{"id":6743,"date":"2015-05-21T11:04:11","date_gmt":"2015-05-21T04:04:11","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=6743"},"modified":"2015-05-21T11:04:11","modified_gmt":"2015-05-21T04:04:11","slug":"nhung-phuong-phap-ngua-thai-tu-nhien-va-nhan-tao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/nhung-phuong-phap-ngua-thai-tu-nhien-va-nhan-tao\/","title":{"rendered":"NH\u1eeeNG PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P NG\u1eeaA THAI T\u1ef0 NHI\u00caN V\u00c0 NH\u00c2N T\u1ea0O"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Lm. Tr\u1ea7n M\u1ea1nh H\u00f9ng, STD<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e0i vi\u1ebft sau \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t v\u00e0i \u00fd ki\u1ebfn ph\u00ea b\u00ecnh v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n n\u1ea1n lu\u00e2n l\u00fd li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai, nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc ti\u00ean, ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ng\u1eeba thai c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh. <!--more-->Nh\u01b0 tin t\u1ee9c th\u1eddi s\u1ef1 \u0111ang l\u00ean ti\u1ebfng c\u1ea3nh b\u00e1o cao \u0111\u1ed9 c\u1ea3 hai h\u00ecnh th\u1ee9c, tr\u00e1nh thai v\u00e0 ph\u00e1 thai, n\u01a1i nh\u1eefng thi\u1ebfu n\u1eef tr\u1ebb tu\u1ed5i ch\u01b0a l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y l\u00e0m cho c\u1ea3 x\u00e3 h\u1ed9i quan t\u00e2m. Vi\u1ec7c giao h\u1ee3p (\u0103n \u1edf v\u1edbi nhau) tr\u01b0\u1edbc h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n v\u00e0 lo ng\u1ea1i; ch\u1eafc ch\u1eafn lu\u00e2n l\u00fd kh\u00f4ng chu\u1ea9n nh\u1eadn v\u00e0 khuy\u1ebfn kh\u00edch. Tuy nhi\u00ean, v\u1eabn c\u1ea7n v\u00e0 c\u1ea7n m\u1ed9t s\u1ef1 gi\u00e1o d\u1ee5c gi\u1edbi t\u00ednh t\u1ed1t h\u01a1n cho ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, nh\u01b0ng ch\u1ec9 gi\u00e1o d\u1ee5c cho bi\u1ebft ki\u1ebfn th\u1ee9c kh\u00f4ng th\u00f4i m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0a ra nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a, ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c n\u00eau l\u00ean c\u00e1c chu\u1ea9n m\u1ef1c \u0111\u1eb7c th\u00f9 cho vi\u1ec7c bi\u1ec3u l\u1ed9 gi\u1edbi t\u00ednh \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb tu\u00e2n th\u1ee7, th\u00ec h\u1ea7u ch\u1eafc x\u00e3 h\u1ed9i s\u1ebd b\u1ea5t l\u1ef1c trong vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eadn nh\u1eefng &#8220;th\u1eed nghi\u1ec7m&#8221; quan h\u1ec7 t\u00ecnh d\u1ee5c ti\u1ec1n h\u00f4n nh\u00e2n. Bao l\u00e2u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft, gi\u1edbi tr\u1ebb v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 ai v\u1eabn kh\u0103ng kh\u0103ng quan h\u1ec7 t\u00ednh giao (giao h\u1ee3p) tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 ngo\u00e0i h\u00f4n nh\u00e2n, h\u1ecd c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u1ebfn c\u00e1o n\u00ean ch\u1ecdn l\u1ef1a d\u00f9ng m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1eeba thai n\u00e0o \u0111\u00f3 cho c\u1ea9n tr\u1ecdng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tr\u00e1ch nhi\u1ec7m lu\u00e2n l\u00fd h\u1ea7u nh\u01b0 ph\u1ea3i ch\u1ecdn nguy\u00ean t\u1eafc h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng &#8220;s\u1ef1 x\u1ea5u \u00edt h\u01a1n&#8221; n\u00e0y, b\u1edfi ng\u1eeba thai \u1edf \u0111\u00e2y s\u1ebd \u0111\u1ee1 nguy h\u1ea1i v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd h\u01a1n, l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb ch\u01b0a l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 mang thai, r\u1ed3i ph\u1ea3i \u0111i \u0111\u1ebfn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ph\u00e1 thai, ho\u1eb7c ph\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh v\u1ed9i v\u00e3, thi\u1ebfu suy t\u00ednh v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau. V\u00e0 sau c\u00f9ng, tr\u00e1nh cho ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb c\u00f3 con, khi ho\u00e0n c\u1ea3nh ch\u01b0a cho ph\u00e9p v\u1edbi nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 n\u1eb7ng n\u1ec1 cho h\u1ea1nh ph\u00fac mai sau c\u1ee7a h\u1ecd.<a title=\"\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">I. NG\u1eeaA THAI NH\u00c2N T\u1ea0O V\u00c0 T\u1ef0 NHI\u00caN: NH\u1eeeNG C\u00c1CH TH\u1ee8C K\u1ef8 THU\u1eacT KH\u00c1C NHAU RA SAO.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 nh\u1eb1m cho th\u1ea5y nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u0103n ng\u1eeba s\u1ef1 truy\u1ec1n sinh kh\u00e1c bi\u1ec7t nhau v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u00e1nh gi\u00e1 lu\u00e2n l\u00fd t\u00ednh. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f3 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ng\u1eeba thai, c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1i l\u1ea1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i nh\u01b0 v\u1eady tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf. \u0110\u00fang h\u01a1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u00e1 thai ho\u1eb7c l\u00e0 nh\u1eefng nh\u00e2n t\u1ed1 g\u00e2y ra t\u00e1c h\u1ea1i ph\u00e1 thai v\u00e0 c\u1ea7n ch\u00fang ta th\u1ea9m \u0111\u1ecbnh gi\u00e1 tr\u1ecb cho \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. (1)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. NH\u1eeeNG PH\u01af\u01a0NG TH\u1ee8C TRI\u1ec6T S\u1ea2N.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo ph\u00fac tr\u00ecnh m\u1edbi \u0111\u00e2y c\u1ee7a Ti\u1ec3u Ban lo v\u1ec1 vi\u1ec7c ki\u1ec3m tra d\u00e2n s\u1ed1, ph\u1ea7n l\u1edbn ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9, khi mu\u1ed1n ng\u1eeba thai \u0111\u1ec3 gi\u1edbi h\u1ea1n s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi trong gia \u0111\u00ecnh, h\u1ecd s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tri\u1ec7t s\u1ea3n. Trong s\u1ed1 34.6% tri\u1ec7t s\u1ea3n, c\u00f3 23.2% s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tri\u1ec7t s\u1ea3n b\u1eb1ng c\u00e1ch th\u1eaft \u1ed1ng d\u1eabn tr\u1ee9ng; ho\u1eb7c c\u1eaft tinh qu\u1ea3n 11.4%;\u00a0 30 % s\u1eed d\u1ee5ng thu\u1ed1c vi\u00ean ng\u1eeba thai; 12.9% d\u00f9ng bao cao su; 7.9% d\u00f9ng v\u00f2ng tr\u00e1nh thai. Trong khi 14.6% thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u01b0 \u0111\u1eb7t v\u00e1ch ng\u0103n (m\u00e0ng, m\u0169 ch\u1ee5p t\u1eed cung) v\u00e0 c\u00e1c lo\u1ea1i kem di\u1ec7t tinh tr\u00f9ng. T\u00ecnh h\u00ecnh tri\u1ec7t s\u1ea3n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c: Trung Qu\u1ed1c (50.4%); \u1ea4n \u0110\u1ed9 (80.%) v\u00e0 ch\u00e2u M\u1ef9 La-tinh (39.4%), nh\u1eefng cu\u1ed9c ti\u1ec3u ph\u1eabu ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch tri\u1ec7t s\u1ea3n.(2)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng tri\u1ec7t s\u1ea3n ph\u1ed5 bi\u1ebfn r\u1ed9ng r\u00e3i nh\u01b0 tr\u00ean qu\u1ea3 \u0111\u00e1ng b\u00e1o \u0111\u1ed9ng, b\u1edfi nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch tri\u1ec7t s\u1ea3n, cho d\u00f9 l\u00e0 bu\u1ed9c hay c\u1eaft \u1ed1ng d\u1eabn tr\u1ee9ng, hay c\u1eaft tinh qu\u1ea3n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ebf t\u1ea1m th\u1eddi ng\u1eeba ho\u1eb7c tr\u00e1nh thai; \u0111\u00fang h\u01a1n ch\u00fang nh\u1eb1m tr\u00e1nh sinh \u0111\u1ebb v\u0129nh vi\u1ec5n. Ngay c\u1ea3 nh\u1eefng k\u1ef9 thu\u1eadt n\u00e0y cho ph\u00e9p c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e1o g\u1ee1 \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 con tr\u1edf l\u1ea1i, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m vi\u1ec7c tr\u1edf l\u1ea1i su\u00f4ng s\u1ebb \u0111\u00f3; v\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c cho bi\u1ebft t\u00ednh ch\u1ea5t tr\u01b0\u1eddng k\u1ef3 v\u00e0 kh\u00f3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a ch\u00fang.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00e2y gi\u1edd ta x\u00e9t \u0111\u1ebfn lu\u00e2n l\u00fd t\u00ednh c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y. Theo truy\u1ec1n th\u1ed1ng, Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa tri\u1ec7t s\u1ea3n &#8220;tr\u1ef1c ti\u1ebfp&#8221; v\u00e0 tri\u1ec7t s\u1ea3n &#8220;gi\u00e1n ti\u1ebfp&#8221;. Lu\u00e2n l\u00fd <strong>Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng gi\u00e1o kh\u00f4ng th\u1eeba nh\u1eadn tri\u1ec7t s\u1ea3n tr\u1ef1c ti\u1ebfp<\/strong>, \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u nh\u01b0 nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u0103n ch\u1eadn h\u01b0\u1edbng th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ee5 thai, nh\u01b0 n\u00f3 l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau nh\u1eafm th\u1eb3ng \u0111\u1ebfn, hay \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n cho m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau kh\u00e1c. V\u00ed d\u1ee5 Gi\u00e1o h\u1ed9i ch\u1ed1ng l\u1ea1i tri\u1ec7t s\u1ea3n v\u00ec l\u00fd do kh\u00f4ng mu\u1ed1n c\u00f3 con n\u1eefa (ch\u1ed7 n\u00e0y m\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 ch\u00ednh s\u1ef1 th\u1ee5 thai) ho\u1eb7c khi ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb cho ai \u0111\u00f3 s\u1eed d\u1ee5ng tri\u1ec7t s\u1ea3n \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba mang thai v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ecfng \u0111o\u00e1n l\u00e0 s\u1ebd g\u00e2y nguy c\u01a1 \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng hay s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef \u0111ang m\u1eafc b\u1ec7nh tim hay \u0111au th\u1eadn (s\u1ef1 th\u1ee5 thai \u1edf \u0111\u00e2y tr\u1edf th\u00e0nh ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n cho m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau kh\u00e1c \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ee9c kho\u1ebb cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef). T\u00f3m l\u1ea1i, tri\u1ec7t s\u1ea3n tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi vi\u1ec7c c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh ng\u1eeba thai r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, <strong>Gi\u00e1o h\u1ed9i cho ph\u00e9p tri\u1ec7t s\u1ea3n gi\u00e1n ti\u1ebfp<\/strong> nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec s\u1ef1 s\u1ed1ng cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef n\u00e0o \u0111\u00f3. V\u00ed d\u1ee5 b\u1ecb ung th\u01b0 bu\u1ed3ng tr\u1ee9ng hay t\u1eed cung, ho\u1eb7c tinh ho\u00e0n ph\u1ea3i c\u1ea7n c\u1eaft \u0111i. \u00dd \u0111\u1ecbnh \u1edf \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u00e0ng l\u00e0 v\u00ec l\u00fd do ch\u1eefa b\u1ec7nh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u1eeba thai, hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n b\u1ea5t kh\u1ea3 kh\u00e1ng, ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n c\u1ee7a b\u1ec7nh nh\u00e2n. C\u00f3 l\u1ebd c\u00e1ch hay nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa tri\u1ec7t s\u1ea3n gi\u00e1n ti\u1ebfp ho\u1eb7c ch\u1eefa b\u1ec7nh v\u00e0 tri\u1ec7t s\u1ea3n tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1ecb c\u1ea5m \u0111o\u00e1n, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u1eb7t c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 sau: Li\u1ec7u s\u1ef1 tri\u1ec7t s\u1ea3n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi y khoa bu\u1ed9c ph\u1ea3i c\u00f3 hay \u0111\u01b0\u1ee3c khuy\u00ean b\u1ea3o n\u00ean c\u1eaft, trong khi vi\u1ec7c v\u00f4 sinh hay tr\u00e1nh th\u1ee5 thai kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd n\u1eefa. T\u1ef7 d\u1ee5 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ecdn b\u1eadc s\u1ed1ng \u0111\u1ed9c th\u00e2n ho\u1eb7c \u0111\u00e3 qua l\u1ee9a tu\u1ed5i mang thai hay c\u00f3 con? N\u1ebfu c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi \u1edf th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, th\u00ec \u0111\u00e2y r\u00f5 r\u1ec7t cho th\u1ea5y r\u1eb1ng, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh ch\u1ed1ng th\u1ee5 thai trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tri\u1ec7t s\u1ea3n v\u00e0 do v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng theo lu\u00e2n l\u00fd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed9t v\u00e0i nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd C\u00f4ng gi\u00e1o cho r\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n bi\u1ec7t gi\u1eefa tri\u1ec7t s\u1ea3n tr\u1ef1c v\u00e0 gi\u00e1n ti\u1ebfp nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u1ee7 c\u01a1 s\u1edf \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh ph\u1ee9c h\u1ee3p \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u01a1i \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi.(3) Tuy nhi\u00ean, d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng \u00fd n\u00e0o \u0111\u00f3, t\u1eeb phi\u00e1 c\u00e1c th\u1ea7n h\u1ecdc gia, cho r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p s\u1eed d\u1ee5ng tri\u1ec7t s\u1ea3n v\u0129nh vi\u1ec5n v\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00fd do nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 \u0111\u1ee7 s\u1ee9c thuy\u1ebft ph\u1ee5c. Nh\u01b0 v\u00ed d\u1ee5 v\u1ee3 ch\u1ed3ng b\u1eaft bu\u1ed9c ph\u1ea3i d\u00f9ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch n\u00e0y \u0111\u1ec3 ng\u1eeba thai ch\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u00f9ng c\u00e1ch n\u00e0o kh\u00e1c. Sau n\u00e0y, trong ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 vi\u1ec7c ph\u00e1 thai, t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0a ra v\u00e0i ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 t\u1edbi trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ng\u1eeba thai b\u1eb1ng tri\u1ec7t s\u1ea3n(4) cho b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, c\u00f2n b\u00e2y gi\u1edd, ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u1eadp trung v\u00e0 ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2.\u00a0 GIAO H\u1ee2P GI\u1eeeA CH\u1eeaNG<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Giao h\u1ee3p gi\u1eefa ch\u1eebng &#8211; ngh\u0129a l\u00e0 khi \u0111ang giao h\u1ee3p m\u00e0 d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00fat ra kh\u1ecfi \u00e2m \u0111\u1ea1o ngay tr\u01b0\u1edbc l\u00fac xu\u1ea5t tinh &#8211; l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1eeba thai \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb xa x\u01b0a. Nh\u01b0 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed9i \u00d4-n\u0103ng. D\u0129 nhi\u00ean, t\u00ednh hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch n\u00e0y ph\u1ee5 thu\u1ed9c ph\u1ea7n l\u1edbn v\u00e0o s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a ch\u00ednh \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1. Tuy nhi\u00ean, gi\u1ea3 s\u1eed cho l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u00f3 t\u1ef1 ch\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i ch\u0103ng n\u1eefa, nh\u01b0ng khoa h\u1ecdc \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh cho th\u1ea5y r\u1eb1ng, trong khi giao h\u1ee3p th\u00ec \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 tinh tr\u00f9ng (k\u00e8m theo m\u1ed9t t\u00ed tinh d\u1ecbch) \u0111\u00e3 xu\u1ea5t ra tr\u01b0\u1edbc, ngay c\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc khi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec3m c\u1ef1c kho\u00e1i v\u00e0 ph\u00f3ng tinh. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai cho d\u00f9 ph\u1ea7n l\u1edbn tinh tr\u00f9ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i \u00e2m h\u1ed9 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef. H\u01a1n n\u1eefa, ngo\u00e0i t\u00ednh ch\u1ea5t \u00edt c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 tr\u00ean \u0111\u00e2y, s\u1ef1 giao h\u1ee3p gi\u1eefa ch\u1eebng n\u00eau l\u00ean m\u1ed1i quan t\u00e2m lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u1eb7c th\u00f9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong khi c\u1ed1 g\u1eafng th\u1ef1c hi\u1ec7n s\u1ef1 t\u1ef1 ch\u1ee7, h\u1ea7u nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng c\u1ea3m nh\u1eadn s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng t\u00e2m l\u00fd b\u1edfi ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 t\u00e2m r\u00fat (d\u01b0\u01a1ng v\u1eadt) ra cho k\u1ecbp th\u1eddi k\u1ebbo b\u1ecb v\u1ee1 k\u1ebf ho\u1ea1ch. Nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng ch\u00fa \u00fd nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn m\u00ecnh h\u01a1n l\u00e0 l\u00e0m cho v\u1ee3 m\u00ecnh vui th\u00fa y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, do v\u1eady ch\u1ecb ta th\u01b0\u1eddng c\u1ea3m th\u1ea5y d\u1ed3n n\u00e9n do \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t t\u1edbi s\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n cao \u0111\u1ed9.V\u00ec l\u00fd do n\u00e0y, c\u1ed1 th\u1ea7n h\u1ecdc gia lu\u00e2n l\u00fd, cha Bernard Haring, (DCCT) cho r\u1eb1ng ki\u1ec3u giao h\u1ee3p gi\u1eefa ch\u1eebng nh\u01b0 v\u1eady, n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u1eeba thai th\u00ec &#8220;b\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai nh\u00e2n t\u1ea1o n\u00e0o kh\u00e1c.&#8221; V\u00ec nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ng\u1eeba thai kh\u00e1c kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u00e1 v\u1ee1 t\u00ednh to\u00e0n v\u1eb9n t\u00e2m-sinh-l\u00fd c\u1ee7a h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng&#8221;.(5)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. THU\u1ed0C VI\u00caN NG\u1eeaA THAI<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ph\u1ea7n n\u00e0y, t\u00f4i s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t b\u00e0i vi\u1ebft ri\u00eang \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f9ng nhau kh\u1ea3o s\u00e1t cho k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1ec1 th\u1ef1c ch\u1ea5t v\u00e0 c\u00f4ng d\u1ee5ng c\u1ee7a c\u00e1c lo\u1ea1i thu\u1ed1c ng\u1eeba thai.<a title=\"\" href=\"#_ftn2\">[2]<\/a> Cho n\u00ean, t\u00f4i xin ph\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng qua \u1edf \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a04. D\u1ee4NG C\u1ee4 NG\u1eeaA THAI TRONG T\u1eec CUNG<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0Vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai kh\u00e1c nhau trong t\u1eed cung, I.U.D vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a Intra Uterine Devices, \u0111ang l\u00e0 \u0111\u1ec1 t\u00e0i b\u00e0n c\u00e3i s\u00e2u r\u1ed9ng, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c quan t\u00e2m v\u1ec1 m\u1eb7t an to\u00e0n y t\u1ebf c\u1ee7a n\u00f3. R\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00f4i khi nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u00e0y \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng hi\u1ec7u qu\u1ea3 ph\u1ee5 (side effects) kh\u00f3 ch\u1ecbu, t\u1ef7 d\u1ee5 nh\u01b0 l\u00e0m co th\u1eaft t\u1eed cung ho\u1eb7c g\u00e2y ch\u1ea3y m\u00e1u nhi\u1ec1u; c\u0169ng nh\u01b0 hay k\u00e9o th\u00eam nguy c\u01a1 l\u00e0m vi\u00eam t\u1ea5y \u00e2m h\u1ed9 (Pelvic Inflammatoty Disease &#8211; PID) d\u1eabn \u0111\u1ebfn l\u00e0m h\u01b0 c\u00e1c \u1ed1ng d\u1eabn tr\u1ee9ng khi\u1ebfn ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb v\u00f4 sinh. Do v\u1eady, nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u00e0y, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5m s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef ch\u01b0a c\u00f3 con. C\u00e1ch th\u1ee9c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 n\u00e0y th\u00ec ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft; tuy nhi\u00ean th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta gi\u1ea3i th\u00edch nh\u01b0 sau: d\u1ee5ng c\u1ee5 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n khi\u1ebfn cho tr\u1ee9ng v\u1eeba r\u1eddi kh\u1ecfi bu\u1ed3ng tr\u1ee9ng di chuy\u1ec3n trong \u1ed1ng d\u1eabn tr\u1ee9ng qu\u00e1 mau l\u1eb9 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9, cho d\u1eabu \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 tinh, tr\u1ee9ng v\u00e0o trong t\u1eed cung m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u1edf l\u1ea1i l\u00e2u d\u00e0i; ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 d\u1ee5ng c\u1ee5 \u0111\u00e3 k\u00edch th\u00edch n\u1ed9i m\u1ea1c t\u1eed cung (endometrium), \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 n\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 y\u00ean cho tr\u1ee9ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 k\u1ebft t\u1ed5. C\u1ea3 hai c\u00e1ch gi\u1ea3i th\u00edch tr\u00ean cho th\u1ea5y d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai trong t\u1eed cung kh\u00f4ng ng\u0103n c\u1ea3n ti\u1ebfn tr\u00ecnh th\u1ee5 thai hay vi\u1ec7c th\u1ee5 tinh c\u1ee7a tr\u1ee9ng; n\u00f3 ch\u1ec9 ng\u0103n ch\u1eadn tr\u1ee9ng k\u1ebft t\u1ed5 t\u1ea1i t\u1eed cung, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i b\u1ea5t c\u1ee9 tr\u1ee9ng n\u00e0o cho d\u1eabu \u0111\u00e3 th\u1ee5 tinh v\u1eabn b\u1ecb t\u1ed1ng kh\u1ee9 ra ngo\u00e0i trong l\u1ea7n c\u00f3 kinh t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vi\u1ec7c d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai trong t\u1eed cung kh\u00f4ng ng\u0103n ch\u1eadn ti\u1ebfn tr\u00ecnh tr\u1ee9ng th\u1ee5 tinh, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c minh ch\u1ee9ng b\u1eb1ng s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a hormon m\u00e0ng \u1ed1i (Human Choriogonic Gonadotrophin &#8211; HCG), v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n th\u1ea5y c\u00f3 n\u01a1i n\u01b0\u1edbc ti\u1ec3u c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef \u0111ang b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 thai. Do v\u1eady ta c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft lu\u1eadn l\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef mang v\u00f2ng tr\u00e1nh thai v\u1eabn c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 th\u1ee5 thai, v\u00ec tr\u1ee9ng v\u1eabn c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 tinh khi giao h\u1ee3p, nh\u01b0ng vi\u1ec7c k\u1ebft t\u1ed5 c\u1ee7a tr\u1ee9ng \u0111\u00e3 th\u1ee5 tinh th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c. <strong>Nh\u01b0 v\u1eady ta ph\u1ea3i xem nh\u1eefng v\u00f2ng tr\u00e1nh thai n\u00e0y l\u00e0 d\u1ee5ng c\u1ee5 ph\u00e1 thai, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i thu\u1ea7n t\u00fay ng\u1eeba thai.<\/strong> Tuy nhi\u00ean, nhi\u1ec1u b\u00e1c s\u0129 ph\u1ea3n b\u00e1c l\u1ea1i \u00fd ki\u1ebfn n\u00e0y. Theo thi\u1ec3n \u00fd c\u1ee7a t\u00f4i, h\u1ecd \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng trung th\u1ef1c l\u1eafm, khi cho r\u1eb1ng: kh\u00f4ng th\u1ec3 g\u1ecdi c\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai \u1ea5y l\u00e0 nh\u1eb1m ph\u00e1 thai, bao l\u00e2u n\u00f3 ch\u01b0a tr\u1ee5c xu\u1ea5t tr\u1ee9ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n k\u1ebft t\u1ed5 ra kh\u1ecfi v\u00e1ch t\u1eed cung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef. Cho d\u1ea7u gi\u1edbi b\u00e1c s\u0129 c\u00f3 l\u1eadp lu\u1eadn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u0111i n\u1eefa, th\u00ec \u0111a s\u1ed1 c\u00e1c th\u1ea7n h\u1ecdc gia lu\u00e2n l\u00fd v\u1eabn xem c\u00e1c lo\u1ea1i v\u00f2ng tr\u00e1nh thai l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 ph\u00e1 thai v\u00e0 do v\u1eady, x\u00e9t v\u1ec1 m\u1eb7t\u00a0 lu\u00e2n l\u00fd th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 cho ph\u00e9p d\u00f9ng \u0111\u1ec3 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh. Nh\u01b0 ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn trong ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u00e1 thai,(6) c\u00f3 \u0111\u1ee7 l\u00fd do nghi\u00eam t\u00fac \u0111\u1ec3 t\u1ef1 h\u1ecfi xem, li\u1ec7u c\u00e1i tr\u1ee9ng v\u1eeba m\u1edbi th\u1ee5 tinh, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb c\u00e1 bi\u1ec7t hay ch\u01b0a?(7) \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tranh lu\u1eadn s\u00f4i n\u1ed5i t\u1eeb b\u1ea5y l\u00e2u nay trong c\u00e1c gi\u1edbi th\u1ea7n h\u1ecdc gia, v\u00e0 cho \u0111\u1ebfn nay, v\u1eabn ch\u01b0a c\u00f3 c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi cho th\u1ecfa \u0111\u00e1ng. Tuy nhi\u00ean v\u1ec1 c\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y, <strong>t\u00f4i v\u1eabn cho r\u1eb1ng<\/strong>, ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p qu\u00ean: <strong>ngay t\u1eeb l\u00fac th\u1ee5 thai, \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u1ee7 ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng, b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c cho h\u1eefu th\u1ec3 \u0111\u1ea7y ti\u1ec1m n\u0103ng n\u00e0y<\/strong>. N\u1ebfu ch\u1eb3ng may c\u00f3 g\u00ec x\u1ea3y ra, th\u00ec ph\u1ea3i c\u00e2n nh\u1eafc cho c\u1ea9n th\u1eadn, h\u1ecda hi\u1ebfm l\u1eafm m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 \u00fd ph\u1ebf b\u1ecf hay h\u1ee7y \u0111i; nh\u01b0 th\u1ebf khi s\u1eed d\u1ee5ng v\u00f2ng tr\u00e1nh thai, th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ec3 l\u00e0m tri\u1ec7t ti\u00eau m\u1ed9t kh\u1ea3 th\u1ec3 con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 qu\u00e1 r\u00f5 r\u1ec7t, kh\u00f4ng c\u1ea7n c\u00e2n nh\u1eafc h\u01a1n thi\u1ec7t, th\u00ec r\u00f5 r\u00e0ng ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng ch\u1ecdn gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u1ed1ng kh\u1ee9 tr\u1ee9ng cho d\u00f9 \u0111\u00e3 th\u1ee5 tinh v\u00e0o k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t s\u1eafp t\u1edbi. M\u1ed9t thi\u1ec7t h\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u00e2n l\u00fd chu\u1ea9n nh\u1eadn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5. NH\u1eeeNG PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P NG\u1eeaA THAI KH\u00c1C.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai c\u00f2n l\u1ea1i, bao g\u1ed3m nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 l\u00e0m ng\u0103n ch\u1eb7n t\u1ea1i c\u1ed5 t\u1eed cung kh\u00f4ng cho tinh tr\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p tr\u1ee9ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 tinh, nh\u01b0 bao cao su, m\u00e0ng ch\u1eafn, m\u0169 ch\u1ee5p c\u1ed5 t\u1eed cung v\u00e0 nh\u1eefng lo\u1ea1i thu\u1ed1c c\u00f3 d\u1ea1ng kem \u0111\u1eb7c hay ch\u1ea5t l\u1ecfng nh\u1eb1m \u0111\u1ec3 di\u1ec7t tinh tr\u00f9ng. Nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 kh\u00e1c nhau n\u00e0y c\u00f3 ti\u1ec7n \u00edch l\u00e0 khi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng c\u1ea9n th\u1eadn v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec, ch\u00fang mang l\u1ea1i hi\u1ec7u qu\u1ea3 kh\u00e1 cao (90-95%), v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i, khi bi\u1ebft \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ed1i h\u1ee3p ch\u00fang v\u1edbi nhau (v\u00ed d\u1ee5 d\u00f9ng bao cao su hay m\u00e0ng ch\u1eafn v\u1edbi lo\u1ea1i kem di\u1ec7t tinh tr\u00f9ng); tr\u1eeb m\u00e0ng v\u00e0 bao ch\u1ee5p c\u1ed5 t\u1eed cung ph\u1ea3i d\u00f9ng sao cho v\u1eeba v\u1eb7n, th\u00edch h\u1ee3p ri\u00eang t\u1eebng ph\u1ee5 n\u1eef, c\u00f2n c\u00e1c lo\u1ea1i kh\u00e1c \u0111\u1ec1u ti\u1ec7n l\u1ee3i, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ec9 b\u1ea3o ph\u1ee9c t\u1ea1p g\u00ec th\u00eam, n\u00f3i chung, ch\u00fang \u0111\u1ec1u an to\u00e0n v\u00e0 \u00edt k\u00e9o theo nh\u1eefng hi\u1ec7u qu\u1ea3 hay ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u1ee5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1eddng ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e0n n\u00e0n v\u1ec1 nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u0103n ch\u1eadn n\u00e0y, l\u00e0 ch\u00fang b\u1ea5t ti\u1ec7n qu\u00e1, ho\u1eb7c ch\u00fang l\u00e0m gi\u1ea3m kho\u00e1i c\u1ea3m, ho\u1eb7c ch\u00fang qu\u00e1 m\u00e1y m\u00f3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00ednh t\u1ef1 ph\u00e1t c\u1ee7a m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 t\u00ednh giao, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ef9 tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nam c\u1ea7n \u0111\u1ea1t t\u1edbi s\u1ef1 c\u01b0\u01a1ng c\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc khi x\u1ecf bao cao su. M\u1eb7c d\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng than phi\u1ec1n n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eadn k\u1ec3 tr\u00ean \u00edt g\u1eb7p nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00f3 kh\u0103n v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd v\u00e0 y h\u1ecdc, cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n cho r\u1eb1ng: ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ec7n minh \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd nh\u1eb1m ng\u0103n ch\u1eadn kh\u1ea3 n\u0103ng truy\u1ec1n sinh c\u1ee7a h\u00e0nh vi giao h\u1ee3p. Do hai l\u00fd do: m\u1ed9t l\u00e0 khi \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u00fang c\u00e1ch, nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eadn n\u00e0y tr\u00e1nh cho ng\u01b0\u1eddi ta g\u1eb7p nhi\u1ec1u ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u1ee5, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng hi\u1ec7u qu\u1ea3 cao; th\u1ee9 hai nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y r\u00f5 r\u1ec7t c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng ng\u1eeba thai, ng\u0103n ch\u1eadn tr\u1ef1c ti\u1ebfp s\u1ef1 th\u1ee5 thai, v\u00e0 do v\u1eady ch\u00fang \u00edt n\u00eau l\u00ean v\u1ea5n \u0111\u1ec1 lu\u00e2n l\u00fd nh\u01b0 nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 ng\u1eeba thai \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong t\u1eed cung hay thu\u1ed1c vi\u00ean v\u1ed1n ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u0111\u1ec3 ph\u00e1 thai. \u01af\u1edbc mong r\u1eb1ng m\u1ed7i v\u1ee3 ch\u1ed3ng khi ph\u1ea3i ch\u1ecdn l\u1ef1a m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai, h\u1ecd c\u1ea7n t\u1ef1 v\u1ea5n l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng tr\u00e1nh xa b\u1ea5t c\u1ee9 d\u1ee5ng c\u1ee5 hay lo\u1ea1i thu\u1ed1c n\u00e0o l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ph\u00e1 thai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6. K\u1ebe HO\u1ea0CH H\u00d3A GIA \u0110\u00ccNH C\u00c1CH T\u1ef0 NHI\u00caN<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u01b0 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf tr\u00ean, nhi\u1ec1u nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc C\u00f4ng Gi\u00e1o v\u1eabn tin r\u1eb1ng, v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 m\u00ecnh mang tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u00e2n l\u00fd cho ph\u00e9p vi\u1ec7c giao h\u1ee3p c\u00f3 \u00fd ng\u1eeba thai. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi xem s\u1ef1 ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3m nghi\u1ec7m d\u1ed3n n\u00e9n l\u00ean t\u00e2m l\u00fd v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng, c\u00f3 nguy c\u01a1 g\u00e2y \u0111\u1ed5 v\u1ee1 cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n c\u1ee7a ch\u00ednh h\u1ecd v\u00e0 do v\u1eady \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a con c\u00e1i. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan t\u00e2m kh\u00f4ng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, d\u1ea7u v\u1eady, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 n\u00e0y v\u1eabn x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ta kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ed1i c\u00e3i l\u00e0 ng\u00e0y nay nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ch\u00ednh x\u00e1c th\u1eddi gian ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea9y t\u1edbi m\u1ee9c t\u1ed1i t\u00e2n v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3. N\u1ebfu v\u1ee3 ch\u1ed3ng mu\u1ed1n ch\u1eadm c\u00f3 c\u00f3 con, mu\u1ed1n bi\u1ebft khi n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai, khi n\u00e0o kh\u00f4ng, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t k\u1ebf ho\u1ea1ch hay d\u1ef1 tr\u00f9 tr\u01b0\u1edbc b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, ngang qua vi\u1ec7c tham chi\u1ebfu chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, b\u1eb1ng c\u00e1ch ghi ch\u00fa nh\u1eefng ng\u00e0y trong th\u00e1ng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00f3 kinh v\u00e0 khi k\u1ebft th\u00fac. Sau \u0111\u00f3, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111em so s\u00e1nh v\u1edbi nh\u1eefng chu k\u1ef3 c\u0169 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u0111\u1ec3 xem c\u00f3 s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p hay thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t c\u1ee7a v\u1ee3 m\u00ecnh, v\u00e0 do v\u1eady s\u1ebd kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng th\u1eddi gian m\u00e0 v\u1ee3 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai \u0111\u01b0\u1ee3c. N\u1ebfu nh\u01b0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng mu\u1ed1n tr\u00e1nh th\u1ee5 thai th\u00ec trong th\u1eddi gian n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i ki\u00eang c\u1eef vi\u1ec7c giao h\u1ee3p.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u00e0y nay, t\u00ednh \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n hay kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a c\u1ee7a chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 vi\u1ec7c qu\u00e1 ph\u1ea3i b\u1eadn t\u00e2m \u0111\u1ec3 th\u1ef1c h\u00e0nh ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 n\u1eefa. B\u1edfi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra ngay, b\u1eb1ng vi\u1ec7c t\u1ef1 theo d\u00f5i h\u00e0ng ng\u00e0y, d\u1ef1a theo nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u01a1 th\u1ec3, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t nh\u1eefng tr\u1ea1ng th\u00e1i thay \u0111\u1ed5i khi \u0111ang c\u00f3 ti\u1ebfn tr\u00ecnh r\u1ee5ng tr\u1ee9ng. Nhi\u1ec1u k\u1ef9 thu\u1eadt \u0111a d\u1ea1ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi n\u1eef t\u1ef1 l\u00e0m quen v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u sinh l\u00fd x\u1ea3y ra gi\u1eefa nh\u1eefng k\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai v\u00e0 nh\u1eefng th\u1eddi k\u1ef3 v\u00f4 sinh. M\u1ed9t k\u1ef9 thu\u1eadt t\u1ea1o nhi\u1ec1u thanh th\u1ebf v\u00e0 r\u1ea5t uy t\u00edn, m\u00e0 ta quen g\u1ecdi l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y r\u1ee5ng tr\u1ee9ng hay &#8220;Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Billings&#8221;. C\u00e1c b\u00e1c s\u0129 John v\u00e0 Evelyn Billings \u0111\u00e3 quan s\u00e1t v\u00e0 sau nhi\u1ec1u cu\u1ed9c nghi\u00ean c\u1ee9u, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: &#8220;h\u1ec5 khi th\u1ea5y n\u01a1i m\u00e0ng nh\u1ea7y trong \u00e2m h\u1ed9 ph\u1ee5 n\u1eef c\u00f3 ch\u1ea5t nh\u1eddn, l\u00e0 d\u1ea5u ch\u1ec9 \u0111\u00e1ng tin c\u1eady cho nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u1ed9i ti\u1ebft khi x\u1ea3y ra hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng r\u1ee5ng tr\u1ee9ng.&#8221; Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ec9 b\u1ea3o c\u00e1ch r\u00e0nh r\u1ecdt v\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u1ec3 l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y, v\u00e0 hi\u1ec7n nay c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00f3m thi\u1ec7n nguy\u1ec7n qu\u1ed1c t\u1ebf, c\u1ee7a b\u00e1c s\u0129 Billings (vi\u1ebft t\u1eaft l\u00e0 WOOMB) t\u00ecnh nguy\u1ec7n l\u00e0m vi\u1ec7c, nh\u1eb1m \u0111\u1ec3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn v\u00e0 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin v\u1ec1 Ph\u01b0\u01a1ng Ph\u00e1p Quan S\u00e1t Tr\u1ee9ng R\u1ee5ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00f4 t\u1ea3 c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p x\u00e9t ng\u00e0y tr\u1ee9ng r\u1ee5ng \u0111\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1 ra th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ea5y \u0111i\u1ec3m sau:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>L\u00fac b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 kinh l\u00e0 kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho m\u1ed9t chu k\u1ef3 m\u1edbi, \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 l\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai. L\u00fd do l\u00e0 v\u00ec ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t chu k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t kh\u00f4ng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a ho\u1eb7c qu\u00e1 ng\u1eafn ng\u1ee7i, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 ti\u1ebfn tr\u00ecnh r\u1ee5ng tr\u1ee9ng \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u ngay tr\u01b0\u1edbc l\u00fac ch\u1ea5m d\u1ee9t ra kinh. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u00f5 r\u1ec7t ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u00e0y b\u1edfi v\u00ec \u0111ang h\u00e0nh kinh, l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f3 quan s\u00e1t s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a ch\u1ea5t nh\u1eddn. V\u00ec th\u1ebf, theo s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan, ta n\u00ean c\u1ea9n m\u1eadt v\u00e0 \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng xem giai \u0111o\u1ea1n \u0111ang c\u00f3 kinh, l\u00e0 th\u1eddi gian c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai.<\/li>\n<li><strong>Sau kinh k\u1ef3, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u00f4 r\u00e1o r\u00f5 r\u1ec7t. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef v\u00f4 sinh t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/strong><strong><\/strong><\/li>\n<li>Sau th\u1eddi k\u1ef3 kh\u00f4 r\u00e1o n\u01a1i c\u1eeda m\u00ecnh, ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ee9 ch\u1ea5t nh\u1eddn dinh d\u00ednh, trong su\u1ed1t, t\u1ef1a nh\u01b0 l\u00f2ng tr\u1eafng tr\u1ee9ng. Ch\u1ea5t nh\u1eddn ra nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, \u0111\u1ea1t t\u1edbi &#8220;\u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m&#8221; l\u00e0 ng\u00e0y cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a th\u1eddi gian r\u1ee5ng tr\u1ee9ng. D\u1ea7u v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh th\u1eddi gian d\u1ec5 th\u1ee5 thai, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o ng\u00e0y th\u1ee9 nh\u1ea5t khi ch\u1ea5t nh\u1eddn m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i th\u00eam ba ng\u00e0y sau, l\u00e0 l\u00fac m\u00e0 ch\u1ea5t nh\u1eddn ti\u1ebft ra nhi\u1ec1u nh\u1ea5t.<\/li>\n<li><strong>V\u00e0 sau c\u00f9ng, k\u1ec3 t\u1eeb ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0, sau ng\u00e0y ra ch\u1ea5t nh\u1eddn nhi\u1ec1u nh\u1ea5t cho t\u1edbi k\u1ef3 kinh nguy\u1ec7t sau, l\u1ea1i l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 v\u00f4 sinh.<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00f3m l\u1ea1i, hi\u1ec3u bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a n\u1ed9i ti\u1ebft \u00e2m \u0111\u1ea1o, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef t\u1ef1 kh\u00e1m ph\u00e1 ra nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc l\u00fac r\u1ee5ng tr\u1ee9ng, ngay l\u00fac tr\u1ee9ng r\u1ee5ng v\u00e0 sau khi r\u1ee5ng tr\u1ee9ng n\u01a1i ch\u00ednh v\u1ecb tr\u00ed c\u1eeda t\u1eed cung c\u1ee7a m\u00ecnh. Quen quan s\u00e1t v\u00e0 t\u01b0\u1eddng t\u1eadn \u0111\u1ec3 \u00fd, ng\u01b0\u1eddi n\u1eef s\u1ebd n\u1eafm v\u1eefng th\u00f4ng tin v\u1ec1 th\u1eddi kh\u1eafc d\u1ec5 th\u1ee5 thai c\u1ee7a m\u00ecnh. D\u0129 nhi\u00ean, c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd l\u00e0 kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi n\u1eef n\u00e0o d\u00e1m m\u1ea1o hi\u1ec3m s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0y (Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p Billings) tr\u1eeb phi h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c chuy\u00ean gia ch\u1ec9 b\u1ea3o cho tinh t\u01b0\u1eddng. D\u1eabu sao, ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y c\u0169ng d\u1ec5 h\u1ecdc, v\u00e0 nhi\u1ec1u gi\u00e1o ph\u1eadn (\u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc T\u00e2y ph\u01b0\u01a1ng) \u0111\u00e3 cho m\u1edf nhi\u1ec1u kh\u00f3a h\u1ecdc, bao g\u1ed3m hai giai \u0111o\u1ea1n, c\u00e1ch nhau s\u00e1u tu\u1ea7n l\u1ec5. Hi\u1ec3u bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap \u00edch r\u1ea5t nhi\u1ec1u, kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho nh\u1eefng c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng mu\u1ed1n l\u00e0m ch\u1eadm l\u1ea1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh th\u1ee5 thai, m\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n gi\u00fap \u00edch cho nh\u1eefng c\u1eb7p v\u1ed1n \u0111\u00e3 kh\u00f3 \u0111\u1eadu thai. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00f3 th\u1ee5 thai, vi\u1ec7c hi\u1ec3u bi\u1ebft th\u1eddi gian tr\u1ee9ng r\u1ee5ng s\u1ebd gi\u00fap h\u1ecd t\u1eadp ch\u00fa v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u1ec3 l\u00e0m sao c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ee5 thai. B\u1edfi th\u00e0nh c\u00f4ng v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y, ph\u1ea7n l\u1edbn d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ee5c ti\u00eau nh\u1eafm \u0111\u1ebfn v\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed9ng t\u00e1c ch\u1eb7t ch\u1ebd gi\u1eefa hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng, cho n\u00ean c\u1ea7n khuy\u1ebfn kh\u00edch h\u1ecd tham d\u1ef1 c\u00e1c kh\u00f3a h\u1ecdc. Ri\u00eang \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1 nh\u00e2n t\u00f4i, t\u00f4i mong \u01b0\u1edbc ph\u1ea3i chi ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ecdc h\u1ecfi v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y cho c\u00e1c kh\u00f3a d\u1ef1 b\u1ecb h\u00f4n nh\u00e2n. M\u1ed9t khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u00e3 hi\u1ec3u bi\u1ebft ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p, v\u00e0 n\u1ebfu gi\u1ea3 nh\u01b0 h\u1ecd c\u00f3 d\u0103m b\u1ea3y th\u00e1ng tr\u01b0\u1edbc khi k\u1ebft h\u00f4n m\u00e0 th\u1ee7 \u0111\u1eafc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m qu\u00ed b\u00e1u c\u1ee7a ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p n\u00e0y. T\u00f4i tin r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb m\u1edbi l\u1ea5y nhau s\u1ebd bi\u1ebft \u1ee9ng d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ef1 tin trong th\u1ef1c h\u00e0nh. \u0110\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra do t\u00ecnh h\u00ecnh &#8220;sung m\u00e3n&#8221; c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00f4i l\u1ee9a m\u1edbi v\u1eeba k\u1ebft h\u00f4n, cho n\u00ean nh\u1eefng ng\u00e0y, th\u00e1ng, n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean r\u1ea5t kh\u00f3 th\u00edch h\u1ee3p cho h\u1ecd \u1ee9ng d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ti\u1ebft d\u1ee5c t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, t\u00f4i v\u1eabn ngh\u0129 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u00ean (The Billings Method) v\u1eabn sinh \u00edch v\u00e0 nh\u1eefng c\u1eb7p b\u1ea1n tr\u1ebb m\u1edbi c\u01b0\u1edbi nhau v\u1eabn \u0111\u1ee7 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u1eefng ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u00e2n th\u1eddi \u0111\u1ec3 k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean mang \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh thu\u1eadn l\u1ee3i nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. B\u1edfi v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u1ea3i bi\u1ebft c\u00e2n nh\u1eafc h\u01a1n thi\u1ec7t v\u00e0 bi\u1ebft c\u00f9ng nhau c\u1ed9ng t\u00e1c trong vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p nh\u01b0 tr\u00ean, \u0111i\u1ec1u \u1ea5y cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u1ec7t tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ec1u ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u1ea3 hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. Nh\u01b0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a \u00fd th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c gia t\u0103ng c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m ch\u00fa \u00fd t\u1edbi th\u00e2n x\u00e1c v\u1ec1 nh\u1eefng chu k\u1ef3 sinh h\u1ecdc t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u1ea3m nh\u1eadn m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1edfi \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u00e2n ph\u1ea9m ph\u1ee5 n\u1eef. M\u1eb7t kh\u00e1c, c\u0169ng c\u1ea7n ghi nh\u1eadn c\u00f3 v\u00e0i ph\u1ee5 n\u1eef than phi\u1ec1n l\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t nh\u1eddn n\u01a1i \u00e2m \u0111\u1ea1o ho\u1eb7c d\u00f2 t\u00ecm ch\u00ednh x\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed c\u1ed5 t\u1eed cung \u1edf \u0111\u00e2u khi\u1ebfn cho h\u1ecd ng\u1ea1i ng\u00f9ng v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n th\u1ea9m m\u1ef9; bao l\u00e2u th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u1ea5y v\u1eabn c\u00f2n, th\u00ec b\u1ea5y l\u00e2u nh\u1eefng ph\u1ee5 n\u1eef tr\u1ebb n\u00e0y kh\u00f3 l\u00f2ng m\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u00ean cho hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. V\u00ec nhu c\u1ea7u c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ho, khi\u1ebfn cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng bi\u1ebft kh\u00e1m ph\u00e1 v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u chi\u1ec1u k\u00edch y\u00eau th\u01b0\u01a1ng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng ch\u0103n g\u1ed1i c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 h\u1ecd c\u1ea3m nh\u1eadn ra s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng sinh l\u00fd \u0111\u00edch th\u1eadt v\u00e0 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Ngay c\u1ea3 khi nh\u1eefng bi\u1ec3u l\u1ed9 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd c\u1ed1 \u00fd kh\u00f4ng d\u00ednh d\u1ea5p g\u00ec t\u1edbi kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00ecnh d\u1ee5c v\u1ed1n t\u1ea1o ra nh\u1eefng c\u1ea3m gi\u00e1c c\u1ef1c kh\u00f3ai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4. Sau c\u00f9ng, s\u1ef1 ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 cho ph\u00e9p v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u1ea1n nh\u00e2n c\u1ee7a th\u00f3i quen \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n h\u01b0\u1edfng th\u1ee5 sinh l\u00fd c\u00e1ch m\u00f9 qu\u00e1ng. S\u1ef1 h\u00f2a nh\u1eadp vui t\u01b0\u01a1i n\u1ed1i l\u1ea1i c\u00e1c li\u00ean h\u1ec7 &#8220;t\u00ednh giao&#8221; sau th\u1eddi gian ti\u1ebft d\u1ee5c, c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ee3i cho v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00e0ng th\u00eam h\u1ee9ng kh\u1edfi v\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh vi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng s\u00e1ng t\u1ea1o th\u00eam n\u1eefa. (8)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u d\u00e8 d\u1eb7t c\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0y, kh\u00f4ng ph\u1ea3i tr\u00ean v\u1ea5n \u0111\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 tr\u00ean nh\u1eefng b\u1ea5t \u01b0ng kh\u00f3 l\u01b0\u1eddng th\u1ea5y tr\u01b0\u1edbc trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng th\u01b0\u1eddng nh\u1eadt khi\u1ebfn cho &#8220;ti\u1ebft d\u1ee5c \u0111\u1ecbnh k\u1ef3\/c\u00f3 th\u1eddi h\u1ea1n&#8221; tr\u1edf th\u00e0nh &#8220;v\u00f4 th\u1eddi h\u1ea1n&#8221;. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, trong nh\u1eefng th\u1eddi gian v\u00f4 sinh, x\u1ea3y ra ho\u00e0n c\u1ea3nh, l\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u1ea3m th\u1ea5y sinh ho\u1ea1t &#8220;ch\u0103n g\u1ed1i&#8221; l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p hay kh\u00f4ng th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn. V\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t trong hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu b\u1ecb \u1ed1m, hay h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u00fa \u00fd ch\u0103m s\u00f3c con c\u00e1i b\u1ec7nh ho\u1ea1n ho\u1eb7c g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i t\u1ea1i s\u1edf l\u00e0m hay t\u1ea1i nh\u00e0; ho\u1eb7c c\u00f3 th\u1ec3 do m\u1ed9t trong hai ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i v\u1eafng m\u1eb7t do ph\u1ea3i \u0111i l\u00e0m xa, ho\u1eb7c b\u00e0 con \u0111\u1ed9t xu\u1ea5t \u0111\u1ebfn th\u0103m v\u00e0 s\u1ef1 s\u1eafp \u0111\u1eb7t ng\u1ee7 ngh\u1ec9 nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc b\u1ecb x\u00e1o tr\u1ed9n. Kh\u1ea3 th\u1ec3 th\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea5y, nh\u01b0ng h\u1eadu qu\u1ea3 th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 m\u1ed9t: th\u1eddi gian v\u00f4 sinh qua \u0111i, l\u1ea1i t\u1edbi th\u1eddi k\u1ef3 d\u1ec5 b\u1ecb th\u1ee5 thai \u0111ang t\u1edbi, v\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u1ea3i ch\u1edd cho \u0111\u1ebfn giai \u0111o\u1ea1n &#8220;an to\u00e0n&#8221; s\u1eafp t\u1edbi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0i nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd cho r\u1eb1ng nh\u1eefng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c t\u1ebf ki\u1ec3u nh\u01b0 tr\u00ean, l\u00e0 kh\u00f4ng x\u1ee9ng h\u1ee3p cho qu\u00e1 tr\u00ecnh d\u1ea5n th\u00e2n quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh lu\u00e2n l\u00fd, m\u00e0 v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u1ea3i ti\u1ebfn h\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc khi ch\u1ecdn b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p k\u1ebf ho\u1ea1ch h\u00f3a gia \u0111\u00ecnh n\u00e0o. H\u01a1n n\u1eefa, h\u1ecd cho r\u1eb1ng nh\u1eefng ki\u1ec3u ng\u1eeba thai t\u1ef1 nhi\u00ean t\u00e2n th\u1eddi l\u00e0 r\u1ea5t hi\u1ec7u qu\u1ea3 cho nh\u1eefng c\u1eb7p v\u1ee3 ch\u1ed3ng bi\u1ebft c\u00e2n nh\u1eafc ch\u00ednh ch\u1eafn. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng nh\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd \u0111\u00f3 l\u1ea1i kh\u00f4ng l\u1ea5y l\u00e0m ng\u1ea1c nhi\u00ean, l\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u v\u1ee3 ch\u1ed3ng &#8220;s\u1ef1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u00f3&#8221; \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u0111\u00e3 ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 qu\u00e1 \u0111\u1eaft, trong m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00f3 t\u1ea1o n\u00ean s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng qu\u00e1 m\u1ee9c tr\u00ean m\u1ed1i th\u00f4ng hi\u1ec7p h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00f2a h\u1ee3p gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u00ednh v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3, m\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1c th\u1ea7n h\u1ecdc gia lu\u00e2n l\u00fd kh\u00e1c \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng: nhi\u1ec1u c\u1eb7p h\u00f4n nh\u00e2n th\u00edch d\u00f9ng m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ng\u1eeba thai n\u00e0o \u0111\u00f3, h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c Gi\u00e1o H\u1ed9i chu\u1ea9n nh\u1eadn ch\u00ednh th\u1ee9c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00f4i hy v\u1ecdng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 t\u00f4i v\u1eeba tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf tr\u00ean, ngang qua b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd mang l\u1ea1i cho qu\u00fd v\u1ecb \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 s\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft t\u01b0\u1eddng t\u1eadn v\u1ec1 gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i C\u00f4ng Gi\u00e1o li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u1eeba thai t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 nh\u00e2n t\u1ea1o, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, t\u00f4i c\u0169ng mong \u01b0\u1edbc v\u00e0 c\u1ea7u ch\u00fac cho c\u00e1c \u0111\u00f4i b\u1ea1n tr\u1ebb m\u1edbi l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c cho ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn thi\u1ebft th\u1ef1c v\u1ebf v\u1ea5n \u0111\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch gia \u0111\u00ecnh qua b\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Lm. Tr\u1ea7n M\u1ea1nh H\u00f9ng, STD.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">39 Jugan Street,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mt. Hawthorn, WA 6016.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">AUSTRALIA.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Email: <a href=\"mailto:phtran-ljbc@iinet.net.au\">phtran-ljbc@iinet.net.au<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>PH\u1ee4 L\u1ee4C<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1eddi phi l\u1ed9, c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 t\u1eebng th\u1ef1c t\u1eadp t\u1ea1i b\u1ec7nh vi\u1ec7n ph\u1ee5 s\u1ea3n T\u1eeb D\u0169 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p l\u1ea1i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ea0O PH\u00c1 THAI<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110i\u1ec1u h\u00f2a kinh nguy\u1ec7t: th\u1ef1c ch\u1ea5t \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u00e1 thai s\u1edbm v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi b\u1eb1ng nhi\u1ec1u t\u00ean kh\u00e1c nhau: h\u00fat \u0111i\u1ec1u h\u00f2a kinh nguy\u1ec7t (menstrual regulation), h\u00fat t\u1ed1i thi\u1ec3u (minisuction), h\u00fat t\u1ea1o kinh nguy\u1ec7t (menstrual extraction).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u1ea1o ph\u00e1 thai: \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 thai ngh\u00e9n, ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng qua \u0111\u01b0\u1eddng \u00e2m \u0111\u1ea1o. Th\u1ee7 thu\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh b\u1eb1ng c\u00e1ch nong c\u1ed5 t\u1eed cung \u0111\u1ec3 g\u1eafp thai v\u00e0 nhau thai, sau \u0111\u00f3, n\u1ea1o s\u1ea1ch bu\u1ed3ng t\u1eed cung. Tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ea1o ph\u00e1 thai khi thai c\u00f2n nh\u1ecf d\u01b0\u1edbi 12 tu\u1ea7n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">TAI H\u1ea0I:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>A. Ngay khi v\u1eeba n\u1ea1o thai xong<\/strong>:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 1. B\u0103ng huy\u1ebft;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2. V\u1ee1 t\u1eed cung;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 3. Nhi\u1ec5m khu\u1ea9n t\u1eed cung, g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1eddng sinh d\u1ee5c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>B. L\u00e2u d\u00e0i sau l\u1ea7n n\u1ea1o thai:<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>C\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra t\u00ecnh tr\u1ea1ng tri\u1ec7t s\u1ea3n, kh\u00f4ng th\u1ec3 c\u00f3 thai n\u1eefa.<\/li>\n<li>N\u1ebfu c\u00f3 thai, th\u00ec t\u1eed cung \u0111\u00e3 b\u1ecb chai v\u00e0 \u0111\u01a1, r\u1ea5t kh\u00f3 sanh.<\/li>\n<li>C\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y b\u0103ng huy\u1ebft sau khi sanh.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong c\u00e1c t\u1ea1i h\u1ea1i n\u00eau tr\u00ean, n\u1ed5i b\u1eadt l\u00ean nguy c\u01a1 b\u1ecb b\u0103ng huy\u1ebft sau khi n\u1ea1o thai ho\u1eb7c b\u0103ng huy\u1ebft sau khi sanh, v\u00ec n\u1ea1o thai ch\u00ednh l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u1ee7 y\u1ebfu g\u00e2y ra b\u0103ng huy\u1ebft. Ch\u00fang ta kh\u1ea3o s\u00e1t k\u1ef9 c\u00e1c bi\u1ebfn ch\u1ee9ng do b\u0103ng huy\u1ebft g\u00e2y ra nh\u01b0 sau:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. T\u0103ng th\u1ec3 t\u00edch ph\u1ea7n \u0111\u00e1y t\u1eed cung l\u00ean cao d\u1ea7n, to b\u1ec1 ngang v\u00e0 m\u1ec1m nh\u00e3o, r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. Nguy hi\u1ec3m nh\u1ea5t l\u00e0 ch\u1ea3y m\u00e1u. C\u00f3 th\u1ec3 m\u00e1u v\u1eeba ch\u1ea3y ra ngo\u00e0i v\u1eeba \u0111\u1ecdng l\u1ea1i trong bu\u1ed3ng t\u1eed cung. M\u00e1u \u0111\u1ecf t\u01b0\u01a1i l\u1eabn v\u1edbi m\u00e1u c\u1ee5c ho\u1eb7c ch\u1ea3y t\u1eebng gi\u1ecdt, c\u1ee9 m\u1ed7i c\u01a1n co l\u1ea1i th\u00ec l\u1ea1i t\u1ed1ng m\u00e1u c\u1ee5c ra ngo\u00e0i. S\u1ea3n ph\u1ee5 s\u1ebd b\u1ecb m\u1ea5t m\u00e1u c\u1ea5p t\u00ednh. Da v\u00e0 ni\u00eam m\u1ea1c xanh hay tr\u1eafng b\u1ec7ch, tay ch\u00e2n l\u1ea1nh, kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc v\u1eadt v\u00e3, v\u1ebb m\u1eb7t ho\u1ea3ng h\u1ed1t, m\u1ea1ch tim \u0111\u1eadp nhanh, huy\u1ebft \u00e1p t\u1ee5t. N\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u00e1t hi\u1ec7n k\u1ecbp th\u1eddi, s\u1ea3n ph\u1ee5 s\u1ebd b\u1ecb tr\u1ee5y tim m\u1ea1ch, cho\u00e1ng n\u1eb7ng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn t\u1eed vong, ho\u1eb7c do l\u01b0\u1ee3ng m\u00e1u m\u1ea5t qu\u00e1 nhi\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn r\u1ed1i lo\u1ea1n \u0111\u00f4ng m\u00e1u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3. H\u1ed9i ch\u1ee9ng Shechan: g\u1ea7y \u1ed1m, r\u1ee5ng t\u00f3c, m\u1ea5t s\u1eefa, m\u1ea5t kinh nguy\u1ec7t do ho\u1ea1i t\u1eed tuy\u1ebfn y\u00ean.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4. Nhi\u1ec5m tr\u00f9ng h\u1eadu s\u1ea3n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5. Suy th\u1eadn tr\u1ea7m tr\u1ecdng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6. Vi\u00eam t\u1eaft t\u0129nh m\u1ea1ch.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7. Nhi\u1ec5m khu\u1ea9n m\u00e1u \u0111\u01b0a t\u1edbi 100% t\u1eed vong v\u00ec ung th\u01b0 m\u00e1u.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8. Vi\u00eam t\u1eed cung to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u01b0a t\u1edbi 100% t\u1eed vong v\u00ec ung th\u01b0 t\u1eed cung.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9. Vi\u00eam ph\u00fac m\u1ea1c to\u00e0n b\u1ed9: x\u1ea3y ra trong kho\u1ea3n ba t\u1edbi b\u1ed1n ng\u00e0y sau khi n\u1ea1o do b\u1ecb nhi\u1ec5m khu\u1ea9n b\u1ed9 ph\u1eadn sinh d\u1ee5c. M\u1eaft tr\u0169ng, m\u00f4i kh\u00f4, m\u1ea1ch tim \u0111\u1eadp nhanh, th\u00e2n nhi\u1ec7t cao, n\u00f4n m\u1eefa, \u0111au b\u1ee5ng d\u1eef d\u1ed9i, b\u00ed trung \u0111\u1ea1i ti\u1ec7n, \u00e2m \u0111\u1ea1o vi\u00eam to, h\u1ebft s\u1ee9c \u0111au \u0111\u1edbn. T\u1eeb \u0111\u00f3, v\u00f9ng b\u1ecb vi\u00eam s\u1ebd t\u1ea1o ra m\u1ee7, m\u1ee7 l\u1ea1i ch\u1ea3y ng\u01b0\u1ee3c v\u00e0o \u1ed5 b\u1ee5ng g\u00e2y ra vi\u00eam ph\u00fac m\u1ea1c, \u0111\u01b0a t\u1edbi th\u1ee7ng t\u1eed cung \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t, r\u1ea5t d\u1ec5 b\u1ecb t\u1eed vong.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0CH\u00da TH\u00cdCH<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Theo l\u1eddi phi l\u1ed9 c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00e1c s\u0129 \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i m\u1ed9t b\u1ec7nh vi\u1ec7n \u1edf S\u00e0i G\u00f2n, \u1edf ph\u1ea7n ph\u1ee5 l\u1ee5c &#8211; cu\u1ed1i b\u00e0i vi\u1ebft.<\/li>\n<li>Nh\u1eefng con s\u1ed1 tr\u00ean tr\u00edch trong Tu\u1ea7n b\u00e1o <em>Newsweek<\/em>, 11 th\u00e1ng 3 n\u0103m 1985, tr.70.<\/li>\n<li>\u00a0John P. Boyle, <em>The Sterilization Controversy, A New Crisis for the Catholic Hospital<\/em>? (New York, 1976).<\/li>\n<li>Gi\u00e1o h\u1ed9i C\u00f4ng Gi\u00e1o ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng r\u1eb1ng, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 hi\u1ec7n nay \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec7t s\u1ea3n, c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ee3p ph\u00e1p k\u1ebft h\u00f4n, mi\u1ec5n l\u00e0 tr\u01b0\u1edbc ng\u00e0y k\u1ebft h\u00f4n ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y bu\u1ed9c theo l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ph\u1ea3i cho ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu t\u01b0\u01a1ng lai bi\u1ebft v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u0111ang tri\u1ec7t s\u1ea3n c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<li>Bernard Haring, C.Ss.R., <em>Love is the Answer<\/em>. (New Jersey, 1970), tr. 91-2.<\/li>\n<li>\u00a0T\u00f4i hy v\u1ecdng s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1edbi qu\u00ed v\u1ecb \u0111\u1ed9c gi\u1ea3 trong nh\u1eefng b\u00e0i vi\u1ebft k\u1ebf ti\u1ebfp.<\/li>\n<li>T\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y trong m\u1ed9t b\u00e0i kh\u1ea3o lu\u1eadn, t\u1ef1a \u0111\u1ec1 l\u00e0 &#8220;M\u1ea7m Ph\u00f4i v\u00e0 Kh\u00eda C\u1ea1nh Lu\u00e2n L\u00fd c\u1ee7a N\u00f3?&#8221; m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 cho \u0111\u0103ng tr\u00ean b\u00e1o <em>Nguy\u1ec7t San D\u00e2n Ch\u00faa M\u1ef9 Ch\u00e2u<\/em>, s\u1ed1 286, ph\u00e1t h\u00e0nh v\u00e0o th\u00e1ng 12, n\u0103m 2000. Trang 16 &#8211; 20.<\/li>\n<li>Benedict M. Ashley, O.P. v\u00e0 Kevin D. O&#8217;Rourke, O.P. <em>Health Care Ethics: A Theological Analysis.<\/em>\u00a0 (St Louis: The Catholic Hospital Association, 1978), tr. 278.<\/li>\n<\/ol>\n<div style=\"text-align: justify;\"><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> . N\u00f3i nh\u01b0 th\u1ebf, nh\u01b0ng ch\u1ee7 \u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c ng\u1eeba thai m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 ti\u1ec7n, ho\u1eb7c b\u1eb1ng b\u1ea5t k\u1ef3 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00e0o.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> . Thu\u1ed1c ng\u1eeba thai hi\u1ec7n nay t\u1ea1i th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u lo\u1ea1i, lo\u1ea1i thu\u1ed1c vi\u00ean d\u00f9ng \u0111\u1ec3 u\u1ed1ng m\u1ed7i ng\u00e0y, ho\u1eb7c thu\u1ed1c ng\u1eeba thai c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 lo\u1ea1i thu\u1ed1c ti\u00eam ho\u1eb7c l\u00e0 lo\u1ea1i thu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5y v\u00e0o da c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c chi ti\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00edch trong b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i v\u1ec1 thu\u1ed1c vi\u00ean ng\u1eeba thai RU-486.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>&nbsp; Lm. Tr\u1ea7n M\u1ea1nh H\u00f9ng, STD B\u00e0i vi\u1ebft sau \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau l\u00ean m\u1ed9t v\u00e0i \u00fd ki\u1ebfn ph\u00ea b\u00ecnh v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/nhung-phuong-phap-ngua-thai-tu-nhien-va-nhan-tao\/\" title=\"NH\u1eeeNG PH\u01af\u01a0NG PH\u00c1P NG\u1eeaA THAI T\u1ef0 NHI\u00caN V\u00c0 NH\u00c2N T\u1ea0O\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":6744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[87,31,8,97],"tags":[53],"class_list":["post-6743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lm-tran-manh-hung","category-luan-ly","category-the-gioi","category-dao-duc-sinh-hoc","tag-pha-thai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6745,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6743\/revisions\/6745"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6744"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}