, gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng ch\u1ec9 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1o m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u00e0o t\u1ea1o linh m\u1ee5c b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng qu\u1ea3n l\u00fd gi\u00e1o ph\u1eadn, \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1o d\u1ee5c, h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1ea7ng l\u1edbp tr\u00ed th\u1ee9c C\u00f4ng gi\u00e1o \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o s\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i h\u00f3a v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi th\u1ec3 hi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng l\u1ecbch s\u1eed, t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn giai \u0111o\u1ea1n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi ch\u00ednh quy\u1ec1n XHCN. Cu\u1ed1n s\u00e1ch mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn khoa h\u1ecdc, to\u00e0n di\u1ec7n, k\u1ebft h\u1ee3p d\u1eef li\u1ec7u l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o, v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean c\u00e1c di\u1ec5n gi\u1ea3i t\u00f4n gi\u00e1o hay ch\u00ednh tr\u1ecb \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, m\u1edf ra nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 vai tr\u00f2 c\u1ee7a gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o trong l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u01af\u1edbc mong r\u1eb1ng cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0y s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u01b0 li\u1ec7u gi\u00e1 tr\u1ecb, kh\u00f4ng ch\u1ec9 d\u00e0nh cho c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, m\u00e0 c\u00f2n cho t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u00ecm hi\u1ec3u s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 Gi\u00e1o d\u1ee5c C\u00f4ng gi\u00e1o trong b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ea7y bi\u1ebfn \u0111\u1ed9ng giai \u0111o\u1ea1n 1930\u20131990. Cu\u1ed1n s\u00e1ch g\u1ed3m 382 trang, kh\u1ed5 16&#215;24 cm, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e0i tr\u1ee3 c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u1eeba Sai Paris (IRFA MEP), \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bordeaux, Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u00f4ng \u00c1 c\u1ee7a Ph\u00e1p (IFRAE), Inalco, v\u00e0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Paris Cit\u00e9.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Ban Truy\u1ec1n th\u00f4ng H\u1ed9i Linh M\u1ee5c Xu\u00e2n B\u00edch Vi\u1ec7t Nam nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Maria L\u00ea Th\u1ecb Hoa v\u00e0 xin h\u00e2n h\u1ea1nh <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/gioi-thieu-sach-cong-trinh-giao-duc-cua-dao-cong-giao-trong-nhung-bien-dong-cua-xa-hoi-viet-nam-tu-1930-den-1990\/\" title=\"GI\u1edaI THI\u1ec6U S\u00c1CH \u00ab C\u00d4NG TR\u00ccNH GI\u00c1O D\u1ee4C C\u1ee6A \u0110\u1ea0O C\u00d4NG GI\u00c1O TRONG NH\u1eeeNG BI\u1ebeN \u0110\u1ed8NG C\u1ee6A X\u00c3 H\u1ed8I VI\u1ec6T NAM T\u1eea 1930 \u0110\u1ebeN 1990 \u00bb\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":36932,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[9,39],"tags":[],"class_list":["post-36930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-viet-nam","category-xuan-bich-viet-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36930"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36944,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36930\/revisions\/36944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}