{"id":37496,"date":"2025-10-24T11:28:12","date_gmt":"2025-10-24T04:28:12","guid":{"rendered":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=37496"},"modified":"2025-10-24T22:28:43","modified_gmt":"2025-10-24T15:28:43","slug":"giao-huan-cua-thong-diep-humanae-vitae-va-tong-huan-familiaris-consortio-ve-ngua-thai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/giao-huan-cua-thong-diep-humanae-vitae-va-tong-huan-familiaris-consortio-ve-ngua-thai\/","title":{"rendered":"GI\u00c1O HU\u1ea4N C\u1ee6A TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P HUMANAE VITAE V\u00c0 T\u00d4NG HU\u1ea4N FAMILIARIS CONSORTIO  V\u1ec0 NG\u1eeaA THAI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Khi \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI c\u00f4ng b\u1ed1 Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em> (HV) v\u00e0o ng\u00e0y 25\/07\/1968, ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u01a1i l\u00ean nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00e1c nhau, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed1i l\u1eadp m\u1ea1nh nh\u1ea5t t\u1eeb trong l\u00f2ng Gi\u00e1o h\u1ed9i. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1ecdc ch\u0103m ch\u00fa c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI trong nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng sau \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t c\u00e1c nh\u00e0 b\u00ecnh lu\u1eadn tr\u00ean h\u01b0\u1edbng suy t\u01b0 c\u1ee7a ng\u00e0i. Nh\u01b0 cha E. Hamel g\u1ee3i \u00fd, \u00ab <em>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p HV kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ea5m \u0111\u00e1 nguy\u00ean kh\u1ed1i trong sa m\u1ea1c nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed&nbsp;<\/em>\u00bb.<!--more--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-37374\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/HumanaeVitae.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"328\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/HumanaeVitae.jpg 640w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/HumanaeVitae-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p n\u00e0y ra \u0111\u1eddi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u201c<em>n\u00e3o tr\u1ea1ng ng\u1eeba thai lan r\u1ed9ng<\/em>\u201d v\u00e0 \u201c<em>nguy\u00ean nh\u00e2n l\u00e0 do b\u1edfi hai y\u1ebfu t\u1ed1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y: a) m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00ecnh b\u00e0y \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 d\u00e2n s\u1ed1; b) nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00f4i b\u1ea1n, tuy nhi\u00ean h\u1ecd ch\u1ec9 mu\u1ed1n gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n khoa h\u1ecdc m\u00e0 qu\u00ean \u0111i t\u00ednh ch\u1ea5t \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a lu\u00e2n l\u00fd<\/em>\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi cho s\u1ef1 ch\u00fac d\u1eef c\u1ee7a Malthus (\u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi sinh ra trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1ecb chi\u1ebfm h\u1ebft ch\u1ed7, kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y m\u1ed9t ch\u1ed7 trong cho b\u1eefa ti\u1ec7c l\u1edbn lao c\u1ee7a Thi\u00ean Nhi\u00ean. Ch\u00ednh Thi\u00ean Nhi\u00ean \u0111\u00e3 ra l\u1ec7nh cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y ph\u1ea3i c\u00fat ngay \u0111i, v\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u00f4ng ch\u1eadm tr\u1ec5 thi h\u00e0nh nh\u1eefng h\u0103m d\u1ecda \u1ea5y\u201d), \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha \u0111\u00e3 n\u00f3i trong di\u1ec5n v\u0103n tr\u01b0\u1edbc Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c r\u1eb1ng \u201c<em>Qu\u00fd v\u1ecb ph\u1ea3i l\u00e0m cho c\u01a1m b\u00e1nh n\u00ean nhi\u1ec1u \u0111\u1ee7 cho b\u1eefa ti\u1ec7c c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i; tr\u00e1i l\u1ea1i, \u0111\u1eebng khuy\u1ebfn kh\u00edch vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t nh\u00e2n t\u1ea1o v\u1ec1 sinh s\u1ea3n \u2013 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t l\u00e0 phi l\u00fd \u2013 \u0111\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ed1 kh\u00e1ch d\u1ef1 v\u00e0o b\u00e0n ti\u1ec7c c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng<\/em>\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha kh\u00f4ng bao gi\u1edd bi\u1ec3u l\u1ed9 hay \u0111\u1ec3 cho hi\u1ec3u d\u00f9 l\u00e0 s\u1ef1 nghi ng\u1edd nh\u1ecf nh\u1ea5t v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u1ecdc thuy\u1ebft \u0111ang b\u00e0n \u0111\u1ebfn. M\u1eb7t kh\u00e1c, v\u00ec t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u1eb1m trong tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, ng\u00e0i \u0111\u00e3 c\u1ea3m th\u1ea5y nhu c\u1ea7u suy t\u01b0 d\u00e0i d\u00f2ng t\u1ec9 m\u1ec9. C\u00e1c k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a \u1ee6y ban \u0111\u00e3 gi\u00fap \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u00e0o s\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa suy t\u01b0 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i n\u00f3 su\u1ed1t 2 n\u0103m. \u00ab&nbsp;<em>C\u00f3 l\u1ebd ch\u01b0a bao gi\u1edd trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1ch h\u1ee3p \u0111o\u00e0n v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u00edn mu\u1ed3i nh\u01b0 th\u1ebf&nbsp;<\/em>\u00bb (S.E. Plourde, B. Haering).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Gi\u00e1o hu\u1ea5n tr\u1ecdng t\u00e2m c\u1ee7a Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae (HV)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau khi tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u1eefng bi\u1ebfn chuy\u1ec3n ng\u00e0y nay \u2013 gia t\u0103ng d\u00e2n s\u1ed1, m\u1ee9c s\u1ed1ng, v\u1ecb th\u1ebf c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef trong x\u00e3 h\u1ed9i, ti\u1ebfn b\u1ed9 k\u1ef9 thu\u1eadt \u2013 Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn n\u00e3o tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay \u0111\u1ed1i v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi th\u1eddi \u0111\u1ea1i m\u1edbi v\u1ec1 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n (s\u1ed1 2-3). \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi t\u1eeb ph\u00eda Hu\u1ea5n quy\u1ec1n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i: \u00ab&nbsp;<em>C\u1ed1 nhi\u00ean kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi t\u00edn h\u1eefu n\u00e0o ph\u1ee7 nh\u1eadn quy\u1ec1n h\u1ea1n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i trong vi\u1ec7c gi\u1ea3i th\u00edch lu\u1eadt, \u0111i\u1ec1u lu\u1eadt \u1ea5y l\u00e0 lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd t\u1ef1 nhi\u00ean\u2026, v\u00ec l\u1ebd lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean bi\u1ec3u l\u1ed9 th\u00e1nh \u00fd Ch\u00faa<\/em>\u2026&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00ednh trong ph\u1ea7n gi\u00e1o thuy\u1ebft c\u1ee7a Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng v\u1ec1 <em>\u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 lu\u00e2n l\u00fd<\/em> m\u00e0 n\u00f3 ng\u1ee5 \u00fd. \u1ede s\u1ed1 7, ng\u00e0i nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0m n\u1ec1n t\u1ea3ng cho m\u1ecdi suy t\u01b0 Kit\u00f4 gi\u00e1o. <em>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh s\u1ea3n, c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c trong m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi, ngh\u0129a l\u00e0 trong s\u1ef1 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd v\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc lu\u00e2n l\u00fd<\/em>. Nh\u1eb1m bi\u1ec7n minh cho nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u00e2n t\u1ea1o trong vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 n\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 vi\u1ec7c \u00ab l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u00bb. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, \u00ab <em>c\u1ea7n l\u00e0m r\u00f5 quan ni\u1ec7m \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u1ec1 hai th\u1ef1c t\u1ea1i l\u1edbn n\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n<\/em>&nbsp;\u00bb l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e0m cha m\u1eb9 (s\u1ed1 7).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ed1 10 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e0m cha m\u1eb9. \u00ab&nbsp;<em>T\u00ecnh y\u00eau l\u1ee9a \u0111\u00f4i \u0111\u00f2i h\u1ecfi v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd<\/em>&nbsp;\u00bb. Khi k\u00eau g\u1ecdi \u0111\u1ebfn \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u00f4i b\u1ea1n, Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t ph\u00e1n \u0111o\u00e1n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa. \u00ab&nbsp;<em>Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf trong l\u00e3nh v\u1ef1c l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo s\u1edf th\u00edch, t\u1ef1 \u00fd l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cho l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, tr\u00e1i l\u1ea1i, ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00ecnh theo \u0111\u00fang th\u00e1nh \u00fd t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n n\u01a1i ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 b\u1eb1ng c\u00e1c l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i<\/em> (HV 10, l\u1ea5y l\u1ea1i <em>Gaudium et Spes (GS)<\/em>, s\u1ed1 51) \u00bb. Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha nh\u1ea5n m\u1ea1nh, vi\u1ec7c l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 l\u00e0 <em>nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn \u1ea5y \u0111\u1ebfn t\u1eeb lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd kh\u00e1ch quan<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa thi\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ngay th\u1eb3ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi di\u1ec5n t\u1ea3 trung th\u00e0nh nh\u1ea5t. C\u00f3 nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ecdi \u00fd h\u01b0\u1edbng l\u00e0m theo s\u1edf th\u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00f9ng v\u1edbi nguy\u00ean t\u1eafc c\u0103n b\u1ea3n n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u01b0a ra nhi\u1ec1u kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ea7n ph\u1ea3i l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m: <em>hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 nh\u1eefng ti\u1ebfn tr\u00ecnh sinh l\u00fd h\u1ecdc, v\u00ec nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt n\u1eb1m trong c\u01a1 ph\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\"><strong>[1]<\/strong><\/a>; l\u00e0m ch\u1ee7 l\u00fd tr\u00ed v\u00e0 \u00fd ch\u00ed tr\u00ean nh\u1eefng xu h\u01b0\u1edbng c\u1ee7a b\u1ea3n n\u0103ng; l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n th\u1ec3 l\u00fd, kinh t\u1ebf, t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00f9 h\u1ee3p \u0111\u00fang \u0111\u1eafn<\/em> (s\u1ed1 10).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u01b0\u01a1ng t\u00e2m hay \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a \u0111\u00f4i b\u1ea1n do \u0111\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng b\u1edfi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 b\u1edfi vi\u1ec7c gi\u1ea3i th\u00edch m\u00e0 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i mang l\u1ea1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha \u0111\u00e3 mu\u1ed1n di\u1ec5n t\u1ea3 \u1edf s\u1ed1 11. Trong khi l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa hai vi\u1ec7c \u1ea5y, ch\u00fang ta c\u1ea7n hi\u1ec3u r\u1eb1ng nguy\u00ean t\u1eafc ph\u00e1n quy\u1ebft t\u00ednh ch\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf l\u00e0 <em>t\u00f4n tr\u1ecdng b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng <\/em>(s\u1ed1 11),<em> \u0111\u00f2i h\u1ecfi kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch r\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ed1 t\u00ecnh hai kh\u00eda c\u1ea1nh lu\u00f4n \u0111i li\u1ec1n v\u1edbi nhau: k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 truy\u1ec1n sinh <\/em>(s\u1ed1 12). Nh\u1eafc l\u1ea1i ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a nh\u1eefng h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u00e0y (\u00ab ch\u00fang cao qu\u00fd v\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u00bb), ng\u00e0i c\u0169ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u00ab <em>\u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh vi h\u1ee3p ph\u00e1p, ngay c\u1ea3 trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 ch\u00fang s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 hi\u1ec7u n\u0103ng sinh s\u1ea3n, v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a m\u00ecnh: nh\u1eefng h\u00e0nh vi \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n m\u1ee5c \u0111\u00edch bi\u1ec3u l\u1ed9 v\u00e0 l\u00e0m cho s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng th\u00eam b\u1ec1n ch\u1eb7t\u2026Tuy nhi\u00ean Gi\u00e1o h\u1ed9i, khi&nbsp; nh\u1eafc nh\u1edf con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i tu\u00e2n gi\u1eef lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean\u2026, d\u1ea1y r\u1eb1ng m\u1ecdi h\u00e0nh vi h\u00f4n nh\u00e2n ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh<\/em> \u00bb. Trong s\u1ed1 11 n\u00e0y, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI minh nhi\u00ean quy chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb ti\u1ec1n nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 \u0110\u1ee9c Pi\u00f4 XI (<em>Casti connubii<\/em>) v\u00e0 \u0110\u1ee9c Pi\u00f4 XII.&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u0169ng \u1edf s\u1ed1 12, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI ch\u00fa t\u00e2m \u0111\u1ebfn c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a chu\u1ea9n m\u1ef1c n\u00e0y. Ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u1edbi C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha kh\u00f4ng c\u00f2n g\u1ee3i l\u1ea1i t\u1eeb v\u1ef1ng v\u00e0 h\u1ecdc thuy\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh y\u1ebfu v\u00e0 th\u1ee9 y\u1ebfu nh\u01b0 \u0111\u00e3 t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng. H\u1ecdc thuy\u1ebft \u00ab&nbsp;nhi\u1ec1u l\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y b\u1edfi Hu\u1ea5n quy\u1ec1n&nbsp;\u00bb v\u1eabn gi\u1eef nguy\u00ean, nh\u01b0ng n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phong ph\u00fa b\u1edfi suy t\u01b0 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI. Ng\u00e0i mang l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ef1 l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf cho nh\u1eefng ph\u00e1t bi\u1ec3u c\u1ee7a GS khi tuy\u00ean b\u1ed1: \u00ab <em>H\u1ecdc thuy\u1ebft n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly, m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 mu\u1ed1n v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd h\u1ee7y b\u1ecf gi\u1eefa <\/em>hai \u00fd ngh\u0129a<em> (significationem) c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng: k\u1ebft h\u1ee3p (unitatis) v\u00e0 sinh s\u1ea3n&nbsp;(procreationis)<\/em>\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb ng\u1eef m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 \u0111\u1ecbnh ph\u1ea9m cho h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng l\u00e0 t\u1eeb \u00ab&nbsp;\u00fd ngh\u0129a&nbsp;\u00bb (significationem). H\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac ri\u00eang nh\u01b0ng b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 <em>c\u00f3 ngh\u0129a<\/em> m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i kh\u00e1ch quan \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u00f3. \u00ab&nbsp;<em>N\u00f3 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00e1ch s\u00e2u xa, l\u00e0m cho h\u1ecd c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh ra nh\u1eefng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u1edbi, theo nh\u1eefng lu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ghi kh\u1eafc n\u01a1i ch\u00ednh b\u1ea3n t\u00ednh (natura) c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef<\/em>&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 12). \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa hai \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y\u2026H\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 <em>\u0111\u1ed3ng th\u1eddi<\/em> l\u00e0m cho c\u00f3 th\u1ec3 sinh s\u1ea3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi kh\u00e1m ph\u00e1 k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1eabn nh\u00ecn nh\u1eadn th\u00e2n ph\u1eadn gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang ta: \u00ab <em>Ch\u00fang ta kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee7 nh\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c ngu\u1ed3n m\u1ea1ch c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa T\u1ea1o H\u00f3a thi\u1ebft l\u1eadp\u2026. Qu\u1ea3 th\u1eadt, c\u0169ng nh\u01b0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 tr\u00ean th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh n\u00f3i chung m\u1ed9t quy\u1ec1n l\u1ef1c v\u00f4 h\u1ea1n, th\u00ec c\u0169ng th\u1ebf n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u00f3, v\u00ec m\u1ed9t l\u00fd do \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, tr\u00ean c\u00e1c n\u0103ng l\u1ef1c sinh s\u1ea3n c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 th\u1ebf, do s\u1ef1 s\u1eafp \u0111\u1eb7t n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang kh\u01a1i l\u00ean s\u1ef1 s\u1ed1ng, m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 nguy\u00ean l\u00fd c\u1ee7a n\u00f3&nbsp;<\/em>\u00bb&nbsp;(s\u1ed1 13). \u1ede \u0111\u00e2y, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha quy chi\u1ebfu tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gioan XXIII, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng vi\u1ebft&nbsp;trong Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>M\u1eb9 v\u00e0 Th\u1ea7y<\/em>: \u00ab&nbsp;<em>S\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 th\u00e1nh thi\u00ean, t\u1eeb nguy\u00ean th\u1ee7y, n\u00f3 tr\u1ef1c ti\u1ebfp mang d\u1ea5u \u1ea5n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa<\/em>&nbsp;\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chuy\u1ec3n sang nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 th\u1ef1c ti\u1ec5n, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u00e0n \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd t\u00ednh c\u1ee7a ch\u00fang. Trong vi\u1ec7c n\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u1ecbp t\u1ef1 nhi\u00ean, ng\u00e0i th\u1ea5y m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng cho \u0111\u00f4i b\u1ea1n th\u1ef1c thi m\u1ed9t <em>tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u00e0m cha m\u1eb9<\/em> (paternit\u00e9 responsable)<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>. \u1ede \u0111\u00e2y, \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u1ea1i <em>t\u00ednh ch\u1ea5t b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a vi\u1ec7c ng\u1eeba thai v\u00e0 ph\u00e1 thai<\/em>: <em>B\u1ea5t c\u1ee9 m\u1ed9t \u0111\u1ed9ng t\u00e1c tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u00e0o nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eb7n ti\u1ebfn tr\u00ecnh th\u1ee5 thai hay ph\u00e1 thai, hay l\u00e0m tuy\u1ec7t s\u1ea3n, v\u0129nh vi\u1ec5n c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea1m th\u1eddi, hay ng\u1eeba thai \u0111\u1ec1u lu\u00f4n b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p<\/em>. Ngh\u0129a l\u00e0 \u00ab <em>b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u1ed9ng t\u00e1c n\u00e0o c\u00f3 m\u1ee5c \u0111\u00edch, hay d\u00f9ng l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eadn vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n, ho\u1eb7c tr\u01b0\u1edbc khi ho\u1eb7c \u0111ang khi l\u00e0m \u0111\u1ed9ng t\u00e1c h\u00f4n nh\u00e2n, ho\u1eb7c l\u00e0m tr\u1edf ng\u1ea1i vi\u1ec7c di\u1ec5n ti\u1ebfn t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng t\u00e1c \u1ea5y<\/em> \u00bb (s\u1ed1 14). \u1ede \u0111\u00e2y c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng nguy\u00ean t\u1eafc \u00ab <em>ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 x\u1ea5u nh\u1ecf h\u01a1n<\/em> \u00bb c\u0169ng nh\u01b0 \u00ab <em>nguy\u00ean t\u1eafc to\u00e0n th\u1ec3<\/em> \u00bb, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00f4i l\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 h\u1ee3p ph\u00e1p vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn <em>\u00ab m\u1ed9t s\u1ef1 x\u1ea5u lu\u00e2n l\u00fd nh\u1ecf \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh m\u1ed9t tai h\u1ea1i l\u1edbn ho\u1eb7c \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t vi\u1ec7c t\u1ed1t \u0111\u1eb9p<\/em> \u00bb, th\u00ec kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u2013 cho d\u00f9 b\u1edfi l\u00fd do tr\u1ea7m tr\u1ecdng \u2013 l\u00e0m \u00ab <em>m\u1ed9t vi\u1ec7c x\u1ea5u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t t\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 thi\u1ec7n<\/em> \u00bb (s\u1ed1 14).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00ean c\u1ea1nh kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn vi\u1ec7c ng\u1eeba thai v\u00e0 ph\u00e1 thai, Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p nh\u1eafc \u0111\u1ebfn t\u00ednh ch\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng th\u1eddi gian kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u1eadu n\u1ebfu nh\u1eb1m th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m (s\u1ed1 16). Gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf ng\u1eeba thai c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u1ed1t y\u1ebfu v\u1ec1 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng (s\u1ed1 16). Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ng\u1eeba thai, h\u1ecd ch\u1ee7 \u00fd c\u1ea3n tr\u1edf m\u1ed9t di\u1ec5n bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u1ef1 nhi\u00ean. Tr\u00e1i l\u1ea1i, trong khi s\u1eed d\u1ee5ng th\u1eddi gian kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u1eadu, v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00f4ng th\u1ef1c hi\u1ec7n h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u1ea5y. L\u00fd do l\u00e0 b\u1edfi v\u00ec th\u1eddi gian kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u1eadu n\u1eb1m trong tr\u1eadt t\u1ef1 t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, thu\u1ed9c lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u00f4i b\u1ea1n n\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1eddi gian n\u00e0y, trong \u00fd th\u1ee9c l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u1edbi c\u00e1c l\u00fd do kh\u00e1c nhau (s\u1ee9c kh\u1ecfe ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kinh t\u1ebf\u2026.), nh\u01b0ng v\u1eabn \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng \u00ab <em>lu\u00e2n l\u00fd t\u00ednh c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o \u00fd h\u01b0\u1edbng ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00e2n nh\u1eafc c\u00e1c l\u00fd do, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh theo nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1ch quan, \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb ch\u00ednh b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c c\u00e1c h\u00e0nh vi n\u01a1i nh\u00e2n v\u1ecb <\/em>\u00bb (GS s\u1ed1 51, Familiaris Consortio s\u1ed1 32; HV s\u1ed1 10: \u00ab <em>Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf n\u00ean trong l\u00e3nh v\u1ef1c l\u01b0u truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo s\u1edf th\u00edch, t\u1ef1 \u00fd l\u1ef1a ch\u1ecdn nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p cho l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, tr\u00e1i l\u1ea1i, ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u00ecnh theo \u0111\u00fang th\u00e1nh \u00fd t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, th\u00e1nh \u00fd \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec3u hi\u1ec7n b\u1eb1ng ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh vi c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n c\u0169ng nh\u01b0 b\u1eb1ng c\u00e1c l\u1eddi gi\u00e1o hu\u1ea5n li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i <\/em>\u00bb). H\u1ecd n\u1ea1i \u0111\u1ebfn th\u1eddi gian kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u1eadu kh\u00f4ng bao gi\u1edd v\u1edbi \u00fd mu\u1ed1n ng\u1eeba thai lo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 s\u1ed1ng, nh\u01b0ng s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi n\u1ebfu \u00ab v\u1ee1 k\u1ebf ho\u1ea1ch \u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u1ea7m quan tr\u1ecdng v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a Humanae vitae<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a HV ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng n\u1ed9i dung ch\u00ednh y\u1ebfu trong nh\u1eefng Hu\u1ea5n quy\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, m\u00e0 b\u00e2y gi\u1edd ch\u1ec9 x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ea1i m\u1ed9t c\u00e1ch long tr\u1ecdng. L\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u00e3 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quan tr\u1ecdng kh\u00e1c: \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a \u00ab <em>n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi<\/em> \u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p HV t\u00e1i x\u00e1c nh\u1eadn nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc lu\u00e2n l\u00fd tr\u01b0\u1eddng t\u1ed3n<\/em>. S\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u00e0 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i m\u00e0 HV ph\u1ea3i ch\u1ecbu l\u00e0 do vi\u1ec7c Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p t\u1eeb ch\u1ed1i nh\u1eefng y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi. HV kh\u00f4ng ch\u1ec9 mang l\u1ea1i s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ecf v\u1ec1 \u00ab <em>m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a lu\u00e2n l\u00fd, nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi c\u00f3 th\u1ebf gi\u00e1 b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u00e0nh tr\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 v\u00e0 c\u1ed5 s\u00fay t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng<\/em> (x. HV, 9) \u00bb. \u0110\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t n\u00e3o tr\u1ea1ng duy v\u1eadt g\u00e2y n\u00ean m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 trong nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc lu\u00e2n l\u00fd c\u0169ng nh\u01b0 vi\u1ec7c m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1ec7ch l\u1ea1c, HV \u0111\u00e3 \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng r\u00f5 r\u00e0ng v\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn. \u0110\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng l\u1ea7m l\u1eabn c\u1ee7a c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab <em>th\u1ea7n h\u1ecdc chi\u1ec1u ngang<\/em> \u00bb, Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u00e3 \u00ab <em>c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u1ea7n h\u1ecdc, Kit\u00f4 h\u1ecdc v\u00e0 Gi\u00e1o h\u1ed9i h\u1ecdc, trong nguy\u00ean t\u1eafc cao c\u1ea3 v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u1ec1<\/em> \u00ab <em>celsitudo vocationis fidelium in Christo<\/em> \u00bb (\u00ab v\u1ebb cao \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u01a1n g\u1ecdi t\u00edn h\u1eefu trong Ch\u00faa Kit\u00f4 \u00bb), <em>m\u00e0 ch\u00ednh C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng chung trong S\u1eafc l\u1ec7nh Optatam totius, s\u1ed1 16, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u01b0 m\u1eabu l\u00fd t\u01b0\u1edfng cho s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u1ee7a n\u1ec1n th\u1ea7n h\u1ecdc lu\u00e2n l\u00fd<\/em>\u2026\u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u00f2n n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 t\u00f9y thu\u1ed9c c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0o tr\u1eadt t\u1ef1 lu\u00e2n l\u00fd kh\u00e1ch quan, v\u1edbi nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Hu\u1ea5n quy\u1ec1n ch\u1ec9 d\u1ea1y (s\u1ed1 19); l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u1eefng m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh (s\u1ed1 7-13) v\u00e0 nh\u1eafc nh\u1edf r\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn kh\u00f4ng th\u1ec3 \u00ab l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1edbt gi\u00e1o l\u00fd \u00bb m\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 h\u1ee3p ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c (s\u1ed1 29). Nh\u01b0ng linh m\u1ee5c, l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cha v\u00e0 l\u00e0 v\u1ecb b\u00e1c s\u0129 c\u1ee7a t\u00e2m h\u1ed3n\u2026, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf t\u1ed1t l\u00e0nh kh\u00f4ng l\u00e0m cho c\u00e1c linh h\u1ed3n ph\u1ea3i xa l\u00e1nh, b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u1ea5y c\u00f2n mang t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1edfi v\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n t\u1ea3ng tr\u00ean ch\u1ee7 ngh\u0129a nh\u00e2n v\u1ecb Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u1ee7a C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ch\u1ed1i b\u1ecf ch\u1ee7 ngh\u0129a ng\u1ee5y nh\u00e2n v\u1ecb c\u1ee7a n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ednh c\u00e1ch b\u00f3 bu\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m trong s\u1ed1 14 c\u1ee7a HV<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng tham v\u1ecdng c\u1ee7a n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00f4i k\u00e9o m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i k\u1ecbch li\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 ch\u01b0a m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0o c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n ph\u1ea3i ch\u1ecbu nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m then ch\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ef1 x\u1ea5u t\u1ef1 n\u1ed9i v\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai nh\u00e2n t\u1ea1o. N\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u00e1i nh\u00ecn v\u1ec1 l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m nh\u01b0 l\u00e0 quy\u1ec1n c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng v\u00e2ng theo quy lu\u1eadt c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n n\u1ebfu trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1 nh\u00e2n \u1ea5y nh\u1eadn x\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch x\u00e1c t\u00edn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">HV tr\u00e1i l\u1ea1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh ch\u1ea5t r\u00e0ng bu\u1ed9c trong l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ngay c\u1ea3 trong l\u00e3nh v\u1ef1c lu\u00e2n l\u00fd m\u00e0 ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o Ho\u00e0ng mong mu\u1ed1n, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong s\u1ed1 14: \u00ab <em>C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m c\u1ed1t y\u1ebfu trong quan ni\u1ec7m c\u1ee7a C\u00f4ng gi\u00e1o c\u0169ng nh\u01b0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n, Ta nh\u1eadn th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa l\u00e0: kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ea5p nh\u1eadn \u2013 l\u00fd do v\u00ec vi\u1ec7c \u0111\u00f3 b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p \u2013 vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n b\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u1ef1c ti\u1ebfp ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 di\u1ec5n bi\u1ebfn \u0111\u00e3 kh\u1edfi s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ea7m s\u1ed1ng, v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ed1 \u00fd ph\u00e1 thai, d\u00f9 v\u1edbi l\u00fd do y t\u1ebf c\u0169ng v\u1eady<\/em> \u00bb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00ednh ch\u1ea5t r\u00e0ng bu\u1ed9c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafn nh\u1ee7 cho c\u00e1c linh m\u1ee5c c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t: \u00ab <em>Nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a anh em, nh\u1ea5t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 tr\u00e1ch gi\u1ea3ng d\u1ea1y khoa th\u1ea7n h\u1ecdc lu\u00e2n l\u00fd, l\u00e0 th\u1eb3ng th\u1eafn tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n. Trong khi thi h\u00e0nh gi\u00e1o v\u1ee5, anh em l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ti\u00ean phong n\u00eau g\u01b0\u01a1ng ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u00ecnh ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ea5p nh\u1eadn, trong t\u00e2m tr\u00ed c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ec1 ngo\u00e0i, l\u1eddi ch\u1ec9 d\u1eabn c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n Gi\u00e1o h\u1ed9i<\/em> \u00bb (s\u1ed1 28). Trong b\u00e0i gi\u1edbi thi\u1ec7u Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p HV, \u0110HY Wojtyla v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc lu\u00e2n l\u00fd \u1edf Cracovi \u0111\u00e3 n\u00eau r\u00f5 h\u01a1n t\u00ednh ch\u1ea5t r\u00e0ng bu\u1ed9c n\u00e0y: \u00ab <em>C\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ec1n bi\u1ec7t nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a m\u00ecnh trong ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a m\u1ed9t l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c hu\u1ea5n luy\u1ec7n k\u1ef9 c\u00e0ng. Tuy nhi\u00ean, l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh nh\u1eefng quy lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd, ch\u1ec9 c\u1eaft ngh\u0129a v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng nh\u1eefng quy lu\u1eadt \u1ea5y v\u00e0o nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng. \u0110\u1eb1ng sau ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u00f2n c\u00f3 quy\u1ec1n b\u00ednh c\u1ee7a ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ec1 lu\u1eadt m\u00e0 Ng\u00e0i \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh<\/em> \u00bb. \u00ab <em>L\u1ec1 lu\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a v\u00e0 truy\u1ec1n d\u1ea1y m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ec9 m\u1ec9 trong Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p HV. Do \u0111\u00f3, sau khi ban h\u00e0nh t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y, th\u1eadt kh\u00f3 n\u00f3i \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi C\u00f4ng gi\u00e1o v\u1ec1 s\u1ef1 v\u00f4 tri v\u00f4 t\u1ed9i hay v\u1ec1 s\u1ef1 l\u1ea7m l\u1ed7i v\u1edbi \u00fd ngay l\u00e0nh<\/em> \u00bb. Vi\u1ec7c l\u00ean \u00e1n ng\u1eeba thai v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u00e2n t\u1ea1o b\u00e2y gi\u1edd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t gi\u00e1o hu\u1ea5n kh\u00f4ng th\u1ec3 sai l\u1ea7m c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t. D\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 20 n\u0103m Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p HV, trong m\u1ed9t di\u1ec5n v\u0103n tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i h\u1ed9i qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 Th\u1ea7n h\u1ecdc lu\u00e2n l\u00fd, \u0110\u1ee9c Gioan-Phaol\u00f4 II \u0111\u00e3 mu\u1ed1n l\u01b0u \u00fd\u00ab <em>v\u1ec1 nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng kh\u00edch l\u1ec7 \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1edd nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 nghi\u00ean c\u1ee9u<\/em>\u201d trong nh\u1eefng n\u0103m cu\u1ed1i c\u00f9ng, nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u00ab <em>\u0111\u01b0a ra \u00e1nh s\u00e1ng s\u1ef1 phong ph\u00fa c\u1ee7a ch\u00e2n l\u00fd, v\u00e0 c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa gi\u00e1 tr\u1ecb r\u1ea1ng ng\u1eddi v\u00e0 c\u00f3 t\u00ednh ng\u00f4n s\u1ee9 trong Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI, m\u00e0 ng\u00e0y n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c nh\u1eefng n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c nhau quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn<\/em> \u00bb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-24638\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jeanpaul-698x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"514\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jeanpaul-698x1024.jpg 698w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jeanpaul-204x300.jpg 204w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jeanpaul-768x1128.jpg 768w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/jeanpaul.jpg 1395w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>T\u00f4ng hu\u1ea5n Familiaris Consortio ti\u1ebfp t\u1ee5c v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a <em>Humanae vitae<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha Gioan Phaol\u00f4 II&nbsp; k\u00fd T\u00f4ng hu\u1ea5n FC v\u00e0o ng\u00e0y 22.11.1981 v\u00e0 \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb n\u00f3 cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0 ch\u1ee9ng t\u00e1 c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. Tr\u1ea3 l\u1eddi cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u1ea1i \u0111\u1ebfn s\u1ed1 \u0111\u00f4ng, T\u00f4ng hu\u1ea5n FC cho th\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e9n r\u1ec5 s\u00e2u trong s\u1ef1 hi\u1ebfu bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 trong l\u00f2ng y\u00eau m\u1ebfn \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt. T\u00f4ng hu\u1ea5n vi\u1ebft: \u201c<em>Theo ch\u00e2n Ch\u00faa Kit\u00f4, Gi\u00e1o h\u1ed9i \u0111i t\u00ecm ch\u00e2n l\u00fd, m\u00e0 ch\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng ph\u1ea3i bao gi\u1edd c\u0169ng tr\u00f9ng h\u1ee3p v\u1edbi quan ni\u1ec7m c\u1ee7a s\u1ed1 \u0111\u00f4ng. Gi\u00e1o h\u1ed9i nghe theo l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ch\u1ee9 kh\u00f4ng nghe theo quy\u1ec1n l\u1ef1c<\/em>\u201d (FC, s\u1ed1 5). Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, T\u00f4ng hu\u1ea5n m\u1eddi g\u1ecdi gi\u00e1o d\u1ee5c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec n\u00f3 \u201c<em>l\u00e0m cho m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n v\u00e0 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n th\u00edch h\u1ee3p \u0111\u1ec3 m\u00ecnh t\u1ef1 th\u1ef1c hi\u1ec7n theo \u0111\u00fang s\u1ef1 th\u1eadt nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a m\u00ecnh, vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m \u1ea5y tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t \u0111\u00f2i h\u1ecfi h\u00e0ng \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i<\/em>\u201d (FC, s\u1ed1 8). Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p c\u0169ng \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n trong vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a Gi\u00e1o h\u1ed9i c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n, v\u00ec th\u1ebf n\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn <em>lu\u1eadt ti\u1ec7m ti\u1ebfn<\/em> nh\u01b0 gi\u1ea3i ph\u00e1p th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t. Lu\u1eadt ti\u1ec7m ti\u1ebfn m\u00e0 FC tr\u00ecnh b\u00e0y kh\u00e1c v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ec7m ti\u1ebfn c\u1ee7a l\u1ec1 lu\u1eadt (xem c\u00e1c s\u1ed1 9 v\u00e0 24), l\u00e0 c\u00e1ch th\u1ebf di\u1ec5n t\u1ea3 v\u1ec1 khoa s\u01b0 ph\u1ea1m m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 d\u00f9ng trong vi\u1ec7c d\u1eabn \u0111\u01b0a d\u00e2n Ng\u00e0i c\u0169ng nh\u01b0 trong h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c T\u00f4ng \u0111\u1ed3 b\u01b0\u1edbc theo Ch\u00faa Kit\u00f4. Ngh\u0129a l\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ednh c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf trong \u0111\u00f3 \u01a1n s\u1ee7ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i, tr\u1ea3i qua m\u1ed9t \u201c<em>ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u0103ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n, t\u1eeb t\u1eeb ti\u1ebfn t\u1edbi tr\u01b0\u1edbc, nh\u1edd bi\u1ebft d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111em c\u00e1c \u01a1n s\u1ee7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau quy\u1ebft li\u1ec7t v\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1ee7a Ng\u00e0i h\u1ed9i nh\u1eadp trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi<\/em>\u201d; v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf \u201c<em>c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111i qua m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh s\u1ef1 ph\u1ea1m \u0111\u1ec3 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c v\u00e0 ngay c\u1ea3 n\u1ec1n v\u0103n minh c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i m\u1ea7u nhi\u1ec7m Ch\u00faa Kit\u00f4, \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u00ean tr\u00ec d\u1eabn d\u1eaft \u0111i xa h\u01a1n, \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c phong ph\u00fa h\u01a1n v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ea7u nhi\u1ec7m \u1ea5y tr\u1ecdn v\u1eb9n h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi Hu\u1ea5n quy\u1ec1n n\u00e0y trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd<\/em>\u201d (s\u1ed1 9).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00edch d\u1eabn GS s\u1ed1 50, T\u00f4ng hu\u1ea5n FC vi\u1ebft r\u1eb1ng \u00ab <em>theo k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n, t\u1ee9c l\u00e0 <\/em>gia \u0111\u00ecnh<em>, v\u00ec ch\u00ednh <\/em>th\u1ec3 ch\u1ebf h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng<em> \u0111\u1ec1u quy h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh v\u00e0 gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i, trong \u0111\u00f3 ch\u00fang t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ee7a m\u00ecnh<\/em>\u201d. Ch\u00ednh v\u00ec l\u00fd do \u1ea5y m\u00e0 vi\u1ec7c ng\u1eeba thai xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1ed1i b\u1ecf ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1eadt v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n nh\u01b0 th\u1ef1c t\u1ea1i nh\u00e2n b\u1ea3n: \u00ab <em>Nh\u01b0 th\u1ebf, thay v\u00ec l\u00e0 c\u00e1ch bi\u1ec3u l\u1ed9 t\u1ef1 nhi\u00ean di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 trao hi\u1ebfn tr\u1ecdn v\u1eb9n cho nhau gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng, vi\u1ec7c ng\u1eeba thai l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u bi\u1ec3u l\u1ed9 m\u00e2u thu\u1eabn ng\u01b0\u1ee3c h\u1eb3n l\u1ea1i, theo \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn cho ng\u01b0\u1eddi kia m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n; t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng nh\u1eefng c\u00f3 s\u1ef1 ch\u1ee7 t\u00e2m kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb kh\u00f4ng ch\u1ecbu m\u1edf ng\u1ecf cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0m sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1eadt b\u00ean trong c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 trao ban to\u00e0n th\u1ec3 ng\u00f4i v\u1ecb<\/em>&nbsp;\u00bb (FC, 32).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 s\u1ed1ng qua vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00ec vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 b\u1ed5n ph\u1eadn c\u0103n b\u1ea3n, n\u00ean vi\u1ec7c m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho s\u1ef1 s\u1ed1ng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng ch\u00e2n th\u1ef1c v\u00e0 l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a t\u00ednh ch\u00e2n th\u1ef1c \u1ea5y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Khi \u0111\u1ec1 c\u1eadp v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh s\u1ea3n, FC kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u00ab&nbsp;<em>n\u00f3 l\u00e0 hoa tr\u00e1i (fructus) v\u00e0 l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 (signum) c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, l\u00e0 l\u1eddi ch\u1ee9ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng cho s\u1ef1 trao hi\u1ebfn tr\u1ecdn v\u1eb9n cho nhau gi\u1eefa \u0111\u00f4i b\u1ea1n<\/em>&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 28). Qu\u1ea3 th\u1ebf, n\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 th\u1ef1c s\u1ef1 hoa tr\u00e1i v\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 khi th\u1ec3 hi\u1ec7n vi\u1ec7c trao hi\u1ebfn b\u1ea3n th\u00e2n tr\u1ecdn v\u1eb9n n\u00e0y. N\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 hoa tr\u00e1i v\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 \u00ab&nbsp;<em>sinh h\u1ecdc<\/em>&nbsp;\u00bb c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p m\u00e0 th\u00f4i, nh\u01b0ng c\u1ee7a ch\u00ednh t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c. Vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n do \u0111\u00f3 ph\u1ea3i mang l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh lu\u00e2n l\u00fd. \u00ab&nbsp;<em>S\u1ef1 phong nhi\u00eau c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3n l\u01b0\u1ee3c v\u00e0o ch\u1ec9 vi\u1ec7c sinh con c\u00e1i, ngay c\u1ea3 khi vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo ngh\u0129a h\u1ebft s\u1ee9c nh\u00e2n b\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 l\u00e0m cho phong ph\u00fa b\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 hoa tr\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng lu\u00e2n l\u00fd, thi\u00eang li\u00eang v\u00e0 si\u00eau nhi\u00ean m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cha v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi trao ban cho con c\u00e1i h\u1ecd v\u00e0, xuy\u00ean qua ch\u00fang, cho Gi\u00e1o h\u1ed9i v\u00e0 cho th\u1ebf gi\u1edbi&nbsp;<\/em>\u00bb (s\u1ed1 28).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 sinh s\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch r\u1eddi. T\u00f4ng hu\u1ea5n d\u1ea1y: \u00ab&nbsp;<em>Kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn th\u1eadt s\u1ef1 gi\u1eefa lu\u1eadt Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1ec1 vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh v\u1edbi lu\u1eadt Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f2i ph\u1ea3i t\u1ea1o thu\u1eadn l\u1ee3i cho m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u00edch th\u1ef1c<\/em>&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 33).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong vi\u1ec5n c\u1ea3nh n\u00e0y, suy t\u01b0 th\u1ea7n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd m\u00e0 vi\u1ec7c ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa ng\u1eeba thai v\u00e0 vi\u1ec7c n\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c nh\u1ecbp \u0111\u1ed9 chu k\u1ef3. S\u1ed1 32 ti\u1ebfp c\u1eadn t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi \u00ab&nbsp;<em>nh\u01b0 l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n v\u1ecb, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng c\u00f3 nam c\u00f3 n\u1eef, theo h\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa<\/em> \u00bb. Quy chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn GS s\u1ed1 51, T\u00f4ng hu\u1ea5n cho th\u1ea5y: \u00ab <em>Lu\u00e2n l\u00fd t\u00ednh c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u1ec7 thu\u1ed9c v\u00e0o \u00fd h\u01b0\u1edbng ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 vi\u1ec7c c\u00e2n nh\u1eafc c\u00e1c l\u00fd do, nh\u01b0ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh theo nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1ch quan, \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb ch\u00ednh b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c c\u00e1c h\u00e0nh vi n\u01a1i nh\u00e2n v\u1ecb, nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n v\u1ed1n t\u00f4n tr\u1ecdng, trong m\u1ed9t khung c\u1ea3nh t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c, \u00fd ngh\u0129a to\u00e0n di\u1ec7n c\u1ee7a s\u1ef1 trao hi\u1ebfn h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng v\u00e0 c\u1ee7a s\u1ef1 sinh s\u1ea3n x\u1ee9ng t\u1ea7m con ng\u01b0\u1eddi&nbsp;<\/em>\u00bb<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>. T\u00f4ng hu\u1ea5n c\u0169ng d\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a HV 7, 12 v\u00e0 14 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn \u00ab&nbsp;<em>m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly, m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 mu\u1ed1n v\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ef1 \u00fd h\u1ee7y b\u1ecf, gi\u1eefa hai \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng: k\u1ebft h\u1ee3p v\u00e0 sinh s\u1ea3n<\/em>&nbsp;\u00bb (HV 12). \u00ab&nbsp;<em>Khi \u0111\u00f4i b\u1ea1n b\u1eb1ng c\u00e1ch d\u00f9ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf ch\u1ed1ng th\u1ee5 thai, t\u00e1ch r\u1eddi hai \u00fd ngh\u0129a m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 ghi kh\u1eafc trong h\u1eefu th\u1ec3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u0169ng nh\u01b0 trong s\u1ef1 n\u0103ng \u0111\u1ed9ng hi\u1ec7p th\u00f4ng t\u00ednh d\u1ee5c c\u1ee7a h\u1ecd, th\u00ec h\u1ecd \u0111\u00e3 coi m\u00ecnh l\u00e0 \u00ab&nbsp;tr\u1ecdng t\u00e0i&nbsp;\u00bb c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00ab&nbsp;thao t\u00fang&nbsp;\u00bb v\u00e0 h\u1ea1 gi\u00e1 t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi t\u00ednh d\u1ee5c h\u1ea1 gi\u00e1 c\u1ea3 ng\u00f4i v\u1ecb ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 c\u1ee7a ph\u1ed1i ng\u1eabu c\u1ee7a h\u1ecd v\u00ec l\u00e0m suy tho\u00e1i gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a vi\u1ec7c trao hi\u1ebfn \u2018tr\u1ecdn v\u1eb9n\u2019 cho nhau<\/em> \u00bb. Vi\u1ec7c ng\u1eeba thai \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 trao hi\u1ebfn tr\u1ecdn v\u1eb9n n\u00e0y, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u00ab kh\u00f4ng m\u1edf c\u1eeda cho s\u1ef1 s\u1ed1ng \u00bb, m\u00e0 c\u00f2n \u00ab <em>l\u00e0m sai l\u1ec7ch s\u1ef1 th\u1eadt n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng<\/em>&nbsp;\u00bb. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 n\u1eafm b\u1eaft v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u <em>\u00ab&nbsp;s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u00e2n ch\u1ee7ng v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi lu\u00e2n l\u00fd \u0111ang t\u1ed3n t\u1ea1i gi\u1eefa vi\u1ec7c ng\u1eeba thai v\u00e0 vi\u1ec7c n\u1ea1i \u0111\u1ebfn c\u00e1c (ti\u1ebft d\u1ee5c) nh\u1ecbp \u0111\u1ecbnh k\u1ef3: \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t c\u00f2n quan tr\u1ecdng v\u00e0 s\u00e2u xa h\u01a1n ng\u01b0\u1eddi ta t\u01b0\u1edfng, v\u00e0 x\u00e9t cho c\u00f9ng, n\u00f3 bao h\u00e0m hai quan ni\u1ec7m v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi, b\u1ea5t kh\u1ea3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u v\u1edbi nhau<\/em>&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 32)<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>. Vi\u1ec7c ch\u1ecdn theo nh\u1ecbp t\u1ef1 nhi\u00ean \u1edf \u0111\u00e2y bao h\u00e0m \u00ab&nbsp;<em>s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn th\u1eddi gian c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 chu k\u1ef3 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u1eef<\/em>&nbsp;\u00bb. Ch\u1ea5p nh\u1eadn \u00ab&nbsp;<em>s\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i<\/em>&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;<em>s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng l\u1eabn nhau<\/em>&nbsp;\u00bb, \u00ab&nbsp;<em>tr\u00e1ch nhi\u1ec7m chung<\/em>&nbsp;\u00bb v\u00e0 \u00ab&nbsp;<em>s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7<\/em>&nbsp;\u00bb. Nh\u01b0 th\u1ebf, quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 trong FC l\u00e0 m\u1ed9t quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c \u00ab&nbsp;<em>\u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ec1 cao trong chi\u1ec1u k\u00edch nh\u00e2n b\u1ea3n th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n c\u1ee7a n\u00f3<\/em>&nbsp;\u00bb, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u00e2n v\u1ecb v\u00e0 \u00ab&nbsp;<em>kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3 v\u1eadt<\/em>&nbsp;\u00bb. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh Kit\u00f4 gi\u00e1o \u00ab&nbsp;<em>kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn hay mi\u1ec7t th\u1ecb t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103ng l\u1ef1c tinh th\u1ea7n gi\u00fap b\u1ea3o v\u1ec7 t\u00ecnh y\u00eau kh\u1ecfi nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m c\u1ee7a s\u1ef1 \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 c\u1ee7a t\u00ednh b\u1ea1o \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 \u0111\u01b0a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ebfn m\u1ee9c th\u1ec3 hi\u1ec7n tr\u1ecdn v\u1eb9n<\/em>&nbsp;\u00bb (s\u1ed1 33)<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fd Linh<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(d\u1ef1a theo m\u00f4n h\u1ecdc \u201c<em>Lu\u00e2n l\u00fd H\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 Gia \u0111\u00ecnh<\/em>\u201d c\u1ee7a cha Luc Cr\u00e9py, hi\u1ec7n l\u00e0 Gi\u00e1m m\u1ee5c gi\u00e1o ph\u1eadn Versailles, Ph\u00e1p, v\u00e0 tham kh\u1ea3o th\u00eam cu\u1ed1n \u201c<em>H\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh trong c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n\u201d <\/em>c\u1ee7a Ramon Garcia de Haro)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u00fang ta nh\u1eadn th\u1ea5y Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u00ab&nbsp;nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt sinh l\u00fd&nbsp;\u00bb \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh n\u1eb1m ngay \u00ab&nbsp;trong b\u1ea3n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi&nbsp;\u00bb. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh mang t\u00ednh ch\u1ea5t nh\u00e2n b\u1ea3n m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p h\u01a1n c\u1ea3, kh\u00f4ng bao gi\u1edd coi th\u00e2n x\u00e1c con ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3 v\u1eadt, nh\u01b0ng nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u00e2n linh. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 mu\u1ed1n bi\u1ebfn nh\u1eefng quy lu\u1eadt sinh l\u00fd thay cho quy lu\u1eadt lu\u00e2n l\u00fd, nh\u01b0ng c\u1ea7n bi\u1ebft ph\u00e1n \u0111o\u00e1n \u0111\u00e2u l\u00e0 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c trong vi\u1ec7c l\u00e0m ch\u1ee7 tr\u00ean nh\u1eefng quy lu\u1eadt \u1ea5y khi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh, ch\u00ednh v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt nh\u01b0ng l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi to\u00e0n di\u1ec7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u00ab&nbsp;<em>Khi ch\u1ec9 ra s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc n\u1ec1n<\/em><em> t\u1ea3ng gi\u1eefa vi\u1ec7c ng\u1eeba thai v\u00e0 vi\u1ec7c n\u1ea1i \u0111\u1ebfn nh\u1ecbp th\u1eddi gian c\u1ee7a chu k\u1ef3 n\u1eef gi\u1edbi, c\u00e1i m\u00e0 \u0110\u1ee9c B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng th\u1eddi gian c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi y\u00eau \u00bb, th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn khu\u00f4n m\u1eabu \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c t\u00ednh d\u1ee5c nh\u01b0 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ee5 h\u01b0\u1edfng. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng cu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u00ednh d\u1ee5c s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecf qua cho \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI v\u00ec \u0111\u00e3 c\u1ea3n tr\u1edf k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a h\u1ecd<\/em>&nbsp;\u00bb (Pierre-Olivier Arduin). Xem th\u00eam di\u1ec5n v\u0103n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 40 th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> FC kh\u00f4ng qu\u00ean, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ngh\u0129, v\u1ec1 y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i t\u1ea1i v\u00e0 ngo\u1ea1i t\u1ea1i c\u1ee7a t\u00ednh ch\u1ea5t lu\u00e2n l\u00fd, ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n c\u00f3 \u00fd h\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c hay l\u00fd do l\u00e0m cho \u00fd h\u01b0\u1edbng \u1ea5y tr\u1edf n\u00ean ngay th\u1eb3ng; nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc nh\u1edf chung v\u1edbi nh\u1eefng ti\u00eau chu\u1ea9n kh\u00e1ch quan v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. Xem th\u00eam Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Veritatis Splendor<\/em>, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u01b0\u01a1ng II, trong \u0111\u00f3 n\u1ec1n lu\u00e2n l\u00fd m\u1edbi l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00ea b\u00ecnh c\u1ee7a Hu\u1ea5n quy\u1ec1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> FC kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng, trong vi\u1ec7c ng\u1eeba thai, v\u1ee3 ch\u1ed3ng t\u1ef1 xem m\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 <em>tr\u1ecdng t\u00e0i<\/em> cho k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa; trong khi s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00f4ng k\u1ebft \u0111\u1eadu, h\u1ecd thi h\u00e0nh nh\u01b0 nh\u1eefng <em>th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean<\/em>. \u1ede \u0111\u00e2y, c\u0169ng c\u1ea7n ph\u1ea3i hi\u1ec3u vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 thu\u1ed9c l\u00e3nh v\u1ef1c sinh h\u1ecdc, nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd. Vi\u1ec7c \u0111i\u1ec1u h\u00f2a v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n lu\u00e2n l\u00fd c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u00ab&nbsp;<em>\u0111i\u1ec1u h\u00f2a t\u1ef1 nhi\u00ean v\u1ec1 sinh s\u1ea3n<\/em>&nbsp;\u00bb, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eaft ngh\u0129a l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi lu\u1eadt t\u1ef1 nhi\u00ean, t\u1ee9c ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u00ean con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> \u1ede \u0111\u00e2y, vi\u1ec7c ng\u1eeba thai l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c l\u00e0m m\u1ea5t tr\u1eadt t\u1ef1 lu\u00e2n l\u00fd ch\u1ed1ng l\u1ea1i \u0111\u1ee9c khi\u1ebft t\u1ecbnh, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 do ch\u00ednh v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1ea5p ph\u1ea1m&nbsp;: ngh\u0129a l\u00e0 t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong khi l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i kh\u1ea3 n\u0103ng truy\u1ec1n sinh c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng, trong khi ch\u1ed1i b\u1ecf vi\u1ec7c c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0o \u00e2n hu\u1ec7 s\u1ef1 s\u1ed1ng cho m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi, c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00e0 trong th\u1ef1c t\u1ebf thu h\u1eb9p h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trao hi\u1ebfn h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u1ee7 d\u00e2m cho nhau. B\u1edfi v\u1eady, khi n\u00f3i \u0111\u1ebfn h\u00e0nh vi ng\u1eeba thai gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng k\u1ebft h\u1ee3p trong h\u00f4n nh\u00e2n, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ed9i ng\u1eeba thai, nh\u01b0ng t\u00f9y theo t\u1eebng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, \u0111\u00f3 l\u00e0 ngo\u1ea1i t\u00ecnh hay l\u00e0 d\u00e2m d\u1ee5c\u2026T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0 nh\u1eefng t\u1ed9i ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 khi\u1ebft t\u1ecbnh c\u00f2n h\u01a1n l\u00e0 t\u1ed9i ng\u1eeba thai c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00e0 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai kh\u00f4ng l\u00e0m gi\u1ea3m b\u1edbt s\u1ef1 x\u1ea5u, tr\u00e1i l\u1ea1i c\u00f2n t\u0103ng th\u00eam t\u1ed9i, ngh\u0129a l\u00e0 th\u00eam s\u1ef1 x\u1ea5u n\u00e0y tr\u00ean s\u1ef1 x\u1ea5u c\u1ee7a h\u00e0nh vi \u1ea5y, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 ngo\u1ea1i t\u00ecnh hay d\u00e2m d\u1ee5c\u2026 \u1ede \u0111\u00e2y, m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra l\u00e0 h\u00e0nh vi ng\u1eeba thai t\u1ef1 n\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd h\u01b0\u1edbng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng? Ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 kh\u00f4ng. T\u1ea5t nhi\u00ean, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u1eef trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ch\u1ed1ng th\u1ee5 thai, nh\u1ea5t l\u00e0 khi c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do ch\u00ednh \u0111\u00e1ng\u2026, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fat \u00fd h\u01b0\u1edbng gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u1ea3, h\u01a1n th\u1ebf n\u1eefa h\u1ecd c\u00f2n s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u1edbi c\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau, hay \u00edt ra l\u00e0 ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn, \u0111\u1ee9a con \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 thai cho d\u00f9 h\u1ecd \u0111\u00e3 ng\u0103n ng\u1eeba. Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1eebng qu\u00ean r\u1eb1ng n\u00e3o tr\u1ea1ng ng\u1eeba thai\u2026th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e1 thai (Ramon Garcia de Haro).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Khi \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI c\u00f4ng b\u1ed1 Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p Humanae Vitae (HV) v\u00e0o ng\u00e0y 25\/07\/1968, ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u01a1i l\u00ean nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00e1c nhau, th\u1eadm ch\u00ed <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/giao-huan-cua-thong-diep-humanae-vitae-va-tong-huan-familiaris-consortio-ve-ngua-thai\/\" title=\"GI\u00c1O HU\u1ea4N C\u1ee6A TH\u00d4NG \u0110I\u1ec6P HUMANAE VITAE V\u00c0 T\u00d4NG HU\u1ea4N FAMILIARIS CONSORTIO  V\u1ec0 NG\u1eeaA THAI\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":37375,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[36,31,8,48],"tags":[],"class_list":["post-37496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lm-vo-xuan-tien","category-luan-ly","category-the-gioi","category-ty-linh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37496"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37516,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37496\/revisions\/37516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}