{"id":657,"date":"2012-12-16T10:51:16","date_gmt":"2012-12-16T03:51:16","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=657"},"modified":"2012-12-16T10:51:16","modified_gmt":"2012-12-16T03:51:16","slug":"phao-lo-va-mot-lan-that-bai-tai-athens","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/phao-lo-va-mot-lan-that-bai-tai-athens\/","title":{"rendered":"PHAOL\u00d4 V\u00c0 M\u1ed8T L\u1ea6N TH\u1ea4T B\u1ea0I T\u1ea0I ATHENS (2)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><strong>Th\u01b0 C\u00f4rinth\u00f4 s\u1ed1 1<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><em>T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em>V\u1edbi th\u00e1nh Phaol\u00f4, Corinth\u00f4 l\u00e0 mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t r\u1ea5t t\u1eadp trung, t\u1eebng khi\u1ebfn th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u01b0a v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u00e0y.<!--more--> C\u00f4rinth\u00f4, c\u00f2n l\u00e0 t\u1ed5ng-h\u00e0nh-dinh c\u1ee7a th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u1edf Hy L\u1ea1p, n\u01a1i \u00f4ng t\u1eebng l\u01b0u l\u1ea1i \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng nh\u1eefng th\u00e1ng ng\u00e0y d\u00e0i \u0111\u1eb1ng \u0111\u1eb5ng, l\u00e2u h\u01a1n n\u01a1i kh\u00e1c. V\u00e0 c\u0169ng \u1edf n\u01a1i n\u00e0y, th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9 cho b\u00e0 con trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n. N\u01a1i \u0111\u00e2y, th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e3 ghi kh\u00e1 nhi\u1ec1u th\u01b0, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i sau n\u00e0y h\u1ed9i th\u00e1nh g\u1ed9p chung l\u1ea1i ch\u1ec9 g\u1ed3m hai th\u01b0 m\u1ee5c v\u1ee5 r\u1ea5t n\u1ed5i c\u1ed9m. C\u00f4rinth\u00f4, l\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ee7 \u0111\u1ecba \u0111\u1ea7u n\u1ed5i s\u00f3ng r\u1ea5t s\u00f4i \u0111\u1ed9ng. C\u1ed9ng \u0111o\u00e0n \u1edf \u0111\u00e2y, c\u00f3 l\u1ed1i s\u1ed1ng lo\u1ea1n lu\u00e2n, m\u1ea5t c\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u1ec1 m\u1ecdi m\u1eb7t, ch\u00ed \u00edt l\u00e0 m\u1eb7t t\u00ecnh d\u1ee5c. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n \u1edf n\u01a1i n\u00e0y, v\u1eabn t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u01b0 ri\u00eang\/\u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00ean c\u1ee9 \u0111\u00f2i quy\u1ec1n s\u1ed1ng t\u1ef1 do ng\u00f5 h\u1ea7u kh\u1ed1ng ch\u1ebf h\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0D\u00e2n th\u00e0nh C\u00f4rinth\u00f4 \u0111\u00e3 t\u1eebng c\u01b0\u1eddi kh\u1ea9y th\u1eb3ng v\u00e0o m\u1eb7t th\u00e1nh-nh\u00e2n, khi \u00f4ng n\u00f3i nhi\u1ec1u v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a y\u1ebfu k\u00e9m l\u1eabn kh\u1ed5 \u0111au c\u1ea3 v\u1ec1 m\u1eb7t ch\u00ednh tr\u1ecb l\u1eabn m\u1ee5c v\u1ee5. T\u1ee9c, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 tr\u1ea1ng th\u00e1i ngu si, d\u1ea1i kh\u1edd, m\u1ea5t uy t\u00edn. Qua \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3, th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i bi\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ec3 c\u0169ng r\u1ea5t th\u1ef1c ch\u1ee9ng t\u1ecf \u201cy\u1ebfu k\u00e9m\u201d ch\u00ednh l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a tr\u00f2 ch\u01a1i s\u1ef1 s\u1ed1ng r\u1ea5t kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t. R\u1eb1ng: cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111\u1eddi c\u0169ng r\u1ea5t ch\u00e1n. Th\u1ee9 ch\u00e1n ng\u00e1n, th\u1ea5y r\u00f5 \u1edf nh\u1eefng c\u00e3i tranh, gi\u00e0nh gi\u1ef1t v\u00e0 l\u00fd lu\u1eadn. V\u00e0, th\u00e1nh-nh\u00e2n d\u00f9 kh\u1edfi s\u1ef1 hay k\u1ebft th\u00fac c\u00e1c tranh c\u00e3i \u0111\u00f3, \u00f4ng v\u1eabn nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi thua cu\u1ed9c nh\u01b0 t\u1eeb thu\u1edf m\u1edbi v\u1eeba sinh. S\u1ef1 th\u1ec3 n\u00e0y, khi\u1ebfn th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e3 nh\u1ea5t quy\u1ebft ng\u01b0ng l\u1ea1i, kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00ecm c\u00e1ch tr\u1edf th\u00e0nh quan th\u00e0y ho\u1eb7c \u0111\u1ea5ng b\u1ea3o tr\u1ee3 cho b\u1ea5t c\u1ee9 ai \u0111i n\u1eefa; nh\u01b0ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft t\u1eb7ng ban cho d\u00e2n gian nhi\u1ec1u l\u1ee3i l\u1ed9c v\u1ec1 linh \u0111\u1ea1o. Th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e3 kh\u1edfi s\u1ef1 cu\u1ed9c s\u1ed1ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 h\u1ecd v\u00e0 trong h\u1ecd b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ef1 tr\u00fat s\u1ea1ch th\u00e0nh h\u01b0 kh\u00f4ng, tr\u1ed1ng r\u1ed7ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i \u0111\u00e3 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ph\u1ea3n ch\u1ed1ng l\u1ea1i th\u00f3i quen r\u1ea5t \u201cm\u1ea5t n\u1ebft\u201d c\u1ee7a h\u1ecd v\u1eabn di\u1ec5n ra \u1edf Ti\u1ec7c Th\u00e1nh. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 ch\u1ed1ng \u0111\u1ed1i c\u1ea3 l\u1ec1 l\u1ed1i suy t\u01b0 v\u1ec1 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u1ed7i khi h\u1ecd \u0103n c\u00e1c th\u1ee9 th\u1ecbt n\u00e0o \u0111\u00e3 c\u00fang b\u00e1i th\u1ea7n linh. Th\u00e1nh nh\u00e2n ph\u1ea5n \u0111\u1ea5u, ch\u1ed1ng l\u1ea1i l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng g\u1ed3m nh\u1eefng th\u1eafc m\u1eafc c\u1ee9 h\u1ecfi r\u1eb1ng: c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p thi\u1ebft l\u1eadp h\u00f4n nh\u00e2n gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng huy\u1ebft t\u1ed9c, hay kh\u00f4ng? vv.. L\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf, th\u00e1nh-nh\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 v\u1ee5t m\u1ea5t \u0111i m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1 \u0111\u00f4ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u1ed3i t\u1ec7 nh\u01b0 th\u1ebf. M\u1ea5t m\u00e1t n\u00e0y, t\u1ec7 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 \u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0\u1ee3ng b\u1ed9 c\u1ea3 \u0111\u1ebfn cung c\u00e1ch ph\u00e1n \u0111o\u00e1n r\u1ea5t \u0111\u00fang \u0111\u1eafn trong nhi\u1ec1u s\u1ef1 vi\u1ec7c, b\u1ea5t ch\u1ea5p c\u1ea3 s\u1ef1 ki\u1ec7n \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eb7c kh\u1ea3i\/soi s\u00e1ng t\u1eeb tr\u00ean, coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 kinh nghi\u1ec7m m\u1ee5c v\u1ee5. Nh\u01b0ng, ngang qua nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y, th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i kh\u00e1m ph\u00e1 ra m\u1ed9t lo\u1ea1i h\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t kh\u00e1c bi\u1ec7t, m\u00e0 \u00f4ng ch\u01b0a bi\u1ebft. T\u1ee9c, lo\u1ea1i h\u00ecnh m\u00e0 th\u1eddi \u0111\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn g\u1ecdi l\u00e0 l\u00f2ng m\u1ebfn\/th\u00e2n th\u01b0\u01a1ng r\u1ea5t <em>agap\u00e8<\/em>. H\u01a1n n\u1eefa, \u0111\u00f3 l\u00e0 lo\u1ea1i h\u00ecnh m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u00edch th\u1ef1c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3-hi\u1ec7n v\u1edbi h\u1ecd v\u00e0 cho h\u1ecd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0Th\u00e1nh-nh\u00e2n l\u1ea1i \u0111\u00e3 vi\u1ebft l\u00ean m\u1ed9t th\u1ec3 lo\u1ea1i ca v\u1ecbnh d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 l\u00f2ng m\u1ebfn\/th\u00e2n th\u01b0\u01a1ng \u1edf ngay gi\u00f2ng \u0111\u1ea7u trong th\u01b0 g\u1eedi d\u00e2n th\u00e0nh C\u00f4rinth\u00f4 \u0111o\u1ea1n 13; v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng g\u1eedi cho c\u00e1c th\u1eeba-t\u00e1c-vi\u00ean k\u1ec3 tr\u00ean m\u1ed9t th\u01b0 kh\u00e1c, t\u1ee9c th\u01b0 th\u1ee9 hai C\u00f4rinth\u00f4 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 \u0111o\u1ea1n 5. Xem th\u1ebf th\u00ec, cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh ti\u1ebfn tr\u00ecnh ho\u00e0 gi\u1ea3i kh\u00f4ng ng\u1eebng ngh\u1ec9, gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ea1t \u01b0\u1edbc nguy\u1ec7n, nh\u01b0 v\u1eeba n\u00f3i. V\u1edbi Phaol\u00f4, l\u00e0 v\u1ecb th\u00e1nh t\u1eebng kh\u00e1m ph\u00e1 ra r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f2n ph\u1ea3i \u0111i th\u00eam m\u1ed9t \u0111o\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i h\u01a1n n\u1eefa, m\u1edbi \u201cth\u00e0nh \u0111\u1ea1t\u201d nh\u01b0 d\u1ef1 ki\u1ebfn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cGi\u1ea3 nh\u01b0 t\u00f4i n\u00f3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c th\u1ee9 ti\u1ebfng c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ea7n \u0111i n\u1eefa, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c m\u1ebfn, th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng kh\u00e1c g\u00ec thanh la ph\u00e8ng ph\u00e8ng, ch\u0169m cho\u1eb9 ch\u1ee5p choeng. Gi\u1ea3 nh\u01b0 t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c \u01a1n n\u00f3i ti\u00ean tri, v\u00e0 bi\u1ebft h\u1ebft m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u b\u00ed nhi\u1ec7m, m\u1ecdi l\u1ebd cao si\u00eau, hay c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c tin m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n n\u00fai d\u1eddi non, m\u00e0 n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee9c m\u1ebfn, th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec c\u1ea3. Gi\u1ea3 nh\u01b0 t\u00f4i c\u00f3 \u0111em h\u1ebft gia t\u00e0i c\u01a1 nghi\u1ec7p m\u00e0 b\u1ed1 th\u00ed ho\u1eb7c ph\u00e1t ch\u1ea9n, hay n\u1ed9p c\u1ea3 th\u00e2n x\u00e1c t\u00f4i h\u1eb1ng ch\u1ecbu thi\u00eau \u0111\u1ed1t, m\u00e0 t\u00f4i l\u1ea1i kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ee9c m\u1ebfn, th\u00ec c\u0169ng ch\u1eb3ng \u00edch g\u00ec cho t\u00f4i. \u0110\u1ee9c m\u1ebfn lu\u00f4n nh\u1eabn nh\u1ee5c, hi\u1ec1n h\u1eadu, kh\u00f4ng ghen t\u01b0\u01a1ng, kh\u00f4ng v\u00eanh vang, t\u1ef1 \u0111\u1eafc, kh\u00f4ng l\u00e0m \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t ch\u00ednh, kh\u00f4ng t\u00ecm t\u01b0 l\u1ee3i, kh\u00f4ng n\u00f3ng gi\u1eadn, kh\u00f4ng nu\u00f4i h\u1eadn th\u00f9, kh\u00f4ng m\u1eebng khi th\u1ea5y s\u1ef1 gian \u00e1c, nh\u01b0ng vui khi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u ch\u00e2n th\u1eadt. \u0110\u1ee9c m\u1ebfn tha th\u1ee9 t\u1ea5t c\u1ea3, tin t\u01b0\u1edfng t\u1ea5t c\u1ea3, hy v\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3, ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3. \u0110\u1ee9c m\u1ebfn kh\u00f4ng bao gi\u1edd ta \u0111\u1ec3 m\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c. \u01a0n n\u00f3i ti\u00ean tri \u01b0? C\u0169ng ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1ea5t th\u1eddi. N\u00f3i c\u00e1c ti\u1ebfng l\u1ea1 ch\u0103ng? R\u1ed3i ra, c\u00f3 ng\u00e0y c\u0169ng s\u1ebd h\u1ebft. \u01a0n hi\u1ec3u bi\u1ebft \u01b0? Cu\u1ed1i c\u00f9ng r\u1ed3i c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n.\u201d (1 Cor 13: 1-8)\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>C\u00f4rinth\u00f4<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>\u201cCh\u1eb3ng ph\u1ea3i ai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi C\u00f4rinth\u00f4. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em><em>\u00d4i chao l\u00e0, \u00d4 h\u00f4! \u00d4 h\u00f4!\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em>(Horace)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qua cu\u1ed9c s\u1ed1ng \u0111\u1ea7y b\u1ee9c b\u00e1ch nh\u01b0 th\u1ebf, l\u00e0m sao th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c nguy\u00ean t\u1eafc s\u1ed1ng theo cung c\u00e1ch ph\u1ee5c sinh, \u0111\u01b0\u1ee3c? Theo t\u00f4i, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ednh \u201cngh\u1ecbch th\u01b0\u1eddng\u201d trong to\u00e0n cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a \u00f4ng. N\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf c\u00f3 ngh\u0129a: th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e2u \u0111\u00e3 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c c\u1ea3i-ho\u00e1n to\u00e0n-b\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi t\u1eadn th\u00e2m c\u0103n. S\u1ed1ng \u1edf \u0111\u1eddi, n\u00f3i theo \u00fd ngh\u0129a ch\u1ec9 v\u1ec1 \u0111\u1ebf qu\u1ed1c do ngo\u1ea1i bang ch\u1ee7 x\u01b0\u1edbng to\u00e0n nh\u1eefng o \u00e9p, b\u1ee9c b\u00e1ch ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0: th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ea5t b\u1ea1i, th\u1eadt th\u00ea th\u1ea3m. B\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng \u0111\u00e3 s\u1ed1ng m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng y\u1ebfu k\u00e9m, \u1ed1m \u0111au, nh\u1ee5c nh\u00e3, l\u00fang t\u00fang \u0111\u1ee7 m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u, h\u1ebft s\u1ea7u bu\u1ed3n l\u1ea1i \u0111\u1ebfn kh\u1ed5 \u0111au, m\u1ea5t ti\u1ebfng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 tinh gi\u1ea3n xu\u1ed1ng t\u1ea7m m\u1ee9c d\u00e1m y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3 gi\u1edbi \u0111\u1ed1i l\u1eadp s\u1eebng x\u1ecf nh\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. R\u1ed3i c\u00f3 l\u00fac, \u00f4ng c\u0169ng b\u1ecb v\u1ecb ho\u00e0ng \u0111\u1ebf kh\u00f9ng \u0111i\u00ean t\u00ean N\u00ear\u00f4 \u1edf R\u00f4ma ra l\u1ec7nh h\u00e0nh x\u00e1c cho \u0111\u1ebfn ch\u1ebft, n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e0nh th\u1eed, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1eb7t ra h\u00f4m nay, l\u00e0: ch\u1ee7 ngh\u0129a duy th\u1ef1c ti\u1ec5n, l\u00e0 nguy\u00ean t\u1eafc ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh hi\u1ec7n th\u1ef1c v\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a th\u00e1nh Phaol\u00f4. Ch\u00ednh t\u1ea1i C\u00f4rinth\u00f4 n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc th\u01b0 th\u00e1nh Phaol\u00f4, \u0111\u00e3 nh\u1eadn r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3, c\u0169ng r\u1ea5t s\u00e1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t C\u00f4rinth\u00f4, l\u00e0 th\u01b0 n\u00f3i v\u1ec1 chuy\u1ec7n x\u00e1c ph\u00e0m\/th\u1ec3 l\u00fd. V\u1ec1 v\u1ecb th\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng v\u00e0 b\u1ea5t \u1ed5n trong c\u00f4ng t\u00e1c ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ee7a H\u1ed9i th\u00e1nh. V\u00e0, v\u1ec1 di\u1ec7n m\u1ea1o c\u1ee7a t\u00edn h\u1eefu \u0110\u1ea1o Ch\u00faa v\u1eabn c\u1ee9 ph\u1ea3i tr\u01b0\u1eddng m\u1eb7t ra v\u1edbi c\u00f4ng ch\u00fang trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, r\u1ea5t ngo\u1ea1i \u0110\u1ea1o. \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u01b0 m\u1ee5c v\u1ee5 th\u1ea5m nhu\u1ea7n c\u1ea3m x\u00fac th\u1ef1c ti\u1ec5n h\u01a1n m\u1ecdi th\u1ee9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u0103m 44 sau C\u00f4ng nguy\u00ean, C\u00f4rinth\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c X\u00eada cho x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ea1i thu\u1ed9c \u0111\u1ecba c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 v\u00e0 khi \u0111\u00f3, n\u01a1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi b\u1eb1ng c\u00e1i t\u00ean r\u1ea5t Latinh, nh\u01b0: <em>Laus Julia Corinthiensis<\/em>. Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Augustus tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y t\u1eebng tuy\u00ean b\u1ed1 n\u01a1i n\u00e0y l\u00e0 t\u1ec9nh l\u1ef5 n\u1eb1m b\u00ean trong thu\u1ed9c \u0111\u1ecba La M\u00e3. Ti\u1ebfp \u0111\u00f3, t\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 49 sau C\u00f4ng nguy\u00ean, ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Clau\u0111ia l\u1ea1i \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh t\u1ed1ng xu\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Do th\u00e1i ph\u1ea3i r\u1eddi kh\u1ecfi R\u00f4ma, ngay l\u1eadp t\u1ee9c. B\u1edfi th\u1ebf n\u00ean, Prisca v\u00e0 Aquila \u0111\u00e3 ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng ngang qua R\u00f4ma m\u1edbi \u0111\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c C\u00f4rinth\u00f4 \u0111\u1ec3 g\u1eb7p th\u00e1nh Phaol\u00f4, \u1edf \u0111\u00e2y. S\u1edf d\u0129 c\u00f3 chuy\u1ec7n nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 v\u00ec n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a C\u00f4rinth\u00f4 l\u00fac \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn h\u1ed3i t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u0169ng kh\u00e1 m\u1ea1nh. N\u01a1i \u0111\u00e2y, v\u1eabn th\u1ea5y nhi\u1ec1u v\u00e1ch \u0111\u00e1 v\u00f4i, c\u1ea3 \u0111\u1ebfn b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng cao 6 th\u01b0\u1edbc n\u1eb1m gi\u1eefa bi\u1ec3n I-\u00f4-a-nia v\u00e0 \u00cag\u00ea. N\u00f3 \u0111i d\u1ea7n v\u1ec1 v\u1edbi v\u00f9ng Isthmus ti\u1ebfp gi\u00e1p P\u00eal\u00eap\u00f4nn\u00easus \u0111\u1ec3 \u0111i th\u1eb3ng v\u00e0o \u0111\u1ea5t li\u1ec1n l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u1ee7a Hy L\u1ea1p. N\u01a1i \u0111\u00e2y, l\u00e0 Acr\u00f4p\u00f4lis c\u1ee7a C\u00f4rinth\u00f4, m\u1ed9t trong c\u00e1c th\u1ee7 ph\u1ee7 phong ph\u00fa nh\u1ea5t Hy L\u1ea1p, v\u1edbi 4 h\u1ea3i c\u1ea3ng ch\u00ednh c\u0169ng r\u1ea5t l\u1edbn. N\u01a1i n\u00e0y, c\u00f2n c\u00f3 s\u1ed1 d\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1eeb kh\u1eafp ch\u1ed1n. H\u1ecd \u0111\u1ebfn r\u1ed3i \u0111i, nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u1eef h\u00e0nh ngo\u00e0i bi\u1ec3n c\u1ea3 v\u00e0 tr\u00ean b\u1ed9. Th\u1eadt ra, C\u00f4rinth\u00f4 \u0111\u00e3 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ea7u nh\u01b0 to\u00e0n b\u1ed9 t\u00e0u b\u00e8 t\u1eeb c\u00e1c b\u1ebfn b\u1edd c\u1ea3 \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng l\u1eabn tr\u1eddi T\u00e2y c\u1ee7a \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i. Ngay c\u00e1c th\u1ee7y th\u1ee7 khi \u1ea5y c\u0169ng ch\u1eb3ng b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n thu\u1eadn bu\u1ed3m xu\u00f4i gi\u00f3 d\u1ecdc duy\u00ean h\u1ea3i, l\u1ea1i ch\u1ec9 th\u00edch b\u0103ng ngang l\u1ed9 tr\u00ecnh C\u00f4rinth\u00f4 v\u00e0 Isthmus m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 nh\u1eefng mu\u1ed1n t\u00ecm c\u00e1ch thu\u1ea7n-ho\u00e1 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 h\u1ecd g\u1eb7p. H\u1ecd mu\u1ed1n th\u00e1p nh\u1eadp t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00f3 v\u00e0o v\u1edbi \u0111\u1ec1n th\u1edd s\u00f9ng b\u00e1i \u0111\u1ee7 m\u1ecdi th\u1ee9 th\u1ea7n linh \u0111\u1ebfn t\u1eeb n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i ho\u1eb7c c\u1ee7a La M\u00e3, r\u1ed3i kh\u1ed1ng-ch\u1ebf c\u00e1c \u0111\u1ea1o \u1ea5y b\u1eb1ng vi\u1ec7c s\u00f9ng b\u00e1i th\u1ea7n-nh\u00e2n l\u00e0 ho\u00e0ng \u0111\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u1edf \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng quanh th\u00e0nh ph\u1ed1 C\u00f4rinth\u00f4 th\u1eddi \u0111\u00f3, l\u00e0 \u0111\u1ea1o gi\u00e1o r\u1ea5t n\u1ef1c c\u01b0\u1eddi, ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec ph\u1ea3i b\u00e0n c\u00e3i. C\u0103n b\u1ea3n th\u00ec, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a th\u1ea7n Aphr\u00f4\u0111ite, t\u1ee9c n\u1eef th\u1ea7n t\u00ecnh \u00e1i r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Nay, n\u1ebfu d\u00f9ng t\u1eeb ng\u1eef cho v\u0103n v\u1ebb, c\u00f3 l\u1ebd ta ph\u1ea3i g\u1ecdi to\u00e0n th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ed9ng \u0111i\u1ebfm v\u0129 \u0111\u1ea1i, m\u1edbi \u0111\u00fang. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u00e2y l\u00e0 th\u1ee7 ph\u1ee7 \u201c\u0111\u00e8n \u0111\u1ecf\u201d tai ti\u1ebfng nh\u1ea5t h\u1ea1ng trong to\u00e0n c\u00f5i Hy L\u1ea1p. Ngay nh\u01b0 ng\u00f4n ng\u1eef n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 c\u1ee5m t\u1eeb <em>Corinthiazein<\/em> l\u00e0 t\u1eeb ng\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 \u201cl\u1ed1i h\u00e0nh x\u1eed gi\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi C\u00f4rinth\u00f4\u201d, t\u1ee9c: c\u1ee9 \u0103n n\u1eb1m chung ch\u1ea1 b\u1eeba b\u00e3i c\u1ea3 v\u00e0o l\u00fac v\u00e0 n\u01a1i kh\u00f4ng \u0111u\u1ee3c ph\u00e9p, nh\u1ea5t th\u1ee9 l\u00e0 khi c\u00f3 t\u00e0u b\u00e8 v\u1eeba c\u1eadp b\u1ebfn. Ng\u01b0\u1eddi C\u00f4rinth\u00f4 l\u00e0 lo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t t\u1ef1 h\u00e0o v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00f3 l\u1ebd do t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf \u1edf \u0111\u00e2y \u0111ang v\u00e0o h\u1ed3i sung m\u00e3n, phong ph\u00fa. C\u00f4rinth\u00f4, c\u00f2n c\u00f3 s\u1ed1 d\u00e2n c\u01b0 g\u1ed1c Do th\u00e1i c\u0169ng kh\u00e1 \u0111\u00f4ng, ph\u1ea7n l\u1edbn trong s\u1ed1 n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 di d\u00e2n \u0111\u1ebfn t\u1eeb La M\u00e3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i C\u00f4rinth\u00f4 th\u1eddi \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ed1 nh\u1ed1 nh\u0103ng c\u1ee7a Hy L\u1ea1p. N\u01a1i \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e1c v\u1eadn h\u1ed9i Isthmus \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n th\u1ebf v\u1eadn h\u1ed9i Olymp\u00edc r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00f4rinth\u00f4 l\u00e0 t\u1ee5 \u0111i\u1ec3m t\u1eadp-trung kh\u00e1 c\u00e1 bi\u1ec7t trong to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 c\u00f4ng cu\u1ed9c th\u1eeba sai c\u1ee7a th\u00e1nh Phaol\u00f4. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng sai l\u1ea7m r\u1eb1ng: t\u1ea1i n\u01a1i \u0111\u00e2y, th\u00e1nh-nh\u00e2n t\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho ch\u1ed1n mi\u1ec1n n\u00e0y nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0 b\u1ec1n b\u1ec9 h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 n\u01a1i n\u00e0o kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. \u00d4ng l\u01b0u l\u1ea1i n\u01a1i n\u00e0y m\u1ed9t th\u1eddi gian c\u0169ng kh\u00e1 d\u00e0i; c\u00f3 l\u00fac \u00f4ng \u1edf l\u00e2u \u0111\u1ebfn 18 th\u00e1ng tr\u1eddi li\u00ean t\u1ee5c, kh\u00f4ng bu\u1ed3n v\u1ec1. \u00d4ng ghi kh\u00e1 nhi\u1ec1u th\u01b0 cho C\u00f4rinth\u00f4 h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0o kh\u00e1c. \u0110\u00f3 l\u00e0 ch\u1ec9 n\u00f3i \u0111\u1ebfn th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 th\u1ee9 hai C\u00f4rinth\u00f4 th\u00f4i, ch\u1ee9 ch\u01b0a n\u00f3i \u0111\u1ebfn ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch m\u00e0 H\u1ed9i th\u00e1nh d\u00f9ng \u0111\u1ec3 g\u1ed9p c\u00e1c th\u01b0 n\u00e0y l\u1ea1i v\u1edbi nhau. Tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf, th\u00e1nh Phaol\u00f4 t\u1eebng vi\u1ebft n\u1eeda t\u00e1 th\u01b0 \u0111\u1ec3 g\u1eedi cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n C\u00f4rinth\u00f4 t\u1ed5ng c\u1ed9ng, b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y c\u00e1ch kh\u00e1c, gom g\u1ed9p c\u00e1c th\u01b0 l\u1eaft nh\u1eaft, v\u1ee5n v\u1eb7t l\u00e0m nhi\u1ec1u m\u1ea3ng. T\u00f3m l\u1ea1i, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i: C\u00f4rinth\u00f4 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong t\u00e2m can th\u00e1nh Phaol\u00f4, c\u0169ng r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">No\u00ed \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, c\u0169ng n\u00ean nh\u1edb r\u1eb1ng: ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Augustus v\u1eabn c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n cai v\u00e0 b\u1ea3o tr\u1ee3 \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u00f9ng th\u1ea7n linh theo c\u00e1ch r\u1ea5t ri\u00eang c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng c\u00f2n l\u00e0 quan th\u00e0y c\u1ee7a to\u00e0n \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 th\u1eddi \u0111\u00f3, t\u1ee9c th\u1ebf gi\u1edbi. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u0169ng c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u00fat s\u1ea1ch\/t\u1ef1 h\u1ea1 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. \u00d4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng bi\u1ebfn m\u00ecnh th\u00e0nh h\u01b0 kh\u00f4ng, tr\u1ed1ng r\u1ed7ng v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 ri\u00eang cho c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n n\u00e0y kh\u00e1c. Kh\u00e1c bi\u1ec7t \u1edf \u0111\u00e2y ph\u1ea3n \u00e1nh l\u00ean \u0111\u1ebf qu\u1ed1c La M\u00e3 c\u0169ng r\u1ea5t m\u1ea1nh b\u1eb1ng cung c\u00e1ch \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau, \u1edf trong v\u00f9ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ebfn l\u00fac n\u00e0y, th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e0nh Corinth\u00f4 nh\u01b0 sau: <em>\u201cK\u1ef3 th\u1ef1c, t\u00f4i ch\u1eb3ng \u01b0a g\u00ec th\u00f3i t\u1ee5c lo\u1ea1n lu\u00e2n \u1edf \u0111\u00e2y h\u1ebft. C\u0169ng th\u1ebf, t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng th\u00edch th\u00fa g\u00ec khi nh\u1eadn ra nh\u1eefng \u1ea3nh h\u00ecnh v\u1ec1 t\u00e2m-l\u00fd t\u1ef1-t\u1ea1o m\u00e0 b\u00e0 con \u0111\u00e2y t\u1eebng c\u00f3. V\u1eabn bi\u1ebft r\u1eb1ng b\u00e0 con \u1edf \u0111\u00e2y r\u1ea5t t\u1ef1 h\u00e0o v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh. Nh\u01b0ng l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00f4i, l\u00e0: ta ph\u1ea3i l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean y\u1ebfu k\u00e9m h\u01a1n v\u00e0 kh\u00f9ng \u0111i\u00ean h\u01a1n khi ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi Ch\u00faa. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang th\u1ef1c hi\u1ec7n cho qu\u00fd v\u1ecb. V\u00e0, s\u1ef1 vi\u1ec7c m\u00e0 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c n\u00e0y di\u1ec5n t\u1ea3, l\u00e0: ta c\u00e0ng ng\u00e0y c\u00e0ng c\u1eadn k\u1ec1, <span style=\"text-decoration: underline;\">kh\u00f4ng<\/span> b\u1eb1ng uy l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh, cho b\u1eb1ng l\u00f2ng ao \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n khuynh lo\u00e1t\/kh\u00f4ng ch\u1ebf ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c v\u00e0 s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e9m c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. \u0110\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ed1ng b\u00e1ng l\u1ed1i s\u00f9ng b\u00e1i n\u1eef th\u1ea7n Aphr\u00f4dite.\u201d\u00a0<\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi th\u00e1nh-nh\u00e2n n\u00f3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e0nh C\u00f4rinth\u00f4, \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i r\u1ea5t th\u1eb3ng th\u1eebng v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t. Tuy nhi\u00ean, ta v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o: d\u00e2n-c\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y kh\u00f4ng m\u1ea5y s\u1ed1t s\u1eafng\/h\u1ef7 hoan \u0111\u00f3n nh\u1eadn \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y, b\u1edfi h\u1ecd l\u00e0 \u0111\u00e1m qu\u1ea7n ch\u00fang lu\u00f4n t\u1ef1 cao, t\u1ef1 m\u00e3n l\u1ea1i c\u0169ng ch\u1eb3ng \u01b0a th\u00edch nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n ch\u1ec9 b\u1ea3o m\u00ecnh l\u1ed1i s\u1ed1ng gi\u1ed1ng h\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\u00a0<em>\u00a0\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u00a0<\/em>T\u00e1c gi\u1ea3 Tom Wright c\u00f3 l\u1ea7n c\u0169ng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb, v\u00e0 theo t\u00f4i \u00f4ng c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m r\u1ea5t \u0111\u00fang, l\u00e0: 4 ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t C\u00f4rinth\u00f4, ta n\u00ean \u0111\u1ecdc v\u00e0 coi \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t b\u00ecnh lu\u1eadn v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft ra \u1edf ch\u01b0\u01a1ng hai trong th\u01b0 g\u1eedi gi\u00e1o \u0111o\u00e0n Phil\u00edpph\u00ea th\u00f4i. B\u1edfi, qua \u0111\u00f3, th\u00e1nh Phaol\u00f4 nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u0169ng \u0111\u00e1ng tin v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec khi\u1ebfn \u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb h\u01a1n c\u00e1c kinh nghi\u1ec7m t\u1eebng tr\u1ea3i v\u1ec1 tu \u0111\u1ee9c\/linh \u0111\u1ea1o -\u0111\u00f3 l\u00e0 n\u00f3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e0nh ki\u1ebfn g\u00ec h\u1ebft v\u1ec1 th\u1ee9 t\u1ef1 th\u1eddi gian c\u1ee7a c\u00e1c th\u01b0, nh\u01b0 ta bi\u1ebft.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb l\u00fac \u0111\u00f3, th\u00e1nh Phaol\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng y\u1ebfu k\u00e9m, kh\u00f9ng \u0111i\u00ean v\u00e0 b\u1ea5t ph\u1ed5 c\u1eadp: \u0111\u1ea1i lo\u1ea1i c\u0169ng t\u1ef1a h\u1ed3 nh\u01b0 h\u00e0nh x\u1eed b\u00ea b\u1ebft v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c ho\u1eb7c th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u1ef1 cao\/t\u1ef1 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n th\u00e0nh C\u00f4rinth\u00f4. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u1ea1i \u0111\u00e3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 v\u00e0 \u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng: \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 lo\u1ea1i h\u00ecnh v\u1ec1 \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng \u00f4ng bi\u1ebft ch\u1eebng n\u00e0o. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng khi\u1ebfn ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u1eadt c\u0169ng kh\u00f3 m\u00e0 n\u00f3i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3; v\u00e0 kh\u00f3 t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea5t c\u1ee9 h\u1ed3i \u0111\u00e1p n\u00e0o t\u1ed1t \u0111\u1eb9p, phi tr\u1eeb do ng\u01b0\u1eddi \u201ckh\u00f9ng \u0111i\u00ean\u201d n\u00e0o \u0111\u00f3 ph\u1ea3n h\u1ed3i. V\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf, h\u1ecd l\u1ea1i coi th\u00e1nh Phaol\u00f4 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u1ea9m c\u1ea9m kh\u00f4ng c\u00f2n t\u00e2m tr\u00ed \u0111\u1ec3 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u201cthi\u00ean h\u1ea1 s\u1ef1\u201d nh\u01b0 \u1edf \u0111\u00e2y. Theo suy ngh\u0129 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Hy L\u1ea1p, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00f9ng \u0111i\u00ean\/r\u1ed3 d\u1ea1i, th\u00f4i. Ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p c\u00f3 c\u1ee5m t\u1eeb <em>\u201cmoria\u201d, <\/em>c\u00f3 ngh\u0129a: ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng tay kh\u00f9ng \u0111i\u00ean\/d\u1ea1i kh\u1edd gh\u00ea l\u1eafm m\u1edbi c\u00f3 nh\u1eefng suy ngh\u0129 nh\u01b0 th\u1ebf; v\u00e0 h\u1ecd v\u1eabn ngh\u0129: th\u00e1nh Phaol\u00f4 khi x\u01b0a ch\u1ec9 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t d\u1ea1i kh\u1edd n\u00ean m\u1edbi ch\u1ea5p nh\u1eadn cung c\u00e1ch s\u1ed1ng nh\u01b0 th\u1ebf; v\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eefng th\u1ebf, \u00f4ng c\u00f2n \u0111i\u00ean d\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 c\u1ee9 t\u00ecm c\u00e1ch th\u00f4ng truy\u1ec1n chuy\u1ec7n \u1ea5y cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi Do th\u00e1i, th\u00ec: \u0111\u00f3 l\u00e0 tai ti\u1ebfng. L\u00e0, th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3 khi\u1ebfn h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua. \u00a0Th\u00e0nh th\u1eed, th\u00e1nh Phaol\u00f4 ng\u00e0y c\u00e0ng th\u1ea5y m\u00ecnh kh\u1ed5 \u0111au, bi quan, y\u1ebfu k\u00e9m, t\u1ee9c: \u0111\u1ed9ng th\u00e1i d\u1ea1i kh\u1edd th\u1eadt \u0111\u00fang ngh\u0129a. V\u00e0, \u0111\u00f3 l\u00e0: h\u00e0nh x\u1eed tai ti\u1ebfng hi\u1ec3u theo ngh\u0129a c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi g\u1ed1c Do th\u00e1i, l\u00fac b\u1ea5y gi\u1edd. Th\u00e0nh th\u1eed, c\u00e0ng ng\u00e0y, th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00e0ng \u0111i \u0111\u1ebfn k\u1ebft c\u1ee5c b\u1eb1ng th\u1ed5 l\u1ed9:<em>\u201dL\u1ea1y Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a tr\u00f2 ch\u01a1i r\u1ea5t ch\u1ebft ti\u1ec7t.\u201d <\/em>M\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i g\u00e2y t\u1ec9nh th\u1ee9c r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Ch\u00ednh ra, ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u00f5 r\u1eb1ng l\u1eddi \u00f4ng n\u00f3i nh\u01b0 th\u1ec3 b\u1ea3o: <em>\u201cT\u00f4i v\u1eabn ngh\u0129 l\u00e0 t\u00f4i hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady n\u00e0y. S\u1ef1 vi\u1ec7c, qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 \u201cqu\u1ec9 tha ma b\u1eaft\u201d kh\u00f4ng hay ho ch\u00fat n\u00e0o.\u201d<\/em><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u1edbi th\u00e1nh Phaol\u00f4, s\u1ef1 th\u1ec3 c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n bao gi\u1edd h\u1ebft. \u00d4ng g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i ngay b\u00ean trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n C\u00f4rinth\u00f4 do \u00f4ng th\u00e0nh-l\u1eadp. Th\u00e1nh-nh\u00e2n t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c n\u01a1i t\u00e1 t\u00fac v\u00e0 c\u00f3 c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m ngay \u1edf C\u00f4rinth\u00f4. M\u1ed7i ng\u00e0y, \u00f4ng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y tin v\u00e0o ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u00e3 qu\u1ea7n t\u1ee5 tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec7m b\u00e1n c\u00e1 m\u00f2i \u1edf d\u01b0\u1edbi ph\u1ed1, \u0111\u1ec3 nguy\u1ec7n c\u1ea7u. M\u1ed7i s\u00e1ng Ch\u00faa nh\u1eadt, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn \u0111\u00f3 su\u1ed1t bu\u1ed5i, \u0111\u1ec3 c\u00f9ng \u0103n v\u00e0 c\u00f9ng tham d\u1ef1 Ti\u1ec7c Th\u00e1nh v\u1edbi nhau. T\u1ea5t c\u1ea3 \u0111em \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y ph\u00e2n n\u1eeda l\u1ee3i t\u1ee9c m\u00ecnh ki\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c trong tu\u1ea7n v\u00e0 h\u1ecd c\u00f2n \u0111em c\u1ee7a \u0103n\/th\u1ee9c u\u1ed1ng c\u00f3 s\u1eb5n \u1edf nh\u00e0 m\u00ecnh mang \u0111\u1ebfn m\u00e0 \u0103n chung. Xong \u0111\u00e2u \u0111\u1ea5y, h\u1ecd \u0111em nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3 cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng \u1edf v\u00f9ng chung quanh v\u00e0 ph\u00e2n ph\u1ed1i cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang c\u00f3 nhu c\u1ea7u kh\u1ea9n thi\u1ebft nh\u1ea5t. V\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady, th\u1eadt ra ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p \u0111\u1ec3 th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00f3 ngh\u00e8o, thi\u1ebfu th\u1ed1n m\u00e3i c\u1ee9 ngh\u00e8o trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n m\u00ecnh s\u1ed1ng. H\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ngu\u1eddi tin v\u00e0o cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u00f4ng k\u1ef3 th\u1ecb. H\u1ecd l\u1eadp th\u00e0nh nh\u1eefng nh\u00f3m nh\u1ecf c\u1ed1 \u00fd l\u1eadt \u0111\u1ed5 b\u1ecf \u0111i m\u1eabu m\u00e3 n\u00e0o mang t\u00ednh ch\u1ea5t k\u1ef3 th\u1ecb \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0o v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(xem Chrys C. Cragounis, A House Church inCorinth: an inquiry into the structure of early Corinthian Community.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede C\u00f4rinth\u00f4, ch\u1eb3ng nh\u00e0 n\u00e0o c\u00f3 ph\u00f2ng \u1ed1c r\u1ed9ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ee9a h\u01a1n 40 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn tham d\u1ef1. Nh\u00e0 c\u1eeda \u1edf n\u01a1i \u0111\u00e2y, \u0111u\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean c\u00e1c khu v\u1ef1c nh\u01b0 \u1ed1c \u0111\u1ea3o, lu\u00f4n quay h\u01b0\u1edbng v\u00e0o ph\u00eda trong r\u1ed3i l\u1ea1i k\u00e9o v\u1ec1 t\u1eadn s\u00e2n b\u00e3i n\u1ed9i-\u00f4 c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1. M\u1ed7i l\u1ea7n h\u1ed9i h\u1ecdp, ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu k\u00e9m ngh\u00e8o \u0111\u00f3i \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ee9ng ng\u1ed3i ng\u1ed3i c\u1ee9 l\u1ed1 nh\u1ed1 \u1edf trong s\u00e2n, m\u00e0 th\u00f4i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nh\u00f3m nh\u1ecf nh\u01b0 th\u1ebf \u2013d\u00f9 ch\u1ec9 g\u1ed3m kho\u1ea3ng 50 ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 t\u1ed1i \u0111a, v\u1eabn tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u00e8n c\u1ef1a, m\u00e2u thu\u1eabn nhau r\u1ea5t n\u1ed9i b\u1ed9. H\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chuy\u00ean tranh ch\u1ea5p\/\u0111\u1ed1 k\u1ef5 l\u1ea1i c\u1ee9 hay \u0111\u01b0a ra \u0111\u00f4i ba th\u1eafc m\u1eafc, h\u1ecfi r\u1eb1ng: l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ee5 t\u1eadp tho\u1ea3i m\u00e1i m\u00e0 d\u1ef1 Ti\u1ec7c Th\u00e1nh? Ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u th\u00ec mang th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ebfn, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ecbu s\u1ebb san cho ai h\u1ebft. Ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o c\u0169ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng c\u00f3 g\u00ec mang theo \u0111\u1ec3 gom g\u00f3p m\u00e0 \u0103n chung. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i nh\u1eefng chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf v\u00e0 \u00f4ng th\u1ea5t b\u1ea1i r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1ea7n: b\u1edfi, ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y qu\u00e1 c\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u1ee9ng c\u1ed5, ch\u1eb3ng nghe \u00f4ng. H\u1ecd tranh ch\u1ea5p nhau c\u1ea3 nh\u1eefng chuy\u1ec7n \u0103n u\u1ed1ng, t\u1ee9c: nh\u1eefng th\u1ee9 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 mua \u1edf c\u1eeda h\u00e0ng th\u1ecbt th\u00e0 trong v\u00f9ng; c\u00f3 \u0111i\u1ec1u l\u00e0: th\u1ecbt th\u00e0 \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 th\u1ee9 th\u1ecbt m\u00e0 d\u00e2n ngo\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111em c\u00fang cho th\u1ea7n linh t\u1ea1i \u0111\u1ec1n th\u1edd ngo\u1ea1i gi\u00e1o m\u00e0 h\u1ecd g\u1ecdi l\u00e0 <em>idolythata. <\/em>Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u00f3 l\u1ea7n t\u1eebng th\u1ed5 l\u1ed9: \u201c<em>Th\u1ecbt n\u00e0o c\u0169ng l\u00e0 th\u1ecbt, b\u00e0 con h\u00e3y mua v\u1ec1 m\u00e0 \u0103n, b\u1edfi d\u00f9 c\u00f3 \u0103n \u0111\u1ed3 c\u00fang c\u0169ng \u0111\u00e2u c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ta ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u1ea1o c\u1ee7a t\u00e0 th\u1ea7n \u0111\u00e2u ch\u1ee9<\/em>\u201d. N\u00f3i l\u00e0 n\u00f3i th\u1ebf, nh\u01b0ng r\u1ed3i \u00f4ng c\u0169ng quay ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i kh\u00e1c \u0111i: \u201c<em>\u1eea! l\u00e0m g\u00ec th\u00ec l\u00e0m, \u0103n g\u00ec th\u00ec \u0103n, mi\u1ec5n \u0111\u1eebng l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng m\u00f4n\/\u0111\u1ed3ng lo\u1ea1i m\u00ecnh b\u1ecb \u201cc\u1edb v\u1ea5p ph\u1ea1m\u201d do vi\u1ec7c ta l\u00e0m l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c.\u201d\u00a0<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u1eadt ra, \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u00e3 thua th\u00eam m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, trong v\u1ee5 n\u00e0y. Thua, l\u00e0 thua khi tranh ch\u1ea5p v\u1ec1 qu\u00e0 t\u1eb7ng linh-\u0111\u1ea1o \u2013ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p g\u1ecdi l\u00e0 <em>charismata<\/em> t\u1ee9c: \u01a1n hu\u1ec7 thu h\u00fat ng\u01b0\u1eddi nghe, nh\u01b0 th\u1ec3 ch\u1ec9 m\u1ed7i d\u00f9ng mi\u1ec7ng l\u01b0\u1ee1i th\u00f4i nh\u01b0ng l\u1ea1i thu h\u00fat kh\u00e1 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh. Th\u00e1nh Phaol\u00f4, c\u00f3 l\u1ea7n l\u1ea1i v\u1eabn n\u00f3i: \u201c<em>B\u00e0 con ta \u0111\u1eebng \u1ea7m \u1ef9 l\u00ean m\u00e0 l\u00e0m g\u00ec. \u0110\u1eebng coi nh\u1eefng th\u1ee9 \u0111\u00f3 nh\u01b0 c\u00e1i g\u00ec cao si\u00eau m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ea3 \u0111\u00e2u. Ch\u1ec9 m\u1ed7i T\u00ecnh y\u00eau m\u1edbi l\u00e0 chuy\u1ec7n ch\u00ednh y\u1ebfu<\/em>\u201d. Nh\u01b0ng, xem ra h\u1ecd ch\u1eb3ng ch\u1ecbu nghe th\u00e1nh-nh\u00e2n khuy\u00ean b\u1ea3o \u0111i\u1ec1u g\u00ec h\u1ebft. Th\u00e0nh th\u1eed, \u00f4ng l\u1ea1i thua tr\u1eadn m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa. Th\u1eadt ra, ng\u01b0\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y h\u1ecd tranh ch\u1ea5p\/xung kh\u1eafc v\u1edbi \u00f4ng c\u1ea3 v\u1ec1 chuy\u1ec7n th\u1ef1c thi t\u00ecnh d\u1ee5c (ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p l\u00e0: <em>porneia<\/em> t\u1ee9c d\u00e2m \u0111\u00e3ng). V\u1ec1, b\u1ea3n ch\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi sau khi \u0111\u00e3 ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady. V\u1ec1, t\u00ednh c\u00e1ch h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ecf cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bi\u1ebft m\u00ecnh xinh \u0111\u1eb9p r\u1ed3i c\u1ee9 r\u1ed1i l\u00ean m\u00e0 d\u1ee5 d\u1ed7\/h\u1ea5p d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u1ec3 h\u1ecd bi\u1ebft m\u00ecnh xinh \u0111\u1eb9p r\u1ed3i quy\u1ebfn r\u0169 x\u00e1c th\u1ecbt ngu\u1eddi kh\u00e1c \u0111\u00f3. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u1ee9 tranh lu\u1eadn m\u00e3i nh\u1eefng chuy\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf; v\u00e0 l\u1ea7n n\u00e0o \u00f4ng c\u0169ng thua. Mu\u1ed1n bi\u1ebft r\u00f5 chuy\u1ec7n tranh ch\u1ea5p gi\u1eefa th\u00e1nh-nh\u00e2n v\u00e0 d\u00e2n th\u00e0nh C\u00f4rinth\u00f4, ta c\u1ee9 m\u1edf th\u01b0 th\u1ee9 nh\u1ea5t C\u00f4rinth\u00f4 ra m\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u, s\u1ebd th\u1ea5y li\u1ec1n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111\u1ed9 \u1ea5y, tr\u00f4ng nh\u01b0 ngu\u1eddi y\u1ebfu \u1edbt. N\u00f3i r\u00f5 h\u01a1n, tr\u00f4ng \u00f4ng gi\u1ed1ng h\u1ec7t k\u1ebb kh\u00f9ng \u0111i\u00ean\/r\u1ed3 d\u1ea1i chuy\u00ean n\u00f3i v\u1ec1 ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady \u0111\u1ec3 r\u1ed3i l\u1ea1i k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng t\u00ecnh t\u1ef1 ch\u00e1n n\u1ea3n\/ng\u00e1n ng\u1eabm, \u0111\u1ebfn bu\u1ed3n c\u01b0\u1eddi. \u00d4ng hy v\u1ecdng r\u1eb1ng: r\u1ed3i ra, d\u00e2nIsraelc\u0169ng s\u1ebd th\u1ea5y l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng do \u00f4ng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng, nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf v\u1eabn kh\u00f4ng ph\u1ea3i th\u1ebf. B\u1edfi, h\u1ecd ch\u1eb3ng nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec. V\u00ec, bi k\u1ecbch cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u1eabn x\u1ea3y \u0111\u1ebfn, r\u1ea5t r\u00f5 r\u1ec7t. Bi k\u1ecbch, l\u00e0 \u1edf ch\u1ed7: m\u1eb7t tr\u00e1i cu\u1ed9c \u0111\u1eddi v\u1eabn c\u1ee9 ng\u00e0y n\u00e0y qua ng\u00e0y kh\u00e1c, li\u00ean t\u1ee5c hi\u1ec3n hi\u1ec7n. N\u00f3 khi\u1ebfn \u00f4ng ph\u1ea3i b\u1ecf nhi\u1ec1u th\u1eddi gian ra \u0111\u1ec3 h\u1ecdc m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u, l\u00e0: uy l\u1ef1c Ph\u1ee5c sinh r\u1ed3i ra s\u1ebd chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi nh\u00e2n tr\u1ea7n, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd kh\u00f4ng ngang qua \u00f4ng, ngay khi \u0111\u00f3. Khi \u0111\u00f3, l\u00e0 l\u00fac \u00f4ng ch\u1ec9 t\u1ea1o cho m\u00ecnh m\u1ed7i s\u1ef1 y\u1ebfu k\u00e8m, ngh\u00e8o h\u00e8n, b\u1ea5t l\u1ef1c v\u00e0 ch\u1ec9 ngang qua uy l\u1ef1c ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady m\u1edbi th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ea3i-ho\u00e1n c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d4ng g\u1ecdi \u0111\u00e2y l\u00e0 <em>\u201ckenosis\u201d<\/em>, t\u1ee9c tr\u00fat s\u1ea1ch, v\u00e0 bi\u1ebfn m\u00ecnh th\u00e0nh h\u01b0 kh\u00f4ng\/tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. \u00d4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0 t\u01b0\u1edfng n\u00e0y, l\u00e0 r\u00fat ti\u1ea3 t\u1eeb b\u00e0i ca v\u1ecbnh c\u1ee7a t\u00edn h\u1eefu th\u1eddi ti\u00ean kh\u1edfi trong th\u01b0 g\u1eedi gi\u00e1o \u0111o\u00e0n Phil\u00edpph\u00ea, \u1edf ch\u01b0\u01a1ng 2, nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu Kit\u00f4, v\u1ed1n d\u0129 l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 kh\u00f4ng ngh\u0129 ph\u1ea3i nh\u1ea5t quy\u1ebft uy tr\u00ec \u0111\u1ecba v\u1ecb ngang h\u00e0ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n tr\u00fat b\u1ecf vinh quang m\u1eb7c l\u1ea5y th\u00e2n n\u00f4 l\u1ec7, tr\u1edf n\u00ean gi\u1ed1ng ph\u00e0m nh\u00e2n s\u1ed1ng nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ea7n th\u1ebf. Ng\u01b0\u1eddi l\u1ea1i c\u00f2n h\u1ea1 m\u00ecnh, v\u00e2ng l\u1eddi cho \u0111\u1ebfn n\u1ed7i b\u1eb1ng l\u00f2ng ch\u1ecbu ch\u1ebft, ch\u1ebft tr\u00ean c\u00e2y th\u1eadp t\u1ef1. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 si\u00eau t\u00f4n Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u1eb7ng ban danh hi\u1ec7u tr\u1ed5i v\u01b0\u1ee3t tr\u00ean mu\u00f4n ng\u00e0n danh hi\u1ec7u. Nh\u01b0 v\u1eady, khi v\u1eeba nghe danh th\u00e1nh Gi\u00ea-su, c\u1ea3 tr\u00ean tr\u1eddi d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5t v\u00e0 trong n\u01a1i \u00e2m ph\u1ee7, mu\u00f4n v\u1eadt ph\u1ea3i b\u00e1i qu\u1ef3; v\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u00f4n vinh Thi\u00ean Ch\u00faa Cha, m\u1ecdi lo\u00e0i ph\u1ea3i m\u1edf mi\u1ec7ng tuy\u00ean x\u01b0ng r\u1eb1ng: &#8220;\u0110\u1ee9c Gi\u00easu Kit\u00f4 l\u00e0 Ch\u00faa&#8221;. (Ph 2: 6-11)<\/em><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u00e3 ch\u1ea5p-nh\u1eadn m\u1ed9t th\u1ee9 h\u01b0 kh\u00f4ng\/tr\u1ed1ng r\u1ed7ng trong \u0111\u1eddi m\u00ecnh. Th\u1ebf n\u00ean, ch\u01b0\u01a1ng 3 c\u1ee7a th\u01b0, c\u00f2n n\u00f3i r\u00f5:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201c<\/strong><em>Nh\u01b0ng, nh\u1eefng g\u00ec x\u01b0a kia t\u00f4i cho l\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i, th\u00ec nay, v\u00ec \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, t\u00f4i cho l\u00e0 thi\u1ec7t th\u00f2i. H\u01a1n n\u1eefa, t\u00f4i coi t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi s\u1ef1 l\u00e0 thi\u1ec7t th\u00f2i, so v\u1edbi m\u1ed1i l\u1ee3i tuy\u1ec7t v\u1eddi, l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 Gi\u00easu, Ch\u00faa c\u1ee7a t\u00f4i. V\u00ec Ng\u01b0\u1eddi, t\u00f4i \u0111\u00e0nh m\u1ea5t h\u1ebft, v\u00e0 t\u00f4i coi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u01b0 r\u00e1c, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 v\u1eady, kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u1edd s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh c\u1ee7a t\u00f4i, s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh do lu\u1eadt M\u00f4s\u00ea \u0111em l\u1ea1i, nh\u01b0ng nh\u1edd s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh do l\u00f2ng tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, t\u1ee9c: s\u1ef1 c\u00f4ng ch\u00ednh do Thi\u00ean Ch\u00faa ban, d\u1ef1a tr\u00ean l\u00f2ng tin. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, nh\u1ea5t l\u00e0 bi\u1ebft Ng\u01b0\u1eddi quy\u1ec1n n\u0103ng th\u1ebf n\u00e0o nh\u1edd \u0111\u00e3 ph\u1ee5c sinh, c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng ph\u1ea7n nh\u1eefng \u0111au kh\u1ed5 c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, nh\u1edd n\u00ean \u0111\u1ed3ng h\u00ecnh \u0111\u1ed3ng d\u1ea1ng v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi trong c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi hy v\u1ecdng c\u00f3 ng\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng l\u1ea1i t\u1eeb trong c\u00f5i ch\u1ebft. (Ph 3: 7-11)<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong>Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111i \u0111\u1ebfn k\u1ebft c\u1ee5c b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1ea5t quy\u1ebft kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ea5ng quan th\u00e0y\/\u0111\u1ee1 \u0111\u1ea7u cho th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n C\u00f4rinth\u00f4, ho\u1eb7c quan th\u00e0y\/b\u1ea3o tr\u1ee3 \u0111\u1ea7y thi\u00ean t\u00ednh, cho h\u1ecd. C\u1ed9ng \u0111o\u00e0n \u1edf \u0111\u00e2y, \u0111\u00e2u c\u1ea7n quan th\u00e0y n\u00e0o h\u1ebft. B\u1edfi, h\u1ecd ch\u1ec9 l\u00e0 v\u00e0 v\u1eabn l\u00e0 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, r\u1ea5t h\u01b0 kh\u00f4ng. Th\u00e1nh Phaol\u00f4 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thua cu\u1ed9c r\u1ea5t l\u1edbn trong s\u1ed1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thua cu\u1ed9c \u1edf \u0111\u00f3. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf, ta m\u1edbi th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1eb1ng: \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c ph\u1ee5c sinh\/tr\u1ed7i d\u1eady c\u0169ng ch\u1ec9 c\u1ea3i-ho\u00e1n r\u1ea5t ch\u1ea7m ch\u1eadm cung c\u00e1ch s\u1ed1ng c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ed1, r\u1ea5t nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 &#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211; \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0(c\u00f2n ti\u1ebfp)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Lm Kevin O\u2019Shea, CSsR &#8211; <\/em>Mai T\u00e1 l\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>\u00a0Th\u01b0 C\u00f4rinth\u00f4 s\u1ed1 1 \u00a0T\u00f3m l\u01b0\u1ee3c \u00a0V\u1edbi th\u00e1nh Phaol\u00f4, Corinth\u00f4 l\u00e0 mi\u1ec1n \u0111\u1ea5t r\u1ea5t t\u1eadp trung, t\u1eebng khi\u1ebfn th\u00e1nh-nh\u00e2n \u0111\u01b0a v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00e1 nhi\u1ec1u <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/phao-lo-va-mot-lan-that-bai-tai-athens\/\" title=\"PHAOL\u00d4 V\u00c0 M\u1ed8T L\u1ea6N TH\u1ea4T B\u1ea0I T\u1ea0I ATHENS (2)\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":425,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[77,76],"tags":[78],"class_list":["post-657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mai-ta","category-phaolo-vi-thanh-cua-moi-thoi","tag-thanh-phaolo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":658,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/657\/revisions\/658"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}