{"id":38327,"date":"2025-11-29T22:24:15","date_gmt":"2025-11-29T15:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=38327"},"modified":"2025-11-29T22:43:45","modified_gmt":"2025-11-29T15:43:45","slug":"iznik-vuong-cung-thanh-duong-giua-long-ho-giua-ky-uc-va-kham-pha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/iznik-vuong-cung-thanh-duong-giua-long-ho-giua-ky-uc-va-kham-pha\/","title":{"rendered":"IZNIK: V\u01af\u01a0NG CUNG TH\u00c1NH \u0110\u01af\u1edcNG GI\u1eeeA L\u00d2NG H\u1ed2, GI\u1eeeA K\u00dd \u1ee8C V\u00c0 KH\u00c1M PH\u00c1"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nh\u00e2n d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 1700 n\u0103m C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Nix\u00ea, \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Iznik, g\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte, v\u1ed1n \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean tr\u1edf l\u1ea1i trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y tr\u00ean m\u1eb7t h\u1ed3. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, n\u01a1i l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin h\u1ed9i t\u1ee5, \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 g\u1eb7p g\u1ee1 \u0110\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5 \u0110\u1ea1i k\u1ebft Bartholom\u00e9e I. Nh\u1eefng nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 h\u00e9 l\u1ed9 m\u1ed9t quang c\u1ea3nh v\u1edbi ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00e0m say m\u00ea c\u00e1c nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc. <\/em><!--more--><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-38328\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte1.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte1.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte1-678x381.jpeg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>\u1ea2nh ch\u1ee5p t\u1eeb tr\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi h\u1ed3 Iznik.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong chuy\u1ebfn t\u00f4ng du Th\u1ed5 Nh\u0129 K\u1ef3 nh\u00e2n k\u1ef7 ni\u1ec7m 1700 n\u0103m C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Nix\u00ea, \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Iznik, nguy\u00ean l\u00e0 Nix\u00ea. \u0110i\u1ec3m d\u1eebng ch\u00e2n n\u00e0y g\u1ee3i nh\u1edb \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c h\u1ecdp do Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Constantin tri\u1ec7u t\u1eadp n\u0103m 325, khi kho\u1ea3ng ba tr\u0103m gi\u00e1m m\u1ee5c t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng g\u1eb7p nhau t\u1ea1i \u0111\u00e2y. V\u00e0o chi\u1ec1u th\u1ee9 S\u00e1u, ng\u00e0y 28\/11, \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ee5 \u0110\u1ea1i k\u1ebft Bartholom\u00e9e I ch\u00e0o \u0111\u00f3n. Tr\u00ean m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc ph\u1eb3ng l\u1eb7ng c\u1ee7a h\u1ed3, ch\u1ec9 c\u00e1ch b\u1edd v\u00e0i m\u00e9t, l\u00e0 V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte: m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed5i l\u00ean g\u1ea7n \u0111\u00e2y, k\u1ebft h\u1ee3p k\u00fd \u1ee9c t\u1eed \u0111\u1ea1o v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-38329\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte2.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte2.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte2-300x169.jpeg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte2-678x381.jpeg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi h\u1ed3 \u0130znik, nguy\u00ean l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 Nix\u00ea.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 <\/strong><strong>h<\/strong><strong>\u1ed3<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00ecnh d\u00e1ng c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1edfi h\u1ed3. Iznik tr\u1ea3i d\u00e0i d\u1ecdc theo b\u1edd ph\u00eda \u0111\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ed3, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi nh\u1eefng ng\u1ecdn \u0111\u1ed3i thoai tho\u1ea3i \u1edf ph\u00eda b\u1eafc v\u00e0 ph\u00eda nam; ph\u1ea7n ph\u00eda t\u00e2y c\u1ee7a t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh nh\u00f4 l\u00ean tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1eeb m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con \u0111\u00ea g\u1ea1ch \u0111\u00e1. B\u1ed1n c\u1eeda ch\u00ednh &#8211; \u0130stanbul, Yeni\u015fehir, Lefke v\u00e0 G\u00f6l &#8211; \u0111\u00e1nh d\u1ea5u c\u00e1c \u0111i\u1ec3m v\u00e0o ch\u00ednh, trong khi h\u01a1n m\u1ed9t tr\u0103m t\u00f2a th\u00e1p ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh chu vi ph\u00f2ng th\u1ee7, k\u00e9o d\u00e0i kho\u1ea3ng 5 km. V\u1edbi k\u00edch th\u01b0\u1edbc v\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a n\u00f3, h\u1ed3 v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t r\u00e0o c\u1ea3n v\u1eeba l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean: kh\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t t\u1eeb \u0111\u1ea5t li\u1ec1n, v\u1edbi c\u00e1c thung l\u0169ng h\u1ed9i t\u1ee5 quanh th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng ven h\u1ed3 m\u1edf ra Bi\u1ec3n Marmara.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-38330\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte3.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte3.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte3-300x169.jpeg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte3-678x381.jpeg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Th\u1ee7 ph\u1ee7 c\u1ee7a t\u01b0 t\u01b0\u1edfng Kit\u00f4 gi\u00e1o<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh l\u1eadp v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 Hy L\u1ea1p h\u00f3a v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Lysimaque t\u00e1i l\u1eadp d\u01b0\u1edbi t\u00ean v\u1ee3 \u00f4ng l\u00e0 Nix\u00ea, th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m cho c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a gi\u00e1o thuy\u1ebft v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i. N\u0103m 325, do Constantin tri\u1ec7u t\u1eadp, C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Nix\u00ea I \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a Kinh Tin K\u00ednh; n\u0103m 787, t\u1ea1i Nh\u00e0&nbsp; th\u1edd Sainte-Sophie \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng, C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c ch\u1ea5m d\u1ee9t phong tr\u00e0o b\u00e0i tr\u1eeb th\u00e1nh t\u01b0\u1ee3ng. Nh\u00e0 h\u00e1t La M\u00e3, c\u00e1c ngh\u0129a trang \u1edf ngo\u1ea1i \u00f4 th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 c\u00e1c x\u01b0\u1edfng g\u1ed1m th\u1eddi Ottoman l\u00e0 minh ch\u1ee9ng cho m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u00f4 th\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi c\u1ea3 s\u1ef1 li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i. Trong th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, c\u00e1c x\u01b0\u1edfng g\u1ed1m c\u1ee7a Iznik \u0111\u00e3 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra nh\u1eefng vi\u00ean g\u1ea1ch tr\u00e1ng men, m\u1ed9t n\u00e9t \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a ngh\u1ec7 thu\u1eadt Ottoman, \u0111\u01b0a th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ecba l\u00fd v\u0103n h\u00f3a r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ed5 x\u01b0a, s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng giao nhau t\u1ea1i Iznik kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebft n\u1ed1i \u0111\u01a1n thu\u1ea7n. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ecba h\u00ecnh \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 &#8211; gi\u1eefa c\u00e1c c\u1ea7u Karasu Deresi v\u00e0 Kuru K\u00f6pr\u00fc, c\u00e1c ch\u1eb7ng c\u1ee7a &#8220;Con \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0nh h\u01b0\u01a1ng&#8221; v\u00e0 c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn Gemlik \u2013 thu\u1eadt l\u1ea1i c\u00e1c h\u00e0nh lang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb th\u1eddi ti\u1ec1n s\u1eed, ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i thay \u0111\u1ed5i nh\u1ecf so v\u1edbi c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. C\u00e1c c\u1ed9t ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u1ebf ch\u1ebf v\u00e0 c\u00e1c bia \u0111\u00e1 x\u00e1c nh\u1eadn t\u00ednh li\u00ean t\u1ee5c c\u1ee7a c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0y v\u00e0 vai tr\u00f2 then ch\u1ed1t c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1 gi\u1eefa v\u00f9ng n\u1ed9i \u0111\u1ecba Anatolie v\u00e0 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi h\u00e0ng h\u1ea3i.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-38331\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte4.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte4.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte4-300x169.jpeg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Saint-Neophypte4-678x381.jpeg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>C\u1ea5u tr\u00fac h\u00ecnh ch\u1eef U, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ed7 r\u1eeda t\u1ed9i d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc s\u00e2u, n\u1eb1m \u1edf ph\u1ea7n ti\u1ec1n s\u1ea3nh.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 2014, nh\u00e0 kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc Mustafa \u015eahin thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bursa Uluda\u011f \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, th\u00f4ng qua ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c b\u1ee9c \u1ea3nh ch\u1ee5p t\u1eeb tr\u00ean kh\u00f4ng c\u1ee7a h\u1ed3, h\u00ecnh d\u1ea1ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng ba gian, n\u1eb1m c\u00e1ch b\u1edd kho\u1ea3ng n\u0103m m\u01b0\u01a1i m\u00e9t v\u00e0 s\u00e2u v\u00e0i m\u00e9t d\u01b0\u1edbi m\u1eb7t n\u01b0\u1edbc. C\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0o kho\u1ea3ng n\u0103m 390 SCN, t\u1ecda l\u1ea1c tr\u00ean \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi cu\u1ed9c t\u1eed \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Th\u00e1nh N\u00e9ophyte, ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb h\u00e0nh quy\u1ebft v\u00e0o n\u0103m 303 trong cu\u1ed9c b\u00e1ch h\u1ea1i c\u1ee7a Diocl\u00e9tien. Nh\u00e0 th\u1edd c\u00f3 m\u1eb7t b\u1eb1ng ba gian, h\u01b0\u1edbng \u0111\u00f4ng-t\u00e2y, d\u00e0i 41,32 m\u00e9t v\u00e0 r\u1ed9ng 18,61 m\u00e9t; ph\u1ea7n cung th\u00e1nh c\u00f3 h\u00ecnh b\u00e1n nguy\u1ec7t \u1edf b\u00ean trong v\u00e0 g\u00f3c c\u1ea1nh \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i, m\u1ed9t ki\u1ec3u ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 h\u1eadu C\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong khu\u00f4n kh\u1ed5 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i h\u1eadu Constantin, khi c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u1eed \u0111\u1ea1o tr\u1edf th\u00e0nh trung t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c bu\u1ed5i quy t\u1ee5 ph\u1ee5ng v\u1ee5, \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1ee3ng ni\u1ec7m \u0111\u1ec3 h\u00f2a nh\u1eadp k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 N\u00e9ophyte v\u00e0o \u0111\u1ecba h\u00ecnh thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1. \u1ede ph\u00f2ng diaconicon ph\u00eda nam, s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t cung th\u00e1nh b\u00ean trong v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ea3nh \u0111\u00e1 c\u1ea9m th\u1ea1ch, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 trong nh\u00e0 th\u1edd Koimesis \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1, c\u0169ng g\u1ee3i \u00fd v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ec1n th\u1edd t\u1eed \u0111\u1ea1o nh\u1ecf g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c t\u00f4n k\u00ednh N\u00e9ophyte. Do \u0111\u00f3, V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n th\u00e0nh h\u00ecnh th\u1ee9c ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 v\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y nh\u1ea5t c\u0169ng \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u00f5 ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a c\u1ea5u tr\u00fac h\u00ecnh ch\u1eef &#8221;U&#8221; n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda nam, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 n\u01a1i r\u1eeda t\u1ed9i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u1ef1 <\/strong><strong>s<\/strong><strong>\u1ee5p <\/strong><strong>\u0111<\/strong><strong>\u1ed5 v\u00e0 <\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u01b0\u1edbc<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 740, m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t \u0111\u00e3 t\u00e0n ph\u00e1 khu v\u1ef1c, v\u00e0 nh\u00e0 th\u1edd \u0111\u00e3 s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Th\u00e0nh ph\u1ed1 \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t t\u00e0n ph\u00e1 v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 IV, \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 c\u00e1c tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t n\u0103m 358 v\u00e0 368, \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh quan \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0 khi\u1ebfn khu v\u1ef1c n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng. Trong nh\u1eefng th\u1ebf k\u1ef7 ti\u1ebfp theo, m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc h\u1ed3 d\u00e2ng d\u1ea7n d\u1ea7n \u0111\u00e3 nh\u1ea5n ch\u00ecm V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng, v\u00f4 t\u00ecnh b\u1ea3o t\u1ed3n c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3. S\u1ef1 dao \u0111\u1ed9ng k\u00e9o d\u00e0i h\u00e0ng th\u1ebf k\u1ef7 c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn v\u00e0o nhi\u1ec1u th\u1eddi \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c nhau, \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ed9t t\u00f2a nh\u00e0 ven s\u00f4ng th\u00e0nh m\u1ed9t di t\u00edch b\u1ecb ch\u00ecm. K\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2015, c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch kh\u1ea3o c\u1ed5 d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, do ch\u00ednh nh\u00e0 kh\u00e1m ph\u00e1 Mustafa \u015eahin d\u1eabn \u0111\u1ea7u, \u0111\u00e3 ghi l\u1ea1i c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng, m\u1ea3nh v\u1ee1 v\u1ec9a h\u00e8 v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 ph\u1ee5ng v\u1ee5, b\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea7m nh\u00ecn h\u1ea1n ch\u1ebf do th\u1ea3m th\u1ef1c v\u1eadt h\u1ed3 g\u00e2y ra.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-38332\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnaie.jpeg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnaie.jpeg 750w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnaie-300x169.jpeg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/monnaie-678x381.jpeg 678w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Valens.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u1ed9 ph\u1ea7n, ti\u1ec1n t\u1ec7 v\u00e0 k\u00fd \u1ee9c<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00ean d\u01b0\u1edbi ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t cao c\u1ee7a nh\u00e0 x\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho ph\u1ee5ng v\u1ee5 v\u00e0 ch\u00f4n c\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nhi\u1ec1u di t\u00edch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai qu\u1eadt. Ti\u1ec1n t\u1ec7 c\u1ee7a ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Valens v\u00e0 Valentinien II ch\u1ee9ng th\u1ef1c vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 IV. C\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n ra nh\u1eefng v\u1ebft g\u00e3y x\u01b0\u01a1ng t\u1eed vong do b\u1ea1o l\u1ef1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m, c\u1ee7ng c\u1ed1 gi\u1ea3 thuy\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed9t khu v\u1ef1c g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1eed \u0111\u1ea1o. B\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng di t\u00edch n\u00e0y, m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c ng\u00f4i m\u1ed9 tr\u1ebb em, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e1t g\u1ea1ch, cung c\u1ea5p m\u1ed9t b\u1ee9c tranh chi ti\u1ebft v\u1ec1 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Trong s\u1ed1 nh\u1eefng di t\u00edch c\u1ed5 nh\u1ea5t, m\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1 cho th\u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t n\u01a1i th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng ngo\u1ea1i gi\u00e1o c\u1ed5 \u0111\u1ea1i &#8211; c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e2ng k\u00ednh Apollo &#8211; m\u00e0 sau n\u00e0y V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Kit\u00f4 gi\u00e1o h\u1eb3n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng. Qu\u1ea3 th\u1ebf, m\u1ed9t ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i t\u1eeb n\u0103m 183 SCN \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ng\u00f4i \u0111\u1ec1n th\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng k\u00ednh v\u1ecb th\u1ea7n Hy L\u1ea1p, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u1ee7a ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac s\u01b0 Baktyanus, m\u00e0 c\u00e1c v\u1ebft t\u00edch c\u00f2n l\u1ea1i n\u1eb1m ch\u00ednh x\u00e1c t\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u01a1i t\u1eebng l\u00e0 n\u01a1i th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb nh\u1ea5n ch\u00ecm. M\u1ed9t s\u1ed1 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u Byzantine mu\u1ed9n c\u0169ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, b\u00ean ngo\u00e0i c\u00e1c b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Nix\u00ea, m\u1ed9t &#8220;nh\u00e0 th\u1edd c\u1ee7a c\u00e1c Gi\u00e1o ph\u1ee5&#8221;: v\u1ecb tr\u00ed, ni\u00ean \u0111\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00f9ng kh\u1edbp v\u1edbi n\u01a1i th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng b\u1ecb nh\u1ea5n ch\u00ecm, cho th\u1ea5y kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn d\u1ea1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>B\u1edd bi\u1ec3n thay \u0111\u1ed5i<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ef1c n\u01b0\u1edbc th\u1ea5p c\u1ee7a h\u1ed3 hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0111ang l\u00e0m l\u1ed9 ra m\u1ed9t s\u1ed1 ph\u1ea7n c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 n\u00f3 v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1edbi. Ch\u00ednh quy\u1ec1n \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1edbi m\u1ed9t trung t\u00e2m \u0111\u00f3n ti\u1ebfp du kh\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh, nh\u1eb1m c\u00e2n b\u1eb1ng gi\u1eefa b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp c\u1eadn. V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh d\u01b0\u1edbi n\u01b0\u1edbc, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn \u200b\u200btr\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ra qua t\u1ef7 l\u1ec7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u01b0\u1edbc V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte, \u0111\u1ecba t\u1ea7ng h\u1ecdc c\u1ee7a Iznik \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1i hi\u1ec7n: b\u1ed1 c\u1ee5c \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1eddi c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ecba h\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng \u0111\u1ed3ng, nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng n\u1ed1i th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u1edbi h\u1ed3 v\u00e0 bi\u1ec3n, v\u00e0 k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb t\u1eed \u0111\u1ea1o. Chuy\u1ebfn d\u1eebng ch\u00e2n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u m\u1ea1ch l\u1ea1c n\u00e0y, n\u01a1i kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc t\u00e1i hi\u1ec7n m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u1ed1n ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 ngu\u1ed3n g\u1ed1c Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00fd Linh<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>(theo Maria Milvia Morciano &#8211; Vatican <a href=\"https:\/\/www.vaticannews.va\/fr\/pape\/news\/2025-11\/iznik-nicee-voyage-apostolique-pape-istanbul-histoire-concile.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">News<\/a>)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Nh\u00e2n d\u1ecbp k\u1ef7 ni\u1ec7m 1700 n\u0103m C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Nix\u00ea, \u0110\u1ee9c L\u00ea\u00f4 XIV \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn Iznik, g\u1ea7n V\u01b0\u01a1ng cung th\u00e1nh \u0111\u01b0\u1eddng Saint-N\u00e9ophyte, v\u1ed1n \u0111\u00e3 n\u1ed5i l\u00ean <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/iznik-vuong-cung-thanh-duong-giua-long-ho-giua-ky-uc-va-kham-pha\/\" title=\"IZNIK: V\u01af\u01a0NG CUNG TH\u00c1NH \u0110\u01af\u1edcNG GI\u1eeeA L\u00d2NG H\u1ed2, GI\u1eeeA K\u00dd \u1ee8C V\u00c0 KH\u00c1M PH\u00c1\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":38333,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8,48],"tags":[206],"class_list":["post-38327","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-gioi","category-ty-linh","tag-leo-xiv"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38327","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38327"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38335,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38327\/revisions\/38335"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}