{"id":4917,"date":"2014-04-13T10:55:13","date_gmt":"2014-04-13T03:55:13","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=4917"},"modified":"2014-04-13T10:55:13","modified_gmt":"2014-04-13T03:55:13","slug":"tranh-cai-ve-mau-giay-papyrus-noi-ve-viec-chua-giesu-da-cuoi-vo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tranh-cai-ve-mau-giay-papyrus-noi-ve-viec-chua-giesu-da-cuoi-vo\/","title":{"rendered":"TRANH C\u00c3I V\u1ec0 M\u1ea8U GI\u1ea4Y PAPYRUS N\u00d3I V\u1ec0 VI\u1ec6C CH\u00daA GI\u00caSU \u0110\u00c3 C\u01af\u1edaI V\u1ee2"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard, \u1edf Cambridge (Hoa K\u1ef3), kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 x\u00e1c th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea9u gi\u1ea5y papyrus g\u00e2y tranh c\u00e3i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef: \u201cCh\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd: v\u1ee3 c\u1ee7a t\u00f4i\u2026\u201d. Th\u1ebf nh\u01b0ng, m\u1ea9u gi\u1ea5y n\u00e0y \u201cho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ch\u1ee9ng c\u1ee9 cho vi\u1ec7c Ch\u00faa Gi\u00easu l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbi v\u1ee3\u201d, Karen Leigh King, gi\u00e1o s\u01b0 th\u1ea7n h\u1ecdc v\u00e0 l\u00e0 chuy\u00ean vi\u00ean v\u1ec1 Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, n\u00eau r\u00f5.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1eed nghi\u1ec7m cacbon 14, m\u1ea9u gi\u1ea5y papyrus n\u00e0y c\u00f3 ni\u00ean \u0111\u1ea1i gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 VI v\u00e0 IX, nh\u01b0ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n l\u00ean \u0111\u1ebfn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 II v\u00e0 IV. \u201c T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch n\u00e0y v\u00e0 b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u1ecbch s\u1eed ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng m\u1ea9u gi\u1ea5y papyrus n\u00e0y h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu x\u01b0a ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u1ed3 gi\u1ea3 c\u1ee7a th\u1eddi nay\u201d, m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u00f4m 10\/4 trong T\u1ea1p ch\u00ed Th\u1ea7n h\u1ecdc Harvard, \u0111\u00e3 k\u1ebft lu\u1eadn nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/papyrus_cgs.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"papyrus_cgs\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/papyrus_cgs.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"322\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea3nh papyrus 3,8 tr\u00ean 7,6cm, tr\u00ean \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft, b\u1eb1ng ng\u00f4n ng\u1eef copte, \u201cCh\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi h\u1ecd, v\u1ee3 c\u1ee7a t\u00f4i\u201d c\u0169ng nh\u01b0 \u201cc\u00f4 \u1ea5y s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a t\u00f4i\u201d. C\u00e2u n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u01a1i l\u00ean m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn n\u01a1i m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u00e1o h\u1ed9i v\u1ec1 s\u1ef1 \u0111\u1ed9c th\u00e2n c\u1ee7a linh m\u1ee5c v\u00e0 v\u1ec1 s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u1ea7n bi\u1ebft li\u1ec7u c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c thi ch\u1ee9c linh m\u1ee5c th\u1eeba t\u00e1c kh\u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>D\u1ec5 ki\u1ebfm nh\u1eefng t\u1edd gi\u1ea5y papyrus c\u1ed5<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e0 Karen King nh\u1eadn x\u00e9t r\u1eb1ng c\u00f2n h\u01a1n vi\u1ec7c bi\u1ebft li\u1ec7u Ch\u00faa Gi\u00easu \u0111\u00e3 c\u01b0\u1edbi v\u1ee3 hay kh\u00f4ng, b\u1ea3n v\u0103n c\u00f2n \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c Ch\u00faa Gi\u00easu sai \u0111i v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 c\u00e1c t\u00f4ng \u0111\u1ed3. Theo b\u00e0, \u201cb\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y ch\u1ec9 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 v\u00e0 c\u00e1c b\u00e0 v\u1ee3, c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nh\u1eefng m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu, m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh c\u00e3i v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1eddi Kit\u00f4 gi\u1edbi\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 s\u1eed h\u1ecdc. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Leo Depuydt, nh\u00e0 Ai c\u1eadp h\u1ecdc \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Brown, nh\u1eefng ph\u00e2n t\u00edch n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh x\u00e1c th\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ea9u gi\u1ea5y papyrus n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng gi\u1ea3i th\u00edch cho AFP r\u1eb1ng vi\u1ec7c ki\u1ebfm nh\u1eefng t\u1edd gi\u1ea5y papyrus c\u1ed5 n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5 d\u00e0ng tr\u00ean th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng. V\u1ea3 l\u1ea1i, theo \u00f4ng, c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch m\u1ef1c vi\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ee9ng minh \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0y th\u00e1ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0ng ch\u1ec9 r\u1eb1ng vi\u1ec7c c\u1ea5u th\u00e0nh th\u00ec gi\u1ed1ng v\u1edbi m\u1ef1c vi\u1ebft c\u1ed5. V\u1eady m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta d\u1ec5 d\u00e0ng t\u1ea1o ra n\u00f3 b\u1eb1ng b\u1ed3 h\u00f3ng c\u1ee7a \u0111\u00e8n c\u1ea7y v\u00e0 d\u1ea7u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nh\u1eefng l\u1ed7i v\u0103n ph\u1ea1m<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau c\u00f9ng, theo \u00f4ng, \u201cnh\u1eefng l\u1ed7i v\u0103n ph\u1ea1m r\u00e0nh r\u00e0nh\u201d trong b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng l\u1ed1i vi\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb tr\u1eeb \u201cv\u1ee3 c\u1ee7a Ch\u00faa Gi\u00easu\u201d ra th\u00ec gi\u1ed1ng v\u1edbi l\u1ed1i vi\u1ebft c\u1ee7a tin m\u1eebng T\u00f4ma, m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n c\u1ed5 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 n\u0103m 1945, \u201ckh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p\u201d. Nh\u00e0 Ai c\u1eadp h\u1ecdc n\u00e0y c\u0169ng n\u00eau l\u00ean nghi ng\u1edd vi\u1ec7c ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a m\u1ea9u gi\u1ea5y n\u00e0y cho \u0111\u1ebfn nay v\u1eabn c\u00f2n n\u1eb7c danh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau vi\u1ec7c gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u1ea9u gi\u1ea5y n\u00e0y v\u00e0o n\u0103m 2012, nhi\u1ec1u khoa h\u1ecdc gia \u0111\u00e3 t\u1eebng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng n\u00f3 l\u00e0 gi\u1ea3 m\u1ea1o, tr\u00edch d\u1eabn ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00f4 danh c\u1ee7a n\u00f3, h\u00ecnh th\u1ee9c c\u00e1c ch\u1eef c\u1ee7a c\u00e1c t\u1eeb v\u00e0 nh\u1eefng l\u1ed7i v\u0103n ph\u1ea1m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Andrew Bernhard, c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Oxford, \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft r\u1ea5t th\u00f4 thi\u1ec3n m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e2u \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra t\u1eeb Tin M\u1eebng ng\u1ee5y th\u01b0 c\u1ee7a T\u00f4ma, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y v\u00e0o n\u0103m 1945 trong s\u1ed1 c\u00e1c m\u1ea9u papyrus c\u1ee7a Nag Hammadi (Ai c\u1eadp). M\u1ed9t k\u1ebft lu\u1eadn \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c chia s\u1ebb b\u1edfi Francis Watson, gi\u00e1o s\u01b0 t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Durham, Anh qu\u1ed1c. \u00d4ng c\u0169ng cho l\u00e0 b\u1ea3n v\u0103n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u00e1c b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y v\u00e0o\u00a0 th\u1ebf k\u1ef7 IV r\u1ed3i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fd Linh<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">theo <a href=\"http:\/\/www.la-croix.com\/Religion\/Actualite\/Le-papyrus-donnant-a-croire-que-le-Christ-etait-marie-serait-ancien-2014-04-11-1134899\" target=\"_blank\">la Croix<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard, \u1edf Cambridge (Hoa K\u1ef3), kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e3 x\u00e1c th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea9u gi\u1ea5y papyrus g\u00e2y tranh c\u00e3i ch\u1ee9a <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tranh-cai-ve-mau-giay-papyrus-noi-ve-viec-chua-giesu-da-cuoi-vo\/\" title=\"TRANH C\u00c3I V\u1ec0 M\u1ea8U GI\u1ea4Y PAPYRUS N\u00d3I V\u1ec0 VI\u1ec6C CH\u00daA GI\u00caSU \u0110\u00c3 C\u01af\u1edaI V\u1ee2\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":4919,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8,48],"tags":[],"class_list":["post-4917","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-the-gioi","category-ty-linh"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4917"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4920,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4917\/revisions\/4920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4917"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4917"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4917"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}