{"id":8281,"date":"2016-05-10T07:49:21","date_gmt":"2016-05-10T00:49:21","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=8281"},"modified":"2024-08-15T19:57:06","modified_gmt":"2024-08-15T12:57:06","slug":"tong-huan-niem-vui-yeu-thuong-amoris-laetitia-ban-dich-day-du","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tong-huan-niem-vui-yeu-thuong-amoris-laetitia-ban-dich-day-du\/","title":{"rendered":"T\u00d4NG HU\u1ea4N NI\u1ec0M VUI Y\u00caU TH\u01af\u01a0NG (AMORIS LAETITIA) \u2013 B\u1ea2N D\u1ecaCH \u0110\u1ea6Y \u0110\u1ee6"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><em>Lm. L\u00ea C\u00f4ng \u0110\u1ee9c<\/em> <em>d\u1ecbch<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CH\u01af\u01a0NG 1 &#8211; 4<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00f4ng Hu\u1ea5n H\u1eadu Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>NI\u1ec0M VUI Y\u00caU TH\u01af\u01a0NG <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>(AMORIS LAETITIA)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;<\/strong>v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau trong Gia \u0111\u00ecnh<!--more--><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Th\u00e1nh Cha <strong>PHANXIC\u00d4<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;<\/strong>g\u1eedi c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c, linh m\u1ee5c, ph\u00f3 t\u1ebf,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e1nh hi\u1ebfn,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng Kit\u00f4 h\u1eefu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">*************************<em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\">\n<li>Ni\u1ec1m Vui Y\u00eau Th\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh kinh nghi\u1ec7m c\u0169ng l\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. Nh\u01b0 c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng ghi nh\u1eadn, gi\u1eefa bao d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng trong c\u01a1 ch\u1ebf h\u00f4n nh\u00e2n, \u201ckh\u00e1t v\u1ecdng k\u1ebft h\u00f4n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng gia \u0111\u00ecnh v\u1eabn s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, nh\u1ea5t l\u00e0 n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb, v\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho Gi\u00e1o H\u1ed9i\u201d.<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p \u1ee9ng kh\u00e1t v\u1ecdng \u0111\u00f3, \u201cl\u1eddi loan b\u00e1o c\u1ee7a Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0 tin vui\u201d.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"2\">\n<li>Ti\u1ebfn tr\u00ecnh Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 kh\u1ea3o s\u00e1t v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh trong th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f4m nay, v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn r\u1ed9ng h\u01a1n v\u00e0 m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. T\u00ednh ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u1ed5i l\u00ean cho th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1ea3o lu\u1eadn c\u00f4ng khai v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n n\u1ea1n gi\u00e1o thuy\u1ebft, lu\u00e2n l\u00fd, linh \u0111\u1ea1o v\u00e0 m\u1ee5c v\u1ee5. Suy ngh\u0129 c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc, n\u1ebfu trung th\u00e0nh v\u1edbi Gi\u00e1o H\u1ed9i, n\u1ebfu ch\u00e2n th\u1eadt, th\u1ef1c ti\u1ec5n v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o, s\u1ebd gi\u00fap ch\u00fang ta \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ecf nhi\u1ec1u h\u01a1n. Nh\u1eefng tranh lu\u1eadn di\u1ec5n ra tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng, trong m\u1ed9t s\u1ed1 s\u00e1ch b\u00e1o, v\u00e0 ngay gi\u1eefa c\u00e1c th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, t\u1eeb s\u1ef1 h\u0103m h\u1edf qu\u00e1 \u0111\u00e1ng tr\u00f4ng \u0111\u1ee3i m\u1ed9t s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n m\u00e0 kh\u00f4ng suy ng\u1eabm hay \u0111\u1eb7t n\u1ec1n cho \u0111\u1ee7 k\u1ef9, cho t\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 mu\u1ed1n gi\u1ea3i quy\u1ebft m\u1ecdi s\u1ef1 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c qui t\u1eafc chung chung hay b\u1eb1ng c\u00e1ch r\u00fat ra nh\u1eefng k\u1ebft lu\u1eadn kh\u00f4ng th\u00edch \u0111\u00e1ng t\u1eeb nh\u1eefng quan \u0111i\u1ec3m th\u1ea7n h\u1ecdc c\u00e1 bi\u1ec7t.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"3\">\n<li>V\u00ec \u201cth\u1eddi gian quan tr\u1ecdng h\u01a1n kh\u00f4ng gian\u201d, n\u00ean t\u00f4i mu\u1ed1n n\u00eau r\u00f5 r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ecdi b\u00e0n c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gi\u00e1o thuy\u1ebft, lu\u00e2n l\u00fd hay m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft b\u1edfi nh\u1eefng can thi\u1ec7p c\u1ee7a hu\u1ea5n quy\u1ec1n. S\u1ef1 th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1ec1 gi\u00e1o hu\u1ea5n v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh h\u1eb3n nhi\u00ean l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft trong Gi\u00e1o H\u1ed9i, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng lo\u1ea1i tr\u1eeb nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 di\u1ec5n d\u1ecbch m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a gi\u00e1o hu\u1ea5n hay \u0111\u1ec3 r\u00fat ra m\u1ed9t s\u1ed1 h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1eeb gi\u00e1o hu\u1ea5n \u1ea5y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd lu\u00f4n \u0111\u00fang, b\u1edfi Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n lu\u00f4n d\u1eabn d\u1eaft ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1eadt tr\u1ecdn v\u1eb9n (x. Ga 16,13), cho t\u1edbi khi Ng\u00e0i \u0111\u01b0a ch\u00fang ta \u0111i v\u00e0o ho\u00e0n to\u00e0n trong m\u1ea7u nhi\u1ec7m Ch\u00faa Kit\u00f4 v\u00e0 cho ph\u00e9p ta nh\u00ecn th\u1ea5y m\u1ecdi s\u1ef1 nh\u01b0 ch\u00ednh Ng\u00e0i nh\u00ecn th\u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, m\u1ed7i qu\u1ed1c gia hay t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm ra nh\u1eefng gi\u1ea3i ph\u00e1p t\u1ed1t h\u01a1n, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 nh\u1ea1y b\u00e9n h\u01a1n v\u1edbi c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 c\u00e1c nhu c\u1ea7u \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. V\u00ec \u201cqu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a r\u1ea5t \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 m\u1ecdi nguy\u00ean t\u1eafc t\u1ed5ng qu\u00e1t \u2026 \u0111\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed9i nh\u1eadp v\u0103n h\u00f3a, n\u1ebfu mu\u1ed1n c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng\u201d.<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"4\">\n<li>T\u00f4i c\u0169ng ph\u1ea3i n\u00f3i r\u1eb1ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng t\u1ecf ra v\u1eeba r\u1ea5t \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba \u0111\u1ea7y khai s\u00e1ng. T\u00f4i bi\u1ebft \u01a1n v\u1ec1 nhi\u1ec1u s\u1ef1 \u0111\u00f3ng g\u00f3p \u0111\u00e3 gi\u00fap t\u00f4i tr\u00e2n tr\u1ecdng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u. C\u00e1c tham lu\u1eadn kh\u00e1c nhau c\u1ee7a c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5, m\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 ch\u0103m ch\u00fa l\u1eafng nghe, qu\u1ea3 th\u1ef1c l\u00e0m n\u00ean m\u1ed9t vi\u00ean ng\u1ecdc \u0111a di\u1ec7n ph\u1ea3n \u1ea3nh nhi\u1ec1u m\u1ed1i quan t\u00e2m ch\u00ednh \u0111\u00e1ng v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ea5n n\u1ea1n ch\u00e2n th\u1ef1c. V\u00ec th\u1ebf, thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng l\u00e0 th\u00edch \u0111\u00e1ng vi\u1ec7c so\u1ea1n th\u1ea3o m\u1ed9t T\u00f4ng Hu\u1ea5n h\u1eadu Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng \u0111\u1ec3 th\u00e2u n\u1ea1p nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a hai Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh v\u1eeba qua, v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ed5 sung nh\u1eefng l\u01b0u \u00fd kh\u00e1c n\u1eefa, \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho vi\u1ec7c suy t\u01b0, \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ee5c v\u1ee5, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u1ec3 tr\u1ee3 gi\u00fap v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh trong nh\u1eefng s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"5\">\n<li>T\u00f4ng Hu\u1ea5n n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ee3p th\u1eddi trong b\u1ed1i c\u1ea3nh N\u0103m Th\u00e1nh L\u00f2ng Th\u01b0\u01a1ng X\u00f3t. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh Kit\u00f4 h\u1eefu bi\u1ebft tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u00e1c qu\u00e0 t\u1eb7ng h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 bi\u1ebft ki\u00ean trung trong m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 nh\u1edd c\u00e1c nh\u00e2n \u0111\u1ee9c qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i, d\u1ea5n th\u00e2n, trung th\u00e0nh v\u00e0 ki\u00ean nh\u1eabn. Th\u1ee9 hai, v\u00ec T\u00f4ng Hu\u1ea5n mu\u1ed1n kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00e0 s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i, \u1edf b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111\u00e2u m\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh c\u00f2n b\u1ea5t to\u00e0n hay c\u00f2n thi\u1ebfu v\u1eafng s\u1ef1 b\u00ecnh an v\u00e0 ni\u1ec1m vui.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"6\">\n<li>T\u00f4i s\u1ebd b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng nh\u1eadp \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb Th\u00e1nh Kinh, \u0111\u1ec3 l\u1ea5y qui chu\u1ea9n \u0111\u00fang \u0111\u1eafn. R\u1ed3i t\u00f4i s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, nh\u1eb1m b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o th\u1ef1c t\u1ea1i. Ti\u1ebfp theo, t\u00f4i s\u1ebd nh\u1eafc l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a gi\u00e1o hu\u1ea5n Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, nh\u1eb1m s\u1eeda so\u1ea1n cho hai ch\u01b0\u01a1ng n\u00f2ng c\u1ed1t n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau. Sau \u0111\u00f3 t\u00f4i s\u1ebd nh\u1ea5n m\u1ea1nh m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1ee5c v\u1ee5 c\u00f3 th\u1ec3 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn ch\u00fang ta trong vi\u1ec7c ki\u1ebfn t\u1ea1o nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh v\u1eefng m\u1ea1nh v\u00e0 \u0111\u1ea7y hoa tr\u00e1i, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1edbi m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u1ecdn v\u1eb9n d\u00e0nh cho vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u00f4i s\u1ebd \u0111\u01b0a ra l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi th\u1ef1c thi l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00e0 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1ea5t c\u1eadp chi\u1ebfu theo nh\u1eefng g\u00ec Ch\u00faa \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u00fang ta, v\u00e0 s\u1ebd k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111\u1ec1 c\u1eadp v\u1eafn t\u1eaft v\u1ec1 linh \u0111\u1ea1o gia \u0111\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"7\">\n<li>D\u1ef1a v\u00e0o nh\u1eefng hoa tr\u00e1i phong ph\u00fa c\u1ee7a ti\u1ebfn tr\u00ecnh hai n\u0103m Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng, T\u00f4ng Hu\u1ea5n n\u00e0y s\u1ebd \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00e1c nhau, trong nh\u1eefng c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ed9 d\u00e0i kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a n\u00f3. Do \u0111\u00f3, t\u00f4i kh\u00f4ng kh\u00edch l\u1ec7 vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc b\u1ea3n v\u0103n c\u00e1ch v\u1ed9i v\u00e0ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng ai can d\u1ef1 v\u00e0o vi\u1ec7c t\u00f4ng \u0111\u1ed3 gia \u0111\u00ecnh, \u00edch l\u1ee3i l\u1edbn nh\u1ea5t s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ebfu \u0111\u1ecdc m\u1ed7i ph\u1ea7n m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eabn n\u1ea1i v\u00e0 k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng, hay n\u1ebfu ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ph\u1ea7n n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c nhu c\u1ea7u chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng s\u1ebd quan t\u00e2m nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ebfn c\u00e1c Ch\u01b0\u01a1ng IV v\u00e0 V, c\u00e1c t\u00e1c vi\u00ean m\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ebd quan t\u00e2m nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn Ch\u01b0\u01a1ng VI, trong khi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1ch \u0111\u1ed1 b\u1edfi Ch\u01b0\u01a1ng VIII. T\u00f4i hy v\u1ecdng r\u1eb1ng khi \u0111\u1ecdc b\u1ea3n v\u0103n n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd c\u1ea3m th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi y\u00eau qu\u00ed \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, v\u00ec \u201cgia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1; ti\u00ean v\u00e0n n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i\u201d.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CH\u01af\u01a0NG M\u1ed8T:<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>TRONG \u00c1NH S\u00c1NG C\u1ee6A L\u1edcI CH\u00daA<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"8\">\n<li>Th\u00e1nh Kinh ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh, nh\u1eefng cu\u1ed9c sinh h\u1ea1, nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u00ecnh, v\u00e0 nh\u1eefng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh. Qu\u1ea3 \u0111\u00fang nh\u01b0 v\u1eady, ngay t\u1eeb trang \u0111\u1ea7u S\u00e1ch Th\u00e1nh, v\u1edbi s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh A\u0111am v\u00e0 Eva v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3, c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ki\u00ean v\u1eefng c\u1ee7a n\u00f3 (x. St 4), cho t\u1edbi trang cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, trong \u0111\u00f3 ch\u00fang ta th\u1ea5y l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a T\u00e2n N\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Con Chi\u00ean (Kh 21,2.9). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu m\u00f4 t\u1ea3 hai ng\u00f4i nh\u00e0, m\u1ed9t x\u00e2y tr\u00ean \u0111\u00e1 v\u00e0 m\u1ed9t tr\u00ean c\u00e1t (x. Mt 7,24-27), t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho m\u1ecdi t\u00ecnh hu\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi c\u00e1ch m\u00e0 m\u1ed7i th\u00e0nh vi\u00ean s\u1eed d\u1ee5ng t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec nh\u01b0 thi s\u0129 n\u1ecd \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201cM\u1ed7i gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t ch\u00e2n \u0111\u00e8n\u201d.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Gi\u1edd \u0111\u00e2y ch\u00fang ta h\u00e3y b\u01b0\u1edbc v\u00e0o m\u1ed9t trong nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 \u1ea5y, theo s\u1ef1 d\u1eabn d\u1eaft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Th\u00e1nh V\u1ecbnh qua m\u1ed9t b\u00e0i ca m\u00e0 ng\u00e0y nay v\u1eabn vang l\u00ean trong ph\u1ee5ng v\u1ee5 l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a c\u1ea3 Do Th\u00e1i v\u00e0 Kit\u00f4 gi\u00e1o:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c<em>H\u1ea1nh ph\u00fac thay b\u1ea1n n\u00e0o k\u00ednh s\u1ee3 Ch\u00faa, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>b\u01b0\u1edbc \u0111i trong \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i c\u1ee7a Ng\u00e0i. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>C\u00f4ng kh\u00f3 tay b\u1ea1n l\u00e0m ra, b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng; <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 may m\u1eafn. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Hi\u1ec1n th\u00ea b\u1ea1n trong nh\u00e0 s\u1ebd nh\u01b0 c\u00e2y nho \u0111\u1ea7y tr\u00e1i; <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>con c\u00e1i b\u1ea1n nh\u01b0 nh\u1eefng ch\u1ed3i \u00f4-liu x\u00fam quanh b\u00e0n \u0103n c\u1ee7a b\u1ea1n. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac l\u00e0nh d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi k\u00ednh s\u1ee3 Ch\u00faa. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nguy\u1ec7n Ch\u00faa t\u1eeb Xi-on ch\u00fac ph\u00fac cho b\u1ea1n! <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nguy\u1ec7n ch\u00fac b\u1ea1n nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Gi\u00earusalem <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>su\u1ed1t m\u1ecdi ng\u00e0y trong \u0111\u1eddi b\u1ea1n! <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nguy\u1ec7n ch\u00fac b\u1ea1n s\u1ed1ng l\u00e2u b\u00ean \u0111\u00e0n con ch\u00e1u! <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nguy\u1ec7n ch\u00fac \u00cdt-ra-en \u0111\u01b0\u1ee3c an b\u00ecnh<\/em>!\u201d (Tv 128,1-6).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">NG\u01af\u01a0I V\u00c0 V\u1ee2 NG\u01af\u01a0I<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"9\">\n<li>Ch\u00fang ta h\u00e3y b\u01b0\u1edbc qua ng\u01b0\u1ee1ng c\u1eeda c\u1ee7a m\u00e1i gia \u0111\u00ecnh y\u00ean h\u00e0n n\u00e0y, v\u1edbi c\u1ea3 nh\u00e0 ng\u1ed3i quanh b\u00e0n ti\u1ec7c. \u1ede v\u1ecb tr\u00ed trung t\u00e2m ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi cha v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, m\u1ed9t \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1edbi c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u00ecnh ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd. H\u1ecd th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch ban \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 nh\u1eafc l\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng: \u201cC\u00e1c \u00f4ng kh\u00f4ng \u0111\u1ecdc th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y sao: \u2018Thu\u1edf ban \u0111\u1ea7u, \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nam c\u00f3 n\u1eef\u2019?\u201d (Mt 19,4). Ch\u00fang ta nghe th\u1ea5y m\u1ed9t \u00e2m v\u1ecdng c\u1ee7a l\u1ec7nh truy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ghi trong s\u00e1ch S\u00e1ng Th\u1ebf: \u201cB\u1edfi th\u1ebf, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng s\u1ebd l\u00eca cha m\u1eb9 m\u00e0 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh, v\u00e0 c\u1ea3 hai tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt\u201d (St 2,24).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"10\">\n<li>C\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean r\u1ea5t h\u00f9ng tr\u00e1ng c\u1ee7a s\u00e1ch S\u00e1ng Th\u1ebf tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u00f4i b\u1ea1n con ng\u01b0\u1eddi trong th\u1ef1c t\u1ea1i s\u00e2u xa nh\u1ea5t. Nh\u1eefng trang Th\u00e1nh Kinh \u0111\u1ea7u ti\u00ean cung \u1ee9ng nhi\u1ec1u tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 nh\u1eafc l\u1ea1i: \u201cThi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi theo h\u00ecnh \u1ea3nh Ng\u00e0i. Thi\u00ean Ch\u00faa s\u00e1ng t\u1ea1o con ng\u01b0\u1eddi theo h\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa; Ng\u00e0i s\u00e1ng t\u1ea1o h\u1ecd c\u00f3 nam c\u00f3 n\u1eef\u201d (1,27). Th\u1eadt c\u1ea3m k\u00edch bi\u1ebft bao khi \u201ch\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d \u1edf \u0111\u00e2y qui chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng, \u201cnam v\u00e0 n\u1eef\u201d. Ph\u1ea3i ch\u0103ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng gi\u1edbi t\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c t\u00ednh c\u1ee7a ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa, ho\u1eb7c c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ea7n linh thu\u1ed9c ph\u00e1i n\u1eef, nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng? C\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1eb3n nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u00f5 r\u1eb1ng Th\u00e1nh Kinh b\u00e1c b\u1ecf nh\u1eefng ni\u1ec1m tin c\u00f3 t\u00ednh th\u1edd ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u1ea5y n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Canaan \u1edf \u0110\u1ea5t Th\u00e1nh. S\u1ef1 si\u00eau vi\u1ec7t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o to\u00e0n, nh\u01b0ng v\u00ec Thi\u00ean Ch\u00faa c\u0169ng l\u00e0 \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o h\u00f3a, n\u00ean hoa tr\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u201ch\u00ecnh \u1ea3nh\u201d h\u1eefu hi\u1ec7u v\u00e0 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u h\u1eefu h\u00ecnh cho th\u1ea5y h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"11\">\n<li>Kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng ki\u1ec3u nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u1eabu t\u01b0\u1ee3ng b\u1eb1ng \u0111\u00e1 hay b\u1eb1ng v\u00e0ng m\u00e0 Th\u1eadp Gi\u1edbi ng\u0103n c\u1ea5m, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 sinh ra s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u00edch th\u1ef1c, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1ea1c kh\u1ea3i Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng S\u00e1ng T\u1ea1o v\u00e0 \u0110\u1ea5ng C\u1ee9u \u0110\u1ed9. V\u00ec v\u1eady, t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y hoa tr\u00e1i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u1ed9i t\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (x. St 1,28; 9,7; 17,2-5.16; 28,3; 35,11; 48,3-4). \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao tr\u00ecnh thu\u1eadt S\u00e1ng Th\u1ebf n\u00e0y, theo \u201ctruy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u01b0 t\u1ebf\u201d, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111an k\u1ebft b\u1eb1ng nhi\u1ec1u tr\u00ecnh thu\u1eadt ph\u1ea3 h\u1ec7 kh\u00e1c nhau (x. 4,17-22.25-26; 5; 10; 11,10-32; 25,1-4.12-17.19-26; 36). Kh\u1ea3 n\u0103ng sinh ra s\u1ef1 s\u1ed1ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng nh\u00e2n lo\u1ea1i l\u00e0 n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng theo \u0111\u00f3 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9 di\u1ec5n ti\u1ebfn. Nh\u00ecn theo c\u00e1ch n\u00e0y, m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u1ea7y hoa tr\u00e1i c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh gi\u00fap nh\u1eadn hi\u1ec3u v\u00e0 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00ec trong c\u00e1i nh\u00ecn c\u1ee7a Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 Ba Ng\u00f4i, Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u00eam ng\u1eafm nh\u01b0 l\u00e0 Cha, Con v\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ea7n y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng \u1ea5y. Th\u00e1nh Gi\u00e1o ho\u00e0ng Gioan Phaol\u00f4 II \u0111\u00e3 soi s\u00e1ng cho \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi n\u00f3i: \u201cTrong m\u1ea7u nhi\u1ec7m s\u00e2u th\u1eb3m nh\u1ea5t c\u1ee7a Ng\u00e0i, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f4 \u0111\u1ed9c, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh, v\u00ec Ng\u00e0i c\u00f3 trong ch\u00ednh Ng\u00e0i c\u01b0\u01a1ng v\u1ecb cha, ph\u1eadn l\u00e0m con, v\u00e0 y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, t\u1ee9c t\u00ecnh y\u00eau. T\u00ecnh y\u00eau \u1ea5y, trong gia \u0111\u00ecnh Thi\u00ean Ch\u00faa, ch\u00ednh l\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ea7n\u201d.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Gia \u0111\u00ecnh, v\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi ch\u00ednh hi\u1ec7n h\u1eefu c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a> Chi\u1ec1u k\u00edch Ba Ng\u00f4i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a Phaol\u00f4, th\u00e1nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 n\u1ed1i k\u1ebft \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1edbi \u201cm\u1ea7u nhi\u1ec7m\u201d k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i (x. Ep 5,21-33).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"12\">\n<li>Khi n\u00f3i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu nh\u1eafc ch\u00fang ta m\u1ed9t trang kh\u00e1c n\u1eefa c\u1ee7a s\u00e1ch S\u00e1ng Th\u1ebf, thu\u1ed9c ch\u01b0\u01a1ng th\u1ee9 hai, trong \u0111\u00f3 b\u1ea3n v\u0103n v\u1ebd m\u1ed9t ch\u00e2n dung chi ti\u1ebft tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, ch\u00fang ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111ang kh\u1eafc kho\u1ea3i t\u00ecm \u201cm\u1ed9t tr\u1ee3 t\u00e1 x\u1ee9ng h\u1ee3p\u201d (c\u00e2u 18 v\u00e0 20), c\u00f3 th\u1ec3 xoa d\u1ecbu n\u1ed7i c\u00f4 \u0111\u01a1n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u0111ang c\u1ea3m nghi\u1ec7m \u1edf gi\u1eefa c\u00e1c lo\u00e0i v\u1eadt v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh m\u00ecnh. B\u1ea3n g\u1ed1c ti\u1ebfng H\u00edp-ri g\u1ee3i cho th\u1ea5y m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 tr\u1ef1c ti\u1ebfp, m\u1eb7t \u0111\u1ed1i m\u1eb7t, m\u1eaft nh\u00ecn v\u00e0o m\u1eaft, b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1ee9 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i trong thinh l\u1eb7ng, v\u00ec \u1edf \u0111\u00e2u c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec s\u1ef1 thinh l\u1eb7ng lu\u00f4n lu\u00f4n h\u00f9ng h\u1ed3n h\u01a1n l\u1eddi n\u00f3i. \u0110\u00f3 l\u00e0 cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t, m\u1ed9t \u201cch\u1ee7 th\u1ec3\u201d ph\u1ea3n chi\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 l\u00e0 \u201cgia t\u00e0i qu\u00ed nh\u1ea5t, m\u1ed9t tr\u1ee3 l\u1ef1c x\u1ee9ng h\u1ee3p, v\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed9t tr\u1ee5 \u0111\u1ec3 t\u1ef1a n\u01b0\u01a1ng\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng, theo ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00f4n ngoan c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh (Hc 36,24). Th\u00eam n\u1eefa, nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef trong B\u00e0i Ca c\u1ee7a Sa-l\u00f4-m\u00f4n s\u1ebd ca l\u00ean l\u1eddi tuy\u00ean x\u01b0ng tuy\u1ec7t di\u1ec5m v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau: \u201cNg\u01b0\u1eddi t\u00f4i y\u00eau thu\u1ed9c tr\u1ecdn v\u1ec1 t\u00f4i, v\u00e0 t\u00f4i tr\u1ecdn v\u1eb9n thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u00e0ng\u2026 T\u00f4i thu\u1ed9c tr\u1ecdn v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i y\u00eau, ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i y\u00eau thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00f4i tr\u1ecdn v\u1eb9n\u201d (2,16; 6,3).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"13\">\n<li>Cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 n\u00e0y, gi\u00fap xoa d\u1ecbu n\u1ed7i c\u00f4 \u0111\u01a1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng, l\u00e0m ph\u00e1t sinh s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. Th\u1eadt \u00fd ngh\u0129a, A\u0111am, c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a m\u1ecdi n\u01a1i m\u1ecdi th\u1eddi, c\u00f9ng v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh kh\u1edfi l\u1eadp m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u1edbi. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi d\u1eabn l\u1ea1i b\u1ea3n v\u0103n s\u00e1ch S\u00e1ng Th\u1ebf: \u201cNg\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi v\u1ee3 m\u00ecnh, v\u00e0 c\u1ea3 hai s\u1ebd th\u00e0nh m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt\u201d (Mt 19,5; x. St 2,24). T\u1eeb ng\u1eef \u201cg\u1eafn b\u00f3\u201d n\u00e0y, trong nguy\u00ean ng\u1eef H\u00edp-ri, n\u00f3i v\u1ec1 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u00f2a \u0111i\u1ec7u s\u00e2u xa, m\u1ed9t s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i c\u1ea3 th\u1ec3 l\u00fd l\u1eabn n\u1ed9i t\u00e2m, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u00ednh t\u1eeb ng\u1eef \u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201cH\u1ed3n con b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o Ch\u00faa\u201d (Tv 63,8). S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00ec th\u1ebf, g\u1ee3i l\u00ean kh\u00f4ng ch\u1ec9 chi\u1ec1u k\u00edch th\u00e2n x\u00e1c v\u00e0 t\u00ednh d\u1ee5c, m\u00e0 c\u1ea3 vi\u1ec7c t\u1ef1 nguy\u1ec7n t\u1ef1 hi\u1ebfn trong t\u00ecnh y\u00eau. K\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e0y, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cc\u1ea3 hai tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt\u201d, c\u1ea3 v\u1ec1 th\u1ec3 l\u00fd l\u1eabn theo ngh\u0129a k\u1ebft h\u1ee3p trong tr\u00e1i tim v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 n\u01a1i m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi con, v\u1edbi s\u1ef1 chia s\u1ebb \u201cc\u1ed1t nh\u1ee5c\u201d c\u1ee7a c\u1ea3 cha l\u1eabn m\u1eb9 &#8211; kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u1ec1 di truy\u1ec1n h\u1ecdc m\u00e0 c\u00f2n v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00e2m linh n\u1eefa.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">CON C\u00c1I B\u1ea0N NH\u01af NH\u1eeeNG CH\u1ed2I \u00d4-LIU<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"14\">\n<li>M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, ch\u00fang ta h\u00e3y quay l\u1ea1i v\u1edbi t\u00e1c gi\u1ea3 Th\u00e1nh V\u1ecbnh. Trong m\u00e1i nh\u00e0 \u1ea5y, n\u01a1i m\u00e0 ch\u1ed3ng v\u00e0 v\u1ee3 \u0111ang ng\u1ed3i t\u1ea1i b\u00e0n \u0103n, con c\u00e1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n b\u00ean c\u1ea1nh h\u1ecd \u201cnh\u01b0 nh\u1eefng ch\u1ed3i \u00f4-liu\u201d (Tv 128,3), ngh\u0129a l\u00e0, v\u1edbi tr\u00e0n \u0111\u1ea7y sinh l\u1ef1c. N\u1ebfu cha m\u1eb9, theo ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3, l\u00e0 n\u1ec1n m\u00f3ng c\u1ee7a ng\u00f4i nh\u00e0, th\u00ec con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00ed nh\u01b0 nh\u1eefng \u201cvi\u00ean \u0111\u00e1 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng\u201d c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh (x. 1Pr 2,5). Th\u1eadt \u00fd ngh\u0129a, trong C\u1ef1u \u01af\u1edbc t\u1eeb ng\u1eef th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u1ea5t sau t\u00ean g\u1ecdi Thi\u00ean Ch\u00faa (<em>YHWH<\/em>, \u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa\u201d), \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u1eeb \u201ccon\u201d (<em>ben<\/em>, \u201ccon trai\u201d), v\u1ed1n c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cx\u00e2y d\u1ef1ng\u201d (<em>banah<\/em>). Nh\u01b0 v\u1eady, khi n\u00f3i v\u1ec1 qu\u00e0 t\u1eb7ng con c\u00e1i, Th\u00e1nh V\u1ecbnh 128 s\u1eed d\u1ee5ng h\u00ecnh \u1ea3nh r\u00fat t\u1eeb vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1: \u201cN\u1ebfu nh\u01b0 Ch\u00faa ch\u1eb3ng x\u00e2y nh\u00e0, th\u1ee3 n\u1ec1 v\u1ea5t v\u1ea3 c\u0169ng l\u00e0 u\u1ed5ng c\u00f4ng\u2026 N\u00e0y con c\u00e1i l\u00e0 h\u1ed3ng \u00e2n c\u1ee7a Ch\u00faa, con m\u00ecnh sinh h\u1ea1 l\u00e0 ph\u1ea7n thu\u1edfng Ch\u00faa ban. B\u1ea7y con sinh h\u1ea1 th\u1eddi son tr\u1ebb, t\u1ef1a n\u1eafm t\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u0169ng s\u0129 c\u1ea7m tay. H\u1ea1nh ph\u00fac thay ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111eo \u1ed1ng \u0111\u1ea7y lo\u1ea1i t\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf! H\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng nh\u1ee5c nh\u00e3 khi ph\u1ea3i \u0111\u1ebfn c\u1eeda c\u00f4ng tranh t\u1ee5ng v\u1edbi \u0111\u1ecbch th\u00f9\u201d (Tv 127,1.3-5). Nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ed5 x\u01b0a, tuy nhi\u00ean s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a con c\u00e1i l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u th\u01b0\u1eddng t\u1ed3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh xuy\u00ean su\u1ed1t l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9, t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"15\">\n<li>\u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u0169ng th\u1ea5y m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh kh\u00e1c c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. Ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng T\u00e2n \u01af\u1edbc nh\u1eafc \u0111\u1ebfn \u201cc\u00e1c H\u1ed9i Th\u00e1nh h\u1ecdp t\u1ea1i nh\u00e0\u201d (x. 1Cr 16,19; Rm 16,5; Cl 4,15; Plm 2). M\u1ed9t kh\u00f4ng gian s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t H\u1ed9i Th\u00e1nh t\u1ea1i gia, m\u1ed9t khung c\u1ea3nh cho B\u00ed t\u00edch Th\u00e1nh Th\u1ec3, t\u1ee9c s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 t\u1ea1i b\u00e0n \u0103n. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o qu\u00ean h\u00ecnh \u1ea3nh trong s\u00e1ch Kh\u1ea3i Huy\u1ec1n, trong \u0111\u00f3 Ch\u00faa n\u00f3i: \u201cN\u00e0y, Ta \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda v\u00e0 g\u00f5. Ai nghe ti\u1ebfng Ta v\u00e0 m\u1edf c\u1eeda, th\u00ec Ta s\u1ebd v\u00e0o nh\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u00e0 d\u00f9ng b\u1eefa v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd d\u00f9ng b\u1eefa v\u1edbi Ta\u201d (Kh 3,20). \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ea7y \u1eafp s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, c\u1ee7a kinh nguy\u1ec7n chung v\u00e0 c\u1ee7a m\u1ecdi \u01a1n ph\u00fac. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u00fd ngh\u0129a \u0111o\u1ea1n k\u1ebft Th\u00e1nh V\u1ecbnh 128 \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch d\u1eabn \u1edf tr\u00ean: \u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 ph\u00fac l\u1ed9c Ch\u00faa d\u00e0nh cho k\u1ebb k\u00ednh s\u1ee3 Ng\u00e0i. Nguy\u1ec7n Ch\u00faa t\u1eeb Xi-on ch\u00fac ph\u00fac cho b\u1ea1n!\u201d (Tv 128,4-5).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"16\">\n<li>Th\u00e1nh Kinh c\u0169ng tr\u00ecnh b\u00e0y gia \u0111\u00ecnh nh\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng l\u1edbn l\u00ean trong \u0111\u1ee9c tin. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt r\u00f5 trong m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 c\u1eed h\u00e0nh l\u1ec5 V\u01b0\u1ee3t Qua (x. Xh 12,26-27; \u0110nl 6,20-25) v\u00e0 v\u1ec1 sau th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n r\u00f5 r\u1ec7t trong <em>haggadah<\/em> Do Th\u00e1i, t\u1ee9c m\u1ea9u \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nghi th\u1ee9c b\u1eefa \u0103n V\u01b0\u1ee3t Qua. M\u1ed9t trong c\u00e1c Th\u00e1nh V\u1ecbnh n\u00f3i v\u1ec1 l\u1eddi c\u00f4ng b\u1ed1 \u0111\u1ee9c tin trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh: \u201c\u0110i\u1ec1u ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u1eebng nghe bi\u1ebft do cha \u00f4ng k\u1ec3 l\u1ea1i, ch\u00fang t\u00f4i ch\u1eb3ng gi\u1ea5u g\u00ec con ch\u00e1u c\u1ea3, s\u1ebd t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt cho th\u1ebf h\u1ec7 mai sau: s\u1ef1 nghi\u1ec7p l\u1eaby l\u1eebng, quy\u1ec1n uy c\u1ee7a Ch\u00faa, v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ef3 c\u00f4ng Ch\u00faa \u0111\u00e3 l\u00e0m. Ng\u00e0i \u0111\u00e3 ban hu\u1ea5n l\u1ec7nh cho nh\u00e0 Gia-c\u00f3p, \u0111\u1eb7t ra l\u1ec1 lu\u1eadt cho \u00cdt-ra-en, d\u1ea1y t\u1ed5 ti\u00ean ch\u00fang t\u00f4i truy\u1ec1n l\u1ea1i cho con ch\u00e1u c\u00e1c c\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1eddng, h\u1ea7u k\u1ebb h\u1eadu sinh trong th\u1ebf h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng lai c\u0169ng bi\u1ebft, r\u1ed3i mai ng\u00e0y \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t ch\u00fang k\u1ec3 cho con ch\u00e1u m\u00ecnh\u201d (Tv 78,3-6). Nh\u01b0 v\u1eady, gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 cha m\u1eb9 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng th\u1ea7y d\u1ea1y \u0111\u1ee9c tin \u0111\u1ea7u ti\u00ean cho con c\u00e1i. H\u1ecd h\u1ecdc \u201cngh\u1ec1\u201d n\u00e0y, v\u00e0 truy\u1ec1n l\u1ea1i cho \u0111\u1eddi sau t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y sang ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: \u201cKhi \u0111\u1ebfn l\u00fac con ng\u01b0\u01a1i h\u1ecfi\u2026 Ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd tr\u1ea3 l\u1eddi\u2026\u201d (Xh 13,14). Nh\u1edd \u0111\u00f3 c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 n\u1ed1i ti\u1ebfp nhau c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean l\u1eddi ca ng\u1ee3i Ch\u00faa: \u201cAi l\u00e0 nam thanh, ai l\u00e0 n\u1eef t\u00fa, kh\u1eafp m\u1eb7t b\u00f4 l\u00e3o, kh\u1eafp m\u1eb7t nhi \u0111\u1ed3ng\u201d (Tv 148,12).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"17\">\n<li>Cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m l\u1edbn lao \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c gi\u00e1o d\u1ee5c n\u00e0y, nh\u01b0 c\u00e1c b\u1eadc hi\u1ec1n \u0111\u1ee9c trong Th\u00e1nh Kinh th\u01b0\u1eddng nh\u1eafc ch\u00fang ta (x. Cn 3,11-12; 6,20-22; 13,1; 22,15; 23,13-14; 29,17). V\u1ec1 ph\u1ea7n m\u00ecnh, con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u r\u0103n: \u201cNg\u01b0\u01a1i h\u00e3y th\u1edd cha k\u00ednh m\u1eb9\u201d (Xh 20,12). \u1ede \u0111\u00e2y \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cth\u1edd k\u00ednh\u201d c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi vi\u1ec7c chu to\u00e0n c\u00e1c ngh\u0129a v\u1ee5 gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i; kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p coi th\u01b0\u1eddng nh\u1eefng ngh\u0129a v\u1ee5 n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch vi\u1ec7n d\u1eabn c\u00e1c l\u00fd do t\u00f4n gi\u00e1o (x. Mc 7,11-13). \u201cAi th\u1edd cha th\u00ec b\u00f9 \u0111\u1eafp l\u1ed7i l\u1ea7m, ai k\u00ednh m\u1eb9 th\u00ec t\u00edch tr\u1eef kho b\u00e1u\u201d (Hc 3,3-4).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"18\">\n<li>Tin M\u1eebng ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u1eafc ch\u00fang ta r\u1eb1ng con c\u00e1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ri\u00eang \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 g\u01b0\u01a1ng m\u1eabu v\u00e2ng ph\u1ee5c cha m\u1eb9 tr\u1ea7n th\u1ebf c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 h\u1eefu tr\u00e1ch c\u1ee7a cha m\u1eb9 (x. Lc 2,51), nh\u01b0ng Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a con c\u00e1i v\u00e0 v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi Kit\u00f4 h\u1eefu c\u1ee7a ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1ee9t kho\u00e1t n\u00e0o \u0111\u00f3 v\u00ec N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa (x. Mt 10,34-37; Lc 9,59-62). Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, n\u0103m m\u01b0\u1eddi hai tu\u1ed5i, \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Maria v\u00e0 Th\u00e1nh Giuse r\u1eb1ng Ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ea1ng l\u1edbn h\u01a1n ph\u1ea3i chu to\u00e0n \u1edf b\u00ean ngo\u00e0i ph\u1ea1m vi gia \u0111\u00ecnh tr\u1ea7n th\u1ebf c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi (x. Lc 2,48-50). Theo h\u01b0\u1edbng n\u00e0y, Ng\u01b0\u1eddi cho th\u1ea5y c\u1ea7n c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c kh\u00e1c s\u00e2u xa h\u01a1n, th\u1eadm ch\u00ed ngay trong gia \u0111\u00ecnh: \u201cM\u1eb9 v\u00e0 anh em Ta l\u00e0 nh\u1eefng ai nghe l\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111em ra th\u1ef1c h\u00e0nh\u201d (Lc 8,21). C\u0169ng v\u1eady, trong m\u1ed1i quan t\u00e2m \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1ebb em \u2013 l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n m\u00e0 c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i C\u1eadn \u0110\u00f4ng c\u1ed5 x\u01b0a coi l\u00e0 nh\u1eefng k\u1ebb l\u1ec7 thu\u1ed9c, kh\u00f4ng c\u00f3 quy\u1ec1n ri\u00eang n\u00e0o, th\u1eadm ch\u00ed ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 t\u00e0i s\u1ea3n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh \u2013 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 \u0111i xa \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9 gi\u1edbi thi\u1ec7u ch\u00fang nh\u01b0 nh\u1eefng th\u1ea7y d\u1ea1y, b\u1edfi \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01a1n s\u01a1 tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 h\u1ed3n nhi\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u201cTh\u1ea7y b\u1ea3o th\u1eadt anh em: n\u1ebfu anh em kh\u00f4ng tr\u1edf l\u1ea1i m\u00e0 n\u00ean nh\u01b0 tr\u1ebb nh\u1ecf, th\u00ec s\u1ebd ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. Ai t\u1ef1 h\u1ea1, coi m\u00ecnh nh\u01b0 em nh\u1ecf n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn nh\u1ea5t trong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi\u201d (Mt 18,3-4).<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed8T N\u1ebaO \u0110\u01af\u1edcNG \u0110AU KH\u1ed4 V\u00c0 \u0110\u1eaaM M\u00c1U<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"19\">\n<li>B\u1ee9c tranh \u0111\u1eb9p tuy\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y trong Th\u00e1nh V\u1ecbnh 128 kh\u00f4ng h\u1ec1 lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt cay \u0111\u1eafng g\u1eb7p th\u1ea5y trong kh\u1eafp c\u00e1c trang Th\u00e1nh Kinh, \u0111\u00f3 l\u00e0, s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u0111au kh\u1ed5, s\u1ef1 d\u1eef v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c c\u00f3 s\u1ee9c ph\u00e1 v\u1ee1 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, ph\u00e1 v\u1ee1 m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau. Th\u1eadt \u00fd ngh\u0129a s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n (x. Mt 19,3-9) \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o trong b\u1ed1i c\u1ea3nh m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn v\u1ec1 ly d\u1ecb. L\u1eddi Ch\u00faa kh\u00f4ng ng\u1eebng ch\u1ee9ng th\u1ef1c c\u00e1i chi\u1ec1u k\u00edch u \u00e1m v\u1ed1n \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, l\u00fac m\u00e0 \u2013 do t\u1ed9i l\u1ed7i \u2013 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 trong s\u00e1ng gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef bi\u1ebfn th\u00e0nh s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb: \u201cNg\u01b0\u01a1i s\u1ebd th\u00e8m mu\u1ed1n ch\u1ed3ng ng\u01b0\u01a1i, v\u00e0 n\u00f3 s\u1ebd th\u1ed1ng tr\u1ecb ng\u01b0\u01a1i\u201d (St 3,16).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"20\">\n<li>S\u1ee3i ch\u1ec9 \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u1eabm m\u00e1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y xuy\u00ean su\u1ed1t qua r\u1ea5t nhi\u1ec1u trang Th\u00e1nh Kinh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c Cain s\u00e1t h\u1ea1i em m\u00ecnh l\u00e0 Aben. Ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc th\u1ea5y nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi con v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 ph\u1ee5 Abraham, Isa\u00e1c v\u00e0 Giac\u00f3p, nh\u1eefng bi k\u1ecbch v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u tr\u00ean gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a \u0110av\u00edt, nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u1ea3nh trong c\u00e2u chuy\u1ec7n T\u00f4bia, v\u00e0 l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n cay \u0111\u1eafng c\u1ee7a Gi\u00f3p: \u201cAnh em t\u00f4i, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea9y xa t\u00f4i\u2026 ng\u01b0\u1eddi quen bi\u1ebft mu\u1ed1n l\u00e0m m\u1eb7t l\u1ea1&#8230; Th\u00e2n b\u1eb1ng \u0111\u00e3 bi\u1ebfn s\u1ea1ch, quy\u1ebfn thu\u1ed9c \u0111\u00e3 qu\u00ean t\u00f4i. H\u01a1i th\u1edf t\u00f4i l\u00e0m v\u1ee3 t\u00f4i l\u1ee3m gi\u1ecdng, v\u00e0 t\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh gh\u00ea t\u1edfm tr\u01b0\u1edbc con c\u00e1i c\u1ee7a ch\u00ednh l\u00f2ng d\u1ea1 m\u1eb9 t\u00f4i\u201d (G 19,13-14.17).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"21\">\n<li>Ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 sinh ra trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01a1n ngh\u00e8o, s\u1edbm ph\u1ea3i tr\u1ed1n ch\u1ea1y ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i. Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 gh\u00e9 th\u0103m nh\u00e0 Ph\u00ear\u00f4, c\u00f3 nh\u1ea1c m\u1eabu c\u1ee7a \u00f4ng \u0111ang \u0111au \u1ed1m (x. Mc 1,30-31) v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1nh l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng khi nghe v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e1i ch\u1ebft trong gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a Giair\u00f4 v\u00e0 Ladar\u00f4 (x. Mc 5,22-24.35-43; Ga 11,1-44). Ng\u01b0\u1eddi nghe ti\u1ebfng kh\u00f3c than v\u00f4 v\u1ecdng c\u1ee7a b\u00e0 g\u00f3a \u1edf Nain tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a con trai m\u00ecnh (x. Lc 7,11-15), v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9ng l\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc l\u1eddi kh\u1ea9n c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cha c\u00f3 \u0111\u1ee9a con b\u1ecb kinh phong t\u1ea1i m\u1ed9t l\u00e0ng kia (x. Mc 9,17-27). Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn nh\u00e0 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu thu\u1ebf nh\u01b0 Matth\u00eau v\u00e0 Giak\u00eau (x. Mt 9,9-13; Lc 19,1-10), v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9i l\u1ed7i nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef trong nh\u00e0 c\u1ee7a \u00f4ng Bi\u1ec7t ph\u00e1i Simon (x. Lc 7,36-50). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu bi\u1ebft nh\u1eefng lo \u00e2u v\u00e0 c\u0103ng th\u1eb3ng m\u00e0 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng, v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111an k\u1ebft ch\u00fang v\u00e0o c\u00e1c d\u1ee5 ng\u00f4n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi: con c\u00e1i b\u1ecf nh\u00e0 \u0111i hoang (x. Lc 15,11-32), hay t\u1ecf ra \u01b0\u01a1ng b\u01b0\u1edbng (Mt 21,28-31) ho\u1eb7c l\u00e0m m\u1ed3i cho b\u1ea1o l\u1ef1c (Mc 12,1-9). Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng nh\u1ea1y c\u1ea3m tr\u01b0\u1edbc n\u1ed7i l\u00fang t\u00fang do thi\u1ebfu r\u01b0\u1ee3u t\u1ea1i m\u1ed9t ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi (Ga 2,1-10), do c\u00e1c kh\u00e1ch m\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn d\u1ef1 ti\u1ec7c (Mt 22,1-10), v\u00e0 n\u1ed7i lo c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh ngh\u00e8o l\u1ee1 \u0111\u00e1nh m\u1ea5t m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng xu (Lc 15,8-10).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"22\">\n<li>Trong c\u00e1i nh\u00ecn l\u01b0\u1edbt qua n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng L\u1eddi Ch\u00faa kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t m\u1edb \u00fd t\u01b0\u1edfng tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n an \u1ee7i v\u00e0 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111ang kinh nghi\u1ec7m nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5. V\u00ec L\u1eddi Ch\u00faa cho th\u1ea5y m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, khi Thi\u00ean Ch\u00faa \u201clau s\u1ea1ch n\u01b0\u1edbc m\u1eaft h\u1ecd, s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ef1 ch\u1ebft, c\u0169ng ch\u1eb3ng c\u00f2n tang t\u00f3c, k\u00eau than v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5 n\u1eefa\u201d (Kh 21,4).<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00d4NG KH\u00d3 TAY B\u1ea0N L\u00c0M RA<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"23\">\n<li>\u1ede \u0111\u1ea7u Th\u00e1nh V\u1ecbnh 128, ng\u01b0\u1eddi cha xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi lao c\u00f4ng, d\u00f9ng lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u00f4i tay \u0111\u1ec3 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u00eam \u1ea5m: \u201cC\u00f4ng kh\u00f3 tay b\u1ea1n l\u00e0m ra, b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng; b\u1ea1n s\u1ebd h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 may m\u1eafn\u201d (Tv 128,2). Ngay t\u1eeb nh\u1eefng trang \u0111\u1ea7u c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh, th\u1eadt r\u00f5 r\u1eb1ng lao \u0111\u1ed9ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a ph\u1ea9m gi\u00e1 con ng\u01b0\u1eddi; ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc th\u1ea5y: \u201c\u0110\u1ee9c Ch\u00faa l\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111em con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t v\u00e0o trong v\u01b0\u1eddn \u00ca-\u0111en, \u0111\u1ec3 c\u00e0y c\u1ea5y v\u00e0 canh gi\u1eef \u0111\u1ea5t \u0111ai\u201d (St 2,15). Con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y nh\u01b0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi lao c\u00f4ng canh t\u00e1c \u0111\u1ea5t \u0111ai, khai th\u00e1c nh\u1eefng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t ra \u201cl\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c do lao \u0111\u1ed9ng nh\u1ecdc nh\u1eb1n\u201d (Tv 127,2), c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u00e1t huy nh\u1eefng \u01a1n hu\u1ec7 v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"24\">\n<li>Lao \u0111\u1ed9ng c\u0169ng gi\u00fap cho x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n, v\u00e0 cung \u1ee9ng cho s\u1ef1 s\u1ed1ng, s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ef1 sinh hoa k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh: \u201cNguy\u1ec7n ch\u00fac b\u1ea1n nh\u00ecn th\u1ea5y s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Gi\u00earusalem su\u1ed1t m\u1ecdi ng\u00e0y trong \u0111\u1eddi b\u1ea1n! Nguy\u1ec7n ch\u00fac b\u1ea1n s\u1ed1ng l\u00e2u b\u00ean \u0111\u00e0n con ch\u00e1u!\u201d (Tv 128,5-6). S\u00e1ch Ch\u00e2m Ng\u00f4n c\u0169ng n\u00f3i v\u1ec1 lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 trong gia \u0111\u00ecnh; c\u00f4ng vi\u1ec7c h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 khen ng\u1ee3i c\u1ee7a ch\u1ed3ng v\u00e0 con c\u00e1i h\u1ecd (x. 31,10-31). T\u00f4ng \u0111\u1ed3 Phaol\u00f4 t\u1ef1 h\u00e0o v\u00ec \u0111\u00e3 kh\u00f4ng \u0103n b\u00e1m ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00ec ng\u00e0i \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1eb1ng \u0111\u00f4i tay m\u00ecnh v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho vi\u1ec7c sinh s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh (x. Cv 18,3; 1Cr 4,12; 9,12). Phaol\u00f4 r\u1ea5t x\u00e1c t\u00edn v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111\u1ebfn n\u1ed7i ng\u00e0i \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t qui \u0111\u1ecbnh nghi\u00eam kh\u1eafc cho c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n c\u1ee7a ng\u00e0i: \u201cAi kh\u00f4ng l\u00e0m vi\u1ec7c, th\u00ec \u0111\u1eebng \u0103n\u201d (2Tx 3,10; x. 1Tx 4,11).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"25\">\n<li>M\u1eb7t kh\u00e1c, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed7i kh\u1ed5 do th\u1ea5t nghi\u1ec7p v\u00e0 do thi\u1ebfu c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n \u1ea3nh trong s\u00e1ch R\u00fat, trong d\u1ee5 ng\u00f4n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111\u00e0nh ph\u1ea3i \u0111\u1ee9ng \u00ec ra \u0111\u00f3 ngo\u00e0i ch\u1ee3 (Mt 20,1-16), v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu khi g\u1eb7p nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ngh\u00e8o kh\u1ed5 v\u00e0 \u0111\u00f3i kh\u00e1t. \u0110\u00e1ng bu\u1ed3n l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ebf n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u00f3 t\u1ea1i nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia ng\u00e0y nay, nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu c\u01a1 h\u1ed9i l\u00e0m vi\u1ec7c \u0111ang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 y\u00ean \u1ed5n c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"26\">\n<li>Ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ea5y s\u1ef1 suy tho\u00e1i x\u00e3 h\u1ed9i do t\u1ed9i l\u1ed7i g\u00e2y ra, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, khi con ng\u01b0\u1eddi \u00e1p ch\u1ebf thi\u00ean nhi\u00ean, ph\u00e1 h\u1ea1i thi\u00ean nhi\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed m\u1ed9t c\u00e1ch t\u00e0n nh\u1eabn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y d\u1eabn t\u1edbi t\u00ecnh tr\u1ea1ng sa m\u1ea1c h\u00f3a tr\u00e1i \u0111\u1ea5t (x. St 3,17-19) c\u00f9ng nh\u1eefng s\u1ef1 m\u1ea5t qu\u00e2n b\u00ecnh kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i t\u1eebng b\u1ecb t\u1ed1 c\u00e1o b\u1edfi c\u00e1c ng\u00f4n s\u1ee9, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi \u00calia (x. 1V 21) v\u00e0 l\u00ean \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m n\u01a1i nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu ch\u1ed1ng l\u1ea1i t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t c\u00f4ng (x. Lc 12,13; 16,1-31).<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef0 D\u1ecaU D\u00c0NG C\u1ee6A V\u00d2NG TAY \u00d4M<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"27\">\n<li>\u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u1ec1 ra d\u1ea5u hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 nh\u1eadn di\u1ec7n c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00f3 l\u00e0 lu\u1eadt y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ef1 trao hi\u1ebfn ch\u00ednh m\u00ecnh cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (x. Mt 22,39; Ga 13,34). Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m th\u1ebf khi tuy\u00ean b\u1ed1 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc m\u00e0 c\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 th\u01b0\u1eddng th\u1ec3 hi\u1ec7n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cKh\u00f4ng ai c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau l\u1edbn h\u01a1n t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1eb5n s\u00e0ng hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng m\u00ecnh cho b\u1ea1n h\u1eefu\u201d (Ga 15,13). T\u00ecnh y\u00eau c\u0169ng sinh hoa tr\u00e1i n\u01a1i l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ee9 tha. M\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, ch\u00fang ta th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u n\u00e0y trong c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang ph\u1ea1m t\u1ed9i ngo\u1ea1i t\u00ecnh; \u1edf tr\u01b0\u1edbc \u0110\u1ec1n Th\u1edd, ch\u1ecb b\u1ecb bao v\u00e2y b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1 c\u00e1o ch\u1ecb, nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3, khi c\u00f2n l\u1ea1i m\u1ed9t m\u00ecnh v\u1edbi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, ch\u1ecb g\u1eb7p th\u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ef1 l\u00ean \u00e1n m\u00e0 l\u00e0 l\u1eddi nh\u1eafc nh\u1edf ch\u1ecb ph\u1ea3i s\u1ed1ng x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng h\u01a1n (x. Ga 8,1-11).<\/li>\n<li>V\u1edbi b\u1ee9c ph\u00f4ng t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, v\u1ed1n l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a kinh nghi\u1ec7m Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, m\u1ed9t nh\u00e2n \u0111\u1ee9c kh\u00e1c hi\u1ec7n l\u00ean n\u1ed5i b\u1eadt, m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng ch\u00fa \u00fd trong th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng quan cu\u1ed3ng nhi\u1ec7t v\u00e0 h\u1eddi h\u1ee3t c\u1ee7a ch\u00fang ta. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 d\u1ecbu d\u00e0ng. Ch\u00fang ta h\u00e3y xem nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ea7y c\u1ea3m k\u00edch c\u1ee7a Th\u00e1nh V\u1ecbnh 131. C\u0169ng nh\u01b0 trong c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n kh\u00e1c c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh (ch\u1eb3ng h\u1ea1n, Xh 4,22; Is 49,15; Tv 27,10), s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa Ch\u00faa v\u00e0 nh\u1eefng ai trung th\u00e0nh v\u1edbi Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1eb1ng nh\u1eefng t\u1eeb ng\u1eef n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a cha m\u1eb9. \u1ede \u0111\u00e2y ta th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1eadt thi\u1ebft d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 tinh t\u1ebf gi\u1eefa m\u1eb9 v\u00e0 con: h\u00ecnh \u1ea3nh m\u1ed9t tr\u1ebb th\u01a1 ng\u1ee7 y\u00ean trong v\u00f2ng tay c\u1ee7a m\u1eb9 sau khi \u0111\u00e3 b\u00fa s\u1eefa m\u1eb9 no n\u00ea. Nh\u01b0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb <em>gam\u00fbl<\/em> trong ti\u1ebfng H\u00edp-ri, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb b\u1ea5y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c cho b\u00fa v\u00e0 b\u00e1m ch\u1eb7t v\u00e0o m\u1eb9, m\u1eb9 n\u00f3 \u00f4m n\u00f3 v\u00e0o l\u00f2ng. C\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i trong \u00fd th\u1ee9c ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh sinh v\u1eadt h\u1ecdc. C\u1ea3m h\u1ee9ng t\u1eeb h\u00ecnh \u1ea3nh n\u00e0y, t\u00e1c gi\u1ea3 Th\u00e1nh V\u1ecbnh th\u1ed1t l\u00ean: \u201cH\u1ed3n con, con v\u1eabn tr\u01b0\u1edbc sau, gi\u1eef cho thinh l\u1eb7ng, gi\u1eef sao thanh b\u00ecnh. Nh\u01b0 tr\u1ebb th\u01a1 n\u00e9p m\u00ecnh l\u00f2ng m\u1eb9, trong con, h\u1ed3n l\u1eb7ng l\u1ebd an vui\u201d (Tv 131,2). Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi \u0111\u1ea7y c\u1ea3m k\u00edch m\u00e0 ng\u00f4n s\u1ee9 H\u00f4s\u00ea \u0111\u1eb7t v\u00e0o m\u00f4i mi\u1ec7ng Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201cKhi \u00cdt-ra-en c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u1ee9a tr\u1ebb, Ta \u0111\u00e3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng n\u00f3\u2026 Ta \u0111\u00e3 \u0111\u1ee1 c\u00e1nh tay c\u1ee7a n\u00f3\u2026 Ta l\u1ea5y d\u00e2y nh\u00e2n ngh\u0129a, l\u1ea5y m\u1ed1i \u00e2n t\u00ecnh m\u00e0 l\u00f4i k\u00e9o n\u00f3, Ta x\u1eed v\u1edbi n\u00f3 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ef1ng tr\u1ebb th\u01a1, n\u00e2ng l\u00ean \u00e1p v\u00e0o m\u00e1; Ta c\u00fai xu\u1ed1ng g\u1ea7n n\u00f3 v\u00e0 \u0111\u00fat cho n\u00f3 \u0103n\u201d (Hs 11,1.3-4).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"29\">\n<li>V\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u00fa nh\u00ecn c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau, c\u1ee7a \u00e2n s\u1ee7ng v\u00e0 trung th\u00e0nh, ch\u00fang ta \u0111\u00e3 chi\u00eam ng\u1eafm m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 Ba Ng\u00f4i th\u1ea7n linh. L\u1eddi Ch\u00faa b\u1ea3o ch\u00fang ta r\u1eb1ng gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00fd th\u00e1c cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n b\u00e0, v\u00e0 con c\u00e1i h\u1ecd, \u0111\u1ec3 gia \u0111\u00ecnh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng nh\u00e2n v\u1ecb theo h\u00ecnh \u1ea3nh s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa Ch\u00faa Cha, Ch\u00faa Con v\u00e0 Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. Vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n v\u00e0 nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i, v\u1ec1 ph\u1ea7n n\u00f3, ph\u1ea3n \u1ea3nh c\u00f4ng vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi li\u00ean k\u1ebft trong kinh nguy\u1ec7n h\u1eb1ng ng\u00e0y, \u0111\u1ecdc L\u1eddi Ch\u00faa v\u00e0 chia s\u1ebb ti\u1ec7c Th\u00e1nh Th\u1ec3, nh\u1edd \u0111\u00f3 l\u1edbn l\u00ean trong t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean &#8211; ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u00fang ngh\u0129a h\u01a1n &#8211; l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ec1n th\u1edd cho Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u01b0 ng\u1ee5.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"30\">\n<li>M\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u01b0\u1edbng m\u1eaft nh\u00ecn h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Gia \u0111\u00ecnh Th\u00e1nh \u1edf Nadar\u00e9t. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh \u1ea5y kh\u00f4ng thi\u1ebfu nh\u1eefng g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u00e0 ngay c\u1ea3 nh\u1eefng c\u01a1n \u00e1c m\u1ed9ng, nh\u01b0 khi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi b\u1ea1o l\u1ef1c \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng c\u1ee7a H\u00ear\u00f4\u0111\u00ea. Th\u1eadt bu\u1ed3n bi\u1ebft bao \u0111\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng th\u1ee9 b\u1ea1o l\u1ef1c \u0111i\u00ean cu\u1ed3ng \u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u00e2y kh\u1ed5 s\u1edf cho nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh t\u1ecb n\u1ea1n trong th\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta, h\u1ecd c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb xua \u0111u\u1ed5i v\u00e0 kh\u00f4ng n\u01a1i n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c nh\u00e0 \u0111\u1ea1o s\u0129, c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi chi\u00eam ng\u1eafm H\u00e0i Nhi v\u00e0 M\u1eb9 Ng\u01b0\u1eddi, b\u00e1i l\u1ea1y t\u00f4n th\u1edd Ng\u01b0\u1eddi (x. Mt 2,11). Gi\u1ed1ng nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Maria, c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh v\u1edbi l\u00f2ng can \u0111\u1ea3m v\u00e0 b\u00ecnh t\u0129nh, xuy\u00ean qua c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh th\u0103ng tr\u1ea7m, ghi nh\u1edb v\u00e0 suy ni\u1ec7m trong l\u00f2ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u Ch\u00faa \u0111\u00e3 l\u00e0m (x. Lc 2,19.51). Kho t\u00e0ng trong \u0111\u00e1y l\u00f2ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Maria c\u0169ng ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh, nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m m\u00e0 M\u1eb9 n\u00e2ng niu \u1ea5p \u1ee7. V\u00ec th\u1ebf, M\u1eb9 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m \u1ea5y v\u00e0 nghe \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n trao g\u1eedi xuy\u00ean qua \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CH\u01af\u01a0NG HAI:<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>NH\u1eeeNG KINH NGHI\u1ec6M V\u00c0 <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>NH\u1eeeNG TH\u00c1CH \u0110\u1ed0 C\u1ee6A GIA \u0110\u00ccNH<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"31\">\n<li>Thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 t\u1ea7m quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh cho t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 l\u00e0m v\u00f4 s\u1ed1 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, v\u1ec1 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 hi\u1ec7n nay c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u00fang ta n\u00ean t\u1eadp ch\u00fa v\u00e0o nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee5 th\u1ec3, v\u00ec \u201cti\u1ebfng g\u1ecdi v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n vang l\u00ean trong c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 l\u1ecbch s\u1eed\u201d, v\u00e0 qua c\u00e1c bi\u1ebfn c\u1ed1 \u1ea5y \u201cGi\u00e1o H\u1ed9i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u1edbi m\u1ed9t nh\u1eadn hi\u1ec3u th\u00e2m s\u00e2u h\u01a1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ea7u nhi\u1ec7m kh\u00f4n d\u00f2 l\u00e0 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u1ed1 tr\u00ecnh b\u00e0y t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3i v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh h\u00f4m nay. Tuy nhi\u00ean, v\u00ec c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi, t\u00f4i th\u1ea5y th\u00edch h\u1ee3p vi\u1ec7c n\u00eau m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ee7a c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5, c\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng quan t\u00e2m r\u00fat ra t\u1eeb ch\u00ednh kinh nghi\u1ec7m c\u1ee7a t\u00f4i.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">TH\u1ef0C T\u1ebe HI\u1ec6N NAY C\u1ee6A GIA \u0110\u00ccNH<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"32\">\n<li>\u201cTrung th\u00e0nh v\u1edbi gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, ch\u00fang ta h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh ng\u00e0y nay trong t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00ednh ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a n\u00f3, v\u1edbi c\u1ea3 \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i\u2026 Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 nh\u00e2n h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a trong th\u1eddi ch\u00fang ta \u0111ang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00ean m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, v\u00e0 m\u1eddi g\u1ecdi m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00f3 t\u00ednh ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng\u201d.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> C\u00e1ch \u0111\u00e2y v\u00e0i th\u1eadp ni\u00ean, c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c T\u00e2y Ban Nha ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 t\u1ef1 do nhi\u1ec1u h\u01a1n \u201cnh\u1edd m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n ph\u1ed1i h\u1ee3p t\u00ecnh h\u1ee3p l\u00fd c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c\u201d; th\u1eadt v\u1eady, \u201cs\u1ef1 nh\u1ea5n m\u1ea1nh nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean l\u1ea1c c\u00e1 v\u1ecb gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng gi\u00fap l\u00e0m cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 t\u00ednh nh\u00e2n v\u0103n h\u01a1n\u201d, trong khi \u201cc\u1ea3 x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y nay l\u1eabn x\u00e3 h\u1ed9i m\u00e0 ch\u00fang ta \u0111ang ti\u1ebfn t\u1edbi \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng cho ph\u00e9p m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u1ed3n t\u1ea1i m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ea9m x\u00e9t c\u1ee7a nh\u1eefng d\u1ea1ng th\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y\u201d.<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> C\u0169ng th\u1eadt r\u00f5 r\u1eb1ng \u201cc\u00e1c khuynh h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh trong nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i nh\u00e2n h\u1ecdc v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a\u201d \u0111ang \u0111\u01b0a \u201cc\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ri\u00eang v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 ng\u00e0y c\u00e0ng \u00edt nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u01a1n t\u1eeb c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac x\u00e3 h\u1ed9i so v\u1edbi trong qu\u00e1 kh\u1ee9\u201d.<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/li>\n<li>\u0110\u00e0ng kh\u00e1c, \u201cc\u1ea7n ph\u1ea3i d\u00e0nh s\u1ef1 l\u01b0u t\u00e2m kh\u00f4ng k\u00e9m \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed1i nguy ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng c\u1ee7a m\u1ed9t ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ef1c \u0111oan \u0111ang l\u00e0m suy y\u1ebfu c\u00e1c m\u1ed1i g\u1eafn k\u1ebft gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 r\u1ed1t c\u1ee5c coi m\u1ed7i th\u00e0nh vi\u00ean gia \u0111\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u01a1n v\u1ecb r\u1eddi r\u1ea1c, nhi\u1ec1u khi d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng nh\u00e2n c\u00e1ch c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh b\u1edfi nh\u1eefng khao kh\u00e1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u1eefng khao kh\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i\u201d.<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a> \u201cNh\u1eefng c\u0103ng th\u1eb3ng t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ee7 ngh\u0129a qu\u00e1 m\u1ee9c, c\u1ed9ng v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ebfm h\u1eefu v\u00e0 l\u1ea1c th\u00fa, d\u1eabn \u0111\u1ebfn t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ea5t bao dung v\u00e0 xung \u0111\u1ed9t trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a> \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n bao g\u1ed3m c\u1ea3 nh\u1ecbp s\u1ed1ng h\u1ed1i h\u1ea3 ng\u00e0y nay, nh\u1eefng \u00e1p l\u1ef1c, c\u00e1ch t\u1ed5 ch\u1ee9c x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u00f4ng vi\u1ec7c, v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 v\u0103n h\u00f3a ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00f3 t\u1ea7m v\u0129nh vi\u1ec5n. Ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 m\u1eadp m\u1edd \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, ch\u00fang ta \u0111\u1ec1 cao c\u00e1ch \u0111\u00fang \u0111\u1eafn m\u1ed9t t\u01b0 t\u01b0\u1edfng nh\u00e2n v\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng t\u00f4n t\u00ednh ch\u00e2n th\u1ef1c x\u00e9t nh\u01b0 l\u00e0 \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi s\u1ef1 r\u1eadp khu\u00f4n thu\u1ea7n t\u00fay. Trong khi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 cho t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00f4ng g\u00f2 b\u00f3, v\u00e0 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng c\u00e1ch t\u1ed1t h\u01a1n, th\u00ec n\u1ebfu \u0111i l\u1ea1c h\u01b0\u1edbng, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y nh\u1eefng th\u00e1i \u0111\u1ed9 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nghi ng\u1edd, s\u1ee3 d\u1ea5n th\u00e2n, loay hoay v\u1edbi m\u00ecnh, v\u00e0 tr\u1ecbch th\u01b0\u1ee3ng. S\u1ef1 t\u1ef1 do ch\u1ecdn l\u1ef1a gi\u00fap ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ea1ch k\u1ebf ho\u1ea1ch cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 ph\u00e1t huy ch\u00ednh m\u00ecnh nhi\u1ec1u nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3. Nh\u01b0ng n\u1ebfu s\u1ef1 t\u1ef1 do n\u00e0y thi\u1ebfu nh\u1eefng m\u1ee5c ti\u00eau cao th\u01b0\u1ee3ng hay thi\u1ebfu k\u1ef7 lu\u1eadt c\u00e1 nh\u00e2n, n\u00f3 s\u1ebd suy tho\u00e1i th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea5t l\u1ef1c, kh\u00f4ng th\u1ec3 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i hi\u1ebfn th\u00e2n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Th\u1eadt v\u1eady, t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc n\u01a1i m\u00e0 con s\u1ed1 c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p k\u1ebft h\u00f4n \u0111ang gi\u1ea3m, th\u00ec ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecdn s\u1ed1ng m\u1ed9t m\u00ecnh hay ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n chung ch\u1ea1 m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ed1ng chung. Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn m\u1ed9t c\u1ea3m th\u1ee9c t\u00edch c\u1ef1c v\u1ec1 s\u1ef1 c\u00f4ng b\u1eb1ng; nh\u01b0ng n\u1ebfu hi\u1ec3u nh\u1ea7m, c\u1ea3m th\u1ee9c \u1ea5y c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ebfn d\u00e2n ch\u00fang th\u00e0nh nh\u1eefng kh\u00e1ch h\u00e0ng ch\u1ec9 quan t\u00e2m t\u1edbi s\u1ef1 cung \u1ee9ng c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5.<\/li>\n<li>Khi nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn c\u00e1ch nh\u1eadn hi\u1ec3u v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 xem gia \u0111\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u1ea1m tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i, ch\u1ec9 c\u00f3 \u00edch khi thu\u1eadn ti\u1ec7n, hay nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea3nh v\u1ef1c trong \u0111\u00f3 c\u00e1c quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh, c\u00f2n c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan th\u00ec b\u1ecb b\u1ecf m\u1eb7c cho s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u1eefng \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n ri\u00eang v\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ng\u00e0y nay th\u1eadt d\u1ec5 l\u1eabn l\u1ed9n gi\u1eefa s\u1ef1 t\u1ef1 do \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u00e0 \u00fd t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec t\u00f9y \u00fd; d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 th\u1eadt, nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u00e0 nh\u1eefng nguy\u00ean t\u1eafc cung c\u1ea5p s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, v\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p. L\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng m\u1ed9t cam k\u1ebft \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng, b\u1ecb g\u1ea1t qua m\u1ed9t b\u00ean b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o n\u00f3 t\u1ecf ra b\u1ea5t ti\u1ec7n hay g\u00e2y ch\u00e1n ng\u00e1n. N\u1ed7i s\u1ee3 c\u00f4 \u0111\u01a1n v\u00e0 n\u1ed7i kh\u00e1t khao s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 s\u1ef1 trung th\u00e0nh t\u1ed3n t\u1ea1i ngay b\u00ean c\u1ea1nh m\u1ed9t n\u1ed7i s\u1ee3 ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1eafc k\u1eb9t trong m\u1ed9t m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3n tr\u1edf ng\u01b0\u1eddi ta tranh th\u1ee7 c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"35\">\n<li>L\u00e0 Kit\u00f4 h\u1eefu, ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ng\u1eebng b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00f4n nh\u00e2n ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh l\u1ed9i ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng c\u1ea3m th\u1ee9c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u01a1ng th\u1eddi, hay ch\u1ec9 v\u00ec mu\u1ed1n h\u1ee3p th\u1eddi, ho\u1eb7c v\u00ec m\u1eb7c c\u1ea3m b\u1ea5t l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy tho\u00e1i \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 nh\u00e2n b\u1ea3n. Ch\u00fang ta s\u1ebd t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng. Th\u1ef1c l\u00e0 v\u00f4 ngh\u0129a vi\u1ec7c duy ch\u1ec9 ng\u1ed3i nguy\u1ec1n r\u1ee7a b\u00f3ng t\u1ed1i s\u1ef1 d\u1eef c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, c\u01a1 h\u1ed3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ecdi s\u1ef1. C\u0169ng kh\u00f4ng \u00edch g\u00ec vi\u1ec7c c\u1ed1 d\u00f9ng quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u00e1p \u0111\u1eb7t c\u00e1c qui t\u1eafc. \u0110i\u1ec1u ch\u00fang ta c\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c v\u1edbi s\u1ef1 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i v\u00e0 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m nhi\u1ec1u h\u01a1n \u0111\u1ec3 tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1c l\u00fd do v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u01a1 cho vi\u1ec7c ch\u1ecdn l\u1ef1a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e1p tr\u1ea3 t\u1ed1t h\u01a1n h\u1ed3ng \u00e2n m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho h\u1ecd.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"36\">\n<li>Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u1ea7n khi\u00eam t\u1ed1n v\u00e0 th\u1ef1c ti\u1ec5n, nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng nhi\u1ec1u khi c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang ta tr\u00ecnh b\u00e0y ni\u1ec1m tin Kit\u00f4 gi\u00e1o c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 c\u00e1ch ta c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n l\u00e0m n\u00ean t\u00ecnh tr\u1ea1ng ng\u1ed5n ngang c\u1ee7a h\u00f4m nay. Ch\u00fang ta c\u1ea7n bi\u1ebft ph\u00ea ph\u00e1n ch\u00ednh m\u00ecnh c\u00e1ch th\u00edch \u0111\u00e1ng. C\u0169ng v\u1eady, ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng tr\u00ecnh b\u00e0y h\u00f4n nh\u00e2n theo c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u00f3 m\u00e0 \u00fd ngh\u0129a k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n th\u00fac \u0111\u1ea9y ng\u01b0\u1eddi ta l\u1edbn l\u00ean trong t\u00ecnh y\u00eau, v\u00e0 l\u00fd t\u01b0\u1edfng tr\u1ee3 gi\u00fap l\u1eabn nhau c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n b\u1ecb m\u1edd nh\u00f2a, do s\u1ef1 \u0111\u1ec1 c\u1eadp h\u1ea7u nh\u01b0 ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o b\u1ed5n ph\u1eadn sinh s\u1ea3n. Ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng lu\u00f4n lu\u00f4n cung c\u1ea5p nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u1eefng ch\u1eafc cho c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng tr\u1ebb, c\u00f3 x\u00e9t \u0111\u1ebfn th\u1eddi kh\u00f3a bi\u1ec3u c\u1ee7a h\u1ecd, c\u00e1ch ngh\u0129 v\u00e0 nh\u1eefng \u01b0u t\u01b0 c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a h\u1ecd. Nhi\u1ec1u khi ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u1ec1 ra m\u1ed9t l\u00fd t\u01b0\u1edfng th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n qu\u00e1 \u0111\u1ed7i tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 h\u1ea7u nh\u01b0 nh\u00e2n t\u1ea1o, qu\u00e1 xa r\u1eddi c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0 c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c ti\u1ec5n c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh. T\u00ecnh tr\u1ea1ng l\u00fd t\u01b0\u1edfng h\u00f3a qu\u00e1 m\u1ee9c nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1ea5t l\u00e0 khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u00fac \u0111\u1ea9y ni\u1ec1m t\u00edn th\u00e1c v\u00e0o \u01a1n Ch\u00faa, \u0111\u00e3 kh\u00f4ng gi\u00fap l\u00e0m cho h\u00f4n nh\u00e2n tr\u1edf th\u00e0nh h\u1ea5p d\u1eabn h\u01a1n v\u00e0 \u0111\u00e1ng khao kh\u00e1t h\u01a1n, m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"37\">\n<li>T\u1eeb kh\u00e1 l\u00e2u, ch\u00fang ta v\u1eabn l\u1ea7m t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng ch\u1ec9 c\u1ea7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m gi\u00e1o thuy\u1ebft, \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c sinh h\u1ecdc v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n kh\u00edch l\u1ec7 vi\u1ec7c m\u1edf l\u00f2ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn \u01a1n s\u1ee7ng, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang cung c\u1ea5p \u0111\u1ee7 s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, \u0111ang gi\u00fap c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed1i d\u00e2y h\u00f4n nh\u00e2n, v\u00e0 \u0111ang trao \u00fd ngh\u0129a cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng. Ch\u00fang ta th\u1ea5y kh\u00f3 tr\u00ecnh b\u00e0y h\u00f4n nh\u00e2n nh\u01b0 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng n\u0103ng \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh nh\u00e2n v\u1ecb, th\u1ebf l\u00e0 ch\u00fang ta tr\u00ecnh b\u00e0y n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng ph\u1ea3i v\u00e1c su\u1ed1t \u0111\u1eddi. Ch\u00fang ta c\u0169ng th\u1ea5y kh\u00f3 d\u00e0nh ch\u1ed7 cho l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi r\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1p tr\u1ea3 ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a Tin M\u1eebng c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t, ngay gi\u1eefa c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a h\u1ecd, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u00ecnh trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh ph\u1ee9c t\u1ea1p. Ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u0111\u1ec3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ec3 thay th\u1ebf l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m c\u1ee7a h\u1ecd.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"38\">\n<li>Ch\u00fang ta ph\u1ea3i bi\u1ebft \u01a1n v\u00ec \u0111a s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gia \u0111\u00ecnh v\u1ed1n c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng l\u1eabn nhau. H\u1ecd tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u00e1c c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i trong vi\u1ec7c cung c\u1ea5p s\u1ef1 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 c\u00e1c l\u1eddi khuy\u00ean trong nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong t\u00ecnh y\u00eau, vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 \u0111\u1ee5ng ch\u1ea1m \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u01a1n s\u1ee7ng m\u00e0 h\u1ecd kinh nghi\u1ec7m trong B\u00ed t\u00edch H\u00f2a Gi\u1ea3i v\u00e0 Th\u00e1nh Th\u1ec3, \u01a1n s\u1ee7ng gi\u00fap h\u1ecd \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. T\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc, nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1ea1i nhi\u1ec1u v\u00f9ng \u1edf Phi Ch\u00e2u, ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ebf t\u1ee5c \u0111\u00e3 kh\u00f4ng l\u00e0m suy y\u1ebfu m\u1ed9t s\u1ed1 gi\u00e1 tr\u1ecb truy\u1ec1n th\u1ed1ng, v\u00e0 c\u00e1c cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t m\u1ed1i d\u00e2y v\u1eefng ch\u1eafc n\u1ed1i k\u1ebft hai gia \u0111\u00ecnh r\u1ed9ng l\u1edbn, v\u1edbi nh\u1eefng c\u01a1 c\u1ea5u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t. Ng\u00e0y nay ch\u00fang ta c\u0169ng bi\u1ebft \u01a1n v\u1ec1 ch\u1ee9ng t\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n kh\u00f4ng ch\u1ec9 ch\u1ee9ng t\u1ecf l\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ea7y hoa tr\u00e1i v\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u1ee5c v\u1ee5 t\u00edch c\u1ef1c v\u00e0 \u00e2n c\u1ea7n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00fap c\u00e1c \u0111\u00f4i b\u1ea1n t\u0103ng c\u01b0\u1eddng l\u00f2ng tr\u00e2n tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a Tin M\u1eebng. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng lo ch\u1ed1ng \u0111\u1ee1, phung ph\u00ed n\u0103ng l\u1ef1c m\u1ee5c v\u1ee5 v\u00e0o vi\u1ec7c l\u00ean \u00e1n m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi suy \u0111\u1ed3i m\u00e0 kh\u00f4ng ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec1 ra nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ebf m\u01b0u c\u1ea7u h\u1ea1nh ph\u00fac \u0111\u00edch th\u1ef1c. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3n \u1ea3nh r\u00f5 r\u00e0ng l\u1eddi rao gi\u1ea3ng v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 n\u00eau r\u00f5 m\u1ed9t l\u00fd t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea7y \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u01b0ng c\u0169ng kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecf qua c\u01a1 h\u1ed9i b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng tr\u1eafc \u1ea9n v\u00e0 s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi nh\u1eefng y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 c\u00e2u chuy\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Samaria hay ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang ph\u1ea1m t\u1ed9i ngo\u1ea1i t\u00ecnh.<\/li>\n<li>\u0110i\u1ec1u n\u00f3i tr\u00ean kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u00fd r\u1eb1ng ch\u00fang ta n\u00ean d\u1eebng vi\u1ec7c c\u1ea3nh b\u00e1o t\u00ecnh tr\u1ea1ng suy \u0111\u1ed3i v\u0103n h\u00f3a v\u1ed1n kh\u00f4ng kh\u00edch l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn. Cu\u1ed9c tham v\u1ea5n di\u1ec5n ra tr\u01b0\u1edbc hai Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng v\u1eeba qua cho th\u1ea5y r\u1ea5t nhi\u1ec1u tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1ee9 \u201cv\u0103n h\u00f3a t\u1ea1m b\u1ee3\u201d. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, c\u00e1i t\u1ed1c \u0111\u1ed9 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta chuy\u1ec3n t\u1eeb quan h\u1ec7 t\u00ecnh c\u1ea3m n\u00e0y \u0111\u1ebfn m\u1ed9t quan h\u1ec7 t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00e1c. H\u1ecd tin r\u1eb1ng, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i, t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i m\u1ea1ch hay ng\u1eaft m\u1ea1ch, t\u00f9y theo ng\u1eabu h\u1ee9ng c\u1ee7a kh\u00e1ch h\u00e0ng, v\u00e0 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan nhanh ch\u00f3ng b\u1ecb \u201cch\u1eb7n\u201d. T\u00f4i c\u0169ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u1ed7i s\u1ee3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c cam k\u1ebft v\u0129nh vi\u1ec5n, n\u1ed7i lo kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1eddi gian r\u1ea3nh, v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan t\u00ednh to\u00e1n h\u01a1n thi\u1ec7t nh\u1eb1m xoa d\u1ecbu c\u00f4 \u0111\u01a1n, nh\u1eb1m t\u00ecm s\u1ef1 che ch\u1edf, hay nh\u1eb1m c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ph\u1ee5c d\u1ecbch n\u00e0o \u0111\u00f3. Ch\u00fang ta \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u01a1ng quan t\u00ecnh c\u1ea3m theo c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang ta \u1ee9ng x\u1eed v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ed3 v\u1eadt v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng: m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u c\u00f3 s\u1eb5n; ai c\u0169ng s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 v\u1ee9t b\u1ecf, mua s\u1eafm v\u00e0 ph\u00e1 h\u1ecfng, khai th\u00e1c v\u00e0 v\u1eaft ki\u1ec7t. R\u1ed3i th\u00ec chia tay. Ch\u1ee9ng t\u1ef1 y\u00eau (narcissism) l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 nh\u00ecn ra b\u00ean ngo\u00e0i m\u00ecnh, nh\u00ecn qu\u00e1 nh\u1eefng khao kh\u00e1t v\u00e0 nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Nh\u01b0ng s\u1edbm hay mu\u1ed9n, nh\u1eefng k\u1ebb d\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c r\u1ed1t c\u1ee5c s\u1ebd th\u1ea5y ch\u00ednh m\u00ecnh b\u1ecb d\u00f9ng, b\u1ecb l\u1eeba v\u00e0 b\u1ecb v\u1ee9t b\u1ecf b\u1edfi c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ee9 n\u00e3o tr\u1ea1ng \u0111\u00f3. C\u0169ng \u0111\u00e1ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng nh\u1eefng s\u1ef1 \u0111\u1ed5 v\u1ee1 th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi h\u01a1i \u0111\u1ee9ng tu\u1ed5i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t lo\u1ea1i \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d v\u00e0 v\u1ee9t b\u1ecf c\u00e1i l\u00fd t\u01b0\u1edfng chung th\u1ee7y cho \u0111\u1ebfn r\u0103ng long \u0111\u1ea7u b\u1ea1c v\u1edbi nhau, ch\u0103m s\u00f3c v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 nhau.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"40\">\n<li>\u201cNghe c\u00f3 v\u1ebb h\u1ed3 \u0111\u1ed3, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta s\u1ed1ng trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a \u00e9p bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb kh\u00f4ng l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh, b\u1edfi v\u00ec h\u1ecd thi\u1ebfu nh\u1eefng tri\u1ec3n v\u1ecdng cho t\u01b0\u01a1ng lai. Nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u00ednh n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00e0y \u0111ang cung \u1ee9ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c qu\u00e1 nhi\u1ec1u s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a \u0111\u1ebfn n\u1ed7i h\u1ecd c\u0169ng ng\u1ea7n ng\u1ea1i kh\u00f4ng l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh.<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a> T\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb \u201cho\u00e3n k\u1ebft h\u00f4n v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do kinh t\u1ebf, v\u00ec c\u00f4ng vi\u1ec7c hay v\u00ec h\u1ecdc t\u1eadp. M\u1ed9t s\u1ed1 ho\u00e3n v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do kh\u00e1c, nh\u01b0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 xem th\u01b0\u1eddng h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, do mu\u1ed1n tr\u00e1nh nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u00e1c, do n\u1ed7i s\u1ee3 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 m\u00e0 h\u1ecd coi l\u00e0 qu\u00e1 quan tr\u1ecdng v\u00e0 th\u00e1nh thi\u00eang, do nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i l\u1ee3i kinh t\u1ebf g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n s\u1ed1ng chung, do m\u1ed9t quan ni\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau thu\u1ea7n t\u00fay c\u00f3 t\u00ednh c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 l\u00e3ng m\u1ea1n, do s\u1ee3 m\u1ea5t s\u1ef1 t\u1ef1 do v\u00e0 \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 do s\u1ef1 t\u1ea9y chay m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129 l\u00e0 ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh thi\u1ebft ch\u1ebf v\u00e0 th\u1ee7 t\u1ee5c\u201d.<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a> Ch\u00fang ta c\u1ea7n t\u00ecm ra ng\u00f4n ng\u1eef th\u00edch h\u1ee3p, nh\u1eefng l\u1eadp lu\u1eadn v\u00e0 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c l\u00e0m ch\u1ee9ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ta ch\u1ea1m t\u1edbi tr\u00e1i tim c\u1ee7a c\u00e1c b\u1ea1n tr\u1ebb, kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd ph\u00e1t huy l\u00f2ng qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i, s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n, t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed ph\u1ea9m c\u00e1ch anh h\u00f9ng, v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 m\u1eddi g\u1ecdi h\u1ecd \u0111\u1ea3m nh\u1eadn th\u00e1ch \u0111\u1ed1 c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u1edbi nhi\u1ec7t t\u00e2m v\u00e0 can \u0111\u1ea3m.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"41\">\n<li>C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201cnh\u1eefng xu th\u1ebf v\u0103n h\u00f3a trong th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y nay d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t m\u1ed9t gi\u1edbi h\u1ea1n n\u00e0o cho t\u00e2m c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta\u201d; th\u1eadt v\u1eady, \u201cm\u1ed9t t\u00e2m c\u1ea3m qui ng\u00e3, b\u1ea5t \u1ed5n, thay \u0111\u1ed5i th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng s\u1ebd kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ea1t t\u1edbi tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh ch\u00edn ch\u1eafn\u201d. C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 c\u0169ng b\u00e0y t\u1ecf quan ng\u1ea1i v\u1ec1 \u201cs\u1ef1 lan tr\u00e0n c\u1ee7a c\u00e1c s\u1ea3n ph\u1ea9m khi\u00eau d\u00e2m v\u00e0 vi\u1ec7c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a th\u00e2n x\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y b\u1edfi s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng internet\u201d, v\u00e0 v\u1ec1 \u201cnh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng th\u1eadt \u0111\u00e1ng b\u1ee9c x\u00fac trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecb bu\u1ed9c \u0111i v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ea1i d\u00e2m\u201d. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, \u201cc\u00e1c \u0111\u00f4i b\u1ea1n th\u01b0\u1eddng b\u1ea5t quy\u1ebft, l\u01b0\u1ee1ng l\u1ef1 v\u00e0 tr\u0103n tr\u1edf \u0111\u1ec3 t\u00ecm nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ebf l\u1edbn l\u00ean. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u1edf l\u1ea1i n\u01a1i nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n ph\u00f4i thai c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 t\u00ednh d\u1ee5c. Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng trong m\u1ed9t m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan v\u1ee3 ch\u1ed3ng s\u1ebd l\u00e0m r\u00fang chuy\u1ec3n c\u1ea3 gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 \u2013 qua vi\u1ec7c ly th\u00e2n v\u00e0 ly d\u1ecb \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng h\u1ec7 l\u1ee5y nghi\u00eam tr\u1ecdng cho ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn, tr\u1ebb em v\u00e0 to\u00e0n x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0m suy y\u1ebfu c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i\u201d.<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a> Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n \u201cth\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u m\u1ed9t c\u00e1ch n\u00f4ng n\u1ed5i, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 can \u0111\u1ea3m \u0111\u1ec3 bi\u1ebft ki\u00ean nh\u1eabn suy ngh\u0129, \u0111\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn hy sinh v\u00e0 tha th\u1ee9 cho nhau. V\u00e0 nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i s\u1ebd l\u00e0m n\u1ea3y sinh c\u00e1c quan h\u1ec7 m\u1edbi, c\u00e1c \u0111\u00f4i b\u1ea1n m\u1edbi, c\u00e1c k\u1ebft h\u1ee3p d\u00e2n s\u1ef1 m\u1edbi, v\u00e0 c\u00e1c h\u00f4n ph\u1ed1i m\u1edbi, t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 b\u1ea5t \u1ed5n cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1ea1o\u201d.<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"42\">\n<li>H\u01a1n n\u1eefa, \u201cs\u1ef1 s\u1ee5t gi\u1ea3m d\u00e2n s\u1ed1, do m\u1ed9t n\u00e3o tr\u1ea1ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i vi\u1ec7c c\u00f3 con, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1eadu thu\u1eabn b\u1edfi nh\u1eefng ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 s\u1ee9c kh\u1ecfe sinh s\u1ea3n, t\u1ea1o ra kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng trong \u0111\u00f3 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, m\u00e0 c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed1i nguy r\u1eb1ng, d\u1ea7n d\u00e0, s\u1ef1 t\u1ee5t gi\u1ea3m n\u00e0y s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn ki\u1ec7t qu\u1ec7 v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u00e0 m\u1ea5t h\u1ebft hy v\u1ecdng v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 sinh h\u1ecdc c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1edbn tr\u00ean t\u1ec9 l\u1ec7 sinh s\u1ea3n\u201d.<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c nh\u01b0 \u201cc\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a, c\u00e1ch m\u1ea1ng t\u00ecnh d\u1ee5c, n\u1ed7i s\u1ee3 l\u1ea1m ph\u00e1t d\u00e2n s\u1ed1 v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 kinh t\u1ebf\u2026 Ch\u1ee7 ngh\u0129a ti\u00eau th\u1ee5 c\u0169ng ng\u0103n c\u1ea3n ng\u01b0\u1eddi ta sinh con, \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00ec h\u1ecd mu\u1ed1n duy tr\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 do v\u00e0 m\u1ed9t l\u1ed1i s\u1ed1ng n\u00e0o \u0111\u00f3\u201d.<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a> L\u01b0\u01a1ng t\u00e2m ngay th\u1eb3ng c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1ed1n qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i trong vi\u1ec7c chuy\u1ec3n th\u00f4ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a h\u1ecd \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 h\u1ea1n ch\u1ebf s\u1ed1 con c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00ec nh\u1eefng l\u00fd do ch\u00ednh \u0111\u00e1ng, tuy nhi\u00ean, c\u0169ng ch\u00ednh \u201cv\u00ec ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m m\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i m\u1ea1nh m\u1ebd ph\u1ea3n b\u00e1c s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u00f3 t\u00ednh \u00e1p \u0111\u1eb7t c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc trong vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y ng\u1eeba thai, tri\u1ec7t s\u1ea3n v\u00e0 ngay c\u1ea3 ph\u00e1 thai\u201d.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a> Nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p nh\u01b0 th\u1ebf kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c ngay c\u1ea3 t\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i c\u00f3 t\u1ec9 l\u1ec7 sinh s\u1ea3n cao, th\u1ebf nh\u01b0ng t\u1ea1i nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc c\u00f3 t\u1ec9 l\u1ec7 sinh s\u1ea3n th\u1ea5p m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng ng\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng th\u1ea5y c\u00e1c ch\u00ednh tr\u1ecb gia h\u00f4 h\u00e0o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y. Nh\u01b0 c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 n\u00f3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201ch\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 m\u00e2u thu\u1eabn v\u00e0 ch\u1ed1i b\u1ecf b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"43\">\n<li>T\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 x\u00e3 h\u1ed9i, s\u1ef1 suy y\u1ebfu v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 l\u1ee5y tr\u00ean c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, b\u1ecf m\u1eb7c c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00e0ng ch\u01a1 v\u01a1 gi\u1eefa bao kh\u00f3 kh\u0103n. C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201cm\u1ed9t tri\u1ec7u ch\u1ee9ng c\u1ee7a s\u1ef1 ngh\u00e8o n\u00e0n kh\u1ee7ng khi\u1ebfp trong n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a th\u1eddi nay, \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 c\u00f4 \u0111\u01a1n, ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb s\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 t\u1eeb t\u00ecnh tr\u1ea1ng mong manh c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan. C\u0169ng c\u00f3 ph\u1ed5 bi\u1ebfn m\u1ed9t m\u1eb7c c\u1ea3m b\u1ea5t l\u1ef1c khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1ef1c tr\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i-v\u0103n h\u00f3a th\u01b0\u1eddng l\u00e0m tan n\u00e1t c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh\u2026 C\u00e1c gia \u0111\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i do thi\u1ebfu s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c tr\u00ean tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i th\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng, nh\u01b0 th\u1ea5y trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng d\u00e2n s\u1ed1, trong n\u1ed7i kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i, trong th\u00e1i \u0111\u1ed9 ng\u1ea7n ng\u1ea1i kh\u00f4ng mu\u1ed1n \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi, trong xu h\u01b0\u1edbng xem ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 nh\u01b0 g\u00e1nh n\u1eb7ng, v\u00e0 trong s\u1ef1 gia t\u0103ng c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 nh\u1eefng b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a b\u1ea1o l\u1ef1c. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m th\u00f4ng qua nh\u1eefng \u0111\u1ea1o lu\u1eadt v\u00e0 t\u1ea1o ra c\u00f4ng \u0103n vi\u1ec7c l\u00e0m \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a gi\u1edbi tr\u1ebb v\u00e0 gi\u00fap h\u1ecd th\u1ef1c hi\u1ec7n k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y d\u1ef1ng gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"44\">\n<li>T\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu nh\u00e0 \u1edf t\u01b0\u01a1ng x\u1ee9ng ho\u1eb7c v\u1eeba t\u00fai ti\u1ec1n th\u01b0\u1eddng d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c tr\u00ec ho\u00e3n c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan ch\u00ednh th\u1ee9c. C\u1ea7n l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u201cgia \u0111\u00ecnh c\u00f3 quy\u1ec1n c\u00f3 ch\u1ed7 \u1edf x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ee7 ch\u1ed7 cho c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean, trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean cung \u1ee9ng c\u00e1c d\u1ecbch v\u1ee5 c\u0103n b\u1ea3n cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng\u201d.<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a> Gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 nh\u00e0 \u1edf lu\u00f4n \u0111i \u0111\u00f4i v\u1edbi nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u00fap ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1ea5n m\u1ea1nh c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n. Gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 thi\u1ec7n \u00edch thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i,v\u00e0 n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7.<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> \u201cGi\u00e1o H\u1ed9i lu\u00f4n lu\u00f4n xem m\u1ed9t ph\u1ea7n s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00f3 v\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng g\u00ec t\u1ea5n c\u00f4ng n\u00f3\u201d,<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a> \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ng\u00e0y nay, khi h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea5y quan t\u00e2m trong c\u00e1c \u0111\u1ec1 c\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh s\u00e1ch. C\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 quy\u1ec1n \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng m\u1ed9t ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u00fang \u0111\u1eafn v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh t\u1eeb gi\u1edbi h\u1eefu tr\u00e1ch trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c t\u01b0 ph\u00e1p, kinh t\u1ebf, x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 t\u00e0i ch\u00e1nh\u201d.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a> C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac gia \u0111\u00ecnh kh\u1ed1n kh\u1ed5 kh\u1ee7ng khi\u1ebfp khi \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng thi\u1ebfu s\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c y t\u1ebf th\u00edch \u0111\u00e1ng, hay ph\u1ea3i v\u1ea5t v\u1ea3 loay hoay \u0111\u1ec3 t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng vi\u1ec7c l\u00e0m th\u00edch h\u1ee3p. \u201cNh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n kinh t\u1ebf kh\u00f4ng cho ph\u00e9p gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn gi\u00e1o d\u1ee5c, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a, v\u00e0 s\u1ef1 tham d\u1ef1 v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c, t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf hi\u1ec7n nay \u0111ang kh\u00f4ng cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi ta h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c l\u00e0m, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y c\u01a1 h\u1ed9i, v\u00e0 s\u1ef1 cung \u1ee9ng vi\u1ec7c l\u00e0m th\u00ec r\u1ea5t k\u00e9n ch\u1ecdn v\u00e0 kh\u00f4ng v\u1eefng ch\u1eafc. Ng\u00e0y l\u00e0m vi\u1ec7c k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 nhi\u1ec1u khi c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean n\u1eb7ng n\u1ec1 h\u01a1n b\u1edfi nh\u1eefng qu\u00e3ng th\u1eddi gian xa nh\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng l\u00e2u h\u01a1n. T\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y kh\u00f4ng gi\u00fap cho c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean gia \u0111\u00ecnh sum h\u1ecdp v\u1edbi nhau, kh\u00f4ng gi\u00fap cho cha m\u1eb9 g\u1ea7n g\u0169i con c\u00e1i b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf kh\u1ea3 d\u0129 vun x\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 m\u1ed7i ng\u00e0y\u201d.<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"45\">\n<li>Nhi\u1ec1u tr\u1ebb em sinh ngo\u00e0i h\u00f4n nh\u00e2n, v\u00ec th\u1ebf nhi\u1ec1u em l\u1edbn l\u00ean v\u1edbi ch\u1ec9 cha ho\u1eb7c m\u1eb9, hay trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh h\u1ed7n h\u1ee3p ho\u1eb7c ch\u1eafp v\u00e1\u2026 M\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf th\u1ea3m h\u1ea1i v\u00e0 g\u00e2y ph\u1eabn n\u1ed9 kh\u00e1c n\u1eefa trong x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y nay, \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u00f3c l\u1ed9t t\u00ecnh d\u1ee5c tr\u1ebb em. C\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ee9ng ch\u1ecbu b\u1ea1o l\u1ef1c do chi\u1ebfn tranh, kh\u1ee7ng b\u1ed1, hay do s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a t\u1ed9i \u00e1c c\u00f3 t\u1ed5 ch\u1ee9c\u2026 \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn s\u1ef1 suy vong c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 t\u1ea1i c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 l\u1edbn, n\u01a1i m\u00e0, \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng ngo\u1ea1i \u00f4, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u2018tr\u1ebb em \u0111\u01b0\u1eddng ph\u1ed1\u2019 \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng\u201d.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a> S\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng t\u00ecnh d\u1ee5c tr\u1ebb em c\u00e0ng g\u00e2y b\u1ee9c x\u00fac h\u01a1n khi n\u00f3 x\u1ea3y ra \u1edf nh\u1eefng n\u01a1i m\u00e0 \u0111\u00e1ng l\u1ebd tr\u1ebb em \u0111\u01b0\u1ee3c an to\u00e0n nh\u1ea5t, nh\u01b0 gia \u0111\u00ecnh, tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc, c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n v\u00e0 c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf Kit\u00f4 gi\u00e1o.<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"46\">\n<li>\u201cDi d\u00e2n, m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 kh\u00e1c n\u1eefa c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i, ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u00e0 nh\u1eadn hi\u1ec3u c\u00e1c h\u1ec7 qu\u1ea3 ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3 tr\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a> Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1m M\u1ee5c v\u1eeba qua \u0111\u00e3 l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201cb\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng di d\u00e2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn to\u00e0n th\u1ec3 c\u01b0 d\u00e2n \u1edf nhi\u1ec1u v\u00f9ng kh\u00e1c nhau tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y. G\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 ph\u00e1t huy ch\u1ee9ng t\u00e1 n\u00e0y cho Tin M\u1eebng (x. Mt 25,35) l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft h\u00f4m nay, h\u01a1n b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1eddi n\u00e0o tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y\u2026 T\u00ednh di \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y trong s\u1ef1 thi\u00ean di t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c trong l\u1ecbch s\u1eed, c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a phong ph\u00fa th\u1ef1c s\u1ef1 cho c\u1ea3 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh di d\u00e2n l\u1eabn nh\u1eefng qu\u1ed1c gia \u0111\u00f3n nh\u1eadn h\u1ecd. C\u00f2n s\u1ef1 di c\u01b0 b\u1eaft bu\u1ed9c c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh &#8211; do ho\u00e0n c\u1ea3nh chi\u1ebfn tranh, b\u00e1ch h\u1ea1i, ngh\u00e8o \u0111\u00f3i, b\u1ea5t c\u00f4ng, v\u00e0 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi nh\u1eefng tru\u00e2n chuy\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i li\u1ec1u c\u1ea3 m\u1ea1ng s\u1ed1ng &#8211; th\u00ec khi\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi ta ho\u1ea3ng lo\u1ea1n v\u00e0 g\u00e2y m\u1ea5t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh. Trong vi\u1ec7c \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0, Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ea7n m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u1eafm \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh nh\u1eadp c\u01b0 m\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean v\u1eabn c\u00f2n \u1edf l\u1ea1i \u0111\u1eb1ng sau. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1ee5c v\u1ee5 n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh v\u1edbi s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng th\u00edch \u0111\u00e1ng v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a h\u1ecd, vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u00e2n b\u1ea3n v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o t\u1ea1i b\u1ea3n qu\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd, c\u0169ng nh\u01b0 gia s\u1ea3n t\u00e2m linh phong ph\u00fa c\u1ee7a c\u00e1c nghi l\u1ec5 v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd, k\u1ec3 c\u1ea3 b\u1eb1ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t\u2026 C\u00e1ch ri\u00eang, di c\u01b0 l\u00e0 th\u1ea3m k\u1ecbch v\u00e0 l\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n khi n\u00f3 x\u1ea3y ra m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi nh\u1eefng m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi bu\u00f4n ng\u01b0\u1eddi qu\u1ed1c t\u1ebf. C\u0169ng l\u00e0 th\u1ea3m k\u1ecbch nh\u01b0 v\u1eady khi t\u00ecnh h\u00ecnh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef hay c\u00e1c tr\u1ebb em b\u01a1 v\u01a1 b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng nh\u1eefng th\u1eddi gian d\u00e0i trong c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u1ea1m b\u1ee3 v\u00e0 c\u00e1c tr\u1ea1i t\u1ecb n\u1ea1n, n\u01a1i m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh h\u1ed9i nh\u1eadp. S\u1ef1 ngh\u00e8o t\u00fang c\u00f9ng c\u1ef1c v\u00e0 nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh ph\u00e2n c\u00e1ch \u0111\u00f4i khi th\u1eadm ch\u00ed d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u00e1n con c\u00e1i cho m\u1ea1i d\u00e2m hay cho con bu\u00f4n c\u01a1 ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> \u201cS\u1ef1 b\u00e1ch h\u1ea1i c\u00e1c Kit\u00f4 h\u1eefu v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m thi\u1ec3u s\u1ed1 t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 s\u1eafc t\u1ed9c \u1edf nhi\u1ec1u khu v\u1ef1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf Trung \u0110\u00f4ng, l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eed th\u00e1ch l\u1edbn lao kh\u00f4ng ch\u1ec9 cho Gi\u00e1o H\u1ed9i m\u00e0 c\u00f2n cho to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf. C\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u00edch l\u1ec7 m\u1ecdi c\u1ed1 g\u1eafng, ngay c\u1ea3 b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf th\u1ef1c ti\u1ec5n, \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu ti\u1ebfp t\u1ee5c \u1edf l\u1ea1i n\u01a1i b\u1ea3n qu\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"47\">\n<li>C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 c\u0169ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u1eddi g\u1ecdi l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn \u201cgia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00e1c nhu c\u1ea7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, trong \u0111\u00f3 c\u00e1i th\u00e1ch \u0111\u1ed1 b\u1ea5t ng\u1edd ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ed9t khuy\u1ebft t\u1eadt c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m x\u00e1o tr\u1ed9n s\u1ef1 qu\u00e2n b\u00ecnh, x\u00e1o tr\u1ed9n c\u00e1c mong \u01b0\u1edbc v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh\u2026 Th\u1eadt \u0111\u00e1ng kh\u00e2m ph\u1ee5c nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u00e1i th\u1eed th\u00e1ch cam go c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ee9a con v\u1edbi nh\u1eefng nhu c\u1ea7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. H\u1ecd trao cho Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i m\u1ed9t ch\u1ee9ng t\u00e1 v\u00f4 gi\u00e1 v\u1ec1 s\u1ef1 trung th\u00e0nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ed3ng \u00e2n s\u1ef1 s\u1ed1ng. Trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh n\u00e0y, gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1m ph\u00e1, c\u00f9ng v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu, nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c m\u1edbi, nh\u1eefng c\u00e1ch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng m\u1edbi, m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u00e0 li\u00ean \u0111\u1edbi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u00f3n nh\u1eadn v\u00e0 n\u00e2ng niu m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u1ec1 t\u00ednh mong manh c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi mang khuy\u1ebft t\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng cho gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 l\u1edbn l\u00ean trong t\u00ecnh y\u00eau, trong s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap nhau v\u00e0 hi\u1ec7p nh\u1ea5t\u2026 Trong \u00e1nh s\u00e1ng \u0111\u1ee9c tin, n\u1ebfu gia \u0111\u00ecnh ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00e1c nhu c\u1ea7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, th\u00ec h\u1ecd s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra v\u00e0 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m t\u00f4n tr\u1ecdng ph\u1ea9m ch\u1ea5t v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi nh\u1eefng nhu c\u1ea7u, nh\u1eefng quy\u1ec1n v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i ri\u00eang c\u1ee7a n\u00f3. C\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn n\u00e0y s\u1ebd th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ecbu thi\u1ec7t th\u00f2i \u1ea5y, c\u0169ng nh\u01b0 s\u1ebd kh\u00edch l\u1ec7 s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 c\u1ea3m th\u00f4ng v\u1edbi h\u1ecd \u1edf m\u1ecdi giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a> \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0 quan t\u00e2m d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 c\u00e1c nhu c\u1ea7u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n. C\u1ea3 hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p \u0111\u1ec1u c\u00f3 t\u00ednh ki\u1ec3u th\u1ee9c: c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0 m\u1ed9t tr\u1eafc nghi\u1ec7m v\u1ec1 s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 gi\u00fap nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u1edbt h\u00f2a nh\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0o c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"48\">\n<li>\u201c\u0110a s\u1ed1 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t d\u00e0nh cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i, v\u00e2y quanh h\u1ecd v\u1edbi \u0111\u1ea7y \u1eafp t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 xem h\u1ecd nh\u01b0 m\u1ed9t \u00e2n ph\u00fac. C\u1ea7n ph\u1ea3i tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng c\u00e1ch ri\u00eang c\u00e1c hi\u1ec7p h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c phong tr\u00e0o gia \u0111\u00ecnh d\u1ea5n th\u00e2n ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i, c\u1ea3 v\u1ec1 t\u00e2m linh l\u1eabn x\u00e3 h\u1ed9i\u2026 T\u1ea1i c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a cao, n\u01a1i m\u00e0 con s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i gia t\u0103ng ngay c\u1ea3 khi t\u1ec9 l\u1ec7 sinh s\u1ea3n s\u1ee5t gi\u1ea3m, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb xem nh\u01b0 m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c m\u00e0 h\u1ecd c\u1ea7n th\u01b0\u1eddng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u0103ng th\u1eb3ng cho nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> \u201cS\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c v\u00e0 quan t\u00e2m d\u00e0nh cho nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00e0ng c\u1ea7n thi\u1ebft h\u00f4m nay, khi m\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ed1 th\u00e1o g\u1ee1 m\u1ecdi d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a s\u1ef1 ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ea5p h\u1ed1i. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i y\u1ebfu \u1edbt v\u00e0 ph\u1ea3i l\u1ec7 thu\u1ed9c \u0111\u00f4i khi b\u1ecb khai th\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ea5t c\u00f4ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn m\u1ed1i l\u1ee3i kinh t\u1ebf. Nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng b\u1eb1ng c\u00e1ch nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a c\u1ea3m th\u1ee9c ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 s\u1ef1 tham d\u1ef1 v\u00e0o m\u1ea7u nhi\u1ec7m V\u01b0\u1ee3t Qua c\u1ee7a Ch\u00faa. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi cao tu\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u0103m s\u00f3c t\u1ea1i c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, \u1edf \u0111\u00f3, v\u1ec1 v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 tinh th\u1ea7n, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ed1ng trong m\u1ed9t b\u1ea7u kh\u00ed gia \u0111\u00ecnh \u00eam \u1ea5m. C\u00e1i ch\u1ebft \u00eam d\u1ecbu v\u00e0 vi\u1ec7c t\u1ef1 t\u1eed \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111e d\u1ecda nghi\u00eam tr\u1ecdng cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh tr\u00ean kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi; t\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, nh\u1eefng th\u1ef1c h\u00e0nh \u1ea5y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ee3p ph\u00e1p h\u00f3a. Gi\u00e1o H\u1ed9i, trong khi ki\u00ean quy\u1ebft ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng th\u1ef1c h\u00e0nh \u1ea5y, c\u1ea3m th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111ang ch\u0103m s\u00f3c cho c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean cao tu\u1ed5i v\u00e0 y\u1ebfu \u1edbt c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"49\">\n<li>\u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i c\u0169ng mu\u1ed1n \u0111\u1ec1 c\u1eadp ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh s\u1ed1ng trong c\u00e1i ngh\u00e8o t\u1eadn c\u00f9ng v\u00e0 nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf ch\u1ed3ng ch\u1ea5t. C\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh ngh\u00e8o ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t th\u01b0\u1eddng gay go h\u01a1n r\u1ea5t nhi\u1ec1u.<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a> V\u00ed d\u1ee5, n\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 \u0111\u01a1n th\u00e2n ph\u1ea3i t\u1ef1 ch\u0103m s\u00f3c \u0111\u1ee9a con, v\u00e0 ch\u1ecb c\u1ea7n \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9a b\u00e9 \u1edf nh\u00e0 m\u1ed9t m\u00ecnh trong khi ch\u1ecb \u0111i l\u00e0m, \u0111\u1ee9a tr\u1ebb s\u1ebd l\u1edbn l\u00ean trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u00f3 m\u1eb7c cho m\u1ecdi lo\u1ea1i nguy c\u01a1 v\u00e0 m\u1ecdi ng\u00e1ng tr\u1edf \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh nh\u00e2n v\u1ecb. Trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n ng\u1eb7t ngh\u00e8o nh\u01b0 th\u1ebf, Gi\u00e1o H\u1ed9i ph\u1ea3i quan t\u00e2m c\u00e1ch ri\u00eang \u0111\u1ec3 cung \u1ee9ng s\u1ef1 th\u00f4ng c\u1ea3m, an \u1ee7i v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn, h\u01a1n l\u00e0 b\u1ea5t nh\u1eabn \u00e1p \u0111\u1eb7t m\u1ed9t m\u1edb qui t\u1eafc ch\u1ec9 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ta c\u1ea3m th\u1ea5y b\u1ecb x\u00e9t \u0111o\u00e1n v\u00e0 b\u1ecf r\u01a1i b\u1edfi ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi M\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi b\u00e0y t\u1ecf cho h\u1ecd th\u1ea5y l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Thay v\u00ec cung \u1ee9ng n\u0103ng l\u1ef1c ch\u1eefa tr\u1ecb c\u1ee7a \u00e2n s\u1ee7ng v\u00e0 \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Tin M\u1eebng, m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd \u201cgi\u00e1o \u0111i\u1ec1u h\u00f3a\u201d s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u1ea5y, bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh \u201cnh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ec3 n\u00e9m v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d.<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u1ed8T S\u1ed0 TH\u00c1CH \u0110\u1ed0<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"50\">\n<li>Nh\u1eefng ph\u00fac \u0111\u00e1p cho hai cu\u1ed9c tham v\u1ea5n ti\u1ec1n Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u ho\u00e0n c\u1ea3nh v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 m\u1edbi m\u00e0 c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh \u1ea5y \u0111\u1eb7t ra. Ngo\u00e0i t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc \u0111\u1ebfn, nhi\u1ec1u ph\u00fac \u0111\u00e1p \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t trong vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i. Trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, cha m\u1eb9 (t\u1eeb s\u1edf l\u00e0m) v\u1ec1 nh\u00e0 m\u1ec7t l\u1ea3, kh\u00f4ng mu\u1ed1n n\u00f3i chuy\u1ec7n, v\u00e0 nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00f9ng b\u1eefa chung v\u1edbi nhau. Bao nhi\u00eau th\u1ee9 l\u00e0m ph\u00e2n t\u00e1n t\u00e2m tr\u00ed, k\u1ec3 c\u1ea3 ch\u1ee9ng nghi\u1ec7n ti-vi. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m cho cha m\u1eb9 c\u00e0ng kh\u00f3 h\u01a1n trong vi\u1ec7c chuy\u1ec3n th\u00f4ng \u0111\u1ee9c tin cho con c\u00e1i. C\u00f3 nh\u1eefng c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi l\u01b0u \u00fd t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng \u00e1p l\u1ef1c \u0111\u00e8 n\u1eb7ng tr\u00ean c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng lo toan cho t\u01b0\u01a1ng lai h\u01a1n l\u00e0 c\u1ea3m n\u1ebfm hi\u1ec7n t\u1ea1i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a r\u1ed9ng l\u1edbn, c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean t\u1ec7 h\u1ea1i h\u01a1n n\u1eefa b\u1edfi nh\u1eefng n\u1ed7i lo l\u1eafng v\u1ec1 vi\u1ec7c l\u00e0m \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, v\u1ec1 t\u00e0i ch\u00e1nh v\u00e0 v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a con c\u00e1i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"51\">\n<li>Ma t\u00fay c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp nh\u01b0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng hi\u1ec3m h\u1ecda c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i ch\u00fang ta, g\u00e2y bao n\u1ed7i kh\u1ed5 l\u1edbn lao v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed ph\u00e1 v\u1ee1 nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh. T\u00ecnh h\u00ecnh c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u1ea1n nh\u1eadu nh\u1eb9t, c\u1edd b\u1ea1c v\u00e0 c\u00e1c th\u1ee9 nghi\u1ec7n kh\u00e1c. Gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 n\u01a1i \u0111\u1ec1 ph\u00f2ng v\u00e0 kh\u1eafc ph\u1ee5c nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, nh\u01b0ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 \u201cm\u1ea5t kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng trong vi\u1ec7c gi\u00fap c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a m\u00ecnh\u2026 Ch\u00fang ta th\u1ea5y nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a th\u1ea5t b\u1ea1i n\u00e0y n\u01a1i c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb ph\u00e2n r\u00e3, n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb b\u1ecb tr\u1ed1c r\u1ec5 v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0 b\u1ecb h\u1ea5t h\u1ee7i, n\u01a1i nh\u1eefng con c\u00e1i \u2018m\u1ed3 c\u00f4i\u2019 d\u00f9 cha m\u1eb9 v\u1eabn \u0111ang c\u00f2n s\u1ed1ng, n\u01a1i c\u00e1c b\u1ea1n thanh ni\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o tu\u1ed5i tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh g\u1eb7p hoang mang v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ai n\u00e2ng \u0111\u1ee1.\u201d<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a> Nh\u01b0 c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c M\u00eahic\u00f4 \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra, b\u1ea1o l\u1ef1c trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh sinh ra nh\u1eefng d\u1ea1ng m\u1edbi c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00ec \u201cc\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ednh c\u00e1ch \u01b0a b\u1ea1o l\u1ef1c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u01b0\u1eddng x\u1ea3y ra v\u1edbi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh trong \u0111\u00f3 thi\u1ebfu s\u1ef1 li\u00ean l\u1ea1c c\u00e1ch tr\u1ea7m tr\u1ecdng, th\u00e1i \u0111\u1ed9 ph\u00f2ng th\u1ee7 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y tr\u00e0n lan, c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00f4ng n\u00e2ng \u0111\u1ee1 nhau, kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gia \u0111\u00ecnh kh\u00edch l\u1ec7 s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft, m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa cha m\u1eb9 th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7y xung \u0111\u1ed9t v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c, c\u00f2n t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa cha m\u1eb9 v\u00e0 con c\u00e1i th\u00ec \u0111\u1ea7y d\u1ea5u v\u1ebft xung kh\u1eafc. B\u1ea1o l\u1ef1c b\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh s\u1ea3n sinh ra s\u1ef1 ph\u1eabn u\u1ea5t v\u00e0 c\u0103m th\u00f9 ngay trong nh\u1eefng m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan nh\u00e2n v\u0103n n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u1ea5t\u201d.<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"52\">\n<li>Kh\u00f4ng ai ngh\u0129 r\u1eb1ng s\u1ef1 suy y\u1ebfu c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh &#8211; trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 d\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1eb7t n\u1ec1n tr\u00ean h\u00f4n nh\u00e2n \u1ea5y &#8211; s\u1ebd \u0111em l\u1ea1i \u00edch l\u1ee3i cho x\u00e3 h\u1ed9i x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3. \u0110i\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i m\u1edbi \u0111\u00fang: n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda cho s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n, s\u1ef1 vun x\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, v\u00e0 s\u1ef1 th\u0103ng ti\u1ebfn \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia. Ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng nh\u1eadn ra r\u1eb1ng duy ch\u1ec9 m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly gi\u1eefa m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef m\u1edbi \u0111\u1ea3m nh\u1eadn vai tr\u00f2 \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong x\u00e3 h\u1ed9i x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u1eefng ch\u1eafc \u0111em l\u1ea1i hoa tr\u00e1i s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi. Ta c\u1ea7n nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ho\u00e0n c\u1ea3nh gia \u0111\u00ecnh kh\u00e1c nhau c\u00f3 th\u1ec3 cung \u1ee9ng m\u1ed9t s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng nh\u1eefng s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p <em>de facto<\/em> hay \u0111\u1ed3ng gi\u1edbi, ch\u1eb3ng h\u1ea1n, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed3ng v\u1edbi h\u00f4n nh\u00e2n. Kh\u00f4ng s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e0o ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh t\u1ea1m b\u1ee3 ho\u1eb7c \u0111\u00f3ng c\u1eeda \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. Nh\u01b0ng hi\u1ec7n nay, ai l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee7ng c\u1ed1 h\u00f4n nh\u00e2n, gi\u00fap c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u01b0\u1ee3t qua nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a h\u1ecd, h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecd trong vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i v\u00e0, n\u00f3i chung, kh\u00edch l\u1ec7 s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a m\u1ed1i d\u00e2y h\u00f4n ph\u1ed1i?<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"53\">\n<li>\u201cM\u1ed9t s\u1ed1 x\u00e3 h\u1ed9i v\u1eabn duy tr\u00ec ch\u1ebf \u0111\u1ed9 \u0111a th\u00ea; t\u1ea1i nh\u1eefng n\u01a1i kh\u00e1c, d\u1ea1ng h\u00f4n ph\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0n x\u1ebfp v\u1eabn c\u00f2n ti\u1ebfp t\u1ee5c\u2026 T\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01a1i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, vi\u1ec7c s\u1ed1ng chung tr\u01b0\u1edbc h\u00f4n nh\u00e2n \u0111ang lan r\u1ed9ng, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t ki\u1ec3u chung s\u1ed1ng m\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng c\u00f3 \u00fd \u0111\u1ecbnh k\u1ebft h\u00f4n\u201d.<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a> T\u1ea1i nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, ph\u00e1p lu\u1eadt h\u1eadu thu\u1eabn cho r\u1ea5t nhi\u1ec1u d\u1ea1ng th\u1ee9c thay th\u1ebf h\u00f4n nh\u00e2n, m\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 l\u00e0 h\u00f4n nh\u00e2n \u2013 v\u1edbi nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u01a1n nh\u1ea5t, b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly v\u00e0 m\u1edf ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng \u2013 h\u00f3a ra b\u1ecb coi nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a ng\u1ed5 ng\u00e1o v\u00e0 l\u1ed7i th\u1eddi. Nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n r\u00e3 h\u1ee3p ph\u00e1p c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh, h\u01b0\u1edbng t\u1edbi v\u1eadn d\u1ee5ng nh\u1eefng ki\u1ec3u th\u1ee9c h\u1ea7u nh\u01b0 duy ch\u1ec9 \u0111\u1eb7t n\u1ec1n tr\u00ean s\u1ef1 t\u1ef1 tr\u1ecb c\u1ee7a \u00fd ch\u00ed c\u00e1 nh\u00e2n. \u0110\u00e0nh r\u1eb1ng th\u1eadt l\u00e0 h\u1ee3p l\u1ebd v\u00e0 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn vi\u1ec7c lo\u1ea1i b\u1ecf nh\u1eefng d\u1ea1ng th\u1ee9c c\u0169 c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh truy\u1ec1n th\u1ed1ng mang d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed b\u1ea1o l\u1ef1c, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p d\u1eabn t\u1edbi vi\u1ec7c b\u00f4i b\u00e1c ch\u00ednh h\u00f4n nh\u00e2n, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n ph\u1ea3i d\u1eabn t\u1edbi vi\u1ec7c kh\u00e1m ph\u00e1 l\u1ea1i \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 canh t\u00e2n n\u00f3. S\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh \u201cn\u1eb1m \u1edf kh\u1ea3 n\u0103ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u1ea1y c\u00e1ch y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. B\u1ea5t ch\u1ea5p t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 x\u1ea3y ra cho gia \u0111\u00ecnh, n\u00f3 lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 l\u1edbn l\u00ean, kh\u1edfi \u0111i t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau.\u201d<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"54\">\n<li>Trong c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e1t l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y, t\u00f4i mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng cho d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ti\u1ebfn quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c nh\u00ecn nh\u1eadn c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef v\u00e0 s\u1ef1 tham d\u1ef1 c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u00f4ng c\u1ed9ng, t\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc v\u1eabn c\u00f2n r\u1ea5t nhi\u1ec1u vi\u1ec7c ph\u1ea3i l\u00e0m \u0111\u1ec3 th\u0103ng ti\u1ebfn nh\u1eefng quy\u1ec1n n\u00e0y. Nh\u1eefng t\u1eadp t\u1ee5c kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u1eabn c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf. T\u00f4i ngh\u0129 c\u00e1ch ri\u00eang \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u1ea1c \u0111\u00e3i \u0111\u00e1ng x\u1ea5u h\u1ed5 m\u00e0 \u0111\u00f4i khi ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea3i ch\u1ecbu, nh\u1eefng b\u1ea1o l\u1ef1c trong gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00f4 d\u1ecbch h\u00f3a, trong \u0111\u00f3 kh\u00f4ng h\u1ec1 cho th\u1ea5y s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u00e0n \u00f4ng m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nhu nh\u01b0\u1ee3c nh\u00e1t \u0111\u1ea3m. B\u1ea1o l\u1ef1c trong l\u1eddi n\u00f3i, tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 v\u00e0 trong t\u00ecnh d\u1ee5c m\u00e0 ph\u1ee5 n\u1eef ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng trong m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e2u thu\u1eabn v\u1edbi ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng. T\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c c\u1eaft x\u1ebbo r\u1ea5t \u0111\u00e1ng khi\u1ec3n tr\u00e1ch tr\u00ean c\u01a1 quan truy\u1ec1n sinh c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef, v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh trong m\u1ed9t s\u1ed1 n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a, c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng ph\u1ee5 n\u1eef thi\u1ebfu c\u01a1 h\u1ed9i b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng \u0111\u1ec3 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ec7c l\u00e0m x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng vai tr\u00f2 \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 b\u1ecb \u0111\u00e8 n\u1eb7ng b\u1edfi nh\u1eefng th\u00e1i qu\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a gia tr\u01b0\u1edfng v\u1ed1n xem ph\u1ee5 n\u1eef l\u00e0 th\u1ea5p k\u00e9m, nh\u01b0ng trong th\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta, kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecf qua vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c b\u00e0 m\u1eb9 \u0111\u1ebb thay c\u0169ng nh\u01b0 \u201cvi\u1ec7c khai th\u00e1c v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i h\u00f3a th\u00e2n x\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef trong v\u0103n h\u00f3a truy\u1ec1n th\u00f4ng hi\u1ec7n nay\u201d.<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a> C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cho r\u1eb1ng nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n l\u00e0 do s\u1ef1 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ph\u1ee5 n\u1eef. Tuy nhi\u00ean, l\u1eadp lu\u1eadn \u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 c\u0103n c\u1ee9, \u201cn\u00f3 sai l\u1ea1c, kh\u00f4ng \u0111\u00fang,v\u00e0 n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111\u00e0n \u00f4ng tr\u1ecb\u201d.<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a> Ph\u1ea9m gi\u00e1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng c\u1ee7a nam v\u00e0 n\u1eef l\u00e0m cho ch\u00fang ta vui m\u1eebng khi nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng d\u1ea1ng k\u1ef3 th\u1ecb c\u1ee7a th\u1eddi tr\u01b0\u1edbc bi\u1ebfn m\u1ea5t, v\u00e0 trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111ang c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng nh\u01b0\u1ee3ng ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng. Trong khi m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh th\u1ee9c d\u1ea5y l\u00ean c\u1ee7a phong tr\u00e0o n\u1eef quy\u1ec1n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p, th\u00ec ta c\u0169ng ph\u1ea3i nh\u00ecn phong tr\u00e0o ph\u1ee5 n\u1eef nh\u01b0 l\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0111\u1ec3 ph\u1ea9m gi\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a ph\u1ee5 n\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u1eadn r\u00f5 h\u01a1n.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"55\">\n<li>Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u201c\u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 c\u00f3 t\u00ednh quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh kh\u00f4ng k\u00e9m trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, nh\u1ea5t l\u00e0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u1ee3 con\u2026 Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng \u00fd th\u1ee9c t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vai tr\u00f2 m\u00ecnh \u0111\u1ea3m nh\u1eadn trong gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 h\u1ecd s\u1ed1ng t\u00ednh c\u00e1ch \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00edch \u0111\u00e1ng. S\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi cha s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng n\u1eb7ng n\u1ec1 \u0111\u1ebfn \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ed9i nh\u1eadp ch\u00fang v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i. S\u1ef1 v\u1eafng m\u1eb7t n\u00e0y \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 v\u1eafng m\u1eb7t v\u1ec1 th\u1ec3 l\u00fd, t\u00ecnh c\u1ea3m, t\u00e2m l\u00fd hay t\u00e2m linh \u2013 s\u1ebd t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t kh\u1ecfi con c\u00e1i m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi cha th\u00edch h\u1ee3p\u201d.<a href=\"#_ftn44\" name=\"_ftnref44\">[44]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"56\">\n<li>M\u1ed9t th\u00e1ch \u0111\u1ed1 n\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra b\u1edfi c\u00e1c d\u1ea1ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u1ec1 ph\u00e1i t\u00ednh ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng \u201cph\u1ee7 nh\u1eadn s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 t\u00ednh h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng v\u1ed1n thu\u1ed9c b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, v\u00e0 h\u00ecnh dung m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c, t\u1eeb \u0111\u00f3 lo\u1ea1i tr\u1eeb c\u1ea3 n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u00e2n h\u1ecdc c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. \u00dd th\u1ee9c h\u1ec7 n\u00e0y d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c v\u00e0 s\u1ef1 ban h\u00e0nh c\u00e1c \u0111\u1ea1o lu\u1eadt c\u1ed5 x\u00fay m\u1ed9t c\u0103n t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 s\u1ef1 m\u1eadt thi\u1ebft t\u00ecnh c\u1ea3m t\u00e1ch r\u1eddi h\u1eb3n kh\u1ecfi nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t sinh h\u1ecdc gi\u1eefa nam v\u00e0 n\u1eef. H\u1ec7 qu\u1ea3 l\u00e0 c\u0103n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i qua th\u1eddi gian\u201d.<a href=\"#_ftn45\" name=\"_ftnref45\">[45]<\/a> Th\u1eadt r\u1ea5t \u0111\u00e1ng \u01b0u t\u01b0 khi m\u1ed9t s\u1ed1 \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 lo\u1ea1i n\u00e0y \u2013 v\u1ed1n nh\u1eb1m \u0111\u00e1p \u1ee9ng nh\u1eefng c\u1ea3m h\u1ee9ng \u0111\u00f4i khi l\u00e0 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng \u2013 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5t v\u1ea5n, th\u1eadm ch\u00ed ch\u00fang qui \u0111\u1ecbnh c\u1ea3 c\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta ph\u1ea3i nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i n\u1eefa. C\u1ea7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u201cgi\u1edbi t\u00ednh sinh h\u1ecdc v\u00e0 vai tr\u00f2 v\u0103n h\u00f3a x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a gi\u1edbi t\u00ednh l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e2n bi\u1ec7t nhau nh\u01b0ng kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi nhau\u201d.<a href=\"#_ftn46\" name=\"_ftnref46\">[46]<\/a> \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, \u201ccu\u1ed9c c\u00e1ch m\u1ea1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 trong l\u00e3nh v\u1ef1c sinh s\u1ea3n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00f3p m\u00e9o h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng truy\u1ec1n sinh, l\u00e0m cho n\u00f3 \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan t\u00ednh d\u1ee5c gi\u1eefa m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef. Theo \u0111\u00f3, s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 t\u01b0 c\u00e1ch cha m\u1eb9 \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng chi ti\u1ebft r\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 b\u00f3c t\u00e1ch \u0111\u01b0\u1ee3c, ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u00f9y v\u00e0o \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n hay c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u00f4i b\u1ea1n\u201d.<a href=\"#_ftn47\" name=\"_ftnref47\">[47]<\/a> Vi\u1ec7c th\u00f4ng c\u1ea3m s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u1eefng ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n; c\u00f2n vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn nh\u1eefng \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 nh\u1eafm l\u00e0m ph\u00e2n r\u00e3 nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 chuy\u1ec7n kh\u00e1c. Ch\u00fang ta \u0111\u1eebng r\u01a1i v\u00e0o t\u1ed9i c\u1ea3 gan thay th\u1ebf \u0110\u1ea5ng T\u1ea1o H\u00f3a. Ch\u00fang ta l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ee5 t\u1ea1o, v\u00e0 ch\u00fang ta kh\u00f4ng to\u00e0n n\u0103ng. C\u00f4ng tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc ch\u00fang ta v\u00e0 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi b\u1ea3o v\u1ec7 nh\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u00e2n t\u00ednh \u1ea5y v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng n\u00f3 nh\u01b0 n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u00e1ng t\u1ea1o n\u00ean.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"57\">\n<li>T\u00f4i t\u1ea1 \u01a1n Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1ec1 nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh, d\u00f9 h\u1ecd kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u00e1m t\u1ef1 ngh\u0129 m\u00ecnh ho\u00e0n h\u1ea3o, nh\u01b0ng \u0111ang s\u1ed1ng trong y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, \u0111ang chu to\u00e0n ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c b\u01b0\u1edbc t\u1edbi, cho d\u1eabu h\u1ecd v\u1ea5p ng\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i. Nh\u1eefng suy t\u01b0 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng cho ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 nguy\u00ean m\u1eabu cho gia \u0111\u00ecnh l\u00fd t\u01b0\u1edfng, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t b\u1ee9c kh\u1ea3m \u0111\u1ea7y th\u00e1ch \u0111\u1ed1 h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb nhi\u1ec1u th\u1ef1c t\u1ea1i kh\u00e1c nhau, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ni\u1ec1m vui, hy v\u1ecdng, v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1. C\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh li\u00ean quan t\u1edbi ch\u00fang ta qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1. Ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean m\u1eafc k\u1eb9t trong vi\u1ec7c phung ph\u00ed n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0o nh\u1eefng than th\u1edf ai o\u00e1n, thay v\u00e0o \u0111\u00f3 h\u00e3y t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c m\u1edbi cho t\u00ednh s\u00e1ng t\u1ea1o trong s\u1ee9 m\u1ea1ng. B\u1ea5t lu\u1eadn t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0o, \u201cGi\u00e1o H\u1ed9i v\u1eabn \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i cung \u1ee9ng m\u1ed9t l\u1eddi c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 hy v\u1ecdng\u2026 C\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn lao c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh Kit\u00f4 gi\u00e1o t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi m\u1ed9t kh\u00e1t v\u1ecdng g\u1eafn kh\u00f4ng r\u1eddi v\u1edbi hi\u1ec7n sinh con ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn48\" name=\"_ftnref48\">[48]<\/a> D\u00f9 ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y bao nhi\u00eau v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111i n\u1eefa, th\u00ec \u2013 theo c\u00e1ch n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c Colombia \u2013 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u1ea5y n\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi hi\u1ec7u tri\u1ec7u ch\u00fang ta \u201ckh\u00f4i ph\u1ee5c ni\u1ec1m hy v\u1ecdng c\u1ee7a m\u00ecnh, bi\u1ebfn ch\u00fang th\u00e0nh ngu\u1ed3n c\u1ee7a nh\u1eefng t\u1ea7m nh\u00ecn ng\u00f4n s\u1ee9, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng chuy\u1ec3n h\u00f3a, v\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea1ng th\u1ee9c \u0111\u1ea7y s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u00e1i\u201d.<a href=\"#_ftn49\" name=\"_ftnref49\">[49]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CH\u01af\u01a0NG BA: <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;H\u01af\u1edaNG NH\u00ccN \u0110\u1ee8C GI\u00caSU: <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u01a0N G\u1eccI C\u1ee6A GIA \u0110\u00ccNH<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"58\">\n<li>Trong v\u00e0 gi\u1eefa c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Tin M\u1eebng c\u1ea7n ph\u1ea3i lu\u00f4n vang v\u1ecdng; c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u1ea5y, t\u1ee9c l\u1eddi rao gi\u1ea3ng ti\u00ean kh\u1edfi (kerygma), l\u00e0 ph\u1ea7n \u201c\u0111\u1eb9p nh\u1ea5t, tr\u1ed7i v\u01b0\u1ee3t nh\u1ea5t, \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u1ea7n thi\u1ebft nh\u1ea5t\u201d.<a href=\"#_ftn50\" name=\"_ftnref50\">[50]<\/a> S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p n\u00e0y \u201cph\u1ea3i chi\u1ebfm ch\u1ed7 trung t\u00e2m trong t\u1ea5t c\u1ea3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng Ph\u00fac \u00c2m h\u00f3a\u201d.<a href=\"#_ftn51\" name=\"_ftnref51\">[51]<\/a> \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u1eddi rao gi\u1ea3ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, \u201cm\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i nghe \u0111i nghe l\u1ea1i b\u1eb1ng nhi\u1ec1u c\u00e1ch kh\u00e1c nhau, v\u00e0 ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n loan b\u00e1o b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y hay c\u00e1ch kh\u00e1c\u201d.<a href=\"#_ftn52\" name=\"_ftnref52\">[52]<\/a> Th\u1eadt v\u1eady, \u201ckh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec v\u1eefng ch\u1eafc, th\u00e2m s\u00e2u, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m, s\u00fac t\u00edch v\u00e0 kh\u00f4n ngoan h\u01a1n s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p \u1ea5y\u201d. Do \u0111\u00f3, \u201cm\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u00e0o t\u1ea1o Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u1ec1u bao h\u00e0m vi\u1ec7c \u0111i s\u00e2u h\u01a1n v\u00e0o trong l\u1eddi rao gi\u1ea3ng ti\u00ean kh\u1edfi\u201d.<a href=\"#_ftn53\" name=\"_ftnref53\">[53]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"59\">\n<li>Gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ee3i h\u1ee9ng v\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a b\u1edfi s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 d\u1ecbu d\u00e0ng n\u00e0y; n\u1ebfu kh\u00f4ng, n\u00f3 ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec ngo\u00e0i s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 cho m\u1ed9t gi\u00e1o \u0111i\u1ec1u kh\u00f4 khan v\u00e0 thi\u1ebfu sinh kh\u00ed. M\u1ea7u nhi\u1ec7m gia \u0111\u00ecnh Kit\u00f4 gi\u00e1o ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong \u00e1nh s\u00e1ng t\u00ecnh y\u00eau v\u00f4 h\u1ea1n c\u1ee7a Ch\u00faa Cha, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i n\u01a1i \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u00ecnh v\u00ec ch\u00fang ta v\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c c\u01b0 ng\u1ee5 gi\u1eefa ch\u00fang ta. Gi\u1edd \u0111\u00e2y t\u00f4i mu\u1ed1n h\u01b0\u1edbng \u00e1nh nh\u00ecn \u0111\u1ebfn \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 h\u1eb1ng s\u1ed1ng, \u0110\u1ea5ng n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a bi\u1ebft bao c\u00e2u chuy\u1ec7n t\u00ecnh y\u00eau, v\u00e0 kh\u1ea9n c\u1ea7u ng\u1ecdn l\u1eeda Th\u00e1nh Th\u1ea7n xu\u1ed1ng tr\u00ean m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"60\">\n<li>Ch\u01b0\u01a1ng ng\u1eafn n\u00e0y, v\u00ec th\u1ebf, s\u1ebd to\u00e1t l\u01b0\u1ee3c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i c\u0169ng s\u1ebd \u0111\u1ec1 c\u1eadp nh\u1eefng g\u00ec c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1ec1 \u00e1nh s\u00e1ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a ch\u00fang ta. C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi \u00e1nh nh\u00ecn c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, c\u00e1c ng\u00e0i n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1ch m\u00e0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u201cnh\u00ecn nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi, nam v\u00e0 n\u1eef, m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p g\u1ee1, v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ecbu d\u00e0ng, \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd trong s\u1ef1 th\u1eadt, ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, nh\u01b0 nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1\u201d.<a href=\"#_ftn54\" name=\"_ftnref54\">[54]<\/a> Ch\u00faa c\u0169ng \u1edf v\u1edbi ch\u00fang ta h\u00f4m nay, khi ch\u00fang ta t\u00ecm c\u00e1ch th\u1ef1c h\u00e0nh v\u00e0 chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t Tin M\u1eebng v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ee8C GI\u00caSU KH\u00d4I PH\u1ee4C V\u00c0 HO\u00c0N TH\u00c0NH<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CH\u01af\u01a0NG TR\u00ccNH C\u1ee6A THI\u00caN CH\u00daA<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"61\">\n<li>\u0110\u1ed1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi nh\u1eefng k\u1ebb t\u1ea9y chay h\u00f4n nh\u00e2n v\u00ec coi \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 d\u1eef, T\u00e2n \u01af\u1edbc d\u1ea1y r\u1eb1ng \u201cm\u1ecdi s\u1ef1 Thi\u00ean Ch\u00faa d\u1ef1ng n\u00ean \u0111\u1ec1u t\u1ed1t v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c lo\u1ea1i b\u1ecf b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec\u201d (1Tm 4,4). H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 \u201cm\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng\u201d c\u1ee7a Ch\u00faa (1Cr 7,7). \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, ch\u00ednh do \u00fd ngh\u0129a t\u00edch c\u1ef1c n\u00e0y m\u00e0 T\u00e2n \u01af\u1edbc m\u1ea1nh m\u1ebd n\u00eau b\u1eadt s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1eef g\u00ecn qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201cAi n\u1ea5y ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng h\u00f4n nh\u00e2n, ch\u1edb l\u00e0m cho loan ph\u00f2ng ra \u00f4 u\u1ebf\u201d (Dt 13,4). Qu\u00e0 t\u1eb7ng th\u1ea7n linh n\u00e0y c\u00f3 bao g\u1ed3m t\u00ednh d\u1ee5c: \u201c\u0110\u1eebng t\u1eeb ch\u1ed1i nhau\u201d (1Cr 7,5).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"62\">\n<li>C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u201ckhi n\u00f3i v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa cho ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, \u0111\u00e3 t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly gi\u1eefa h\u1ecd, th\u1eadm ch\u00ed Ng\u01b0\u1eddi tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng \u2018v\u00ec c\u00e1c \u00f4ng l\u00f2ng chai d\u1ea1 \u0111\u00e1, n\u00ean \u00f4ng M\u00f4s\u00ea \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p c\u00e1c \u00f4ng r\u1eaby v\u1ee3, ch\u1ee9 thu\u1edf ban \u0111\u1ea7u, kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ebf \u0111\u00e2u\u2019 (Mt 19,8). T\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n \u2013 t\u1ee9c \u201c\u0111i\u1ec1u Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00e3 k\u1ebft h\u1ee3p, con ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n ly\u2019 (Mt 19,6) \u2013 kh\u00f4ng n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u01b0 m\u1ed9t \u2018c\u00e1i \u00e1ch\u2019 \u00e1p \u0111\u1eb7t l\u00ean con ng\u01b0\u1eddi, nh\u01b0ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u2018qu\u00e0 t\u1eb7ng\u2019 \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho nh\u1eefng ai g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi nhau trong h\u00f4n nh\u00e2n\u2026 T\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng khoan dung c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa lu\u00f4n lu\u00f4n \u0111i theo h\u00e0nh tr\u00ecnh cu\u1ed9c \u0111\u1eddi ch\u00fang ta; qua \u00e2n s\u1ee7ng, t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng \u1ea5y ch\u1eefa tr\u1ecb v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i nh\u1eefng tr\u00e1i tim chai c\u1ee9ng, d\u1eabn ch\u00fang v\u1ec1 l\u1ea1i t\u1eeb \u0111\u1ea7u xuy\u00ean qua con \u0111\u01b0\u1eddng th\u1eadp gi\u00e1. Tin M\u1eebng tr\u00ecnh b\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 m\u1eabu g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng c\u00f4ng b\u1ed1 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n nh\u01b0 s\u1ef1 tr\u00f2n \u0111\u1ea7y c\u1ee7a m\u1ea1c kh\u1ea3i c\u00f3 s\u1ee9c v\u00e3n h\u1ed3i k\u1ebf ho\u1ea1ch nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (x. Mt 19,3)\u201d.<a href=\"#_ftn55\" name=\"_ftnref55\">[55]<\/a><\/li>\n<li>\u201c\u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng h\u00f2a gi\u1ea3i m\u1ecdi s\u1ef1 n\u01a1i ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u00e3 ph\u1ee5c h\u1ed3i h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh theo d\u1ea1ng th\u1ee9c nguy\u00ean th\u1ee7y (x. Mt 10,1-12). H\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee9u chu\u1ed9c b\u1edfi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 (x. Ep 5,21-32) v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c theo h\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i, l\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ecdi t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c tu\u00f4n tr\u00e0o ra. Giao \u01b0\u1edbc v\u1ee3 ch\u1ed3ng, b\u1eaft ngu\u1ed3n trong s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i trong l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u1ee7a n\u00f3 trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Qua Gi\u00e1o H\u1ed9i, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ban cho h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u01a1n s\u1ee7ng c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng hi\u1ec7p th\u00f4ng. Tin M\u1eebng v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh tr\u1ea3i su\u1ed1t d\u00f2ng l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi, t\u1eeb vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u1ea1o ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef theo h\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 gi\u1ed1ng nh\u01b0 Thi\u00ean Ch\u00faa (x. St 1,26-27), cho t\u1edbi s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh m\u1ea7u nhi\u1ec7m giao \u01b0\u1edbc trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u1edf cu\u1ed1i th\u1eddi gian v\u1edbi h\u00f4n l\u1ec5 Chi\u00ean Con (x. Kh 19,9)\u201d.<a href=\"#_ftn56\" name=\"_ftnref56\">[56]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"64\">\n<li>\u201cM\u1eabu g\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u th\u1ee9c cho Gi\u00e1o H\u1ed9i\u2026 Ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1ee9 v\u1ee5 c\u00f4ng khai c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ph\u00e9p l\u1ea1 t\u1ea1i ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi Cana (x. Ga 2,1-11). Ng\u01b0\u1eddi chia s\u1ebb nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc t\u00ecnh b\u1ea1n \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a Ladar\u00f4 v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ecb c\u1ee7a anh \u1ea5y (x. Lc 10,38), v\u00e0 v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a Ph\u00ear\u00f4 (x. Mc 8,14). Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cha v\u00e0 m\u1eb9 \u0111ang than kh\u00f3c con m\u00ecnh, v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi trao l\u1ea1i s\u1ef1 s\u1ed1ng cho con c\u00e1i h\u1ecd (x. Mc 5,41; Lc 7,14-15). B\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111\u00f3 Ng\u01b0\u1eddi cho th\u1ea5y \u00fd ngh\u0129a \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t, l\u00e0 ngu\u1ed3n \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 kh\u00f4i ph\u1ee5c giao \u01b0\u1edbc (x. Gioan Phaol\u00f4 II, <em>Dives in Misericordia<\/em>, 4). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y th\u1eadt r\u00f5 trong cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef Samaria (x. Ga 4,1-30), v\u00e0 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb b\u1eaft qu\u1ea3 tang ph\u1ea1m t\u1ed9i ngo\u1ea1i t\u00ecnh (x. Ga 8,1-11), trong \u0111\u00f3 c\u1ea3m th\u1ee9c v\u1ec1 t\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh th\u1ee9c b\u1edfi m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d.<a href=\"#_ftn57\" name=\"_ftnref57\">[57]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"65\">\n<li>Cu\u1ed9c nh\u1eadp th\u1ec3 c\u1ee7a L\u1eddi trong m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u1edf Nadar\u00e9t, b\u1eb1ng ch\u00ednh t\u00ednh m\u1edbi m\u1ebb c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i l\u1ecbch s\u1eed th\u1ebf gi\u1edbi. Ch\u00fang ta c\u1ea7n \u0111i v\u00e0o trong m\u1ea7u nhi\u1ec7m Gi\u00e1ng Sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0111i v\u00e0o trong ti\u1ebfng \u201cxin v\u00e2ng\u201d c\u1ee7a Maria \u0111\u00e1p l\u1ea1i s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ea7n, khi L\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e0nh thai trong cung l\u00f2ng M\u1eb9, c\u0169ng nh\u01b0 ti\u1ebfng \u201cxin v\u00e2ng\u201d c\u1ee7a Giuse, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t t\u00ean cho Gi\u00easu v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u0103m s\u00f3c Maria. Ch\u00fang ta c\u1ea7n chi\u00eam ng\u1eafm ni\u1ec1m vui c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u1ed3ng tr\u01b0\u1edbc m\u00e1ng c\u1ecf, s\u1ef1 t\u00f4n th\u1edd c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 chi\u00eam tinh v\u00e0 cu\u1ed9c tr\u1ed1n ch\u1ea1y sang Ai C\u1eadp, trong \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu chia s\u1ebb kinh nghi\u1ec7m l\u01b0u \u0111\u00e0y, t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb b\u00e1ch h\u1ea1i v\u00e0 nh\u1ee5c nh\u00e3 c\u1ee7a d\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi. Ch\u00fang ta c\u1ea7n chi\u00eam ng\u1eafm m\u1ed1i k\u1ef3 v\u1ecdng \u0111\u1ea7y l\u00f2ng m\u1ed9 \u0111\u1ea1o c\u1ee7a Dacaria v\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a \u00f4ng khi Gioan T\u1ea9y Gi\u1ea3 ch\u00e0o \u0111\u1eddi, s\u1ef1 \u1ee9ng nghi\u1ec7m c\u1ee7a l\u1eddi h\u1ee9a \u0111\u01b0\u1ee3c ban cho Sim\u00eaon v\u00e0 Anna trong \u0110\u1ec1n Th\u1edd, v\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 s\u1eedng s\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c kinh s\u01b0 khi l\u1eafng nghe s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan c\u1ee7a tr\u1ebb Gi\u00easu. R\u1ed3i ch\u00fang ta c\u1ea7n nh\u00ecn ch\u0103m ch\u00fa v\u00e0o ba m\u01b0\u01a1i n\u0103m r\u00f2ng r\u00e3 \u1ea5y, trong \u0111\u00f3 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu sinh s\u1ed1ng b\u1eb1ng ch\u00ednh lao \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u00f4i tay m\u00ecnh, khi Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc c\u00e1c kinh nguy\u1ec7n truy\u1ec1n th\u1ed1ng, c\u00e1c di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c m\u00ecnh, v\u00e0 nh\u1eadn bi\u1ebft \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a cha \u00f4ng, cho t\u1edbi khi Ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m cho \u0111\u1ee9c tin \u1ea5y sinh hoa tr\u00e1i trong m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m Gi\u00e1ng Sinh v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt Nadar\u00e9t, t\u1ecfa ra v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh! Ch\u00ednh m\u1ea7u nhi\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u00e3 cu\u1ed1n h\u00fat Phanxic\u00f4 Assisi, T\u00ear\u00easa H\u00e0i \u0110\u1ed3ng Gi\u00easu v\u00e0 Charles de Foucauld, v\u00e0 v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u1ed5 \u0111\u1ea7y hy v\u1ecdng v\u00e0 ni\u1ec1m vui cho c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh Kit\u00f4 h\u1eefu.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"66\">\n<li>\u201cGiao \u01b0\u1edbc y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 trung th\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng b\u1edfi Th\u00e1nh Gia Nadar\u00e9t soi s\u00e1ng cho nguy\u00ean t\u1eafc gi\u00fap \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 gi\u00fap gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u t\u1ed1t h\u01a1n v\u1edbi nh\u1eefng th\u0103ng tr\u1ea7m c\u1ee7a cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u00e0 c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed. Tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng n\u00e0y, m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng y\u1ebfu k\u00e9m, c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u00e1nh s\u00e1ng trong \u0111\u00eam t\u1ed1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. \u2018Nadar\u00e9t d\u1ea1y ch\u00fang ta \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a n\u00f3, v\u1ebb \u0111\u1eb9p \u0111\u01a1n s\u01a1 v\u00e0 gi\u1ea3n d\u1ecb c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1eb7c t\u00ednh th\u00e1nh thi\u00eang v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1ee7a n\u00f3. \u01af\u1edbc g\u00ec n\u00f3 d\u1ea1y ta nh\u1eadn hi\u1ec3u tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e0o t\u1ea1o c\u1ee7a n\u00f3 ng\u1ecdt ng\u00e0o v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 thay th\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, nh\u1eadn hi\u1ec3u vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 t\u00ednh n\u1ec1n t\u1ea3ng v\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o\u2019 (Phaol\u00f4 VI, <em>Di\u1ec5n t\u1eeb t\u1ea1i Nadar\u00e9t<\/em>, 5.1.1964)\u201d.<a href=\"#_ftn58\" name=\"_ftnref58\">[58]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">GIA \u0110\u00ccNH TRONG<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00c1C V\u0102N KI\u1ec6N C\u1ee6A GI\u00c1O H\u1ed8I<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"67\">\n<li>C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II, trong Hi\u1ebfn ch\u1ebf M\u1ee5c v\u1ee5 <em>Gaudium et Spes<\/em>, b\u00e0y t\u1ecf \u01b0u t\u01b0 v\u1ec1 s\u1ef1 \u201cth\u0103ng ti\u1ebfn ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh (x. c\u00e1c s\u1ed1 47-52)\u201d. Hi\u1ebfn ch\u1ebf n\u00e0y \u201c\u0111\u1ecbnh ngh\u0129a h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau (x. 48), \u0111\u1eb7t t\u00ecnh y\u00eau \u1edf trung t\u00e2m gia \u0111\u00ecnh\u2026 \u2018T\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c gi\u1eefa v\u1ee3 v\u00e0 ch\u1ed3ng (49) g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau, bao g\u1ed3m v\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp nh\u1eefng chi\u1ec1u k\u00edch t\u00ednh d\u1ee5c v\u00e0 t\u00ecnh c\u1ea3m, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (x. 48-49)\u201d. V\u0103n ki\u1ec7n n\u00e0y c\u1ee7a C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng c\u0169ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u201cvi\u1ec7c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u1eafm r\u1ec5 trong \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u2018\u0111\u00edch th\u00e2n hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u1edbi \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng Kit\u00f4 h\u1eefu trong B\u00ed t\u00edch H\u00f4n ph\u1ed1i\u2019 (48) v\u00e0 v\u1eabn \u1edf l\u1ea1i v\u1edbi h\u1ecd. Trong cu\u1ed9c nh\u1eadp th\u1ec3, Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea3m nh\u1eadn t\u00ecnh y\u00eau nh\u00e2n lo\u1ea1i, thanh luy\u1ec7n n\u00f3 v\u00e0 \u0111em n\u00f3 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 vi\u00ean m\u00e3n. Nh\u1edd Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, Ng\u01b0\u1eddi trao cho \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng t\u00ecnh y\u00eau \u1ea5y, l\u00e0m th\u1ea5m nhu\u1ea7n m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1ecd b\u1eb1ng \u0111\u1ee9c tin, \u0111\u1ee9c c\u1eady v\u00e0 \u0111\u1ee9c \u00e1i. Nh\u1edd \u0111\u00f3, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh hi\u1ebfn, v\u00e0 nh\u1edd m\u1ed9t \u00e2n s\u1ee7ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng Th\u00e2n M\u00ecnh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 l\u00e0m n\u00ean H\u1ed9i Th\u00e1nh t\u1ea1i gia (x. <em>Lumen Gentium<\/em>, 11), \u0111\u1ec3 cho Gi\u00e1o H\u1ed9i, n\u1ebfu mu\u1ed1n hi\u1ec3u bi\u1ebft \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh, s\u1ebd h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn gia \u0111\u00ecnh Kit\u00f4 h\u1eefu, l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ef1c ti\u1ec5n\u201d.<a href=\"#_ftn59\" name=\"_ftnref59\">[59]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"68\">\n<li>\u201cCh\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Phaol\u00f4 VI, ngay sau C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II, \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00eam gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u1edbi Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em>, ng\u00e0i ch\u1ec9 ra m\u1ed1i g\u1eafn k\u1ebft n\u1ed9i t\u1ea1i gi\u1eefa t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n: \u2018T\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 \u00fd th\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 c\u00e1c ngh\u0129a v\u1ee5 c\u1ee7a m\u00ecnh trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u00e0y nay ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 l\u00fd \u0111\u1ec3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1ea5t nhi\u1ec1u, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u \u0111\u00fang\u2026 Vi\u1ec7c th\u1ef1c thi vai tr\u00f2 l\u00e0m cha m\u1eb9 c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u00f2i h\u1ecfi r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng v\u00e0 v\u1ee3, gi\u1eef m\u1ed9t th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u00fang \u0111\u1eafn c\u00e1c m\u1ed1i \u01b0u ti\u00ean, ph\u1ea3i nh\u1eadn ra c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh v\u00e0 v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i con ng\u01b0\u1eddi\u2019 (s\u1ed1 10). Trong T\u00f4ng hu\u1ea5n <em>Evangelii Nuntiandi<\/em>, \u0110\u1ee9c Phaol\u00f4 VI \u0111\u00e3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i\u201d.<a href=\"#_ftn60\" name=\"_ftnref60\">[60]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"69\">\n<li>\u201cTh\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II d\u00e0nh quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t cho gia \u0111\u00ecnh trong nh\u1eefng b\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a ng\u00e0i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau nh\u00e2n lo\u1ea1i, trong Th\u01b0 c\u1ee7a ng\u00e0i g\u1eedi c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, <em>Gratissimam Sane<\/em>, v\u00e0 nh\u1ea5t l\u00e0 trong T\u00f4ng hu\u1ea5n <em>Familiaris Consortio<\/em>. Trong nh\u1eefng v\u0103n ki\u1ec7n n\u00e0y, v\u1ecb Gi\u00e1o ho\u00e0ng \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 \u2018con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i\u2019. Ng\u00e0i c\u0169ng \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t t\u1ea7m nh\u00ecn chung v\u1ec1 \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 n\u1eef, \u0111\u00f3 l\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 ng\u00e0i \u0111\u1ec1 ra nh\u1eefng h\u01b0\u1edbng d\u1eabn c\u0103n b\u1ea3n cho s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c m\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ed1i v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh, c\u0169ng nh\u01b0 cho vai tr\u00f2 c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh trong x\u00e3 h\u1ed9i. C\u00e1ch ri\u00eang, khi n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng (x. s\u1ed1 13), ng\u00e0i m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1ch m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng, trong t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau, nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00e0 t\u1eb7ng b\u1edfi Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 ti\u1ebfng g\u1ecdi n\u00ean th\u00e1nh d\u00e0nh cho m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn61\" name=\"_ftnref61\">[61]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"70\">\n<li>\u201cGi\u00e1o ho\u00e0ng B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI, trong Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Deus Caritas Est<\/em>, \u0111\u00e3 tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nam n\u1eef, v\u1ed1n ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ch\u1ecbu \u0111\u00f3ng \u0111inh (x. s\u1ed1 2). Ng\u00e0i nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u2018h\u00f4n nh\u00e2n, d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau d\u1ee9t kho\u00e1t v\u00e0 \u0111\u1ed9c h\u1eefu, tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 d\u00e2n Ng\u00e0i, v\u00e0 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i. Cung c\u00e1ch y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa tr\u1edf th\u00e0nh th\u01b0\u1edbc \u0111o cho t\u00ecnh y\u00eau nh\u00e2n lo\u1ea1i\u2019 (11). H\u01a1n n\u1eefa, trong Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Caritas in Veritate<\/em>, ng\u00e0i n\u00eau b\u1eadt t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong x\u00e3 h\u1ed9i (x. 44), n\u01a1i m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 ch\u00fang ta h\u1ecdc kinh nghi\u1ec7m v\u1ec1 thi\u1ec7n \u00edch chung\u201d.<a href=\"#_ftn62\" name=\"_ftnref62\">[62]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00cd T\u00cdCH H\u00d4N PH\u1ed0I<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"71\">\n<li>\u201cTh\u00e1nh Kinh v\u00e0 Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng trao cho ch\u00fang ta n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u1ec3 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i v\u1edbi nh\u1eefng n\u00e9t c\u1ee7a m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh. Gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng l\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c ng\u00f4i v\u1ecb. Khi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ch\u1ecbu Ph\u00e9p R\u1eeda, ti\u1ebfng Ch\u00faa Cha vang l\u00ean, g\u1ecdi \u0110\u1ee9c Gi\u00easu l\u00e0 Con y\u00eau d\u1ea5u, v\u00e0 trong t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n (x. Mc 1,10-11). \u0110\u1ee9c Gi\u00easu, \u0110\u1ea5ng h\u00f2a gi\u1ea3i m\u1ecdi s\u1ef1 n\u01a1i ch\u00ednh Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u00e3 c\u1ee9u chu\u1ed9c ch\u00fang ta kh\u1ecfi t\u1ed9i l\u1ed7i, kh\u00f4ng ch\u1ec9 tr\u1ea3 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh v\u1ec1 d\u1ea1ng th\u1ee9c nguy\u00ean th\u1ee7y c\u1ee7a n\u00f3, m\u00e0 c\u00f2n n\u00e2ng h\u00f4n nh\u00e2n l\u00ean th\u00e0nh d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u00ed t\u00edch c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi d\u00e0nh cho Gi\u00e1o H\u1ed9i (x. Mt 19,1-12; Mc 10,1-12; Ep 5,21-32). Trong gia \u0111\u00ecnh nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c qui t\u1ee5 b\u1edfi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u201ch\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 s\u1ef1 gi\u1ed1ng v\u1edbi\u201d Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i Ch\u00ed Th\u00e1nh (x. St 1,26) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ee5c h\u1ed3i, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ecdi t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c tu\u00f4n tr\u00e0n ra. Xuy\u00ean qua Gi\u00e1o H\u1ed9i, h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3n nh\u1eadn \u00e2n s\u1ee7ng Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n t\u1eeb \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u1ec3 l\u00e0m ch\u1ee9ng cho Tin M\u1eebng v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d.<a href=\"#_ftn63\" name=\"_ftnref63\">[63]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"72\">\n<li>B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t qui \u01b0\u1edbc x\u00e3 h\u1ed9i, m\u1ed9t nghi th\u1ee9c tr\u1ed1ng r\u1ed7ng, hay duy ch\u1ec9 l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u b\u00ean ngo\u00e0i c\u1ee7a m\u1ed9t cam k\u1ebft. B\u00ed t\u00edch n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u00e1nh h\u00f3a v\u00e0 \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00ec \u201cvi\u1ec7c h\u1ecd thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n t\u1ea3 th\u1ef1c s\u1ef1, qua d\u1ea5u ch\u1ec9 b\u00ed t\u00edch, v\u1ec1 ch\u00ednh m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh. V\u00ec th\u1ebf \u0111\u00f4i b\u1ea1n k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u1eafc nh\u1edb th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng cho Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u00ean th\u1eadp gi\u00e1; \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhau v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi con c\u00e1i, h\u1ecd l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee9ng nh\u00e2n c\u1ee7a \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9 m\u00e0 h\u1ecd tham d\u1ef1 nh\u1edd b\u00ed t\u00edch n\u00e0y\u201d.<a href=\"#_ftn64\" name=\"_ftnref64\">[64]<\/a> H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi, x\u00e9t nh\u01b0 \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u00e1p tr\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t ti\u1ebfng g\u1ecdi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi ta v\u00e0o kinh nghi\u1ec7m t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh. V\u00ec th\u1ebf, quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u1ebft h\u00f4n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh \u01a1n g\u1ecdi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"73\">\n<li>\u201cVi\u1ec7c t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau trong B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i c\u1eafm r\u1ec5 trong \u01a1n Ph\u00e9p R\u1eeda, \u1edf \u0111\u00f3 giao \u01b0\u1edbc n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp gi\u1eefa m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, trong Gi\u00e1o H\u1ed9i. Khi \u0111\u00f3n nh\u1eadn nhau, v\u00e0 v\u1edbi \u01a1n s\u1ee7ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u00f4i b\u1ea1n h\u1ee9a v\u1edbi nhau s\u1ebd ho\u00e0n to\u00e0n t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau, trung th\u00e0nh v\u1edbi nhau v\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1edfi m\u1edf \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi. \u0110\u00f4i b\u1ea1n nh\u00ecn nh\u1eadn \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, nh\u1eefng qu\u00e0 t\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa ban cho m\u00ecnh, v\u00e0 nghi\u00eam t\u00fac cam k\u1ebft thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau, nh\u00e2n danh Thi\u00ean Ch\u00faa v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. Nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ee9c tin l\u00e0m cho h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn nh\u1eefng thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, nh\u01b0 nh\u1eefng s\u1ef1 cam k\u1ebft d\u1ea5n th\u00e2n, nh\u1eefng cam k\u1ebft m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef t\u1ed1t h\u01a1n nh\u1edd s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u1ee7a \u01a1n s\u1ee7ng b\u00ed t\u00edch\u2026 V\u00ec th\u1ebf, Gi\u00e1o H\u1ed9i nh\u00ecn \u0111\u00f4i b\u1ea1n nh\u01b0 tr\u00e1i tim c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t m\u00ecnh, \u0111\u00f4i b\u1ea1n h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn \u0110\u1ee9c Gi\u00easu\u201d.<a href=\"#_ftn65\" name=\"_ftnref65\">[65]<\/a> B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t \u201cv\u1eadt\u201d hay m\u1ed9t \u201cquy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d g\u00ec \u0111\u00f3, v\u00ec trong b\u00ed t\u00edch n\u00e0y ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u201cgi\u1edd \u0111\u00e2y g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng Kit\u00f4 h\u1eefu\u2026 Ng\u01b0\u1eddi c\u01b0 ng\u1ee5 v\u1edbi h\u1ecd, trao cho h\u1ecd s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 v\u00e1c th\u1eadp gi\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 \u0111i theo Ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ee9ng l\u00ean m\u1ed7i khi v\u1ea5p ng\u00e3, \u0111\u1ec3 tha th\u1ee9 cho nhau, v\u00e0 \u0111\u1ec3 mang l\u1ea5y g\u00e1nh n\u1eb7ng c\u1ee7a nhau\u201d.<a href=\"#_ftn66\" name=\"_ftnref66\">[66]<\/a> H\u00f4n nh\u00e2n Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 y\u00eau Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft bao trong giao \u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng \u1ea5n tr\u00ean th\u1eadp gi\u00e1, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0m cho t\u00ecnh y\u00eau \u1ea5y hi\u1ec7n di\u1ec7n trong m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng. B\u1eb1ng c\u00e1ch tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt, h\u1ecd di\u1ec5n t\u1ea3 vi\u1ec7c Con Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f3n l\u1ea5y b\u1ea3n t\u00ednh nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta. V\u00ec th\u1ebf \u201ctrong ni\u1ec1m vui c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, ngay trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u01b0\u01a1ng th\u1ebf n\u00e0y h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 cho c\u1ea3m n\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc ti\u1ec7c c\u01b0\u1edbi c\u1ee7a Chi\u00ean Con\u201d.<a href=\"#_ftn67\" name=\"_ftnref67\">[67]<\/a> M\u1eb7c d\u00f9 s\u1ef1 so s\u00e1nh lo\u1ea1i suy gi\u1eefa \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi th\u00ec \u201ckh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng\u201d,<a href=\"#_ftn68\" name=\"_ftnref68\">[68]<\/a> n\u00f3 c\u0169ng th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta n\u00e0i xin Ch\u00faa ban cho m\u1ecdi \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng d\u1ed3i d\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau th\u1ea7n linh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"74\">\n<li>S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u00ednh d\u1ee5c, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3m nghi\u1ec7m v\u1edbi \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh h\u00f3a b\u1edfi B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 l\u1edbn l\u00ean trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u00e2n s\u1ee7ng cho \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u201cm\u1ea7u nhi\u1ec7m k\u1ebft h\u1ee3p phu ph\u1ee5\u201d.<a href=\"#_ftn69\" name=\"_ftnref69\">[69]<\/a> \u00dd ngh\u0129a v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p th\u1ec3 l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong nh\u1eefng l\u1eddi \u01b0ng thu\u1eadn, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u00e0 trao hi\u1ebfn ch\u00ednh m\u00ecnh cho ng\u01b0\u1eddi kia, \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb to\u00e0n th\u1ec3 cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u1edbi nhau. Nh\u1eefng l\u1eddi \u1ea5y trao \u00fd ngh\u0129a cho m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan t\u00ednh d\u1ee5c v\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00f3ng n\u00f3 kh\u1ecfi s\u1ef1 h\u00e0m h\u1ed3. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1i qu\u00e1t h\u01a1n, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng, to\u00e0n th\u1ec3 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i quan h\u1ec7 m\u00e0 h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng v\u1edbi con c\u00e1i v\u00e0 v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh, s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn ch\u00ecm trong \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7ng c\u1ed1 b\u1edfi \u00e2n s\u1ee7ng \u1ea5y. V\u00ec B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i ph\u00e1t ngu\u1ed3n t\u1eeb cu\u1ed9c nh\u1eadp th\u1ec3 v\u00e0 t\u1eeb m\u1ea7u nhi\u1ec7m V\u01b0\u1ee3t Qua, \u1edf \u0111\u00f3 Thi\u00ean Ch\u00faa cho th\u1ea5y s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 Ng\u00e0i d\u00e0nh cho con ng\u01b0\u1eddi qua vi\u1ec7c tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi gi\u1eefa ch\u00fang ta. Kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 hay ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng n\u00e0o s\u1ebd \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c khi \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi b\u1ea5t lu\u1eadn th\u00e1ch \u0111\u1ed1 n\u00e0o xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng m\u00ecnh \u0111i. C\u1ea3 hai \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u00e1p l\u1ea1i qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 d\u1ea5n th\u00e2n, s\u00e1ng t\u1ea1o, ki\u00ean trung, v\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ed1 g\u1eafng m\u1ed7i ng\u00e0y. H\u1ecd lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea9n c\u1ea7u s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 th\u00e1nh hi\u1ebfn m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u1ecd, \u0111\u1ec3 h\u1ecd c\u1ea3m nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Ng\u00e0i trong m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u1edbi m\u00e0 h\u1ecd g\u1eb7p.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"75\">\n<li>Trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Gi\u00e1o H\u1ed9i La tinh, c\u00e1c th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i l\u00e0 ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef \u0111ang k\u1ebft h\u00f4n;<a href=\"#_ftn70\" name=\"_ftnref70\">[70]<\/a> qua vi\u1ec7c b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn v\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1ee5 th\u1ec3, h\u1ecd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng l\u1edbn lao. S\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p th\u00e2n x\u00e1c l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh nh\u1edd \u0111\u00f3 h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean \u201cm\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt\u201d. Nh\u1edd s\u1ef1 th\u00e1nh hi\u1ebfn trong Ph\u00e9p R\u1eeda, h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c trao kh\u1ea3 n\u0103ng b\u01b0\u1edbc v\u00e0o h\u00f4n nh\u00e2n trong t\u01b0 c\u00e1ch nh\u1eefng th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a Ch\u00faa, v\u00e0 do \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. V\u00ec th\u1ebf, khi \u0111\u00f4i b\u1ea1n ngo\u00e0i Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e3nh Ph\u00e9p R\u1eeda, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u1eb7p l\u1ea1i nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ee9a k\u1ebft h\u00f4n; ch\u1ec9 c\u1ea7n h\u1ecd \u0111\u1eebng lo\u1ea1i b\u1ecf c\u00e1c l\u1eddi h\u1ee9a \u1ea5y, v\u00ec do vi\u1ec7c l\u00e3nh Ph\u00e9p R\u1eeda, s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean b\u00ed t\u00edch m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng. Gi\u00e1o Lu\u1eadt c\u0169ng nh\u00ecn nh\u1eadn t\u00ednh h\u1eefu hi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean ch\u1ee9c th\u00e1nh.<a href=\"#_ftn71\" name=\"_ftnref71\">[71]<\/a> Tr\u1eadt t\u1ef1 t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5m \u0111\u1eabm \u01a1n c\u1ee9u chu\u1ed9c c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u1ebfn n\u1ed7i \u201cm\u1ed9t kh\u1ebf \u01b0\u1edbc h\u00f4n nh\u00e2n h\u1eefu hi\u1ec7u kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nh\u1eadn Ph\u00e9p R\u1eeda n\u1ebfu kh\u1ebf \u01b0\u1edbc \u1ea5y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t b\u00ed t\u00edch\u201d.<a href=\"#_ftn72\" name=\"_ftnref72\">[72]<\/a> Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f2i h\u1ecfi r\u1eb1ng l\u1ec5 c\u01b0\u1edbi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eed h\u00e0nh c\u00f4ng khai, v\u1edbi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng, v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00e1c n\u1eefa v\u1ed1n thay \u0111\u1ed5i qua th\u1eddi gian, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0m s\u00fat gi\u1ea3m s\u1ef1 th\u1eadt r\u1eb1ng ch\u00ednh \u0111\u00f4i b\u1ea1n k\u1ebft h\u00f4n l\u00e0 nh\u1eefng th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a b\u00ed t\u00edch. N\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u00ednh c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1edfi ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, t\u1ef1 n\u00f3 s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn n\u00e0y thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed1i d\u00e2y b\u00ed t\u00edch. V\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp nh\u01b0 th\u1ebf, v\u1eabn c\u1ea7n ph\u1ea3i suy t\u01b0 th\u00eam v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong nghi th\u1ee9c h\u00f4n ph\u1ed1i; \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n r\u00f5 r\u00e0ng trong c\u00e1c Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng v\u1edbi t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c ch\u00fac ph\u00fac cho \u0111\u00f4i b\u1ea1n nh\u01b0 d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a \u00e2n hu\u1ec7 Th\u00e1nh Th\u1ea7n.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u1ea0T GI\u1ed0NG C\u1ee6A L\u1edcI V\u00c0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">NH\u1eeeNG HO\u00c0N C\u1ea2NH B\u1ea4T TO\u00c0N<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"76\">\n<li>\u201cTin M\u1eebng v\u1ec1 gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng nh\u1eefng h\u1ea1t gi\u1ed1ng v\u1eabn c\u00f2n \u0111ang \u0111\u1ee3i ph\u00e1t tri\u1ec3n, v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u01a1 s\u1edf cho vi\u1ec7c ch\u0103m s\u00f3c nh\u1eefng c\u00e2y \u0111ang h\u00e9o r\u1ee7 m\u00e0 ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eedng d\u01b0ng.\u201d<a href=\"#_ftn73\" name=\"_ftnref73\">[73]<\/a> Nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean \u00e2n ban c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 trong b\u00ed t\u00edch, \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u201cc\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn b\u1ec1n b\u1ec9 ti\u1ebfn t\u1edbi, \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 n\u1eafm hi\u1ec3u s\u00e2u xa h\u01a1n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 h\u1ed9i nh\u1eadp \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 h\u01a1n m\u1ea7u nhi\u1ec7m n\u00e0y trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn74\" name=\"_ftnref74\">[74]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"77\">\n<li>D\u1ef1a v\u00e0o gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh r\u1eb1ng m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o d\u1ef1ng nh\u1edd \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 cho \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 (x. Cl 1,16), c\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201ctr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee9u chu\u1ed9c soi s\u00e1ng v\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh tr\u1eadt t\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o. V\u00ec th\u1ebf, h\u00f4n nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn hi\u1ec3u \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 trong \u00e1nh s\u00e1ng s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ee7a n\u00f3 trong B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i: ch\u1ec9 b\u1eb1ng c\u00e1ch chi\u00eam ng\u1eafm \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn hi\u1ec3u bi\u1ebft s\u1ef1 th\u1eadt s\u00e2u xa nh\u1ea5t v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan nh\u00e2n lo\u1ea1i. \u2018Ch\u1ec9 trong m\u1ea7u nhi\u1ec7m L\u1eddi Nh\u1eadp Th\u1ec3 m\u1ea7u nhi\u1ec7m con ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c soi s\u00e1ng\u2026 Qua m\u1ea1c kh\u1ea3i m\u1ea7u nhi\u1ec7m c\u1ee7a Ch\u00faa Cha v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, A\u0111am m\u1edbi, cho con ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 l\u00e0m cho \u01a1n g\u1ecdi n\u1ec1n t\u1ea3ng nh\u1ea5t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi n\u00ean r\u00f5 r\u00e0ng\u2019 (<em>Gaudium et Spes<\/em>, 22). Th\u1eadt r\u1ea5t h\u1eefu \u00edch vi\u1ec7c nh\u1eadn hi\u1ec3u thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng qua ch\u00eca kh\u00f3a qui Kit\u00f4 (<em>bonum coniugum<\/em>)\u201d,<a href=\"#_ftn75\" name=\"_ftnref75\">[75]<\/a> nh\u1eefng thi\u1ec7n \u00edch \u1ea5y bao g\u1ed3m s\u1ef1 hi\u1ec7p nh\u1ea5t, s\u1ef1 m\u1edf ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng, l\u00f2ng chung th\u1ee7y, t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly, v\u00e0 \u2013 trong h\u00f4n nh\u00e2n Kit\u00f4 gi\u00e1o \u2013 s\u1ef1 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 nhau tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn t\u00ecnh th\u00e2n h\u1eefu tr\u1ecdn v\u1eb9n v\u1edbi Ch\u00faa. \u201cVi\u1ec7c ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a \u2018c\u00e1c h\u1ea1t gi\u1ed1ng L\u1eddi\u2019 trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c (x. <em>Ad Gentes<\/em> 11) c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho th\u1ef1c t\u1ea1i h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. B\u00ean c\u1ea1nh h\u00f4n nh\u00e2n t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u00edch th\u1ef1c, c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00edch c\u1ef1c c\u0169ng t\u1ed3n t\u1ea1i trong nh\u1eefng d\u1ea1ng h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p th\u1ea5y trong c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c\u201d,<a href=\"#_ftn76\" name=\"_ftnref76\">[76]<\/a> d\u00f9 cho \u0111\u00f4i khi ch\u1ec9 th\u1ea5y r\u1ea5t m\u1edd nh\u1ea1t. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 m\u1ea1nh d\u1ea1n n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cb\u1ea5t c\u1ee9 ai mu\u1ed1n \u0111em l\u1ea1i cho th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 con c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ea1y bi\u1ebft vui th\u00edch m\u1ecdi h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u1eafm th\u1eafng v\u01b0\u1ee3t s\u1ef1 d\u1eef \u2013 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Th\u00e1nh Th\u1ea7n \u0111ang s\u1ed1ng ho\u1ea1t v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u2013 th\u00ec s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n v\u00e0 s\u1ef1 tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Cho d\u1eabu h\u1ecd thu\u1ed9c d\u00e2n t\u1ed9c, t\u00f4n gi\u00e1o hay v\u00f9ng mi\u1ec1n n\u00e0o \u0111i n\u1eefa!\u201d<a href=\"#_ftn77\" name=\"_ftnref77\">[77]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"78\">\n<li>\u201c\u00c1nh s\u00e1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 chi\u1ebfu soi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi (x. Ga 1,9; <em>Gaudium et Spes<\/em>, 22). Vi\u1ec7c nh\u00ecn m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 s\u1ebd g\u1ee3i c\u1ea3m h\u1ee9ng cho Gi\u00e1o H\u1ed9i trong vi\u1ec7c ch\u0103m s\u00f3c m\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu \u0111ang s\u1ed1ng v\u1edbi nhau, hay ch\u1ec9 k\u1ebft h\u00f4n d\u00e2n s\u1ef1, hay \u0111\u00e3 ly d\u1ecb v\u00e0 t\u00e1i h\u00f4n. \u0110i theo khoa s\u01b0 ph\u1ea1m th\u1ea7n linh n\u00e0y, Gi\u00e1o H\u1ed9i \u00e2n c\u1ea7n h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ai tham d\u1ef1 v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh trong m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o: Gi\u00e1o H\u1ed9i t\u00ecm ki\u1ebfm \u01a1n ho\u00e1n c\u1ea3i cho h\u1ecd; Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, \u00e2n c\u1ea7n ch\u0103m s\u00f3c l\u1eabn nhau v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u01a1i h\u1ecd s\u1ed1ng v\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c\u2026 Khi m\u1ed9t \u0111\u00f4i b\u1ea1n trong m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u0111\u00e1ng ghi nh\u1eadn xuy\u00ean qua m\u1ed9t m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c c\u00f4ng khai \u2013 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi t\u00ecnh c\u1ea3m s\u00e2u xa, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ed1i v\u1edbi con c\u00e1i v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c th\u1eed th\u00e1ch \u2013 th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi nh\u01b0 m\u1ed9t c\u01a1 h\u1ed9i, \u0111\u1ec3 n\u1ebfu c\u00f3 th\u1ec3, d\u1eabn h\u1ecd t\u1edbi vi\u1ec7c c\u1eed h\u00e0nh B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i\u201d.<a href=\"#_ftn78\" name=\"_ftnref78\">[78]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"79\">\n<li>\u201cKhi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh b\u1ecb th\u01b0\u01a1ng t\u00edch, lu\u00f4n lu\u00f4n c\u1ea7n ph\u1ea3i nh\u1edb l\u1ea1i nguy\u00ean t\u1eafc chung n\u00e0y: \u2018C\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed ph\u1ea3i bi\u1ebft r\u1eb1ng, v\u00ec s\u1ef1 th\u1eadt, h\u1ecd bu\u1ed9c ph\u1ea3i c\u1ea9n th\u1eadn ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh\u2019 (<em>Familiaris Consortio<\/em>, 84). M\u1ee9c tr\u00e1ch nhi\u1ec7m kh\u00f4ng ngang nhau trong m\u1ecdi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0m h\u1ea1n ch\u1ebf kh\u1ea3 n\u0103ng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. V\u00ec th\u1ebf, trong khi n\u00eau r\u00f5 r\u00e0ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eed ph\u1ea3i tr\u00e1nh nh\u1eefng ph\u00e1n \u0111o\u00e1n kh\u00f4ng x\u00e9t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a c\u00e1c ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c nhau, v\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i c\u1ea7n l\u01b0u t\u00e2m \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u1ed5 m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang ch\u1ecbu do t\u00ecnh tr\u1ea1ng c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn79\" name=\"_ftnref79\">[79]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">TH\u00d4NG TRUY\u1ec0N S\u1ef0 S\u1ed0NG<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00c0 NU\u00d4I D\u1ea0Y CON C\u00c1I<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"80\">\n<li>H\u00f4n nh\u00e2n tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t \u201cli\u00ean k\u1ebft m\u1eadt thi\u1ebft c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau\u201d<a href=\"#_ftn80\" name=\"_ftnref80\">[80]<\/a> v\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ec7n \u00edch cho ch\u00ednh \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng,<a href=\"#_ftn81\" name=\"_ftnref81\">[81]<\/a> trong khi t\u00ednh d\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cs\u1eafp x\u1ebfp cho t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef\u201d.<a href=\"#_ftn82\" name=\"_ftnref82\">[82]<\/a> Theo \u0111\u00f3 th\u00ec \u201cnh\u1eefng v\u1ee3 ch\u1ed3ng m\u00e0 Thi\u00ean Ch\u00faa kh\u00f4ng ban con c\u00e1i v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng phu ph\u1ee5 \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a, x\u00e9t c\u1ea3 v\u1ec1 nh\u00e2n b\u1ea3n l\u1eabn Kit\u00f4 gi\u00e1o\u201d.<a href=\"#_ftn83\" name=\"_ftnref83\">[83]<\/a> Tuy nhi\u00ean, m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u201ct\u1ef1 b\u1ea3n t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp \u0111\u1ec3 sinh s\u1ea3n.<a href=\"#_ftn84\" name=\"_ftnref84\">[84]<\/a> \u0110\u1ee9a con \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i nh\u01b0 th\u1ec3 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00ednh th\u00eam v\u00e0o t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng, nh\u01b0ng \u0111\u1ee9a con ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb ch\u00ednh trung t\u00e2m c\u1ee7a vi\u1ec7c trao hi\u1ebfn cho nhau, nh\u01b0 hoa tr\u00e1i v\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh c\u1ee7a vi\u1ec7c trao hi\u1ebfn \u1ea5y\u201d.<a href=\"#_ftn85\" name=\"_ftnref85\">[85]<\/a> \u0110\u1ee9a con kh\u00f4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf cu\u1ed1i m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh, nh\u01b0ng hi\u1ec7n di\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 n\u00e9t thi\u1ebft y\u1ebfu, v\u00e0 n\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb ph\u1ee7 nh\u1eadn n\u1ebfu kh\u00f4ng mu\u1ed1n l\u00e0m m\u00e9o m\u00f3 ch\u00ednh t\u00ecnh y\u00eau \u1ea5y. Ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u, t\u00ecnh y\u00eau t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc m\u1ecdi s\u1ee9c \u00e9p \u0111\u00f3ng k\u00edn v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh; n\u00f3 m\u1edf ra cho kh\u1ea3 n\u0103ng sinh hoa tr\u00e1i c\u00f3 s\u1ee9c th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00ecnh y\u00eau v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 ch\u00ednh n\u00f3. V\u00ec th\u1ebf kh\u00f4ng m\u1ed9t h\u00e0nh vi giao h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y,<a href=\"#_ftn86\" name=\"_ftnref86\">[86]<\/a> ngay c\u1ea3 d\u00f9, v\u00ec nhi\u1ec1u l\u00fd do, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng lu\u00f4n lu\u00f4n th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111em l\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"81\">\n<li>\u0110\u1ee9a con x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra t\u1eeb t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i b\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u00e0o kh\u00e1c, v\u00ec \u201c\u0111\u1ee9a con kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f3n n\u1ee3 tr\u1ea3 cho ng\u01b0\u1eddi ta, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng\u201d,<a href=\"#_ftn87\" name=\"_ftnref87\">[87]<\/a> \u0111\u1ee9a con l\u00e0 \u201choa tr\u00e1i c\u1ee7a h\u00e0nh vi chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 gi\u1eefa cha m\u1eb9\u201d.<a href=\"#_ftn88\" name=\"_ftnref88\">[88]<\/a> \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadt, b\u1edfi v\u00ec \u201ctheo tr\u1eadt t\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o, t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 gi\u1eefa m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef, v\u00e0 s\u1ef1 th\u00f4ng truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng, hai th\u1ef1c t\u1ea1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafp x\u1ebfp cho nhau (x. St 1,27-28). V\u00ec th\u1ebf \u0110\u1ea5ng S\u00e1ng T\u1ea1o \u0111\u00e3 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef tham d\u1ef1 v\u00e0o c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m cho h\u1ecd th\u00e0nh nh\u1eefng d\u1ee5ng c\u1ee5 di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u1ee7y th\u00e1c cho h\u1ecd tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi xuy\u00ean qua vi\u1ec7c th\u00f4ng truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn89\" name=\"_ftnref89\">[89]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"82\">\n<li>C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng \u201cs\u1ef1 lan tr\u00e0n c\u1ee7a m\u1ed9t n\u00e3o tr\u1ea1ng mu\u1ed1n gi\u1ea3m tr\u1eeb vi\u1ec7c th\u00f4ng truy\u1ec1n s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ebfn ch\u1ec9 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t \u00fd mu\u1ed1n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u00e1 nh\u00e2n hay c\u1ee7a \u0111\u00f4i b\u1ea1n, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u qu\u00e1 r\u00f5 r\u00e0ng\u201d.<a href=\"#_ftn90\" name=\"_ftnref90\">[90]<\/a> Gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i nh\u1eb1m \u201cgi\u00fap c\u00e1c v\u1ee3 ch\u1ed3ng kinh nghi\u1ec7m, m\u1ed9t c\u00e1ch tr\u1ecdn v\u1eb9n, h\u00f2a \u0111i\u1ec7u v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c, v\u1ec1 m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u1ee7a h\u1ecd, c\u0169ng nh\u01b0 v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n. Ch\u00fang ta c\u1ea7n tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi Th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em> c\u1ee7a Ch\u00e2n Ph\u01b0\u1edbc Phaol\u00f4 VI, trong \u0111\u00f3 nh\u1ea5n m\u1ea1nh s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i t\u00f4n tr\u1ecdng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb khi \u0111\u00e1nh gi\u00e1 v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111i\u1ec1u h\u00f2a sinh s\u1ea3n\u2026 Vi\u1ec7c ch\u1ecdn l\u1ef1a con nu\u00f4i c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 hoa tr\u00e1i v\u1ed1n l\u00e0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u201d.<a href=\"#_ftn91\" name=\"_ftnref91\">[91]<\/a> V\u1edbi l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, Gi\u00e1o H\u1ed9i \u201c\u1ee7ng h\u1ed9 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh \u0111\u00f3n nh\u1eadn, nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 bao b\u1ecdc b\u1eb1ng t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng nh\u1eefng con c\u00e1i b\u1ecb c\u00e1c khuy\u1ebft t\u1eadt kh\u00e1c nhau\u201d.<a href=\"#_ftn92\" name=\"_ftnref92\">[92]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"83\">\n<li>\u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i th\u1ea5y th\u1eadt kh\u1ea9n thi\u1ebft ph\u1ea3i tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng n\u1ebfu gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 cung th\u00e1nh c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng, l\u00e0 n\u01a1i m\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c thai ngh\u00e9n v\u00e0 ch\u0103m s\u00f3c, th\u00ec qu\u1ea3 l\u00e0 m\u00e2u thu\u1eabn kh\u1ee7ng khi\u1ebfp khi n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf v\u00e0 h\u1ee7y di\u1ec7t. Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi cao c\u1ea3 bi\u1ebft bao, v\u00e0 quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t tr\u1ebb th\u01a1 v\u00f4 t\u1ed9i l\u1edbn l\u00ean trong cung l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9 l\u00e0 quy\u1ec1n b\u1ea5t kh\u1ea3 nh\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 vi\u1ec7n l\u1ebd r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 quy\u1ec1n tr\u00ean th\u00e2n th\u1ec3 m\u00ecnh \u0111\u1ec3 bi\u1ec7n minh cho quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u1ea5m d\u1ee9t s\u1ef1 s\u1ed1ng \u1ea5y, v\u1ed1n l\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh n\u01a1i ch\u00ednh n\u00f3, v\u00e0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb xem nh\u01b0 \u201ct\u00e0i s\u1ea3n\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Gia \u0111\u00ecnh b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ecdi giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3, k\u1ec3 c\u1ea3 giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng. Do \u0111\u00f3, \u201cnh\u1eefng ai l\u00e0m vi\u1ec7c trong c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf y t\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafc nh\u1edb v\u1ec1 b\u1ed5n ph\u1eadn lu\u00e2n l\u00fd ph\u1ea3i bi\u1ebft ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i theo l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m. C\u0169ng v\u1eady, Gi\u00e1o H\u1ed9i kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ea3m th\u1ea5y c\u1ea7n ph\u1ea3i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebft t\u1ef1 nhi\u00ean, kh\u00f4ng ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 can thi\u1ec7p th\u00f4 b\u1ea1o v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft \u00eam d\u1ecbu (euthanasia)\u201d, m\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i c\u00f2n \u201cm\u1ea1nh m\u1ebd ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u00e1n t\u1eed h\u00ecnh\u201d n\u1eefa.<a href=\"#_ftn93\" name=\"_ftnref93\">[93]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"84\">\n<li>C\u00e1c Ngh\u1ecb Ph\u1ee5 Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng c\u0169ng mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u201cm\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 n\u1ec1n t\u1ea3ng m\u00e0 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh h\u00f4m nay ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t, \u0111\u00f3 h\u1eb3n l\u00e0 vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u1ea1y con c\u00e1i, vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 ph\u1ee9c t\u1ea1p h\u01a1n n\u1eefa do th\u1ef1c t\u1ebf v\u0103n h\u00f3a th\u1eddi nay v\u00e0 do \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng\u201d.<a href=\"#_ftn94\" name=\"_ftnref94\">[94]<\/a> \u201cGi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t vai tr\u00f2 \u0111\u1ea7y \u00fd ngh\u0129a trong vi\u1ec7c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c khai t\u00e2m Kit\u00f4 gi\u00e1o, xuy\u00ean qua c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp\u201d.<a href=\"#_ftn95\" name=\"_ftnref95\">[95]<\/a> \u0110\u1ed3ng th\u1eddi t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y th\u1eadt quan tr\u1ecdng vi\u1ec7c l\u1eb7p l\u1ea1i r\u1eb1ng to\u00e0n b\u1ed9 vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i l\u00e0 m\u1ed9t \u201cb\u1ed5n ph\u1eadn h\u1ec7 tr\u1ecdng nh\u1ea5t\u201d v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 m\u1ed9t \u201cquy\u1ec1n b\u1eadc nh\u1ea5t\u201d c\u1ee7a cha m\u1eb9.<a href=\"#_ftn96\" name=\"_ftnref96\">[96]<\/a> \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng t\u00e1c hay m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng, nh\u01b0ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n thi\u1ebft y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 nh\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 cha m\u1eb9 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 t\u01b0\u1edbc n\u00f3 kh\u1ecfi cha m\u1eb9. Nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc cung \u1ee9ng c\u00e1c ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ed5 tr\u1ee3, h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c cha m\u1eb9 trong vai tr\u00f2 kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn n\u00e0y c\u1ee7a h\u1ecd; cha m\u1eb9 gi\u1eef quy\u1ec1n t\u1ef1 do ch\u1ecdn l\u1ef1a lo\u1ea1i gi\u00e1o d\u1ee5c \u2013 c\u00f3 ph\u1ea9m ch\u1ea5t t\u1ed1t v\u00e0 ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u2013 m\u00e0 h\u1ecd mu\u1ed1n trao cho con c\u00e1i m\u00ecnh, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a h\u1ecd. Tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc kh\u00f4ng thay th\u1ebf cha m\u1eb9, nh\u01b0ng ch\u1ec9 b\u1ed5 sung th\u00f4i. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nguy\u00ean t\u1eafc c\u0103n b\u1ea3n: \u201ct\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh gi\u00e1o d\u1ee5c ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 thi h\u00e0nh tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u00e2n danh c\u00e1c ph\u1ee5 huynh, v\u1edbi s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn c\u1ee7a ph\u1ee5 huynh v\u00e0, trong m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00e0o \u0111\u00f3, v\u1edbi s\u1ef1 \u1ee7y quy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c ph\u1ee5 huynh\u201d.<a href=\"#_ftn97\" name=\"_ftnref97\">[97]<\/a> Th\u1ebf nh\u01b0ng, \u201cm\u1ed9t k\u1ebd n\u1ee9t \u0111\u00e3 l\u1ed9 ra gi\u1eefa gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i, gi\u1eefa gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng; kh\u1ebf \u01b0\u1edbc gi\u00e1o d\u1ee5c ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e1 v\u1ee1, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft c\u00f3 t\u00ednh gi\u00e1o d\u1ee5c gi\u1eefa x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh \u0111ang l\u00e2m v\u00e0o kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng\u201d.<a href=\"#_ftn98\" name=\"_ftnref98\">[98]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"85\">\n<li>Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 xuy\u00ean qua nh\u1eefng s\u00e1ng ki\u1ebfn m\u1ee5c v\u1ee5 th\u00edch h\u1ee3p, h\u1ed7 tr\u1ee3 h\u1ecd trong vi\u1ec7c chu to\u00e0n s\u1ee9 m\u1ea1ng gi\u00e1o d\u1ee5c c\u1ee7a h\u1ecd. Gi\u00e1o H\u1ed9i ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u00fap c\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 tr\u00e2n tr\u1ecdng vai tr\u00f2 ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng v\u1edbi vi\u1ec7c l\u00e3nh B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i, h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng th\u1eeba t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a c\u00f4ng cu\u1ed9c gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i m\u00ecnh. Trong vi\u1ec7c gi\u00e1o d\u1ee5c con c\u00e1i, h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng Gi\u00e1o H\u1ed9i,<a href=\"#_ftn99\" name=\"_ftnref99\">[99]<\/a> v\u00e0 khi l\u00e0m th\u1ebf, h\u1ecd ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi do Thi\u00ean Ch\u00faa ban.<a href=\"#_ftn100\" name=\"_ftnref100\">[100]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">GIA \u0110\u00ccNH V\u00c0 GI\u00c1O H\u1ed8I<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"86\">\n<li>\u201cV\u1edbi ni\u1ec1m vui b\u00ean trong v\u00e0 ni\u1ec1m an \u1ee7i th\u00e2m s\u00e2u, Gi\u00e1o H\u1ed9i h\u01b0\u1edbng nh\u00ecn \u0111\u1ebfn c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ki\u00ean trung v\u1edbi c\u00e1c gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Tin M\u1eebng, kh\u00edch l\u1ec7 h\u1ecd v\u00e0 c\u00e1m \u01a1n h\u1ecd v\u1ec1 ch\u1ee9ng t\u1eeb m\u00e0 h\u1ecd trao. V\u00ec h\u1ecd l\u00e0m ch\u1ee9ng, m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u00e1ng tin, v\u1ec1 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n trong \u0111\u1eb7c t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly v\u00e0 chung th\u1ee7y. Trong gia \u0111\u00ecnh, \u2018v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i t\u1ea1i gia\u2019 (<em>Lumen Gentium<\/em>, 11), c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n \u0111i v\u00e0o m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u1ec1 m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng gi\u1eefa c\u00e1c nh\u00e2n v\u1ecb m\u00e0, nh\u1edd \u00e2n s\u1ee7ng, v\u1ed1n c\u00f3 s\u1ee9c ph\u1ea3n \u1ea3nh ch\u00ednh m\u1ea7u nhi\u1ec7m Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i. \u2018\u1ede \u0111\u00e2y ng\u01b0\u1eddi ta h\u1ecdc v\u1ec1 s\u1ef1 nh\u1eabn n\u1ea1i v\u00e0 ni\u1ec1m vui l\u00e0m vi\u1ec7c, v\u1ec1 t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7, s\u1ef1 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i tha th\u1ee9 (ngay c\u1ea3 tha th\u1ee9 h\u1ebft l\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ebfn l\u1ea7n kh\u00e1c), v\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft l\u00e0 h\u1ecdc th\u1edd ph\u01b0\u1ee3ng Thi\u00ean Ch\u00faa trong c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u00e0 hi\u1ebfn d\u00e2ng ch\u00ednh m\u00ecnh\u2019 (Gi\u00e1o l\u00fd c\u1ee7a H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng gi\u00e1o, 1657)\u201d.<a href=\"#_ftn101\" name=\"_ftnref101\">[101]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"87\">\n<li>Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00e0 m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m phong ph\u00fa b\u1edfi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c Gi\u00e1o H\u1ed9i t\u1ea1i gia \u1ea5y. \u201cV\u1edbi B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i, m\u1ecdi gia \u0111\u00ecnh th\u1ef1c s\u1ef1 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t thi\u1ec7n \u00edch cho to\u00e0n Gi\u00e1o H\u1ed9i. T\u1eeb quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, vi\u1ec7c suy t\u01b0 v\u1ec1 m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c gi\u1eefa gia \u0111\u00ecnh v\u00e0 Gi\u00e1o H\u1ed9i s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t \u00e2n ban qu\u00ed gi\u00e1 cho Gi\u00e1o H\u1ed9i trong th\u1eddi ch\u00fang ta. Gi\u00e1o H\u1ed9i r\u1ea5t t\u1ed1t cho gia \u0111\u00ecnh, v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh r\u1ea5t t\u1ed1t cho Gi\u00e1o H\u1ed9i. Vi\u1ec7c g\u00ecn gi\u1eef \u00e2n ban c\u1ee7a Ch\u00faa trong B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ed1i quan t\u00e2m kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ri\u00eang l\u1ebb, nh\u01b0ng l\u00e0 c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu\u201d.<a href=\"#_ftn102\" name=\"_ftnref102\">[102]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"88\">\n<li>Kinh nghi\u1ec7m y\u00eau th\u01b0\u01a1ng trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n s\u1ee9c m\u1ea1nh b\u1ea5t t\u1eadn cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i. \u201cC\u1ee9u c\u00e1nh k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi k\u00eau g\u1ecdi kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u00e0m sao cho t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1edbn l\u00ean v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u. Xuy\u00ean qua s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p trong t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u00f4i b\u1ea1n kinh nghi\u1ec7m v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a vai tr\u00f2 l\u00e0m cha l\u00e0m m\u1eb9, v\u00e0 h\u1ecd chia s\u1ebb nh\u1eefng k\u1ebf ho\u1ea1ch, nh\u1eefng th\u1eed th\u00e1ch, nh\u1eefng k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0 nh\u1eefng \u01b0u t\u01b0; h\u1ecd h\u1ecdc bi\u1ebft ch\u0103m s\u00f3c nhau v\u00e0 tha th\u1ee9 cho nhau. Trong t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y, h\u1ecd c\u1eed h\u00e0nh nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 nhau trong nh\u1eefng th\u1eddi kh\u1eafc kh\u00f3 kh\u0103n c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung\u2026 V\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a m\u00f3n qu\u00e0 nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00e0 h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng n\u00e0y, ni\u1ec1m vui \u0111\u1ebfn t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ef1 s\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra v\u00e0 s\u1ef1 s\u0103n s\u00f3c \u00e2n c\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ecdi th\u00e0nh vi\u00ean gia \u0111\u00ecnh \u2013 t\u1eeb th\u01a1 b\u00e9 cho \u0111\u1ebfn tu\u1ed5i gi\u00e0 \u2013 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 trong r\u1ea5t nhi\u1ec1u hoa tr\u00e1i l\u00e0m cho vi\u1ec7c \u0111\u00e1p tr\u1ea3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u01a1n g\u1ecdi c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 thay th\u1ebf \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d,<a href=\"#_ftn103\" name=\"_ftnref103\">[103]<\/a> c\u1ea3 v\u1ec1 ph\u1ea7n Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u1eabn v\u1ec1 ph\u1ea7n x\u00e3 h\u1ed9i x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CH\u01af\u01a0NG B\u1ed0N: <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>&nbsp;T\u00ccNH Y\u00caU TRONG H\u00d4N NH\u00c2N<\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"89\">\n<li>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp cho t\u1edbi \u0111\u00e2y v\u1eabn l\u00e0 ch\u01b0a \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 di\u1ec5n t\u1ea3 Tin M\u1eebng v\u1ec1 h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh, n\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau. B\u1edfi v\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng trung th\u00e0nh v\u00e0 t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau n\u1ebfu kh\u00f4ng kh\u00edch l\u1ec7 s\u1ef1 l\u1edbn l\u00ean, s\u1ef1 c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. Th\u1eadt v\u1eady, \u01a1n s\u1ee7ng c\u1ee7a B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafm tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft l\u00e0 \u201c\u0111\u1ec3 l\u00e0m cho t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a \u0111\u00f4i b\u1ea1n n\u00ean tr\u1ecdn h\u1ea3o\u201d.<a href=\"#_ftn104\" name=\"_ftnref104\">[104]<\/a> \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cngay c\u1ea3 d\u00f9 t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u1ee9c tin c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n n\u00fai d\u1eddi non, nh\u01b0ng n\u1ebfu t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau, th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng l\u00e0 g\u00ec. N\u1ebfu t\u00f4i trao t\u1eb7ng t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i c\u00f3, n\u1ebfu t\u00f4i n\u1ed9p m\u00ecnh ch\u1ecbu thi\u00eau \u0111\u1ed1t, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau, th\u00ec t\u00f4i c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ec\u201d (1Cr 13,2-3). Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu t\u1eeb \u201ct\u00ecnh y\u00eau\u201d r\u1ea5t hay \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng th\u00ec n\u00f3 c\u0169ng r\u1ea5t hay b\u1ecb l\u1ea1m d\u1ee5ng.<a href=\"#_ftn105\" name=\"_ftnref105\">[105]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00ccNH Y\u00caU H\u1eb0NG NG\u00c0Y C\u1ee6A CH\u00daNG TA<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"90\">\n<li>Trong m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4, ch\u00fang ta g\u1eb7p th\u1ea5y m\u1ed9t s\u1ed1 n\u00e9t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c:<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c<em>Y\u00eau th\u00ec nh\u1eabn nh\u1ee5c, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>nh\u00e2n h\u1eadu, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng ghen t\u01b0\u01a1ng, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>kh\u00f4ng v\u00eanh vang, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>kh\u00f4ng t\u1ef1 \u0111\u1eafc hay th\u00f4 l\u1ed7. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng c\u1ed1 ch\u1ea5p theo c\u00e1ch c\u1ee7a m\u00ecnh, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>kh\u00f4ng n\u00f3ng gi\u1eadn, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>kh\u00f4ng nu\u00f4i h\u1eadn th\u00f9, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng m\u1eebng khi th\u1ea5y s\u1ef1 gian \u00e1c, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>nh\u01b0ng vui khi th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u ch\u00e2n th\u1eadt. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>T\u00ecnh y\u00eau bao dung t\u1ea5t c\u1ea3, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>tin t\u01b0\u1edfng t\u1ea5t c\u1ea3, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>hy v\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3<\/em> (1Cr 13,4-7).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y c\u1ee7a \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u00e0 con c\u00e1i h\u1ecd. Thi\u1ebft t\u01b0\u1edfng \u1edf \u0111\u00e2y c\u1ea7n suy ngh\u0129 s\u00e2u h\u01a1n v\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4, v\u00e0 t\u00ednh ph\u00f9 h\u1ee3p c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a m\u1ed7i gia \u0111\u00ecnh.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec nh\u1eabn nh\u1ee5c<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"91\">\n<li>T\u1eeb ng\u1eef \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng l\u00e0 <em>makrothym\u00e9i<\/em>. \u1ede \u0111\u00e2y kh\u00f4ng duy ch\u1ec9 li\u00ean quan t\u1edbi \u00fd ngh\u0129a \u201cch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3\u201d, v\u00ec ch\u00fang ta g\u1eb7p th\u1ea5y \u00fd t\u01b0\u1edfng \u1ea5y \u1edf cu\u1ed1i c\u00e2u 7. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m s\u00e1ng t\u1ecf nh\u1edd b\u1ea3n d\u1ecbch ti\u1ebfng Hy l\u1ea1p c\u1ee7a C\u1ef1u \u01af\u1edbc, \u1edf \u0111\u00f3 ch\u00fang ta \u0111\u1ecdc th\u1ea5y r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa \u201cch\u1eadm gi\u1eadn\u201d (Xh 34,6; Ds 14,18). Nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3 qui chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn ph\u1ea9m ch\u1ea5t c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng khi b\u1ee9c x\u00fac v\u00e0 tr\u00e1nh g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng. Ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y ph\u1ea9m ch\u1ea5t n\u00e0y n\u01a1i v\u1ecb Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a Giao \u01b0\u1edbc, \u0110\u1ea5ng k\u00eau g\u1ecdi ch\u00fang ta b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc Ng\u00e0i c\u1ea3 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh. T\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y trong b\u1ea3n v\u0103n c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc trong \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a s\u00e1ch Kh\u00f4n Ngoan (x. 11,23; 12,2.15-18), \u1edf \u0111\u00f3 ca ng\u1ee3i s\u1ef1 ki\u1ec1m ch\u1ebf c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, nh\u01b0 \u0111\u1ec3 ng\u1ecf cho kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ed1ng h\u1ed1i, nh\u01b0ng v\u1eabn kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh quy\u1ec1n l\u1ef1c c\u1ee7a Ng\u00e0i, nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i trong nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Ng\u00e0i. \u201cS\u1ef1 nh\u1eabn nh\u1ee5c \u201c c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y n\u01a1i l\u00f2ng th\u01b0\u01a1ng x\u00f3t c\u1ee7a Ng\u00e0i \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ed9i nh\u00e2n, l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u cho th\u1ea5y quy\u1ec1n n\u0103ng th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Ng\u00e0i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"92\">\n<li>Nh\u1eabn nh\u1ee5c kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 cho ph\u00e9p m\u00ecnh th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean b\u1ecb x\u1eed t\u1ec7, nh\u1eadn ch\u1ecbu s\u1ef1 b\u1ea1o h\u00e0nh tr\u00ean th\u00e2n x\u00e1c, hay cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1eed d\u1ee5ng m\u00ecnh. Ch\u00fang ta g\u1eb7p v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o ch\u00fang ta \u0111\u00f2i r\u1eb1ng c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan hay thi\u00ean h\u1ea1 chung quanh m\u00ecnh ph\u1ea3i ho\u00e0n h\u1ea3o, hay khi ch\u00fang ta \u0111\u1eb7t m\u00ecnh \u1edf trung t\u00e2m v\u00e0 k\u1ef3 v\u1ecdng m\u1ecdi th\u1ee9 \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u00ecnh. R\u1ed3i m\u1ecdi s\u1ef1 l\u00e0m ch\u00fang ta m\u1ea5t ki\u00ean nh\u1eabn, m\u1ecdi s\u1ef1 l\u00e0m ch\u00fang ta ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u00e1ch b\u1ee9c x\u00fac. Tr\u1eeb phi ch\u00fang ta vun x\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u1eabn nh\u1ee5c, ch\u00fang ta s\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n ph\u1ea3i h\u1ed1i ti\u1ebfc v\u00ec c\u01b0 x\u1eed gi\u1eadn d\u1eef. R\u1ed1t c\u1ee5c ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng v\u1edbi nhau, ta ch\u1ed1ng l\u1ea1i x\u00e3 h\u1ed9i, ta kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c xung n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh b\u00e3i chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng. V\u00ec th\u1ebf L\u1eddi Ch\u00faa n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta: \u201c\u0110\u1eebng bao gi\u1edd chua cay g\u1eaft g\u1ecfng, n\u00f3ng n\u1ea3y gi\u1eadn h\u1eddn, hay la l\u1ed1i th\u00f3a m\u1ea1, v\u00e0 h\u00e3y lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ecdi h\u00e0nh vi gian \u00e1c\u201d (Ep 4,31). S\u1ef1 nh\u1eabn nh\u1ee5c s\u1ebd b\u1eaft r\u1ec5 khi t\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u0169ng c\u00f3 quy\u1ec1n s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y, nh\u01b0 s\u1ef1 th\u1eadt qu\u00e1 hi\u1ec3n nhi\u00ean. Kh\u00f4ng th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 vi\u1ec7c h\u1ecd ng\u00e1ng tr\u1edf t\u00f4i, l\u00e0m x\u00e1o tr\u1ed9n c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch c\u1ee7a t\u00f4i, hay h\u1ecd l\u00e0m t\u00f4i b\u1ef1c m\u00ecnh do c\u00e1ch suy ngh\u0129 v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ecd, ho\u1eb7c h\u1ecd kh\u00f4ng s\u1ed1ng theo c\u00e1ch m\u00e0 t\u00f4i mu\u1ed1n h\u1ecd s\u1ed1ng. T\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh th\u01b0\u01a1ng c\u1ea3m s\u00e2u xa d\u1eabn t\u1edbi vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y, ngay c\u1ea3 khi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng kh\u00e1c v\u1edbi k\u1ef3 v\u1ecdng c\u1ee7a t\u00f4i.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau l\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c<\/em><\/strong><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"93\">\n<li>T\u1eeb ng\u1eef k\u1ebf ti\u1ebfp m\u00e0 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 d\u00f9ng l\u00e0 <em>chrest\u00e9uetai<\/em>. Trong to\u00e0n b\u1ed9 Th\u00e1nh Kinh, t\u1eeb n\u00e0y ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u1edf \u0111\u00e2y m\u00e0 th\u00f4i. N\u00f3 c\u00f3 g\u1ed1c \u1edf t\u1eeb <em>chrest\u00f3s<\/em>, c\u00f3 ngh\u0129a: m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi cho th\u1ea5y l\u00f2ng t\u1ed1t qua c\u00e1c vi\u1ec7c l\u00e0m c\u1ee7a m\u00ecnh. \u1ede \u0111\u00e2y, trong quan h\u1ec7 song song ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u0111i tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3 ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ed5 sung. Phaol\u00f4 mu\u1ed1n n\u00eau r\u00f5 r\u1eb1ng \u201cnh\u1eabn nh\u1ee5c\u201d kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 ho\u00e0n to\u00e0n th\u1ee5 \u0111\u1ed9ng, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, v\u1edbi m\u1ed9t t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c n\u0103ng \u0111\u1ed9ng v\u00e0 \u0111\u1ea7y s\u00e1ng t\u1ea1o v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. T\u1eeb ng\u1eef n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau gi\u00fap \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. V\u00ec v\u1eady n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 \u201cnh\u00e2n h\u1eadu\u201d, y\u00eau th\u00ec lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u00fap \u0111\u1ee1.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"94\">\n<li>Xuy\u00ean su\u1ed1t b\u1ea3n v\u0103n, r\u00f5 r\u00e0ng Th\u00e1nh Phaol\u00f4 mu\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3m x\u00fac thu\u1ea7n t\u00fay. \u0110\u00fang h\u01a1n, n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo \u0111\u1ed9ng t\u1eeb \u201cy\u00eau\u201d c\u1ee7a ti\u1ebfng H\u00edp-ri; ngh\u0129a l\u00e0 \u201cl\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t\u201d. Nh\u01b0 Th\u00e1nh Inhaxi\u00f4 Loyola n\u00f3i: \u201cT\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u00e0m nhi\u1ec1u h\u01a1n b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i\u201d.<a href=\"#_ftn106\" name=\"_ftnref106\">[106]<\/a> Nh\u01b0 v\u1eady n\u00f3 cho th\u1ea5y hoa qu\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0 cho ph\u00e9p ch\u00fang ta c\u1ea3m nghi\u1ec7m ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a vi\u1ec7c trao ban, s\u1ef1 cao qu\u00ed v\u00e0 v\u0129 \u0111\u1ea1i c\u1ee7a vi\u1ec7c d\u00e2ng hi\u1ebfn ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch h\u00e0o ph\u00f3ng, m\u00e0 kh\u00f4ng y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1n \u0111\u00e1p, nh\u01b0ng ch\u1ec9 thu\u1ea7n t\u00fay v\u00ec ni\u1ec1m vui c\u1ee7a vi\u1ec7c trao ban v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng ghen t\u01b0\u01a1ng<br \/>\n<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"95\">\n<li>Th\u00e1nh Phaol\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c lo\u1ea1i b\u1ecf m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong \u0111\u1ed9ng t\u1eeb <em>zel\u00f3i<\/em> \u2013 t\u1ee9c ghen t\u01b0\u01a1ng hay \u0111\u1ed1 k\u1ecb. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 cho s\u1ef1 kh\u00f3 ch\u1ecbu tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u may m\u1eafn t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a k\u1ebb kh\u00e1c (x. Cv 7,9; 17,5). Ghen t\u1ecb l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng bu\u1ed3n b\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc s\u1ef1 th\u00e0nh \u0111\u1ea1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; n\u00f3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 ch\u1ec9 lo cho l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Trong khi t\u00ecnh y\u00eau n\u00e2ng ch\u00fang ta l\u00ean tr\u00ean ch\u00ednh m\u00ecnh, th\u00ec s\u1ef1 ghen t\u1ecb \u0111\u00f3ng k\u00edn ch\u00fang ta n\u01a1i ch\u00ednh m\u00ecnh. T\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c th\u00ec tr\u00e2n tr\u1ecdng s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u00f3 kh\u00f4ng xem ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y nh\u01b0 s\u1ef1 \u0111e d\u1ecda \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh. N\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng ch\u00fang ta kh\u1ecfi s\u1ef1 chua ch\u00e1t c\u1ee7a ghen t\u1ecb. N\u00f3 nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 nh\u1eefng \u00e2n ban kh\u00e1c nhau v\u00e0 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1ed1i \u0111i \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng. V\u00ec th\u1ebf n\u00f3 c\u1ed1 g\u1eafng kh\u00e1m ph\u00e1 con \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a m\u00ecnh, trong khi cho ph\u00e9p ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u00ecm th\u1ea5y con \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"96\">\n<li>N\u00f3i t\u1eaft, t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 chu to\u00e0n hai m\u1ec7nh l\u1ec7nh cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Lu\u1eadt Ch\u00faa: \u201cNg\u01b0\u01a1i s\u1ebd kh\u00f4ng th\u00e8m mu\u1ed1n nh\u00e0 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi h\u00e0ng x\u00f3m; ng\u01b0\u01a1i s\u1ebd kh\u00f4ng th\u00e8m mu\u1ed1n v\u1ee3 c\u1ee7a anh ta, t\u00f4i trai t\u1edb g\u00e1i c\u1ee7a anh ta, con b\u00f2 con l\u1eeba c\u1ee7a anh ta, hay b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec c\u1ee7a anh ta\u201d (Xh 20,17). T\u00ecnh y\u00eau kh\u01a1i l\u00ean m\u1ed9t ni\u1ec1m qu\u00ed tr\u1ecdng ch\u00e2n th\u00e0nh \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn quy\u1ec1n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta. T\u00f4i y\u00eau con ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y, v\u00e0 t\u00f4i nh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1edbi \u00e1nh nh\u00ecn c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng trao ban m\u1ecdi s\u1ef1 \u201ccho ch\u00fang ta h\u01b0\u1edfng d\u00f9ng\u201d (1Tm 6,17). V\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3, t\u00f4i c\u1ea3m nh\u1eadn m\u1ed9t ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac v\u00e0 an b\u00ecnh s\u00e2u xa. Ch\u00ednh t\u00ecnh y\u00eau c\u1eafm r\u1ec5 s\u00e2u xa n\u00e0y c\u0169ng s\u1ebd h\u01b0\u1edbng d\u1eabn t\u00f4i lo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi chi\u1ebfm h\u1eefu qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec s\u1edf h\u1eefu qu\u00e1 \u00edt. N\u00f3 th\u00fac \u0111\u1ea9y t\u00f4i t\u00ecm ra c\u00e1c c\u00e1ch th\u1ebf \u0111\u1ec3 gi\u00fap nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb lo\u1ea1i b\u1ecf c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ch\u00fat ni\u1ec1m vui. \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ghen t\u1ecb, nh\u01b0ng l\u00e0 kh\u00e1t khao s\u1ef1 b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng v\u00eanh vang<\/em><\/strong><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"97\">\n<li>T\u1eeb <em>perpere\u00faetai <\/em>h\u00e0m ngh\u0129a s\u1ef1 t\u1ef1 \u0111\u1eafc, xu h\u01b0\u1edbng ng\u1ea1o m\u1ea1n, k\u1ec7ch c\u1ee1m v\u00e0 c\u00f3 v\u1ebb hu\u00eanh hoang. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng th\u00ec kh\u00f4ng ch\u1ec9 bi\u1ebft ki\u1ec1m ch\u1ebf \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng n\u00f3i qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u1ec1 ch\u00ednh m\u00ecnh, nh\u01b0ng t\u1eadp trung v\u00e0o ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ea7n l\u00e0m trung t\u00e2m thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd. T\u1eeb <em>physio\u00fatai<\/em> ti\u1ebfp theo sau c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng cao ng\u1ea1o. Theo s\u00e1t ngh\u0129a th\u00ec n\u00f3 mu\u1ed1n n\u00f3i r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u201cl\u00ean m\u1eb7t\u201d tr\u01b0\u1edbc ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 \u00fd ch\u1ec9 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1ebf nh\u1ecb h\u01a1n: m\u1ed9t th\u00f3i khoe m\u1ebd v\u00e0 s\u1ef1 m\u1ea5t c\u1ea3m th\u1ee9c v\u1ec1 th\u1ef1c t\u1ebf. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf ngh\u0129 r\u1eb1ng, v\u00ec h\u1ecd \u201c\u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c\u201d hay \u201ckh\u00f4n ngoan\u201d h\u01a1n, n\u00ean h\u1ecd quan tr\u1ecdng h\u01a1n. Phaol\u00f4 d\u00f9ng \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p kh\u00e1c n\u1eefa, nh\u01b0 khi ng\u00e0i n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cs\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft sinh l\u00f2ng ki\u00eau ng\u1ea1o\u201d, trong khi \u201ct\u00ecnh y\u00eau th\u00ec x\u00e2y d\u1ef1ng\u201d (1Cr 8,1). M\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 r\u1eb1ng h\u1ecd quan tr\u1ecdng v\u00ec h\u1ecd hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u01a1n nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; h\u1ecd mu\u1ed1n kh\u1ed1ng ch\u1ebf nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m ch\u00fang ta quan tr\u1ecdng ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 s\u1ee9c c\u1ea3m th\u00f4ng, b\u00e0y t\u1ecf quan t\u00e2m, v\u00e0 b\u00eanh v\u1ef1c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i. \u1ede ch\u1ed7 kh\u00e1c, t\u1eeb n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00ea b\u00ecnh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u201cph\u00f4 tr\u01b0\u01a1ng\u201d t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a h\u1ecd (x. 1Cr 4,18) nh\u01b0ng th\u1ef1c s\u1ef1 n\u01a1i h\u1ecd ch\u1ea5t \u0111\u1ea7y nh\u1eefng l\u1eddi tr\u1ed1ng r\u1ed7ng h\u01a1n l\u00e0 \u201cs\u1ee9c m\u1ea1nh\u201d th\u1eadt s\u1ef1 c\u1ee7a Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n (x. 1Cr 4,19).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"98\">\n<li>Th\u1eadt quan tr\u1ecdng vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi Kit\u00f4 h\u1eefu bi\u1ebft b\u00e0y t\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a m\u00ecnh theo c\u00e1ch h\u1ecd c\u01b0 x\u1eed v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean trong gia \u0111\u00ecnh \u00edt hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u01a1n m\u00ecnh v\u1ec1 \u0111\u1ee9c tin, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u1ebfu hay kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn trong nh\u1eefng ni\u1ec1m x\u00e1c t\u00edn c\u1ee7a h\u1ecd. C\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac x\u1ea3y ra \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i: nh\u1eefng t\u00edn h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh, trong gia \u0111\u00ecnh, l\u1ea1i tr\u1edf th\u00e0nh cao ng\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. T\u00ecnh y\u00eau, \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1eb1ng s\u1ef1 khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng; \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng c\u1ea3m, tha th\u1ee9 v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1eeb t\u1eadn \u0111\u00e1y l\u00f2ng, th\u00ec th\u00f3i ki\u00eau ng\u1ea1o c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eefa tr\u1ecb v\u00e0 l\u00f2ng khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i t\u0103ng tri\u1ec3n. \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i v\u1edbi c\u00e1c m\u00f4n \u0111\u1ec7 r\u1eb1ng trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 quy\u1ec1n l\u1ef1c th\u1ed1ng tr\u1ecb, m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi c\u1ed1 th\u1ed1ng tr\u1ecb k\u1ebb kh\u00e1c, nh\u01b0ng \u201cgi\u1eefa anh em th\u00ec kh\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf\u201d (Mt 20,26). T\u1ef1 c\u0103n b\u1ea3n c\u1ee7a n\u00f3, t\u00ecnh y\u00eau Kit\u00f4 gi\u00e1o kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn t\u1ea7m quan tr\u1ecdng hay quy\u1ec1n l\u1ef1c; \u0111\u00fang h\u01a1n, \u201cai \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u anh em th\u00ec ph\u1ea3i l\u00e0m t\u00f4i t\u1edb\u201d (Mt 20,27). Trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, l\u1ed1i th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u00e0 c\u1ea1nh tranh \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ai l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00f4ng minh nh\u1ea5t hay quy\u1ec1n l\u1ef1c nh\u1ea5t s\u1ebd h\u1ee7y di\u1ec7t t\u00ecnh y\u00eau. S\u1ef1 khi\u1ec3n tr\u00e1ch c\u1ee7a Th\u00e1nh Ph\u00ear\u00f4 c\u0169ng \u00e1p d\u1ee5ng cho gia \u0111\u00ecnh: \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 anh em h\u00e3y m\u1eb7c l\u1ea5y \u0111\u1ee9c khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhau, v\u00ec \u2018Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u1ed1ng l\u1ea1i k\u1ebb ki\u00eau ng\u1ea1o, nh\u01b0ng ban \u01a1n cho k\u1ebb khi\u00eam nh\u01b0\u1eddng\u2019\u201d (1Pr 5,5).<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng th\u00f4 l\u1ed7<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"99\">\n<li>Y\u00eau c\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 quan t\u00e2m, \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng trong t\u1eeb <em>aschemon\u00e9i<\/em>. T\u1eeb n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng th\u00f4 l\u1ed7 hay c\u1ee5c m\u1ecbch; t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng kh\u1eafc nghi\u1ec7t. C\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 c\u1eed ch\u1ec9 c\u1ee7a n\u00f3 \u0111em l\u1ea1i s\u1ef1 d\u1ec5 ch\u1ecbu v\u00e0 kh\u00f4ng gai g\u00f3c hay c\u1ee9ng c\u1ecfi. T\u00ecnh y\u00eau t\u1ed1i k\u1ef5 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111au kh\u1ed5. Nh\u00e3 nh\u1eb7n \u201cl\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc d\u1ea1y s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u00e0 tinh th\u1ea7n v\u00f4 v\u1ee5 l\u1ee3i\u201d, n\u00f3 \u0111\u00f2i ng\u01b0\u1eddi ta \u201cph\u1ea3i ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u00e2m tr\u00ed v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea3m ngh\u0129 c\u1ee7a m\u00ecnh, h\u1ecdc bi\u1ebft c\u00e1ch l\u1eafng nghe, c\u00e1ch \u0103n n\u00f3i, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac c\u0169ng bi\u1ebft c\u00e1ch thinh l\u1eb7ng\u201d.<a href=\"#_ftn107\" name=\"_ftnref107\">[107]<\/a> N\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec m\u00e0 m\u1ed9t Kit\u00f4 h\u1eefu c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn hay t\u1eeb kh\u01b0\u1edbc. X\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u00f2i h\u1ecfi thi\u1ebft y\u1ebfu c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, \u201cm\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i vui s\u1ed1ng thu\u1eadn th\u1ea3o v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn108\" name=\"_ftnref108\">[108]<\/a> H\u1eb1ng ng\u00e0y, \u201cvi\u1ec7c \u0111i v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ngay c\u1ea3 khi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y v\u1ed1n \u0111\u00e3 tham d\u1ef1 v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u00ecnh, \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u00e0 s\u1ef1 th\u1eadn tr\u1ecdng, l\u00e0 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 c\u00f3 s\u1ee9c l\u00e0m m\u1edbi m\u1ebb l\u00f2ng tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 k\u00ednh tr\u1ecdng. Th\u1eadt v\u1eady, t\u00ecnh y\u00eau c\u00e0ng s\u00e2u xa, n\u00f3 c\u00e0ng m\u1eddi g\u1ecdi t\u00f4n tr\u1ecdng t\u1ef1 do c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 m\u1eddi g\u1ecdi kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1edd \u0111\u1ee3i cho \u0111\u1ebfn khi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u1edfi m\u1edf l\u00f2ng h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn109\" name=\"_ftnref109\">[109]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"100\">\n<li>\u0110\u1ec3 c\u1edfi m\u1edf \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, thi\u1ebft y\u1ebfu ph\u1ea3i c\u00f3 \u201cm\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn nh\u00e2n h\u1eadu\u201d. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 ti\u00eau c\u1ef1c lu\u00f4n mu\u1ed1n v\u1ea1ch ra nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong khi b\u1ecf qua nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. M\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn nh\u00e2n h\u1eadu gi\u00fap ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y xa h\u01a1n nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ch\u00fang ta, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft nh\u1eabn nh\u1ee5c v\u00e0 c\u1ed9ng t\u00e1c v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, b\u1ea5t ch\u1ea5p nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t. L\u00f2ng nh\u00e2n h\u1eadu y\u00eau th\u01b0\u01a1ng s\u1ebd x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c m\u1ed1i d\u00e2y g\u1eafn k\u1ebft, vun x\u1edbi c\u00e1c t\u01b0\u01a1ng quan, ki\u1ebfn t\u1ea1o c\u00e1c m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi h\u1ed9i nh\u1eadp m\u1edbi v\u00e0 \u0111an k\u1ebft m\u1ed9t c\u01a1 c\u1ea5u x\u00e3 h\u1ed9i v\u1eefng ch\u1eafc. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, n\u00f3 c\u00e0ng tr\u1edf n\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n, v\u00ec n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t c\u1ea3m th\u1ee9c thu\u1ed9c v\u1ec1, th\u00ec ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ec1n b\u1ec9 d\u1ea5n th\u00e2n cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; ch\u00fang ta r\u1ed1t c\u1ee5c s\u1ebd ch\u1ec9 t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea5t kh\u1ea3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1ecb \u1ee9ng v\u1edbi x\u00e3 h\u1ed9i ngh\u0129 r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c t\u1ed3n t\u1ea1i ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh. Do \u0111\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 cho s\u1ef1 d\u1ecbu d\u00e0ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 nh\u1eefng di\u1ec5n t\u1ea3 c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft y\u00eau th\u01b0\u01a1ng th\u00ec c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00f3i nh\u1eefng l\u1eddi v\u1ea5n an, \u0111\u1ed9ng vi\u00ean, th\u00f4ng c\u1ea3m v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi m\u00e0 ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 n\u00f3i: \u201cN\u00e0y con, c\u1ee9 y\u00ean t\u00e2m!\u201d (Mt 9,2); \u201cN\u00e0y b\u00e0, l\u00f2ng tin c\u1ee7a b\u00e0 m\u1ea1nh th\u1eadt!\u201d (Mt 15,28); \u201cH\u00e3y tr\u1ed7i d\u1eady \u0111i!\u201d (Mc 5,41); \u201cCh\u1ecb h\u00e3y \u0111i b\u00ecnh an\u201d (Lc 7,50); \u201c\u0110\u1eebng s\u1ee3\u201d (Mt 14,27). \u0110\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng l\u1eddi h\u1ea1 th\u1ea5p ch\u00ednh m\u00ecnh, g\u00e2y bu\u1ed3n phi\u1ec1n, ch\u1ecdc t\u1ee9c hay khinh m\u1ea1n. Trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta, ch\u00fang ta ph\u1ea3i h\u1ecdc b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc s\u1ef1 d\u1ecbu d\u00e0ng c\u1ee7a ch\u00ednh \u0110\u1ee9c Gi\u00easu trong c\u00e1ch ta \u0103n n\u00f3i v\u1edbi nhau.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i<\/em><\/strong><em><br \/>\n<\/em><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"101\">\n<li>Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i r\u1eb1ng \u0111\u1ec3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft ch\u00fang ta ph\u1ea3i y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh m\u00ecnh. Tuy nhi\u00ean, b\u00e0i ca c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00eau r\u00f5 r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau \u201ckh\u00f4ng t\u00ecm \u00edch l\u1ee3i ri\u00eang m\u00ecnh\u201d, c\u0169ng kh\u00f4ng \u201ct\u00ecm ki\u1ebfm ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d. \u00dd t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong m\u1ed9t b\u1ea3n v\u0103n kh\u00e1c: \u201cM\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eebng t\u00ecm l\u1ee3i \u00edch cho ri\u00eang m\u00ecnh, nh\u01b0ng h\u00e3y t\u00ecm l\u1ee3i \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d (Pl 2,4). Th\u00e1nh Kinh cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u1eb1ng vi\u1ec7c qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec cao qu\u00ed h\u01a1n l\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh m\u00ecnh. Vi\u1ec7c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh m\u00ecnh ch\u1ec9 quan tr\u1ecdng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n t\u00e2m l\u00fd \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: \u201cN\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea7n ti\u1ec7n v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i v\u1edbi ai? Kh\u00f4ng ai \u00e1c h\u01a1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u00e1c v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d (Hc 14,5-6).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"102\">\n<li>Th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u201c\u0111\u1ee9c \u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng \u1edf kh\u00e1t v\u1ecdng y\u00eau h\u01a1n l\u00e0 \u1edf kh\u00e1t v\u1ecdng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau\u201d;<a href=\"#_ftn110\" name=\"_ftnref110\">[110]<\/a> th\u1eadt v\u1eady, \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1eb9, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, lu\u00f4n t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u1ec3 y\u00eau h\u01a1n l\u00e0 \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau\u201d.<a href=\"#_ftn111\" name=\"_ftnref111\">[111]<\/a> V\u00ec th\u1ebf, t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 si\u00eau v\u01b0\u1ee3t v\u00e0 tr\u00e0n l\u1ea5p nh\u1eefng \u0111\u00f2i h\u1ecfi c\u1ee7a c\u00f4ng b\u1eb1ng, \u201ckh\u00f4ng ch\u1edd mong \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1p tr\u1ea3 g\u00ec\u201d (Lc 6,35), v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau l\u1edbn nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn \u201cvi\u1ec7c hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng m\u00ecnh\u201d cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (x. Ga 15,13). S\u1ef1 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i nh\u01b0 th\u1ebf, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m ta c\u00f3 th\u1ec3 trao \u0111i c\u00e1ch t\u1ef1 do v\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n, ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3? V\u00e2ng, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3, b\u1edfi v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f2i h\u1ecfi b\u1edfi Tin M\u1eebng: \u201cAnh em \u0111\u00e3 nh\u1eadn c\u00e1ch nh\u01b0ng kh\u00f4ng, th\u00ec h\u00e3y trao \u0111i c\u00e1ch nh\u01b0ng kh\u00f4ng\u201d (Mt 10,8).<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec kh\u00f4ng n\u00f3ng gi\u1eadn, kh\u00f4ng nu\u00f4i h\u1eadn th\u00f9 <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"103\">\n<li>N\u1ebfu t\u1eeb \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong b\u00e0i ca c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t l\u00f2ng nh\u1eabn nh\u1ee5c gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u1eafc nghi\u1ec7t tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i v\u00e0 sai l\u1ed7i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec t\u1eeb k\u1ebf ti\u1ebfp m\u00e0 ng\u00e0i s\u1eed d\u1ee5ng, l\u00e0 <em>parox\u00fdnetai<\/em>, c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ee9c x\u00fac b\u00ean trong do m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i kh\u01a1i l\u00ean. N\u00f3 qui chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng b\u1ea1o l\u1ef1c \u1edf b\u00ean trong, m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ee9c t\u1ed1i \u1ea9n k\u00edn l\u00e0m cho ta b\u1ef1c b\u1ed9i v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 th\u1ec3 h\u1ecd g\u00e2y phi\u1ec1n h\u00e0 hay \u0111e d\u1ecda v\u00e0 do \u0111\u00f3 ta ph\u1ea3i tr\u00e1nh xa h\u1ecd. Vi\u1ec7c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng th\u00e1i \u0111\u1ed9 g\u00e2y h\u1ea5n trong l\u00f2ng nh\u01b0 th\u1ebf s\u1ebd kh\u00f4ng gi\u00fap \u00edch g\u00ec cho ai. N\u00f3 ch\u1ec9 g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta xa l\u00e1nh. B\u1ee9c x\u00fac ch\u1ec9 l\u00e0nh m\u1ea1nh khi n\u00f3 l\u00e0m cho ta ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1ed9t b\u1ea5t c\u00f4ng nghi\u00eam tr\u1ecdng; c\u00f2n khi b\u1ee9c x\u00fac \u01b0\u1edbp \u0111\u1eabm trong th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c th\u00ec n\u00f3 ch\u1ec9 g\u00e2y tai h\u1ea1i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"104\">\n<li>&nbsp;Tin M\u1eebng b\u1ea3o ch\u00fang ta h\u00e3y nh\u00ecn c\u00e1i x\u00e0 trong m\u1eaft m\u00ecnh (x. Mt 7,5). Kit\u00f4 h\u1eefu kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1edbt l\u01a1 s\u1ef1 c\u1ea3nh c\u00e1o th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u1ee7a L\u1eddi Ch\u00faa r\u1eb1ng \u0111\u1eebng nu\u00f4i c\u01a1n gi\u1eadn: \u201c\u0110\u1eebng \u0111\u1ec3 cho s\u1ef1 \u00e1c th\u1eafng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00ecnh\u201d (Rm 12,21). \u201cKhi l\u00e0m \u0111i\u1ec1u thi\u1ec7n, ch\u00fang ta \u0111\u1eebng n\u1ea3n ch\u00ed\u201d (Gl 6,9). Vi\u1ec7c \u0111\u1ed9t nhi\u00ean c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ed9t n\u1ed7i o\u00e1n h\u1eadn tr\u00e0o l\u00ean, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n; c\u00f2n vi\u1ec7c dung d\u01b0\u1ee1ng n\u00f3, cho ph\u00e9p n\u00f3 b\u1eaft r\u1ec5 trong t\u00e2m h\u1ed3n m\u00ecnh, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec7n kh\u00e1c: \u201cAnh em n\u1ed5i n\u00f3ng \u01b0? \u0110\u1eebng ph\u1ea1m t\u1ed9i; ch\u1edb \u0111\u1ec3 m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n m\u00e0 c\u01a1n gi\u1eadn v\u1eabn c\u00f2n\u201d (Ep 4,26). T\u00f4i mu\u1ed1n khuy\u00ean r\u1eb1ng \u0111\u1eebng bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 ng\u00e0y tr\u00f4i qua m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u00f2a trong gia \u0111\u00ecnh. \u201cNh\u01b0ng t\u00f4i s\u1ebd l\u00e0m h\u00f2a b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o? T\u00f4i s\u1ebd qu\u00ec xu\u1ed1ng ch\u0103ng? Kh\u00f4ng! Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 nh\u1ecf, m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 r\u1ea5t \u0111\u01a1n s\u01a1 th\u00f4i, v\u00e0 s\u1ef1 h\u00f2a \u0111i\u1ec7u trong gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e3n h\u1ed3i. Ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t ch\u00fat \u00e2u y\u1ebfm, ch\u1eb3ng c\u1ea7n l\u1eddi l\u1ebd g\u00ec. Nh\u01b0ng b\u1ea1n \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 ng\u00e0y tr\u00f4i qua m\u00e0 kh\u00f4ng l\u00e0m h\u00f2a trong gia \u0111\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn112\" name=\"_ftnref112\">[112]<\/a> Ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a ch\u00fang ta khi b\u1ecb g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u n\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ee9ng ch\u00e2n th\u00e0nh ch\u00fac ph\u00fac, xin Thi\u00ean Ch\u00faa ch\u00fac ph\u00fac, gi\u1ea3i ph\u00f3ng v\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. \u201cNh\u01b0ng tr\u00e1i l\u1ea1i, h\u00e3y ch\u00fac ph\u00fac, v\u00ec anh ch\u1ecb em \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00eau g\u1ecdi ch\u00ednh l\u00e0 \u0111\u1ec3 th\u1eeba h\u01b0\u1edfng l\u1eddi ch\u00fac ph\u00fac\u201d (1Pr 3,9). N\u1ebfu ch\u00fang ta ph\u1ea3i chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng l\u1ea1i s\u1ef1 d\u1eef, th\u00ec h\u00e3y chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u; nh\u01b0ng ch\u00fang ta ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n n\u00f3i \u201ckh\u00f4ng\u201d v\u1edbi b\u1ea1o l\u1ef1c trong gia \u0111\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau tha th\u1ee9<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"105\">\n<li>&nbsp;M\u1ed9t khi ch\u00fang ta cho ph\u00e9p \u00e1c \u00fd b\u1eaft r\u1ec5 trong l\u00f2ng m\u00ecnh, n\u00f3 s\u1ebd d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 o\u00e1n h\u1eadn s\u00e2u xa. C\u1ee5m t\u1eeb <em>ou log\u00edzetai to kak\u00f3n<\/em> c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau \u201ckh\u00f4ng ch\u1ea5p s\u1ef1 d\u1eef\u201d; \u201cn\u00f3 kh\u00f4ng o\u00e1n h\u1eadn\u201d. \u0110\u1ed1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi o\u00e1n h\u1eadn l\u00e0 tha th\u1ee9, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00edch c\u1ef1c mu\u1ed1n t\u00ecm c\u00e1ch th\u00f4ng c\u1ea3m s\u1ef1 y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 b\u1ecf qua cho h\u1ecd. Nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu n\u00f3i: \u201cCha \u01a1i, xin tha cho h\u1ecd, v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u h\u1ecd l\u00e0m\u201d (Lc 23,24). Th\u1ebf nh\u01b0ng ch\u00fang ta c\u1ee9 m\u1ea3i t\u00ecm ki\u1ebfm th\u00eam nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u sai l\u1ed7i, t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u x\u1ea5u xa h\u01a1n, gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh m\u1ecdi lo\u1ea1i \u00e1c \u00fd, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf s\u1ef1 o\u00e1n h\u1eadn t\u0103ng l\u00ean v\u00e0 \u0103n s\u00e2u. Do \u0111\u00f3 m\u00e0 m\u1ecdi l\u1ed7i l\u1ea7m hay sai s\u00f3t t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 (hay ch\u1ed3ng) \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u1ed1i d\u00e2y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. C\u00f3 g\u00ec \u0111\u00f3 sai l\u1ea1c khi ch\u00fang ta xem m\u1ecdi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ec1u h\u1ec7 tr\u1ecdng nh\u01b0 nhau; b\u1eb1ng c\u00e1ch \u1ea5y, ch\u00fang ta li\u1ec1u t\u1ecf ra kh\u1eafc nghi\u1ec7t m\u1ed9t c\u00e1ch qu\u00e1 \u0111\u00e1ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng thi\u1ebfu s\u00f3t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Kh\u00e1t v\u1ecdng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng mu\u1ed1n th\u1ea5y c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ebd bi\u1ebfn th\u00e0nh m\u1ed9t khao kh\u00e1t tr\u1ea3 th\u00f9 thay v\u00ec l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u00ednh \u0111\u00e1ng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"106\">\n<li>Khi ch\u00fang ta b\u1ecb l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng hay b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, th\u00ec s\u1ef1 tha th\u1ee9 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 v\u00e0 \u0111\u00e1ng mong \u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u d\u1ec5. S\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 \u201cm\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng gia \u0111\u00ecnh ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00ecn gi\u1eef v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n thi\u1ec7n xuy\u00ean qua m\u1ed9t tinh th\u1ea7n hy sinh. Th\u1eadt v\u1eady, n\u00f3 \u0111\u00f2i s\u1ef1 c\u1edfi m\u1edf qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i v\u00e0 s\u1eb5n l\u00f2ng, c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 c\u1ea3m th\u00f4ng, nh\u1ecbn nh\u1ee5c, tha th\u1ee9 v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i. Kh\u00f4ng c\u00f3 gia \u0111\u00ecnh n\u00e0o m\u00e0 kh\u00f4ng kinh nghi\u1ec7m c\u00e1ch m\u00e0 s\u1ef1 \u00edch k\u1ef7, b\u1ea5t h\u00f2a, c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 xung \u0111\u1ed9t t\u1ea5n c\u00f4ng th\u00f4 b\u1ea1o m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fac g\u00e2y th\u01b0\u01a1ng t\u00edch n\u1eb7ng n\u1ec1 cho m\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng \u1ea5y: do \u0111\u00f3 m\u1edbi x\u1ea3y ra bi\u1ebft bao h\u00ecnh th\u1ee9c chia r\u1ebd trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn113\" name=\"_ftnref113\">[113]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"107\">\n<li>Ng\u00e0y nay ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng tha th\u1ee9 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c bao h\u00e0m kinh nghi\u1ec7m gi\u1ea3i ph\u00f3ng ch\u00ednh m\u00ecnh qua vi\u1ec7c c\u1ea3m th\u00f4ng v\u00e0 tha th\u1ee9 cho ch\u00ednh m\u00ecnh. Th\u01b0\u1eddng c\u00e1c l\u1ed7i l\u1ea7m c\u1ee7a ch\u00fang ta, hay nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n y\u00eau ph\u00ea b\u00ecnh ta, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn s\u1ef1 m\u1ea5t l\u00f2ng t\u1ef1 tr\u1ecdng. Ch\u00fang ta tr\u1edf n\u00ean xa l\u00e1nh ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, tr\u00e1nh n\u00e9 t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 t\u1ecf ra s\u1ee3 h\u00e3i c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan li\u00ean v\u1ecb c\u1ee7a m\u00ecnh. Vi\u1ec7c \u0111\u1ed5 l\u1ed7i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1ch sai tr\u00e1i \u0111\u1ec3 tr\u1ea5n an m\u00ecnh. Ch\u00fang ta c\u1ea7n h\u1ecdc bi\u1ebft \u0111\u01b0a qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1eddi m\u00ecnh v\u00e0o l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n, \u0111\u1ec3 bi\u1ebft ch\u1ea5p nh\u1eadn ch\u00ednh m\u00ecnh, bi\u1ebft c\u00e1ch s\u1ed1ng v\u1edbi nh\u1eefng h\u1ea1n ch\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed bi\u1ebft tha th\u1ee9 cho ch\u00ednh m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 c\u00f9ng th\u00e1i \u0111\u1ed9 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"108\">\n<li>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3 thi\u1ebft r\u1eb1ng ch\u00ednh ch\u00fang ta \u0111\u00e3 c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa tha th\u1ee9, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng ch\u00ednh h\u00f3a b\u1edfi \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Ng\u00e0i ch\u1ee9 kh\u00f4ng b\u1edfi c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 kinh nghi\u1ec7m m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111i tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi c\u1ed1 g\u1eafng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau lu\u00f4n lu\u00f4n m\u1edf c\u1eeda, th\u00fac \u0111\u1ea9y v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7. N\u1ebfu ch\u00fang ta ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa th\u00ec v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a Ch\u00faa Cha kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c mua hay b\u00e1n, th\u00ec ch\u00fang ta s\u1ebd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u00e0y t\u1ecf t\u00ecnh y\u00eau v\u00f4 h\u1ea1n v\u00e0 tha th\u1ee9 cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ngay c\u1ea3 khi h\u1ecd c\u01b0 x\u1eed t\u1ec7 h\u1ea1i v\u1edbi ch\u00fang ta. N\u1ebfu ch\u1eb3ng v\u1eady, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i c\u1ee7a th\u00f4ng c\u1ea3m, n\u00e2ng \u0111\u1ee1 v\u00e0 kh\u00edch l\u1ec7 n\u1eefa, m\u00e0 thay v\u00e0o \u0111\u00f3 s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 ch\u1ec9 tr\u00edch l\u1eabn nhau.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Y\u00eau th\u00ec vui v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"109\">\n<li>Th\u00e0nh ng\u1eef <em>cha\u00edrei ep\u00ec te adik\u00eda<\/em> c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi m\u1ed9t t\u00ednh ti\u00eau c\u1ef1c \u1ea9n s\u00e2u trong l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi ta. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 \u0111\u1ed9c \u00e1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi vui m\u1eebng khi th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 b\u1ea5t c\u00f4ng. C\u1ee5m t\u1eeb <em>sygcha\u00edrei te alethe\u00eda<\/em> di\u1ec5n t\u1ea3 \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cvui m\u1eebng khi th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u ch\u00e2n th\u1eadt\u201d. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, ch\u00fang ta vui m\u1eebng v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c khi ch\u00fang ta th\u1ea5y ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 c\u00e1c vi\u1ec7c t\u1ed1t c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ai lu\u00f4n lu\u00f4n so k\u00e8 v\u00e0 ganh \u0111ua, ngay c\u1ea3 v\u1edbi v\u1ee3 hay ch\u1ed3ng m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 r\u1ed3i vui m\u1eebng trong l\u00f2ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u1ea5t b\u1ea1i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"110\">\n<li>Khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, hay nh\u00ecn th\u1ea5y r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c \u0111ang h\u1ea1nh ph\u00fac, th\u00ec ch\u00ednh h\u1ecd c\u0169ng c\u1ea3m th\u1ea5y h\u1ea1nh ph\u00fac, v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y h\u1ecd t\u00f4n vinh Thi\u00ean Ch\u00faa, v\u00ec \u201cai vui v\u1ebb d\u00e2ng hi\u1ebfn th\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa y\u00eau th\u01b0\u01a1ng\u201d (2Cr 9,7). Ch\u00faa ch\u00fang ta \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00e2n tr\u1ecdng nh\u1eefng ai t\u00ecm th\u1ea5y ni\u1ec1m vui trong h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u1ebfu ch\u00fang ta kh\u00f4ng h\u1ecdc bi\u1ebft vui m\u1eebng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00ec ch\u00fang ta \u0111ang t\u1ef1 \u0111\u00e0y \u0111\u1ecda m\u00ecnh trong m\u1ed9t cu\u1ed9c s\u1ed1ng v\u1eafng b\u00f3ng ni\u1ec1m vui, nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Gi\u00easu d\u1ea1y: \u201cCho th\u00ec c\u00f3 ph\u00fac h\u01a1n l\u00e0 nh\u1eadn\u201d (Cv 20,35). Gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i lu\u00f4n lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 khi m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec t\u1ed1t l\u00e0nh x\u1ea3y ra v\u1edbi m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y bi\u1ebft r\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00e0nh vi\u00ean kh\u00e1c c\u0169ng s\u1ebd \u1edf \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 m\u1eebng v\u1edbi m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau bao dung t\u1ea5t c\u1ea3 <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"111\">\n<li>B\u1ea3ng li\u1ec7t k\u00ea c\u1ee7a Phaol\u00f4 k\u1ebft th\u00fac v\u1edbi b\u1ed1n c\u1ee5m t\u1eeb ch\u1ee9a nh\u1eefng t\u1eeb \u201ct\u1ea5t c\u1ea3\u201d. T\u00ecnh y\u00eau bao dung t\u1ea5t c\u1ea3, tin t\u01b0\u1edfng t\u1ea5t c\u1ea3, hy v\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3, ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u1ed9i ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 s\u1ee9c \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 \u0111e d\u1ecda n\u00f3.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"112\">\n<li>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, Phaol\u00f4 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau \u201cbao dung t\u1ea5t c\u1ea3\u201d (<em>panta st\u00e9gei<\/em>). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng s\u1ef1 d\u1eef; n\u00f3 c\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i. \u0110\u1ed9ng t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u201cgi\u1eef s\u1ef1 b\u00ecnh t\u00e2m\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 sai l\u1ed7i n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. N\u00f3 h\u00e0m ngh\u0129a s\u1ef1 h\u1ea1n ch\u1ebf x\u00e9t \u0111o\u00e1n, ki\u1ec3m so\u00e1t n\u1ed7i b\u1ee9c x\u00fac v\u1ed1n c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m b\u1eadt ra m\u1ed9t s\u1ef1 l\u00ean \u00e1n nghi\u1ec7t ng\u00e3 v\u00e0 b\u1ea5t nh\u1eabn: \u201c\u0110\u1eebng x\u00e9t \u0111o\u00e1n v\u00e0 anh em s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecb x\u00e9t \u0111o\u00e1n\u201d (Lc 6,37). \u0110i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i c\u00e1ch m\u00e0 ch\u00fang ta v\u1eabn th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i c\u1ee7a m\u00ecnh, L\u1eddi Thi\u00ean Ch\u00faa b\u1ea3o ch\u00fang ta: \u201c\u0110\u1eebng n\u00f3i x\u1ea5u nhau, th\u01b0a anh ch\u1ecb em\u201d (Gc 4,11). Th\u00f3i n\u00f3i x\u1ea5u ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh m\u00ecnh, tr\u00fat s\u1ef1 o\u00e1n h\u1eadn v\u00e0 ghen t\u1ecb, m\u00e0 kh\u00f4ng quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn tai h\u1ea1i m\u00e0 m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra. Ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng qu\u00ean r\u1eb1ng vu kh\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 t\u1ed9i; n\u00f3 x\u00fac ph\u1ea1m n\u1eb7ng n\u1ec1 \u0111\u1ebfn Thi\u00ean Ch\u00faa khi n\u00f3 l\u00e0m thi\u1ec7t h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng thanh danh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 g\u00e2y ra nh\u1eefng t\u1ed5n th\u1ea5t kh\u00f3 s\u1eeda ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c. V\u00ec th\u1ebf L\u1eddi Ch\u00faa tuy\u00ean b\u1ed1 th\u1eb3ng th\u1eafn r\u1eb1ng c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i \u201cl\u00e0 c\u1ea3 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a s\u1ef1 \u00e1c\u201d, n\u00f3 \u201cl\u00e0m cho to\u00e0n th\u00e2n b\u1ecb \u00f4 nhi\u1ec5m\u201d (Gc 3,6); n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cs\u1ef1 d\u1eef kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u1edf y\u00ean, v\u00ec n\u00f3 ch\u1ee9a \u0111\u1ea7y n\u1ecdc \u0111\u1ed9c gi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi\u201d (3,8). Trong khi c\u00e1i l\u01b0\u1ee1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u201cnguy\u1ec1n r\u1ee7a nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng n\u00ean theo h\u00ecnh \u1ea3nh Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d (3,9), th\u00ec t\u00ecnh y\u00eau tr\u00e2n tr\u1ecdng thanh danh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, ngay c\u1ea3 c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9. Trong khi t\u00ecm c\u00e1ch bi\u1ec3u d\u01b0\u01a1ng lu\u1eadt Ch\u00faa, ch\u00fang ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p qu\u00ean \u0111\u00f2i h\u1ecfi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u00e0y c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"113\">\n<li>Nh\u1eefng v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u0111\u01b0\u1ee3c li\u00ean k\u1ebft b\u1edfi t\u00ecnh y\u00eau s\u1ebd n\u00f3i t\u1ed1t v\u1ec1 nhau; h\u1ecd c\u1ed1 g\u1eafng n\u00eau kh\u00eda c\u1ea1nh t\u1ed1t n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu hay nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m. Trong b\u1ea5t lu\u1eadn tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0o, h\u1ecd gi\u1eef thinh l\u1eb7ng thay v\u00ec n\u00f3i \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng t\u1ed1t v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kia. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u0111\u00f3ng k\u1ecbch tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; \u0111\u00fang h\u01a1n n\u00f3 ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 n\u1ed9i t\u00e2m. \u0110\u00e2y ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 vi\u1ec7c ng\u1edb ng\u1ea9n b\u1ea3o r\u1eb1ng m\u00ecnh kh\u00f4ng th\u1ea5y nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n m\u00ecnh nh\u00ecn nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu v\u00e0 khi\u1ebfm khuy\u1ebft \u1ea5y trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n. Ch\u00fang ta nh\u1eadn ra r\u1eb1ng nh\u1eefng khuy\u1ebft \u0111i\u1ec3m \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a b\u1ee9c tranh l\u1edbn h\u01a1n. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed7n h\u1ee3p ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a \u00e1nh s\u00e1ng v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i. N\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kia c\u00f2n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c n\u1eefa ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 t\u1ed5ng s\u1ed1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u v\u1eb7t v\u00e3nh l\u00e0m phi\u1ec1n l\u00f2ng t\u00f4i. T\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ho\u00e0n h\u1ea3o th\u00ec m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00fang ta tr\u00e2n tr\u1ecdng. Ng\u01b0\u1eddi kia y\u00eau t\u00f4i h\u1ebft m\u1ee9c trong kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u01b0ng s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng ho\u00e0n h\u1ea3o kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng n\u00f3 kh\u00f4ng ch\u00e2n th\u1ef1c. N\u00f3 v\u1eabn th\u1ef1c \u0111\u00f3, d\u00f9 cho n\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n v\u00e0 ph\u00e0m tr\u1ea7n. N\u1ebfu t\u00f4i k\u1ef3 v\u1ecdng nhi\u1ec1u qu\u00e1, ng\u01b0\u1eddi kia s\u1ebd cho t\u00f4i bi\u1ebft, v\u00ec ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1eafm vai Thi\u00ean Ch\u00faa, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng m\u1ecdi nhu c\u1ea7u c\u1ee7a t\u00f4i. T\u00ecnh y\u00eau c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea5t to\u00e0n. N\u00f3 \u201cbao dung t\u1ea5t c\u1ea3\u201d v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eef b\u00ecnh t\u00e2m tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau tin t\u01b0\u1edfng t\u1ea5t c\u1ea3 <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"114\">\n<li><em>Panta piste\u00faei<\/em>. T\u00ecnh y\u00eau tin t\u01b0\u1edfng t\u1ea5t c\u1ea3. \u1ede \u0111\u00e2y \u201ctin\u201d kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u theo ngh\u0129a th\u1ea7n h\u1ecdc ch\u1eb7t ch\u1ebd, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n theo ngh\u0129a \u201ctin t\u01b0\u1edfng\u201d m\u00e0 ch\u00fang ta v\u1eabn d\u00f9ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 s\u1ef1 gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh \u0111\u01a1n thu\u1ea7n r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kia kh\u00f4ng \u0111ang d\u1ed1i l\u1eeba ch\u00fang ta. S\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng c\u0103n b\u1ea3n \u1ea5y nh\u00ecn nh\u1eadn \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa soi chi\u1ebfu v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 b\u00f3ng t\u1ed1i, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ee5c than h\u1ed3ng r\u1ef1c s\u00e1ng b\u00ean d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed1ng tro.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"115\">\n<li>S\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng n\u00e0y gi\u00fap cho m\u1ed9t m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do. N\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i ki\u1ec3m so\u00e1t ng\u01b0\u1eddi kia, b\u00e1m theo t\u1eebng b\u01b0\u1edbc ch\u00e2n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 k\u00ecm k\u1eb9p c\u1ee7a m\u00ecnh. T\u00ecnh y\u00eau th\u00ec tin t\u01b0\u1edfng, n\u00f3 gi\u1ea3i ph\u00f3ng, n\u00f3 kh\u00f4ng c\u1ed1 ki\u1ec3m so\u00e1t, chi\u1ebfm h\u1eefu hay th\u1ed1ng tr\u1ecb m\u1ecdi s\u1ef1. S\u1ef1 t\u1ef1 do n\u00e0y \u2013 v\u1ed1n c\u00f3 s\u1ee9c c\u1ee7ng c\u1ed1 s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp, v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 c\u1edfi m\u1edf \u0111\u00f3n nh\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi xung quanh ch\u00fang ta v\u00e0 \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u1eefng kinh nghi\u1ec7m m\u1edbi m\u1ebb \u2013 lu\u00f4n gi\u00fap l\u00e0m phong ph\u00fa v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan. Theo \u0111\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ch\u1ed3ng s\u1ebd san s\u1ebb cho nhau ni\u1ec1m vui v\u1ec1 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c hay bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00ean ngo\u00e0i ph\u1ea1m vi gia \u0111\u00ecnh. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, s\u1ef1 t\u1ef1 do n\u00e0y s\u1ebd gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u00e2n th\u00e0nh v\u00e0 minh b\u1ea1ch, v\u00ec nh\u1eefng ai bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 th\u1ec3 c\u1edfi m\u1edf m\u00e0 kh\u00f4ng che gi\u1ea5u \u0111i\u1ec1u g\u00ec. Nh\u1eefng ai bi\u1ebft r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh lu\u00f4n nghi ng\u1edd, hay x\u00e9t n\u00e9t v\u00e0 thi\u1ebfu m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n, th\u00ec s\u1ebd c\u00f3 khuynh h\u01b0\u1edbng gi\u1eef b\u00ed m\u1eadt, che gi\u1ea5u nh\u1eefng khi\u1ebfm khuy\u1ebft v\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 gi\u1ea3 v\u1edd l\u00e0m m\u1ed9t ai \u0111\u00f3 kh\u00e1c v\u1edbi con ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u00e0ng kh\u00e1c, m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, th\u00ec d\u1eabu \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra, gia \u0111\u00ecnh \u1ea5y c\u0169ng gi\u00fap c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean tr\u1edf th\u00e0nh ch\u00ednh m\u00ecnh, v\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean lo\u1ea1i tr\u1eeb s\u1ef1 l\u1eeba g\u1ea1t, gi\u1ea3 t\u1ea1o, v\u00e0 d\u1ed1i tr\u00e1.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau hy v\u1ecdng t\u1ea5t c\u1ea3 <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"116\">\n<li><em>Panta elp\u00edzei<\/em>. T\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ea5t v\u1ecdng v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai. Ti\u1ebfp theo nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp, c\u1ee5m t\u1eeb n\u00e0y n\u00f3i v\u1ec1 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i, tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 t\u1ecfa ra v\u1ebb \u0111\u1eb9p kh\u00f4ng ng\u1edd c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u01b0a t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y. N\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c nh\u1eadn th\u1ee9c r\u1eb1ng \u2013 d\u00f9 m\u1ecdi s\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng lu\u00f4n x\u1ea3y ra nh\u01b0 ta mong \u01b0\u1edbc \u2013 Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 u\u1ed1n th\u1eb3ng nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng cong v\u00e0 r\u00fat ra \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh n\u00e0o \u0111\u00f3 t\u1eeb s\u1ef1 d\u1eef m\u00e0 ch\u00fang ta ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"117\">\n<li>\u1ede \u0111\u00e2y ni\u1ec1m hy v\u1ecdng \u0111\u1ea1t m\u1ee9c tr\u1ecdn v\u1eb9n nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, v\u00ec n\u00f3 \u0111oan ch\u1eafc v\u1ec1 s\u1ef1 s\u1ed1ng sau c\u00e1i ch\u1ebft. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng khi\u1ebfm khuy\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn s\u1ef1 s\u1ed1ng vi\u00ean m\u00e3n tr\u00ean thi\u00ean qu\u1ed1c. \u1ede \u0111\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i ho\u00e0n to\u00e0n b\u1edfi s\u1ef1 ph\u1ee5c sinh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, m\u1ecdi y\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 b\u00f3ng t\u1ed1i s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n. \u1ede \u0111\u00f3, hi\u1ec7n h\u1eefu \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd chi\u1ebfu s\u00e1ng trong t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 t\u1ed1t l\u00e0nh v\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u1eadn th\u1ee9c n\u00e0y gi\u00fap ch\u00fang ta, gi\u1eefa nh\u1eefng phi\u1ec1n mu\u1ed9n ch\u1ed3ng ch\u1ea5t c\u1ee7a cu\u1ed9c \u0111\u1eddi n\u00e0y, bi\u1ebft nh\u00ecn m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn si\u00eau nhi\u00ean, trong \u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a \u0111\u1ee9c c\u1eady, v\u00e0 ch\u1edd \u0111\u1ee3i s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y s\u1ebd nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c trong N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi, m\u1eb7c d\u00f9 hi\u1ec7n nay ch\u01b0a nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3 <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"118\">\n<li><em>Panta hypom\u00e9nei<\/em>. C\u1ee5m t\u1eeb n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ecdi gian nan th\u1eed th\u00e1ch v\u1edbi m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 t\u00edch c\u1ef1c. N\u00f3 \u0111\u1ee9ng v\u1eefng trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed1i ngh\u1ecbch l\u1ea1i n\u00f3. S\u1ef1 \u201cch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng\u201d n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ed1 phi\u1ec1n ph\u1ee9c, m\u00e0 c\u00f2n h\u01a1n th\u1ebf: m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 lu\u00f4n s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ecdi th\u00e1ch \u0111\u1ed1. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng, ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng gi\u1edd ph\u00fat t\u0103m t\u1ed1i nh\u1ea5t. N\u00f3 cho th\u1ea5y m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 anh h\u00f9ng can tr\u01b0\u1eddng n\u00e0o \u0111\u00f3, m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng l\u1ea1i m\u1ecdi tr\u00e0o l\u01b0u ti\u00eau c\u1ef1c, m\u1ed9t d\u1ea5n th\u00e2n b\u1ea5t khu\u1ea5t cho s\u1ef1 thi\u1ec7n. \u1ede \u0111\u00e2y t\u00f4i ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng l\u1eddi c\u1ee7a Martin Luther King, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ecdi lo\u1ea1i th\u1eed th\u00e1ch v\u00e0 gian kh\u1ed5 b\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau huynh \u0111\u1ec7: \u201cN\u01a1i ng\u01b0\u1eddi gh\u00e9t b\u1ea1n nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t n\u00e0o \u0111\u00f3; ngay c\u1ea3 n\u01a1i d\u00e2n t\u1ed9c gh\u00e9t b\u1ea1n nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t n\u00e0o \u0111\u00f3; th\u1eadm ch\u00ed n\u01a1i ch\u1ee7ng t\u1ed9c gh\u00e9t b\u1ea1n nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t n\u00e0o \u0111\u00f3. V\u00e0 khi b\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u nh\u00ecn v\u00e0o m\u1eb7t m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ea5y r\u00f5 trong s\u00e2u xa con ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o g\u1ecdi l\u00e0 \u201ch\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d, th\u00ec b\u1ea1n b\u1eaft \u0111\u1ea7u y\u00eau ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y b\u1ea5t k\u1ec3 [m\u1ecdi s\u1ef1]. D\u00f9 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0m g\u00ec \u0111i n\u1eefa, b\u1ea1n v\u1eabn th\u1ea5y h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u1edf \u0111\u00f3. C\u00f3 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a s\u1ef1 thi\u1ec7n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng bao gi\u1edd c\u00f3 th\u1ec3 v\u1ee9t b\u1ecf \u0111\u01b0\u1ee3c\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c \u0111\u1ec3 b\u1ea1n y\u00eau k\u1ebb th\u00f9: khi c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 b\u1ea1n \u0111\u00e1nh b\u1ea1i k\u1ebb th\u00f9, th\u00ec \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 l\u00fac b\u1ea1n \u0111\u1eebng l\u00e0m th\u1ebf\u2026 Khi b\u1ea1n v\u01b0\u01a1n l\u00ean t\u1edbi b\u00ecnh di\u1ec7n t\u00ecnh y\u00eau, t\u1edbi b\u00ecnh di\u1ec7n c\u1ee7a v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh l\u1edbn lao c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, th\u00ec b\u1ea1n ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u00e1nh b\u1ea1i nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u1ef1 d\u1eef. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng c\u00e1 nh\u00e2n b\u1ecb m\u1eafc k\u1eb9t trong h\u1ec7 th\u1ed1ng \u1ea5y, b\u1ea1n y\u00eau h\u1ecd, v\u00e0 b\u1ea1n ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch \u0111\u00e1nh b\u1ea1i h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u00f3 th\u00f4i\u2026 L\u1ea5y o\u00e1n b\u00e1o o\u00e1n th\u00ec ch\u1ec9 gia c\u1ed1 th\u00eam s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a o\u00e1n h\u1eadn v\u00e0 s\u1ef1 d\u1eef tr\u00ean \u0111\u1eddi n\u00e0y. N\u1ebfu t\u00f4i \u0111\u00e1nh b\u1ea1n v\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u00e1nh t\u00f4i, r\u1ed3i t\u00f4i \u0111\u00e1nh tr\u1ea3 l\u1ea1i b\u1ea1n, v\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u00e1nh tr\u1ea3 l\u1ea1i t\u00f4i, c\u1ee9 th\u1ebf, th\u00ec b\u1ea1n th\u1ea5y \u0111\u00f3, s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c m\u00e3i kh\u00f4ng c\u00f9ng. N\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd ch\u1ea5m d\u1ee9t. M\u1ed9t ai \u0111\u00f3, \u1edf \u0111\u00e2u \u0111\u00f3, ph\u1ea3i bi\u1ebft \u0111i\u1ec1u m\u1ed9t ch\u00fat, v\u00e0 \u0111\u00f3 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh. Ng\u01b0\u1eddi m\u1ea1nh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t d\u00e2y x\u00edch o\u00e1n h\u1eadn, d\u00e2y x\u00edch c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1eef\u2026 M\u1ed9t ai \u0111\u00f3 ph\u1ea3i c\u00f3 \u2018\u0111\u1ea1o\u2019 v\u00e0 c\u00f3 \u2018\u0111\u1ee9c\u2019 cho \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t d\u00e2y x\u00edch \u1ea5y v\u00e0 \u0111\u01b0a v\u00e0o trong ch\u00ednh c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng n\u00e0y y\u1ebfu t\u1ed1 t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y s\u1ee9c m\u1ea1nh\u201d.<a href=\"#_ftn114\" name=\"_ftnref114\">[114]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"119\">\n<li>Trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh, ch\u00fang ta c\u1ea7n vun x\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ch\u00fang ta chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u ch\u1ed1ng l\u1ea1i m\u1ecdi s\u1ef1 d\u1eef \u0111e d\u1ecda n\u00f3. T\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng ch\u1ecbu thua l\u00f2ng o\u00e1n gi\u1eadn, s\u1ef1 khinh b\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c hay \u01b0\u1edbc mu\u1ed1n g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c l\u1ea5n l\u01b0\u1edbt ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. L\u00fd t\u01b0\u1edfng Kit\u00f4 gi\u00e1o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh, l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng. \u0110\u00f4i khi t\u00f4i ng\u1ea1c nhi\u00ean th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi, nam hay n\u1eef, v\u1ed1n \u0111\u00e3 ph\u1ea3i chia tay v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00ecnh, tuy nhi\u00ean, v\u00ec t\u00ecnh ngh\u0129a v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1eabn b\u1ec1n v\u1eefng, h\u1ecd v\u1eabn c\u1ed1 g\u1eafng gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi, th\u1eadm ch\u00ed qua vi\u1ec7c thu\u00ea m\u01b0\u1edbn ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, trong nh\u1eefng khi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi \u0111au \u1ed1m, g\u1eb7p kh\u1ed5 s\u1edf hay ho\u1ea1n n\u1ea1n. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u00fang ta c\u0169ng th\u1ea5y m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u1edaN L\u00caN TRONG T\u00ccNH Y\u00caU PHU PH\u1ee4<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"120\">\n<li>Suy t\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 b\u00e0i ca y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Th\u00e1nh Phaol\u00f4 gi\u00fap ch\u00fang ta s\u1eb5n s\u00e0ng th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5. \u0110\u00e2y l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau gi\u1eefa v\u1ee3 v\u00e0 ch\u1ed3ng,<a href=\"#_ftn115\" name=\"_ftnref115\">[115]<\/a> m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1nh h\u00f3a, \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cho phong ph\u00fa v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c chi\u1ebfu s\u00e1ng b\u1edfi \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u201cs\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u00ecnh c\u1ea3m\u201d,<a href=\"#_ftn116\" name=\"_ftnref116\">[116]<\/a> c\u00f3 t\u00ednh thi\u00eang li\u00eang v\u00e0 hy sinh, trong \u0111\u00f3 k\u1ebft t\u1ee5 s\u1ef1 \u1ea5m \u00e1p c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n v\u00e0 ni\u1ec1m \u0111am m\u00ea t\u00ecnh \u00e1i, n\u00f3 v\u1eabn k\u00e9o d\u00e0i sau khi c\u00e1c c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 \u0111am m\u00ea l\u1ee5i t\u00e0n. \u0110\u1ee9c Gi\u00e1o ho\u00e0ng Pi\u00f4 XI d\u1ea1y r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y th\u1ea5m \u0111\u1eabm c\u00e1c b\u1ed5n ph\u1eadn c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u1eadn l\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau \u01b0u vi\u1ec7t nh\u1ea5t.<a href=\"#_ftn117\" name=\"_ftnref117\">[117]<\/a> \u0110\u01b0\u1ee3c th\u00f4ng truy\u1ec1n b\u1edfi Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n, t\u00ecnh y\u00eau m\u00e3nh li\u1ec7t n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ea3nh c\u1ee7a giao \u01b0\u1edbc ki\u00ean v\u1eefng gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 nh\u00e2n lo\u1ea1i, \u0111\u1ea1t \u0111\u1ec9nh \u0111i\u1ec3m n\u01a1i s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1eadp gi\u00e1. \u201cTh\u00e1nh Th\u1ea7n m\u00e0 Ch\u00faa tu\u00f4n \u0111\u1ed5 s\u1ebd trao ban m\u1ed9t qu\u1ea3 tim m\u1edbi v\u00e0 l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau nh\u01b0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng ch\u00fang ta. T\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 \u0111\u1ea1t t\u1edbi s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh cho n\u00f3, \u0111\u00f3 l\u00e0, \u0111\u1ee9c \u00e1i gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng.\u201d<a href=\"#_ftn118\" name=\"_ftnref118\">[118]<\/a><\/li>\n<li>H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 qu\u00ed gi\u00e1, v\u00ec \u201ckhi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef c\u1eed h\u00e0nh B\u00ed t\u00edch H\u00f4n Ph\u1ed1i, th\u00ec qu\u1ea3 nhi\u00ean Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cph\u1ea3n chi\u1ebfu\u201d trong h\u1ecd; Ng\u00e0i ghi kh\u1eafc trong h\u1ecd nh\u1eefng \u0111\u1eb7c n\u00e9t c\u1ee7a Ng\u00e0i v\u00e0 d\u1ea5u \u1ea5n t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00f3a nh\u00f2a \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Ng\u00e0i. H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa d\u00e0nh cho ch\u00fang ta. Qu\u1ea3 th\u1eadt, Thi\u00ean Ch\u00faa c\u0169ng l\u00e0 hi\u1ec7p th\u00f4ng: Ba Ng\u00f4i V\u1ecb \u2013 Ch\u00faa Cha, Ch\u00faa Con, Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n \u2013 h\u1eb1ng s\u1ed1ng trong m\u1ed1i hi\u1ec7p nh\u1ea5t ho\u00e0n h\u1ea3o. V\u00e0 \u0111\u00e2y ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ea7u nhi\u1ec7m h\u00f4n nh\u00e2n: Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0m cho hai v\u1ee3 ch\u1ed3ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t hi\u1ec7n sinh \u0111\u1ed9c nh\u1ea5t\u201d.<a href=\"#_ftn119\" name=\"_ftnref119\">[119]<\/a> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee5 th\u1ec3 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u1eb1ng ng\u00e0y, v\u00ec nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 v\u00e0 ch\u1ed3ng, \u201cdo b\u00ed t\u00edch, \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee7y trao m\u1ed9t s\u1ee9 m\u1ea1ng ri\u00eang v\u00e0 \u0111\u00edch th\u1ef1c, \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb nh\u1eefng vi\u1ec7c \u0111\u01a1n gi\u1ea3n th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 cho th\u1ea5y c\u1ee5 th\u1ec3 t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 d\u00e0nh cho H\u1ed9i Th\u00e1nh v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng m\u00ecnh v\u00ec H\u1ed9i Th\u00e1nh\u201d.<a href=\"#_ftn120\" name=\"_ftnref120\">[120]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"122\">\n<li>Tuy nhi\u00ean ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eabn l\u1ed9n c\u00e1c c\u1ea5p \u0111\u1ed9 kh\u00e1c nhau: kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t l\u00ean vai hai con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7y gi\u1edbi h\u1ea1n c\u00e1i g\u00e1nh n\u1eb7ng s\u1eebng s\u1eefng c\u1ee7a vi\u1ec7c ph\u1ea3i tr\u00ecnh b\u00e0y c\u00e1ch ho\u00e0n h\u1ea3o m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 H\u1ed9i Th\u00e1nh, v\u00ec h\u00f4n nh\u00e2n \u2013 x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u \u2013 l\u00e0 \u201cm\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh n\u0103ng \u0111\u1ed9ng\u2026, m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh ti\u1ebfn t\u1edbi d\u1ea7n d\u1ea7n v\u1edbi s\u1ef1 h\u1ed9i nh\u1eadp ng\u00e0y c\u00e0ng h\u01a1n c\u00e1c \u00e2n ban c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa\u201d.<a href=\"#_ftn121\" name=\"_ftnref121\">[121]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Chia s\u1ebb su\u1ed1t \u0111\u1eddi<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"123\">\n<li>Sau t\u00ecnh y\u00eau k\u1ebft h\u1ee3p ch\u00fang ta v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa, t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 l\u00e0 \u201cd\u1ea1ng th\u1ee9c cao c\u1ea3 nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n\u201d.<a href=\"#_ftn122\" name=\"_ftnref122\">[122]<\/a> \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u00f3 bao h\u00e0m m\u1ecdi \u0111\u1eb7c n\u00e9t c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ecnh b\u1ea1n t\u1ed1t \u0111\u1eb9p: s\u1ef1 quan t\u00e2m t\u1edbi thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, t\u00ednh h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng, s\u1ef1 m\u1eadt thi\u1ebft, s\u1ef1 \u1ea5m \u00e1p, s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 n\u00e9t gi\u1ed1ng nhau ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung. H\u00f4n nh\u00e2n g\u1eafn k\u1ebft v\u00e0o t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y m\u1ed9t t\u00ednh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong s\u1ef1 cam k\u1ebft ki\u00ean trung chia s\u1ebb v\u00e0 c\u00f9ng nhau g\u1ea7y d\u1ef1ng to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Ch\u00fang ta h\u00e3y th\u00e0nh th\u1ef1c v\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u \u1edf \u0111\u00e2y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi y\u00eau nhau kh\u00f4ng nh\u00ecn m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 c\u00e1i g\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh t\u1ea1m b\u1ee3. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n kh\u00f4ng k\u1ef3 v\u1ecdng ni\u1ec1m vui th\u00fa c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd phai nh\u1ea1t. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m ch\u1ee9ng cho cu\u1ed9c c\u1eed h\u00e0nh m\u1ed9t m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, d\u00f9 mong manh \u0111\u1ebfn m\u1ea5y, c\u0169ng tin t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng n\u00f3 s\u1ebd \u0111\u1ee9ng v\u1eefng qua th\u1eed th\u00e1ch c\u1ee7a th\u1eddi gian. Con c\u00e1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 mu\u1ed1n cha m\u1eb9 ch\u00fang y\u00eau nhau, m\u00e0 c\u00f2n trung th\u00e0nh v\u00e0 g\u1eafn b\u00f3 v\u1edbi nhau. Nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea5u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 kh\u00e1c cho th\u1ea5y r\u1eb1ng ch\u00ednh trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 c\u00f3 t\u00ednh d\u1ee9t kho\u00e1t. M\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p b\u1ec1n v\u1eefng \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 b\u1edfi c\u00e1c l\u1eddi \u0111oan h\u1ee9a k\u1ebft h\u00f4n kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ec3 th\u1ee9c hay m\u1ed9t c\u00f4ng th\u1ee9c c\u00f3 t\u00ednh truy\u1ec1n th\u1ed1ng; n\u00f3 c\u1eafm r\u1ec5 trong nh\u1eefng khuynh h\u01b0\u1edbng t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a nh\u00e2n v\u1ecb. \u0110\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tin, n\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t giao \u01b0\u1edbc tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u00f2i ng\u01b0\u1eddi ta trung th\u00e0nh: \u201cCh\u00faa l\u00e0 ch\u1ee9ng nh\u00e2n gi\u1eefa ng\u01b0\u01a1i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 c\u1ee7a tu\u1ed5i xu\u00e2n ng\u01b0\u01a1i. Ng\u01b0\u01a1i \u0111\u00e3 ph\u1ea3n b\u1ed9i n\u00f3, m\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e3 ph\u1ed1i ng\u1eabu v\u1edbi ng\u01b0\u01a1i, l\u00e0 v\u1ee3 thu\u1ed9c giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a ng\u01b0\u01a1i, \u2026 Ng\u01b0\u01a1i \u0111\u1eebng ph\u1ea3n b\u1ed9i ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 tu\u1ed5i xu\u00e2n xanh ng\u01b0\u01a1i. V\u00ec ch\u01b0ng Ta gh\u00e9t vi\u1ec7c ly d\u1ecb &#8211; Ch\u00faa ph\u00e1n\u201d (Ml 2,14-16).<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"124\">\n<li>M\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau y\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3c, kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ea5p nh\u1eadn h\u00f4n nh\u00e2n nh\u01b0 th\u00e1ch \u0111\u1ed1 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh l\u1ea1i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed5i m\u1edbi v\u00e0 ki\u1ebfn t\u1ea1o cho t\u1edbi ch\u1ebft, th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 n\u1ed5i m\u1ed9t cam k\u1ebft c\u00f3 t\u1ea7m l\u1edbn lao. N\u00f3 s\u1ebd \u0111\u1ea7u h\u00e0ng tr\u01b0\u1edbc n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a t\u1ea1m b\u1ee3 kh\u00f4ng dung n\u1ea1p \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh kh\u00f4ng ng\u1eebng tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. Nh\u01b0ng \u201cvi\u1ec7c h\u1ee9a y\u00eau th\u01b0\u01a1ng su\u1ed1t \u0111\u1eddi s\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3, khi ch\u00fang ta nh\u1eadn hi\u1ec3u m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch to l\u1edbn h\u01a1n c\u00e1c \u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 d\u1ef1 ph\u00f3ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, m\u1ed9t k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e2ng \u0111\u1ee1 ch\u00fang ta v\u00e0 l\u00e0m ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u00f3 th\u00e1c t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a m\u00ecnh cho ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng\u201d.<a href=\"#_ftn123\" name=\"_ftnref123\">[123]<\/a> N\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t th\u1eafng m\u1ecdi th\u1eed th\u00e1ch v\u00e0 gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 trung th\u00e0nh tr\u01b0\u1edbc m\u1ecdi ho\u00e0n c\u1ea3nh, th\u00ec n\u00f3 c\u1ea7n \u01a1n s\u1ee7ng \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 n\u00e2ng cao n\u00f3. Theo c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 c\u1ee7a Th\u00e1nh Robert Bellarmine, \u201cs\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef trong m\u1ed9t m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly, v\u00e0 r\u1eb1ng h\u1ecd trung th\u00e0nh g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi nhau b\u1ea5t ch\u1ea5p m\u1ecdi kh\u00f3 kh\u0103n, ngay c\u1ea3 khi kh\u00f4ng c\u00f2n hy v\u1ecdng c\u00f3 con c\u00e1i, ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t m\u1ea7u nhi\u1ec7m cao c\u1ea3\u201d.<a href=\"#_ftn124\" name=\"_ftnref124\">[124]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"125\">\n<li>H\u00f4n nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 v\u00ed nh\u01b0 m\u1ed9t t\u00ecnh b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi \u0111am m\u00ea, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111am m\u00ea lu\u00f4n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn d\u1eaft t\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p ng\u00e0y c\u00e0ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 m\u00e3nh li\u1ec7t h\u01a1n. \u0110\u1ea5y b\u1edfi v\u00ec \u201ch\u00f4n nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp duy ch\u1ec9 nh\u1eafm \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c sinh s\u1ea3n con c\u00e1i\u201d, m\u00e0 c\u00f2n nh\u1eafm \u0111\u1ebfn t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng nhau \u201c\u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1ch x\u00e1c \u0111\u00e1ng, \u0111\u1ec3 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng tri\u1ec3n v\u00e0 ch\u00edn mu\u1ed3i\u201d.<a href=\"#_ftn125\" name=\"_ftnref125\">[125]<\/a> T\u00ecnh b\u1ea1n \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o n\u00e0y gi\u1eefa m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi nam v\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u1eef ch\u1ec9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh bao h\u00e0m to\u00e0n th\u1ec3 trong m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p phu ph\u1ee5. Ch\u00ednh v\u00ec n\u00f3 bao h\u00e0m to\u00e0n th\u1ec3, n\u00ean m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 t\u00ednh \u0111\u1ed9c h\u1eefu, trung th\u00e0nh v\u00e0 m\u1edf ra s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn s\u1ef1 s\u1ed1ng m\u1edbi. N\u00f3 chia s\u1ebb m\u1ecdi s\u1ef1 trong ni\u1ec1m k\u00ednh tr\u1ecdng th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng d\u00e0nh cho nhau. C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II l\u00e0m \u00e2m vang \u0111i\u1ec1u n\u00e0y qua tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng \u201cm\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 th\u1ebf, k\u1ebft t\u1ee5 t\u00ednh nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 t\u00ednh th\u1ea7n linh, d\u1eabn \u0111\u01b0a c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu t\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn t\u1ef1 nguy\u1ec7n cho nhau, \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m trong c\u1eed ch\u1ec9 \u00e2u y\u1ebfm v\u00e0 trong h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 th\u1ea5m \u0111\u1eabm to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a h\u1ecd\u201d.<a href=\"#_ftn126\" name=\"_ftnref126\">[126]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Ni\u1ec1m vui v\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"126\">\n<li>Trong h\u00f4n nh\u00e2n, ni\u1ec1m vui c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c vun x\u1edbi. Khi s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm l\u1ea1c th\u00fa tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u00e1m \u1ea3nh ng\u01b0\u1eddi ta, n\u00f3 s\u1ebd gi\u1eef ng\u01b0\u1eddi ta trong t\u00ecnh tr\u1ea1ng n\u00f4 l\u1ec7 v\u00e0 kh\u00f4ng cho ph\u00e9p h\u1ecd kinh nghi\u1ec7m nh\u1eefng s\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n kh\u00e1c. Ni\u1ec1m vui, \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ni\u1ec1m hoan l\u1ea1c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u00e0 gi\u00fap ch\u00fang ta t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 m\u00e3n nguy\u1ec7n trong b\u1ea5t c\u1ee9 vi\u1ec7c g\u00ec, ngay c\u1ea3 v\u00e0o nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng khi m\u00e0 kho\u00e1i l\u1ea1c th\u1ec3 l\u00fd \u0111\u00e3 suy gi\u1ea3m. Th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 n\u00f3i r\u1eb1ng t\u1eeb \u201cni\u1ec1m vui\u201d qui chi\u1ebfu \u0111\u1ebfn m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a tr\u00e1i tim.<a href=\"#_ftn127\" name=\"_ftnref127\">[127]<\/a> Ni\u1ec1m vui h\u00f4n nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m ngay c\u1ea3 gi\u1eefa nh\u1eefng bu\u1ed3n phi\u1ec1n; n\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1eb1ng h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ed7n h\u1ee3p \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean c\u1ee7a th\u01b0\u1edfng ngo\u1ea1n v\u00e0 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u, c\u1ee7a c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 ngh\u1ec9 ng\u01a1i, \u0111au \u0111\u1edbn v\u00e0 xoa d\u1ecbu, th\u1ecfa m\u00e3n v\u00e0 kh\u00e1t khao, phi\u1ec1n mu\u1ed9n v\u00e0 khoan kho\u00e1i, nh\u01b0ng lu\u00f4n lu\u00f4n \u1edf tr\u00ean n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n, trong \u0111\u00f3 \u0111\u00f4i b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u0103m s\u00f3c cho nhau: \u201cH\u1ecd gi\u00fap \u0111\u1ee1 v\u00e0 ph\u1ee5c v\u1ee5 nhau\u201d.<a href=\"#_ftn128\" name=\"_ftnref128\">[128]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"127\">\n<li>L\u00f2ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng trong t\u00ecnh b\u1ea1n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cb\u00e1c \u00e1i\u201d khi n\u00f3 nh\u1eadn hi\u1ec3u v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng \u201cgi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia.<a href=\"#_ftn129\" name=\"_ftnref129\">[129]<\/a> V\u1ebb \u0111\u1eb9p \u2013 t\u1ee9c \u201cgi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn\u201d \u1ea5y, kh\u00e1c v\u1edbi d\u00e1ng v\u1ebb th\u1ec3 l\u00fd hay t\u00e2m l\u00fd \u2013 gi\u00fap ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e2n tr\u1ecdng t\u00ednh th\u00e1nh thi\u00eang c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1ecb, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea3m th\u1ea5y nhu c\u1ea7u chi\u1ebfm h\u1eefu ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. Trong m\u1ed9t x\u00e3 h\u1ed9i ti\u00eau th\u1ee5, c\u1ea3m th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1i \u0111\u1eb9p b\u1ecb l\u00e0m cho ngh\u00e8o ki\u1ec7t \u0111i, v\u00e0 do \u0111\u00f3 ni\u1ec1m vui c\u0169ng h\u1eddi h\u1ee3t. M\u1ecdi th\u1ee9 c\u00f3 \u0111\u00f3, k\u1ec3 c\u1ea3 con ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ec3 cho ng\u01b0\u1eddi ta mua s\u1eafm, s\u1edf h\u1eefu hay ti\u00eau x\u00e0i. S\u1ef1 \u00e2u y\u1ebfm d\u1ecbu d\u00e0ng, \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng nhu\u1ed1m m\u00e0u chi\u1ebfm h\u1eefu \u00edch k\u1ef7. N\u00f3 gi\u00fap ta ti\u1ebfp c\u1eadn m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng s\u00e2u xa v\u00e0 s\u1ef1 \u00fd t\u1ee9 tinh t\u1ebf \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng g\u00e2y h\u1ea1i g\u00ec cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y ho\u1eb7c l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y m\u1ea5t t\u1ef1 do. Y\u00eau th\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi ni\u1ec1m vui chi\u00eam ng\u1eafm v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng v\u1ebb \u0111\u1eb9p v\u00e0 s\u1ef1 th\u00e1nh thi\u00eang t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y th\u00ec l\u1edbn lao h\u01a1n c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a t\u00f4i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u00fap t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm thi\u1ec7n \u00edch cho ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y ngay c\u1ea3 khi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00f4i, hay khi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n n\u00e9t duy\u00ean d\u00e1ng \u1edf ngo\u1ea1i h\u00ecnh n\u1eefa, m\u00e0 ch\u1ec9 l\u00e0 g\u00e1nh n\u1eb7ng v\u00e0 s\u1ef1 phi\u1ec1n to\u00e1i. V\u00ec \u201ct\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0m vui l\u00f2ng ng\u01b0\u1eddi kia t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y trao ban m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 ho\u00e0n to\u00e0n nh\u01b0ng kh\u00f4ng\u201d.<a href=\"#_ftn130\" name=\"_ftnref130\">[130]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"128\">\n<li>M\u1ef9 c\u1ea3m c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 trong \u201cc\u00e1i nh\u00ecn\u201d quan chi\u00eam ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c x\u00e9t nh\u01b0 l\u00e0 c\u1ee9u c\u00e1nh n\u01a1i ch\u00ednh h\u1ecd, ngay c\u1ea3 d\u00f9 h\u1ecd y\u1ebfu \u1edbt, gi\u00e0 nua hay c\u00f3 ngo\u1ea1i h\u00ecnh kh\u00f4ng h\u1ea5p d\u1eabn. M\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn tr\u00e2n tr\u1ecdng c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng r\u1ea5t l\u1edbn lao, c\u00f2n th\u00e1i \u0111\u1ed9 mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng th\u01b0\u1eddng g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng cho ng\u01b0\u1eddi ta. Bi\u1ebft bao \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0111\u00f4i khi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3, ch\u1ed3ng hay con c\u00e1i l\u00e0m \u0111\u1ec3 k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 quan t\u00e2m! Nhi\u1ec1u s\u1ef1 t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 x\u1ea3y ra khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u00ecn nhau. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y n\u1eb1m \u0111\u00e0ng sau nh\u1eefng l\u1eddi than phi\u1ec1n v\u00e0 tr\u00e1ch c\u1ee9 m\u00e0 ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng nghe trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh: \u201cCh\u1ed3ng t\u00f4i kh\u00f4ng quan t\u00e2m t\u1edbi t\u00f4i; anh ta l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ec3 t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u1eddi\u201d. \u201cXin vui l\u00f2ng nh\u00ecn em khi em n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi anh!\u201d \u201cV\u1ee3 t\u00f4i ch\u1eb3ng c\u00f2n nh\u00ecn \u0111\u1ebfn t\u00f4i, c\u00f4 \u1ea5y ch\u1ec9 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn con c\u00e1i th\u00f4i\u201d. \u201cTrong nh\u00e0 n\u00e0y ch\u1eb3ng ai \u0111o\u00e1i ho\u00e0i \u0111\u1ebfn t\u00f4i; m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng nh\u00ecn t\u00f4i, nh\u01b0 th\u1ec3 t\u00f4i kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i\u201d. T\u00ecnh y\u00eau m\u1edf \u0111\u00f4i m\u1eaft ch\u00fang ta v\u00e0 gi\u00fap ch\u00fang ta nh\u00ecn th\u1ea5y, v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u kh\u00e1c, gi\u00e1 tr\u1ecb cao qu\u00ed c\u1ee7a m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"129\">\n<li>Ni\u1ec1m vui c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau bi\u1ebft chi\u00eam ng\u1eafm n\u00e0y c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c vun x\u1edbi. V\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1ng n\u00ean cho t\u00ecnh y\u00eau, ch\u00fang ta bi\u1ebft r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ni\u1ec1m vui n\u00e0o l\u1edbn h\u01a1n ni\u1ec1m vui c\u1ee7a vi\u1ec7c san s\u1ebb nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh: \u201cH\u00e3y l\u1ea5y, h\u00e3y cho, v\u00e0 h\u00e3y ch\u0103m s\u00f3c ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d (Hc 14,16). Ni\u1ec1m vui th\u00e2m s\u00e2u nh\u1ea5t trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tr\u00e0o d\u00e2ng khi ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 kh\u01a1i l\u00ean ni\u1ec1m vui n\u01a1i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea3m n\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc thi\u00ean \u0111\u00e0ng. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn c\u1ea3nh \u0111\u00e1ng y\u00eau trong phim <em>B\u1eefa Ti\u1ec7c c\u1ee7a Babette<\/em>, khi c\u00f4 \u0111\u1ea7u b\u1ebfp t\u1eeb t\u00e2m nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i \u00f4m n\u1ed3ng nhi\u1ec7t l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n v\u1edbi l\u1eddi khen ng\u1ee3i: \u201c\u00d4i, c\u00f4 th\u1eafp l\u00ean ni\u1ec1m vui cho c\u1ea3 c\u00e1c thi\u00ean th\u1ea7n!\u201d Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t ni\u1ec1m vui v\u00e0 ni\u1ec1m an \u1ee7i l\u1edbn lao khi ta \u0111em l\u1ea1i ni\u1ec1m vui cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, nh\u00ecn th\u1ea5y h\u1ecd hoan h\u1ec9. Ni\u1ec1m vui n\u00e0y, l\u00e0 hoa tr\u00e1i c\u1ee7a t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a k\u1ebb t\u1ef1 ph\u1ee5 v\u00e0 v\u1ecb k\u1ef7, nh\u01b0ng l\u00e0 ni\u1ec1m vui c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng bi\u1ebft vui m\u1eebng tr\u01b0\u1edbc \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t l\u00e0nh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u00ecnh y\u00eau, ni\u1ec1m vui c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 nguy\u1ec7n trao ban cho h\u1ecd v\u00e0 nh\u1edd \u0111\u00f3 sinh hoa tr\u00e1i t\u1ed1t l\u00e0nh.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"130\">\n<li>M\u1eb7t kh\u00e1c, ni\u1ec1m vui c\u0169ng l\u1edbn l\u00ean xuy\u00ean qua kh\u1ed5 \u0111au. Nh\u01b0 Th\u00e1nh Augustin\u00f4 di\u1ec5n t\u1ea3, \u201chi\u1ec3m nguy c\u1ee7a chi\u1ebfn tr\u1eadn c\u00e0ng l\u1edbn th\u00ec ni\u1ec1m vui chi\u1ebfn th\u1eafng c\u00e0ng cao\u201d.<a href=\"#_ftn131\" name=\"_ftnref131\">[131]<\/a> Sau khi c\u00f9ng ch\u1ecbu kh\u1ed5 v\u00e0 c\u00f9ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u s\u00e1t c\u00e1nh nhau, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 kinh nghi\u1ec7m r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng gi\u00e1, v\u00ec h\u1ecd \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 t\u1ed1t l\u00e0nh, h\u1ecd c\u00f9ng nhau h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3, ho\u1eb7c h\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e2n tr\u1ecdng nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh c\u00f3. \u00cdt c\u00f3 ni\u1ec1m vui nh\u00e2n lo\u1ea1i n\u00e0o s\u00e2u xa v\u00e0 c\u1ea3m k\u00edch b\u1eb1ng ni\u1ec1m vui \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m b\u1edfi hai ng\u01b0\u1eddi y\u00eau nhau v\u00e0 c\u00f9ng nhau \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 nh\u01b0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1ed1 g\u1eafng l\u1edbn lao c\u1ee7a c\u1ea3 hai ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>K\u1ebft h\u00f4n v\u00ec t\u00ecnh y\u00eau <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"131\">\n<li>T\u00f4i mu\u1ed1n n\u00f3i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tr\u1ebb r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec nguy h\u1ea1i khi t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a h\u1ecd t\u00ecm th\u1ea5y s\u1ef1 di\u1ec5n t\u1ea3 trong h\u00f4n nh\u00e2n. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a h\u1ecd g\u1eb7p th\u1ea5y trong c\u01a1 ch\u1ebf n\u00e0y ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a h\u1ecd s\u1ebd th\u1ef1c s\u1ef1 b\u1ec1n v\u1eefng v\u00e0 tri\u1ec3n n\u1edf. H\u1eb3n nhi\u00ean, t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u ch\u1ee9 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3u l\u1ed9 \u01b0ng thu\u1eadn b\u00ean ngo\u00e0i hay m\u1ed9t kh\u1ebf \u01b0\u1edbc, tuy nhi\u00ean qu\u1ea3 th\u1eadt l\u00e0 vi\u1ec7c ch\u1ecdn trao cho h\u00f4n nh\u00e2n m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee5 th\u1ec3 trong x\u00e3 h\u1ed9i b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi cam k\u1ebft cho th\u1ea5y r\u1eb1ng n\u00f3 quan tr\u1ecdng bi\u1ebft bao. N\u00f3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n s\u1ef1 nghi\u00eam t\u00fac c\u1ee7a vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ed3ng h\u00f3a v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia, v\u00e0 vi\u1ec7c h\u1ecd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ee9t kho\u00e1t b\u1ecf l\u1ea1i \u0111\u1eb1ng sau m\u00ecnh xu h\u01b0\u1edbng c\u00e1 nh\u00e2n ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u1ee7a tu\u1ed5i thanh ni\u00ean \u0111\u1ec3 thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau. H\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 n\u00f3i l\u00ean r\u1eb1ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 r\u1eddi kh\u1ecfi s\u1ef1 an to\u00e0n c\u1ee7a ng\u00f4i nh\u00e0 trong \u0111\u00f3 ch\u00fang ta \u0111\u00e3 l\u1edbn l\u00ean, \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng m\u1ed1i r\u00e0ng bu\u1ed9c ch\u1eb7t ch\u1ebd kh\u00e1c v\u00e0 \u0111\u1ea3m nh\u1eadn tr\u00e1ch nhi\u1ec7m m\u1edbi \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 li\u00ean k\u1ebft \u0111\u01a1n thu\u1ea7n t\u1ef1 ph\u00e1t nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n cho nhau, \u0111i\u1ec1u s\u1ebd bi\u1ebfn h\u00f4n nh\u00e2n th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00f4ng vi\u1ec7c thu\u1ea7n t\u00fay ri\u00eang t\u01b0. Trong t\u01b0 c\u00e1ch m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i, h\u00f4n nh\u00e2n b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh cho m\u1ed9t cam k\u1ebft chung nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh s\u00e2u xa h\u01a1n trong t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n cho nhau, v\u00ec l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3. V\u00ec th\u1ebf h\u00f4n nh\u00e2n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t tr\u00e0o l\u01b0u ch\u00f3ng l\u1ee5i t\u00e0n; n\u00f3 c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng b\u1ec1n v\u1eefng. Y\u1ebfu t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 r\u00fat ra t\u1eeb b\u1ea3n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1eb7c t\u00ednh x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a ch\u00fang ta. N\u00f3 li\u00ean quan t\u1edbi m\u1ed9t lo\u1ea1t nh\u1eefng b\u1ed5n ph\u1eadn ph\u00e1t sinh t\u1eeb ch\u00ednh t\u00ecnh y\u00eau, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau nghi\u00eam t\u00fac v\u00e0 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i \u0111\u1ebfn m\u1ee9c s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi m\u1ecdi nguy hi\u1ec3m.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"132\">\n<li>Vi\u1ec7c ch\u1ecdn k\u1ebft h\u00f4n theo c\u00e1ch n\u00e0y di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t mu\u1ed1n \u0111i chung n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng, cho d\u00f9 b\u1ea5t c\u1ee9 \u0111i\u1ec1u g\u00ec s\u1ebd x\u1ea3y ra. Do t\u00ednh nghi\u00eam t\u00fac c\u1ee7a n\u00f3, s\u1ef1 cam k\u1ebft c\u00f4ng khai n\u00e0y c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1ed3ng b\u1ed9t, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb tr\u00ec ho\u00e3n v\u00f4 h\u1ea1n \u0111\u1ecbnh. Vi\u1ec7c d\u1ea5n th\u00e2n ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ed9c h\u1eefu v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c lu\u00f4n lu\u00f4n bao h\u00e0m m\u1ed9t nguy c\u01a1 v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 d\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u00e1nh cu\u1ed9c. Vi\u1ec7c kh\u00f4ng s\u1eb5n l\u00f2ng \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t cam k\u1ebft nh\u01b0 v\u1eady cho th\u1ea5y t\u00ednh c\u00e1ch \u00edch k\u1ef7, t\u00ednh to\u00e1n v\u00e0 nh\u1ecf nhen. N\u00f3 kh\u00f4ng nh\u00ecn nh\u1eadn quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 kh\u00f4ng gi\u1edbi thi\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y cho x\u00e3 h\u1ed9i nh\u01b0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00f4 \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n. N\u1ebfu hai ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1 y\u00eau nhau, \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean h\u1ecd s\u1ebd cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y nh\u01b0 v\u1eady. Khi t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong kh\u1ebf \u01b0\u1edbc h\u00f4n nh\u00e2n, v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng cam k\u1ebft c\u00f4ng khai c\u1ee7a n\u00f3, n\u00f3 x\u00e1c nh\u1eadn r\u00f5 v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 s\u1ef1 \u01b0ng thu\u1eadn m\u00e0 hai ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00ean m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 do v\u00e0 d\u1ee9t kho\u00e1t v\u1edbi nhau. L\u1eddi \u01b0ng thu\u1eadn n\u00e0y nh\u1eb1m b\u1ea3o r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 lu\u00f4n lu\u00f4n tin t\u01b0\u1edfng nhau, v\u00e0 r\u1eb1ng h\u1ecd s\u1ebd kh\u00f4ng bao gi\u1edd b\u1ecb b\u1ecf r\u01a1i khi kh\u00f3 kh\u0103n x\u1ea3y \u0111\u1ebfn, hay khi nh\u1eefng l\u00f4i cu\u1ed1n m\u1edbi ho\u1eb7c nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m \u00edch k\u1ef7 ch\u1ee3t xu\u1ea5t hi\u1ec7n.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>M\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau t\u1ef1 bi\u1ec3u l\u1ed9 v\u00e0 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng&nbsp;&nbsp; <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"133\">\n<li>L\u00f2ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n h\u1ee3p nh\u1ea5t m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gi\u00fap c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean gia \u0111\u00ecnh kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u1edbn l\u00ean. T\u00ecnh y\u00eau n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1ch t\u1ef1 do v\u00e0 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i b\u1eb1ng l\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng. Trong gia \u0111\u00ecnh, \u201cc\u00f3 ba t\u1eeb r\u1ea5t c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng. T\u00f4i mu\u1ed1n l\u1eb7p l\u1ea1i, ba t\u1eeb \u0111\u00f3 l\u00e0: \u2018L\u00e0m \u01a1n\u2019, \u2018C\u00e1m \u01a1n\u2019, v\u00e0 \u2018Xin l\u1ed7i\u2019. Nh\u1eefng ti\u1ebfng th\u1eadt thi\u1ebft y\u1ebfu!\u201d<a href=\"#_ftn132\" name=\"_ftnref132\">[132]<\/a> \u201cTrong gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh, khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u01b0\u1eddng quy\u1ec1n v\u00e0 bi\u1ebft n\u00f3i: \u2018Xin cho ph\u00e9p\u2026\u2019; trong gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh, khi ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u2018C\u00e1m \u01a1n!\u2019; v\u00e0 trong gia \u0111\u00ecnh c\u1ee7a m\u00ecnh, khi ai \u0111\u00f3 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 sai tr\u00e1i v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i \u2018Xin l\u1ed7i!\u2019, th\u00ec gia \u0111\u00ecnh ch\u00fang ta s\u1ebd kinh nghi\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 b\u00ecnh an v\u00e0 ni\u1ec1m vui\u201d.<a href=\"#_ftn133\" name=\"_ftnref133\">[133]<\/a> Ch\u00fang ta \u0111\u1eebng ng\u1ea7n ng\u1ea1i n\u00f3i nh\u1eefng ti\u1ebfng \u1ea5y, nh\u01b0ng h\u00e3y l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i ch\u00fang, ng\u00e0y n\u00e0y qua ng\u00e0y kh\u00e1c. V\u00ec \u201cm\u1ed9t s\u1ed1 s\u1ef1 thinh l\u1eb7ng s\u1ebd g\u00e2y ng\u1ed9t ng\u1ea1t, \u0111\u00f4i khi ngay c\u1ea3 trong gia \u0111\u00ecnh, gi\u1eefa v\u1ee3 v\u00e0 ch\u1ed3ng, gi\u1eefa cha m\u1eb9 v\u00e0 con c\u00e1i, gi\u1eefa c\u00e1c anh ch\u1ecb em\u201d.<a href=\"#_ftn134\" name=\"_ftnref134\">[134]<\/a> Nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00f9 h\u1ee3p, n\u00f3i l\u00ean v\u00e0o nh\u1eefng l\u00fac ph\u00f9 h\u1ee3p, s\u1ebd b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u00ecnh y\u00eau h\u1eb1ng ng\u00e0y.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"134\">\n<li>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y x\u1ea3y ra xuy\u00ean qua m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u1edbn l\u00ean. H\u00ecnh th\u1ee9c r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, t\u1ee9c h\u00f4n nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ec3 bi\u1ec3u hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u m\u00e0 Th\u00e1nh T\u00f4ma Aquin\u00f4 n\u00f3i v\u1ec1 \u0111\u1ee9c \u00e1i c\u00e1ch chung. Theo ng\u00e0i, \u201c\u0111\u1ee9c \u00e1i, do ch\u00ednh b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3, kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u1edbi h\u1ea1n trong s\u1ef1 t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 tham d\u1ef1 v\u00e0o \u0111\u1ee9c \u00e1i v\u00f4 h\u1ea1n l\u00e0 ch\u00ednh Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n\u2026 V\u1ec1 ph\u1ea7n ch\u1ee7 th\u1ec3, c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1eb7t gi\u1edbi h\u1ea1n cho \u0111\u1ee9c \u00e1i, v\u00ec khi \u0111\u1ee9c \u00e1i t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng, th\u00ec kh\u1ea3 n\u0103ng t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3 c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n\u201d.<a href=\"#_ftn135\" name=\"_ftnref135\">[135]<\/a> Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u1ea7u nguy\u1ec7n: \u201cXin Ch\u00faa cho t\u00ecnh th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a anh em \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhau ng\u00e0y c\u00e0ng th\u00eam \u0111\u1eadm \u0111\u00e0 th\u1eafm thi\u1ebft\u201d (1Tx 3,12), v\u00e0 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa: \u201cc\u00f2n v\u1ec1 t\u00ecnh huynh \u0111\u1ec7\u2026 ch\u00fang t\u00f4i khuy\u00ean nh\u1ee7 anh em h\u00e3y ti\u1ebfn t\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa\u201d (1Tx 4,9-10). Ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa! T\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1eb1ng vi\u1ec7c tr\u00ecnh b\u00e0y t\u00ednh b\u1ea5t kh\u1ea3 ph\u00e2n ly c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ed5n ph\u1eadn, hay b\u1eb1ng vi\u1ec7c l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i gi\u00e1o thuy\u1ebft, nh\u01b0ng b\u1eb1ng c\u00e1ch gi\u00fap cho n\u00f3 l\u1edbn l\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 th\u00fac \u0111\u1ea9y c\u1ee7a \u01a1n s\u1ee7ng. M\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng l\u1edbn l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111ang l\u00e2m nguy. S\u1ef1 l\u1edbn l\u00ean ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra khi ch\u00fang ta \u0111\u00e1p l\u1ea1i \u01a1n s\u1ee7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa xuy\u00ean qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng y\u00eau th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ng\u1eebng, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a l\u00f2ng t\u1eeb t\u00e2m tr\u1edf n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n, n\u1ed3ng nhi\u1ec7t, qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i, d\u1ecbu d\u00e0ng v\u00e0 vui t\u01b0\u01a1i h\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng v\u00e0 v\u1ee3 \u201ctr\u1edf n\u00ean \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m n\u00f3 c\u00e1ch s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n t\u1eeb ng\u00e0y n\u00e0y qua ng\u00e0y kh\u00e1c\u201d.<a href=\"#_ftn136\" name=\"_ftnref136\">[136]<\/a> \u00c2n ban c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau Thi\u00ean Ch\u00faa tu\u00f4n tr\u00e0n tr\u00ean \u0111\u00f4i b\u1ea1n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t l\u1eddi m\u1eddi g\u1ecdi kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u1edbn l\u00ean trong \u01a1n s\u1ee7ng.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"135\">\n<li>Th\u1eadt ng\u1edb ng\u1ea9n vi\u1ec7c m\u01a1 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau l\u00fd t\u01b0\u1edfng v\u00e0 ho\u00e0n h\u1ea3o theo ngh\u0129a n\u00f3 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 l\u1edbn l\u00ean. M\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m h\u00e3o huy\u1ec1n v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau tr\u00ean th\u1ebf gian qu\u00ean r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t nh\u1ea5t c\u00f2n ch\u01b0a x\u1ea3y \u0111\u1ebfn, qu\u00ean r\u1eb1ng r\u01b0\u1ee3u c\u00e0ng \u0111\u1ec3 l\u00e2u n\u0103m c\u00e0ng ngon. Nh\u01b0 c\u00e1c Gi\u00e1m m\u1ee5c Chi-l\u00ea \u0111\u00e3 ch\u1ec9 ra, \u201cm\u1eabu gia \u0111\u00ecnh ho\u00e0n h\u1ea3o m\u00e0 s\u1ef1 tuy\u00ean truy\u1ec1n b\u1ecbp b\u1ee3m c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ti\u00eau th\u1ee5 \u0111\u1ec1 ra th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 t\u1ed3n t\u1ea1i. Trong nh\u1eefng gia \u0111\u00ecnh \u1ea5y, kh\u00f4ng c\u00f3 ai gi\u00e0 \u0111i, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111au \u1ed1m, bu\u1ed3n phi\u1ec1n hay tang t\u00f3c\u2026 S\u1ef1 tuy\u00ean truy\u1ec1n c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a ti\u00eau th\u1ee5 tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t \u1ea3o t\u01b0\u1edfng kh\u00f4ng li\u00ean quan g\u00ec v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf m\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i di\u1ec7n\u201d.<a href=\"#_ftn137\" name=\"_ftnref137\">[137]<\/a> S\u1ebd l\u00e0nh m\u1ea1nh h\u01a1n nhi\u1ec1u n\u1ebfu ta nh\u00ecn nh\u1eadn th\u1ef1c t\u1ebf nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n, nh\u1eefng khi\u1ebfm khuy\u1ebft v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea5t to\u00e0n c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 \u0111\u00e1p l\u1ea1i ti\u1ebfng g\u1ecdi l\u1edbn l\u00ean c\u00f9ng v\u1edbi nhau, \u0111\u01b0a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ebfn m\u1ee9c tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p, cho d\u1eabu \u0111i\u1ec1u g\u00ec x\u1ea3y ra \u0111i n\u1eefa.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"136\">\n<li>\u0110\u1ed1i tho\u1ea1i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u thi\u1ebft y\u1ebfu \u0111\u1ec3 kinh nghi\u1ec7m, b\u00e0y t\u1ecf v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 t\u00ecnh y\u00eau trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 gia \u0111\u00ecnh. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00f3 sau qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ef1c t\u1eadp l\u00e2u d\u00e0i v\u00e0 cam go. Ng\u01b0\u1eddi ta, nam v\u00e0 n\u1eef, tr\u1ebb v\u00e0 gi\u00e0, giao ti\u1ebfp m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. H\u1ecd n\u00f3i ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng theo c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. C\u00e1ch ch\u00fang ta h\u1ecfi v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi, cung gi\u1ecdng c\u1ee7a ch\u00fang ta, s\u1ef1 l\u1ef1a ch\u1ecdn th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u00e0 nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00e1c n\u1eefa s\u1ebd \u1ea5n \u0111\u1ecbnh ch\u00fang ta giao ti\u1ebfp t\u1ed1t m\u1ee9c n\u00e0o. Ch\u00fang ta c\u1ea7n ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e1i \u0111\u1ed9 di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i \u0111\u00edch th\u1ef1c.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"137\">\n<li>H\u00e3y d\u00e0nh th\u1eddi gian, th\u1eddi gian ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1eb5n s\u00e0ng l\u1eafng nghe m\u1ed9t c\u00e1ch ki\u00ean nh\u1eabn v\u00e0 ch\u00fa \u00fd t\u1edbi m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi kia mu\u1ed1n n\u00f3i. N\u00f3 \u0111\u00f2i ph\u1ea3i c\u00f3 k\u1ef7 lu\u1eadt b\u1ea3n th\u00e2n \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00ean ti\u1ebfng khi ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00fac. Thay v\u00ec \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t \u00fd ki\u1ebfn hay m\u1ed9t l\u1eddi khuy\u00ean, ch\u00fang ta c\u1ea7n b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 nghe m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kia mu\u1ed1n tr\u00ecnh b\u00e0y. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y gi\u1ea3 thi\u1ebft vi\u1ec7c vun x\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 thinh l\u1eb7ng n\u1ed9i t\u00e2m gi\u00fap ta l\u1eafng nghe ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng b\u1ecb chia tr\u00ed do t\u01b0 t\u01b0\u1edfng hay do c\u1ea3m x\u00fac. \u0110\u1eebng h\u1ea5p t\u1ea5p, h\u00e3y \u0111\u1eb7t qua m\u1ed9t b\u00ean t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nhu c\u1ea7u v\u00e0 b\u1eadn t\u00e2m ri\u00eang c\u1ee7a b\u1ea1n, v\u00e0 h\u00e3y d\u00e0nh ch\u1ed7 \u0111\u1ec3 l\u1eafng nghe. Th\u01b0\u1eddng th\u00ec ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi kh\u00f4ng c\u1ea7n m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, m\u00e0 ch\u1ec9 c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y c\u1ea7n c\u1ea3m nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u n\u1ed7i \u0111au c\u1ee7a m\u00ecnh, hi\u1ec3u s\u1ef1 ch\u00e1n n\u1ea3n, n\u1ed7i s\u1ee3, c\u01a1n gi\u1eadn, nh\u1eefng hy v\u1ecdng v\u00e0 nh\u1eefng \u01b0\u1edbc m\u01a1 c\u1ee7a m\u00ecnh. Bi\u1ebft bao l\u1ea7n ch\u00fang ta nghe nh\u1eefng l\u1eddi ph\u00e0n n\u00e0n nh\u01b0: \u201cAnh \u1ea5y kh\u00f4ng l\u1eafng nghe t\u00f4i.\u201d \u201cNgay c\u1ea3 khi d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 anh c\u00f3 v\u1ebb l\u1eafng nghe em, th\u00ec th\u1ef1c s\u1ef1 anh c\u0169ng \u0111ang l\u00e0m m\u1ed9t vi\u1ec7c g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00e1c.\u201d \u201cT\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi c\u00f4 \u1ea5y v\u00e0 t\u00f4i c\u1ea3m th\u1ea5y nh\u01b0 c\u00f4 \u1ea5y kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ee3i t\u00f4i n\u00f3i h\u1ebft \u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh.\u201d \u201cKhi t\u00f4i n\u00f3i v\u1edbi c\u00f4 \u1ea5y, c\u00f4 \u1ea5y c\u1ed1 \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng l\u1ea3ng, ho\u1eb7c c\u00f4 \u1ea5y ch\u1ec9 tr\u1ea3 l\u1eddi c\u1ed9c l\u1ed1c \u0111\u1ec3 ch\u1ea5m d\u1ee9t cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n\u201d.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"138\">\n<li>H\u00e3y ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00f3i quen trao t\u1ea7m quan tr\u1ecdng th\u1ef1c s\u1ef1 cho ng\u01b0\u1eddi kia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 bi\u1ebft tr\u00e2n tr\u1ecdng h\u1ecd v\u00e0 nh\u00ecn nh\u1eadn quy\u1ec1n t\u1ed3n t\u1ea1i, quy\u1ec1n suy ngh\u0129 theo c\u00e1ch ri\u00eang v\u00e0 quy\u1ec1n h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u1eebng bao gi\u1edd ch\u1ebf gi\u1ec5u nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd n\u00f3i hay ngh\u0129, ngay c\u1ea3 khi b\u1ea1n c\u1ea7n di\u1ec5n t\u1ea3 quan \u0111i\u1ec3m ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh. Ai c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p, b\u1edfi v\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m s\u1ed1ng, h\u1ecd nh\u00ecn s\u1ef1 v\u1eadt t\u1eeb m\u1ed9t g\u00f3c nh\u00ecn kh\u00e1c, v\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 nh\u1eefng m\u1ed1i quan t\u00e2m, nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng v\u00e0 nh\u1eefng tri th\u1ee9c ri\u00eang. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i nh\u1eadn ra \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng quan t\u00e2m s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u00e0 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y \u0111ang mu\u1ed1n chuy\u1ec3n \u0111\u1ea1t, d\u00f9 m\u1ed9t c\u00e1ch b\u1ee9c x\u00fac \u0111\u1ebfn m\u1ea5y \u0111i n\u1eefa. Ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u1eb7t m\u00ecnh v\u00e0o ch\u1ed7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, c\u1ed1 g\u1eafng nh\u00ecn v\u00e0o tr\u00e1i tim c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, nh\u1eadn hi\u1ec3u nh\u1eefng b\u1eadn t\u00e2m s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, v\u00e0 l\u1ea5y \u0111\u00f3 l\u00e0m kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m cho m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i xa h\u01a1n.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"139\">\n<li>H\u00e3y c\u1edfi m\u1edf trong suy ngh\u0129. \u0110\u1eebng m\u1eafc k\u1eb9t trong nh\u1eefng \u00fd ki\u1ebfn v\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a m\u00ecnh, nh\u01b0ng h\u00e3y s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ec3 thay \u0111\u1ed5i hay m\u1edf r\u1ed9ng ch\u00fang. S\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a hai c\u00e1ch ngh\u0129 kh\u00e1c nhau c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t t\u1ed5ng h\u1ee3p l\u00e0m phong ph\u00fa c\u1ea3 hai. S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t m\u00e0 ch\u00fang ta t\u00ecm ki\u1ebfm kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t, nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 \u201ch\u1ee3p nh\u1ea5t trong kh\u00e1c bi\u1ec7t\u201d, hay \u201cs\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a gi\u1ea3i\u201d. M\u1ed1i hi\u1ec7p th\u00f4ng huynh \u0111\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m cho phong ph\u00fa b\u1eb1ng s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 tr\u00e2n tr\u1ecdng nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t trong m\u1ed9t nh\u00e3n gi\u1edbi bao qu\u00e1t gi\u00fap th\u0103ng ti\u1ebfn thi\u1ec7n \u00edch chung. Ch\u00fang ta c\u1ea7n gi\u1ea3i ph\u00f3ng ch\u00ednh m\u00ecnh kh\u1ecfi c\u00e1i c\u1ea3m ngh\u0129 r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u gi\u1ed1ng nh\u01b0 nhau. C\u0169ng c\u1ea7n tinh t\u1ebf m\u1ee9c n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u00e1nh s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a \u201cn\u1ed7i b\u1ef1c t\u1ee9c\u201d c\u00f3 th\u1ec3 ng\u00e1ng tr\u1edf ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u1ebfu nh\u1eefng c\u1ea3m ngh\u0129 gay g\u1eaft b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed5i l\u00ean, ch\u00fang ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1eadn tr\u1ecdng, n\u1ebfu kh\u00f4ng ch\u00fang s\u1ebd l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n m\u1ea1ch \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. Kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00f3i l\u00ean nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh ngh\u0129 m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y kh\u00f3 ch\u1ecbu cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. C\u1ea7n ph\u1ea3i l\u1ef1a l\u1eddi m\u00e0 n\u00f3i \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ng\u01b0\u1eddi ta, nh\u1ea5t l\u00e0 khi th\u1ea3o lu\u1eadn nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gay c\u1ea5n. Vi\u1ec7c n\u00eau quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1eebng bao gi\u1edd g\u1eafn v\u1edbi vi\u1ec7c x\u1ea3 c\u01a1n gi\u1eadn v\u00e0 c\u00f4ng k\u00edch ng\u01b0\u1eddi ta. M\u1ed9t gi\u1ecdng \u0111i\u1ec7u cha ch\u00fa ch\u1ec9 g\u00e2y t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng, nh\u1ea1o b\u00e1ng, t\u1ed1 c\u00e1o v\u00e0 l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ef1c b\u1ed9i. Nhi\u1ec1u s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ec7n quan tr\u1ecdng. Ph\u1ea7n l\u1edbn ch\u00fang l\u00e0 nh\u1eefng chuy\u1ec7n v\u1eb7t v\u00e3nh. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ea7u kh\u00ed ch\u00ednh l\u00e0 c\u00e1ch n\u00f3i hay th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"140\">\n<li>H\u00e3y b\u00e0y t\u1ecf t\u00ecnh c\u1ea3m v\u00e0 s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia. T\u00ecnh y\u00eau c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua c\u1ea3 nh\u1eefng r\u00e0o ch\u1eafn t\u1ec7 h\u1ea1i nh\u1ea5t. Khi ch\u00fang ta y\u00eau th\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi, hay khi ch\u00fang ta c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, th\u00ec ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u t\u1ed1t h\u01a1n nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 h\u1ecd c\u1ed1 g\u1eafng truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t. N\u1ed7i s\u1ee3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia nh\u01b0 th\u1ec3 m\u1ed9t \u201c\u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ea1nh tranh\u201d l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a y\u1ebfu nh\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c v\u01b0\u1ee3t qua. Th\u1eadt quan tr\u1ecdng vi\u1ec7c \u0111\u1eb7t n\u1ec1n quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean nh\u1eefng l\u1ef1a ch\u1ecdn, nh\u1eefng ni\u1ec1m tin hay nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb v\u1eefng ch\u1eafc, ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t tr\u00ean nhu c\u1ea7u th\u1eafng m\u1ed9t cu\u1ed9c tranh c\u00e3i hay nhu c\u1ea7u ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00fang.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"141\">\n<li>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00fang ta ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng trong m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec ch\u00fang ta ph\u1ea3i c\u00f3 g\u00ec \u0111\u00f3 \u0111\u1ec3 n\u00f3i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 hoa tr\u00e1i c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 phong ph\u00fa n\u1ed9i t\u00e2m \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng b\u1eb1ng vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc s\u00e1ch v\u1edf, suy t\u01b0 c\u00e1 nh\u00e2n, c\u1ea7u nguy\u1ec7n, v\u00e0 m\u1edf l\u00f2ng ra v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi chung quanh m\u00ecnh. N\u1ebfu kh\u00f4ng, c\u00e1c cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n s\u1ebd tr\u1edf n\u00ean ch\u00e1n ng\u00e1n v\u00e0 t\u1ea7m th\u01b0\u1eddng. Khi c\u1ea3 v\u1ee3 l\u1eabn ch\u1ed3ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng \u0111\u1ea7u t\u01b0 cho vi\u1ec7c n\u00e0y, v\u00e0 ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac th\u1eadt s\u1ef1 v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, th\u00ec \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh s\u1ebd n\u1eb7ng n\u1ec1 v\u00e0 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i s\u1ebd r\u1ea5t ngh\u00e8o n\u00e0n.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>T\u00ecnh y\u00eau \u0111am m\u00ea<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"142\">\n<li>C\u00f4ng \u0111\u1ed3ng Vatican II d\u1ea1y r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 \u201cbao tr\u00f9m thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n v\u1ecb; n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u1ee7a tinh th\u1ea7n v\u00e0 s\u1ef1 di\u1ec5n t\u1ea3 th\u1ec3 l\u00fd c\u1ee7a ch\u00fang n\u00ean phong ph\u00fa v\u1edbi m\u1ed9t ph\u1ea9m gi\u00e1 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o, v\u00e0 l\u00e0m cho ch\u00fang n\u00ean cao qu\u00ed x\u00e9t nh\u01b0 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c n\u00e9t v\u00e0 nh\u01b0 s\u1ef1 bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t c\u1ee7a t\u00ecnh b\u1ea1n chuy\u00ean bi\u1ec7t trong h\u00f4n nh\u00e2n\u201d.<a href=\"#_ftn138\" name=\"_ftnref138\">[138]<\/a> V\u00ec th\u1ebf, m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau n\u1ebfu thi\u1ebfu kho\u00e1i c\u1ea3m ho\u1eb7c s\u1ef1 say m\u00ea th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 l\u00e0m bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa: \u201cT\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n b\u00ed \u0111\u1ec1u kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau si\u00eau nhi\u00ean v\u00e0 t\u00ecnh y\u00eau thi\u00ean gi\u1edbi g\u1eb7p th\u1ea5y nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00fang trong t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng, h\u01a1n l\u00e0 trong t\u00ecnh b\u1ea1n, trong l\u00f2ng hi\u1ebfu th\u1ea3o hay trong nhi\u1ec7t t\u00e2m d\u1ea5n th\u00e2n cho m\u1ed9t ch\u00ednh ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3. L\u00fd do \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y trong ch\u00ednh to\u00e0n th\u1ec3 t\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3\u201d.<a href=\"#_ftn139\" name=\"_ftnref139\">[139]<\/a> V\u00ec v\u1eady ta c\u0169ng n\u00ean \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 d\u1ee5c t\u00ednh trong h\u00f4n nh\u00e2n.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Th\u1ebf gi\u1edbi x\u00fac c\u1ea3m<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"143\">\n<li>Nh\u1eefng khao kh\u00e1t, nh\u1eefng t\u00e2m c\u1ea3m, nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac, \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a g\u1ecdi l\u00e0 \u201cnh\u1eefng \u0111am m\u00ea\u201d, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 m\u1ed9t ch\u1ed7 quan tr\u1ecdng trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n. Ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh th\u1ee9c b\u1ea5t c\u1ee9 khi n\u00e0o \u201cm\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d tr\u1edf n\u00ean hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0 th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh. \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a m\u1ecdi h\u1eefu th\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u01b0\u01a1n ra t\u1edbi nh\u1eefng h\u1eefu th\u1ec3 kh\u00e1c, v\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ea5u hi\u1ec7u t\u00ecnh c\u1ea3m c\u0103n b\u1ea3n: hoan l\u1ea1c hay \u0111\u1edbn \u0111au, vui hay bu\u1ed3n, \u00e2u y\u1ebfm hay s\u1ee3 h\u00e3i. Ch\u00fang \u0111\u1eb7t n\u1ec1n m\u00f3ng cho sinh ho\u1ea1t t\u00e2m l\u00fd c\u0103n b\u1ea3n nh\u1ea5t. Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng tr\u00ean tr\u1ea7n gian n\u00e0y, v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng g\u00ec h\u1ecd l\u00e0m v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm \u0111\u1ec1u mang \u0111\u1ea7y d\u1ea5u v\u1ebft \u0111am m\u00ea.<\/li>\n<li>L\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi th\u1ef1c s\u1ef1, \u0110\u1ee9c Gi\u00easu \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi. Ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng v\u00ec Gi\u00earusalem t\u1ea9y chay Ng\u01b0\u1eddi (x. Mt 23,27) v\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 khi\u1ebfn Ng\u01b0\u1eddi r\u01a1i l\u1ec7 (x. Lc 19,41). Ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng c\u1ea3m \u0111\u1ed9ng s\u00e2u xa tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng n\u1ed7i th\u1ed1ng kh\u1ed5 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c (x. Mc 6,34). Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed5n th\u1ee9c tr\u01b0\u1edbc n\u1ed7i ti\u1ebfc th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd (x. Ga 11,33), v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi kh\u00f3c tr\u01b0\u1edbc c\u00e1i ch\u1ebft c\u1ee7a m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n (x. Ga 11,35). Nh\u1eefng v\u00ed d\u1ee5 n\u00e0y v\u1ec1 s\u1ef1 nh\u1ea1y c\u1ea3m c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu cho th\u1ea5y tr\u00e1i tim nh\u00e2n lo\u1ea1i c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi r\u1ed9ng m\u1edf bi\u1ebft bao \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"145\">\n<li>Kinh nghi\u1ec7m m\u1ed9t c\u1ea3m x\u00fac th\u00ec t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c t\u1ed1t hay x\u1ea5u v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd.<a href=\"#_ftn140\" name=\"_ftnref140\">[140]<\/a> S\u1ef1 s\u00f4i tr\u00e0o l\u00ean c\u1ee7a d\u1ee5c v\u1ecdng hay c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1ecb \u1ee9ng kh\u00f4ng h\u1ec1 l\u00e0 t\u1ed9i l\u1ed7i v\u00e0 c\u0169ng ch\u1eb3ng \u0111\u00e1ng tr\u00e1ch. \u0110i\u1ec1u t\u1ed1t hay x\u1ea5u v\u1ec1 m\u1eb7t lu\u00e2n l\u00fd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 ch\u00fang ta l\u00e0m tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111am m\u00ea n\u00e0o \u0111\u00f3, hay d\u01b0\u1edbi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u01b0ng khi c\u00e1c \u0111am m\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng hay t\u00ecm ki\u1ebfm, v\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng x\u1ea5u, th\u00ec s\u1ef1 d\u1eef n\u1eb1m \u1edf trong c\u00e1i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh k\u00edch \u0111\u1ed9ng c\u00e1c \u0111am m\u00ea v\u00e0 \u1edf trong nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng x\u1ea5u m\u00e0 ta th\u1ef1c hi\u1ec7n t\u1eeb \u0111\u00f3. C\u0169ng v\u1eady, s\u1ef1 vi\u1ec7c t\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00f4i cu\u1ed1n h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec kh\u00f4ng t\u1ef1 n\u00f3 t\u1ed1t. N\u1ebfu s\u1ef1 h\u1ea5p d\u1eabn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y khi\u1ebfn t\u00f4i t\u00ecm c\u00e1ch th\u1ed1ng tr\u1ecb ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, th\u00ec c\u1ea3m x\u00fac c\u1ee7a t\u00f4i ch\u1ec9 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho s\u1ef1 \u00edch k\u1ef7 c\u1ee7a m\u00ecnh. Tin r\u1eb1ng m\u00ecnh t\u1ed1t ch\u1ec9 b\u1edfi v\u00ec \u201cm\u00ecnh c\u1ea3m th\u1ea5y t\u1ed1t\u201d, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u1ea3o t\u01b0\u1edfng gh\u00ea g\u1edbm. C\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m th\u1ea5y m\u00ecnh c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau v\u0129 \u0111\u1ea1i ch\u1ec9 v\u00ec h\u1ecd c\u00f3 m\u1ed9t nhu c\u1ea7u to l\u1edbn v\u1ec1 t\u00ecnh c\u1ea3m, nh\u01b0ng h\u1ecd cho th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nh\u1eefng n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 \u0111em l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. H\u1ecd ch\u1ec9 loay hoay v\u1edbi nh\u1eefng nhu c\u1ea7u v\u00e0 nh\u1eefng khao kh\u00e1t c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh. Trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00e1c c\u1ea3m x\u00fac l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta sao l\u00e3ng c\u00e1c gi\u00e1 tr\u1ecb cao nh\u1ea5t v\u00e0 che \u0111\u1eady m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 v\u1ecb k\u1ef7 v\u1ed1n l\u00e0m ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh l\u00e0nh m\u1ea1nh v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"146\">\n<li>Tuy nhi\u00ean, n\u1ebfu \u0111am m\u00ea \u0111i k\u00e8m theo m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 do, th\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bi\u1ec3u l\u1ed9 chi\u1ec1u s\u00e2u c\u1ee7a h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u1ea5y. T\u00ecnh y\u00eau h\u00f4n nh\u00e2n c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m c\u1ea3m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta sinh \u00edch cho gia \u0111\u00ecnh x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t to\u00e0n th\u1ec3, v\u00e0 nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng chung c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. M\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh khi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00e2m c\u1ea3m c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t d\u1ea1ng nh\u1ea1y b\u00e9n kh\u00f4ng \u0111\u00e8 n\u00e9n c\u0169ng kh\u00f4ng che m\u1edd nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh v\u00e0 nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb l\u1edbn, nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi,<a href=\"#_ftn141\" name=\"_ftnref141\">[141]<\/a> xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb s\u1ef1 t\u1ef1 do \u1ea5y, l\u00e0m phong ph\u00fa n\u00f3, ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u00e0 h\u00f2a \u0111i\u1ec7u n\u00f3 nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Thi\u00ean Ch\u00faa y\u00eau th\u00edch ni\u1ec1m vui c\u1ee7a con c\u00e1i Ng\u00e0i<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"147\">\n<li>\u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u00f3 t\u00ednh s\u01b0 ph\u1ea1m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c t\u1eeb b\u1ecf. X\u00e1c t\u00edn n\u00e0y c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i th\u01b0\u1eddng b\u1ecb t\u1ea9y chay vi\u1ec7n l\u1ebd r\u1eb1ng n\u00f3 \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i h\u1ea1nh ph\u00fac c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1ee9c B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI \u0111\u00e3 \u0111\u00fac k\u1ebft c\u00e1o bu\u1ed9c n\u00e0y th\u1eadt r\u00f5 r\u00e0ng: \u201cV\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u0103n v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea5m \u0111o\u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh, ch\u1eb3ng ph\u1ea3i Gi\u00e1o H\u1ed9i mu\u1ed1n bi\u1ebfn \u0111i\u1ec1u qu\u00ed gi\u00e1 nh\u1ea5t trong \u0111\u1eddi th\u00e0nh s\u1ef1 cay \u0111\u1eafng \u0111\u00f3 sao? Ch\u1eb3ng ph\u1ea3i Gi\u00e1o H\u1ed9i th\u1ed5i c\u00f2i ch\u00ednh khi ni\u1ec1m vui &#8211; v\u1ed1n l\u00e0 qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a T\u1ea1o H\u00f3a &#8211; \u0111em l\u1ea1i cho ch\u00fang ta m\u1ed9t ni\u1ec1m h\u1ea1nh ph\u00fac m\u00e0 t\u1ef1 n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3m n\u1ebfm tr\u01b0\u1edbc thi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00f3 sao?\u201d<a href=\"#_ftn142\" name=\"_ftnref142\">[142]<\/a> Ng\u00e0i tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng m\u1eb7c d\u00f9 \u0111\u00e3 c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 c\u01b0\u1eddng \u0111i\u1ec7u v\u00e0 nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u1ed5 h\u1ea1nh l\u1ec7ch l\u1ea1c trong Kit\u00f4 gi\u00e1o, nh\u01b0ng gi\u00e1o hu\u1ea5n ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i, trong s\u1ef1 trung th\u00e0nh v\u1edbi Th\u00e1nh Kinh, kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u00e1c b\u1ecf \u201cnh\u1ee5c c\u1ea3m theo \u0111\u00fang ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n Gi\u00e1o H\u1ed9i tuy\u00ean chi\u1ebfn v\u1edbi m\u1ed9t d\u1ea1ng m\u00e9o m\u00f3 v\u00e0 t\u00e0n ph\u00e1 c\u1ee7a n\u00f3, b\u1edfi v\u00ec s\u1ef1 th\u1ea7n th\u00e1nh h\u00f3a gi\u1ea3 hi\u1ec7u n\u00e0y c\u1ee7a nh\u1ee5c c\u1ea3m [\u2026] th\u1ef1c ra t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3 ph\u1ea9m gi\u00e1 th\u1ea7n linh v\u00e0 l\u00e0m m\u1ea5t c\u1ea3 t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a n\u00f3 n\u1eefa\u201d.<a href=\"#_ftn143\" name=\"_ftnref143\">[143]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"148\">\n<li>Th\u1eadt c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u00e0o t\u1ea1o trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 b\u1ea3n n\u0103ng, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng khi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi ph\u1ea3i l\u1eadp ra nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n. S\u1ef1 th\u00e1i qu\u00e1, s\u1ef1 thi\u1ebfu ki\u1ec3m so\u00e1t hay s\u1ef1 \u00e1m \u1ea3nh v\u1edbi m\u1ed9t d\u1ea1ng l\u1ea1c th\u00fa \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c s\u1ebd r\u1ed1t c\u1ee5c l\u00e0m suy y\u1ebfu v\u00e0 b\u1ea1i ho\u1ea1i ch\u00ednh l\u1ea1c th\u00fa \u1ea5y<a href=\"#_ftn144\" name=\"_ftnref144\">[144]<\/a> v\u00e0 ph\u00e1 h\u1ecfng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 chuy\u1ec3n th\u00f4ng nh\u1eefng \u0111am m\u00ea c\u1ee7a m\u00ecnh b\u1eb1ng m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd v\u00e0 l\u00e0nh m\u1ea1nh, kh\u00f4ng ng\u1eebng h\u01b0\u1edbng ch\u00fang v\u1ec1 ph\u00eda v\u1ecb tha v\u00e0 s\u1ef1 ho\u00e0n th\u00e0nh ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch to\u00e0n nh\u1eadp, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y lu\u00f4n l\u00e0m phong ph\u00fa c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan li\u00ean v\u1ecb \u1edf trung t\u00e2m \u0111\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc th\u00edch th\u00fa c\u1ef1c \u0111\u1ed9,<a href=\"#_ftn145\" name=\"_ftnref145\">[145]<\/a> nh\u01b0ng \u0111\u00fang h\u01a1n l\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp ch\u00fang v\u1edbi nh\u1eefng kho\u1ea3nh kh\u1eafc kh\u00e1c c\u1ee7a s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i, c\u1ee7a ni\u1ec1m hy v\u1ecdng b\u1ec1n b\u1ec9, c\u1ee7a s\u1ef1 m\u1ec7t m\u1ecfi kh\u00f4ng tr\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u1ee7a s\u1ef1 chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t m\u1ed9t l\u00fd t\u01b0\u1edfng. \u0110\u1eddi s\u1ed1ng gia \u0111\u00ecnh l\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, v\u00e0 n\u00f3 \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1ng \u0111\u1ebfn m\u1ee9c tr\u1ecdn v\u1eb9n nh\u1ea5t.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"149\">\n<li>M\u1ed9t s\u1ed1 tr\u00e0o l\u01b0u linh \u0111\u1ea1o d\u1ea1y r\u1eb1ng c\u1ea7n ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ecf s\u1ef1 th\u00e8m kh\u00e1t nh\u01b0 m\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi \u0111au kh\u1ed5. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta tin r\u1eb1ng Thi\u00ean Ch\u00faa y\u00eau th\u00edch ni\u1ec1m vui th\u00fa m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3m nghi\u1ec7m: Ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean ch\u00fang ta v\u00e0 \u201ctrang b\u1ecb d\u1ed3i d\u00e0o cho ch\u00fang ta m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u1ec3 h\u01b0\u1edfng d\u00f9ng\u201d (1Tm 6,17). Ch\u00fang ta h\u00e3y vui m\u1eebng v\u00ec v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau h\u1ea3i h\u00e0 Ng\u00e0i b\u1ea3o ch\u00fang ta: \u201cH\u1ee1i con, h\u00e3y s\u0103n s\u00f3c l\u1ea5y m\u00ecnh\u2026 \u0110\u1eebng t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t c\u1ee7a m\u00ecnh m\u1ed9t ng\u00e0y h\u1ea1nh ph\u00fac\u201d (Hc 14,11-14). C\u00e1c \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u0169ng \u0111\u00e1p l\u1ea1i th\u00e1nh \u00fd Thi\u00ean Ch\u00faa khi h\u1ecd tu\u00e2n theo hu\u1ea5n th\u1ecb c\u1ee7a Th\u00e1nh Kinh: \u201cV\u00e0o ng\u00e0y th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng, h\u00e3y h\u01b0\u1edfng l\u1ea5y ph\u00fac\u201d (Gv 7,14). \u0110i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 t\u1ef1 do \u0111\u1ec3 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng l\u1ea1c th\u00fa c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nh\u1eefng c\u00e1ch di\u1ec5n t\u1ea3 kh\u00e1c nhau v\u00e0o nh\u1eefng giai \u0111o\u1ea1n kh\u00e1c nhau c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhau. Theo ngh\u0129a n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 tr\u00e2n tr\u1ecdng nh\u1eefng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 b\u1eadc th\u1ea7y \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng th\u00fac \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta gi\u00e3n r\u1ed9ng \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a m\u00ecnh, ph\u00f2ng tr\u00e1nh vi\u1ec7c ch\u00fang ta b\u1ecb giam h\u00e3m b\u1edfi m\u1ed9t kinh nghi\u1ec7m gi\u1edbi h\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 b\u00f3 h\u1eb9p t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a m\u00ecnh. S\u1ef1 gi\u00e3n r\u1ed9ng \u00fd th\u1ee9c n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ph\u1ee7 nh\u1eadn hay ti\u00eau di\u1ec7t l\u00f2ng kh\u00e1t khao cho b\u1eb1ng l\u00e0 m\u1edf n\u00f3 r\u1ed9ng ra v\u00e0 ho\u00e0n thi\u1ec7n n\u00f3.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Chi\u1ec1u k\u00edch nh\u1ee5c c\u1ea3m c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"150\">\n<li>T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0a ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn v\u1edbi chi\u1ec1u k\u00edch t\u00ecnh d\u1ee5c c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n. Ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa t\u1ea1o d\u1ef1ng n\u00ean t\u00ednh d\u1ee5c, l\u00e0 m\u00f3n qu\u00e0 k\u1ef3 di\u1ec7u cho c\u00e1c th\u1ee5 t\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u00e0i. N\u1ebfu m\u00f3n qu\u00e0 n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t huy v\u00e0 h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u00e1nh \u201cs\u1ef1 ph\u00e1 gi\u00e1 m\u1ed9t gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u00edch th\u1ef1c\u201d.<a href=\"#_ftn146\" name=\"_ftnref146\">[146]<\/a> Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II b\u00e1c b\u1ecf quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a Gi\u00e1o H\u1ed9i l\u00e0 \u201cm\u1ed9t s\u1ef1 ph\u1ee7 nh\u1eadn gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a t\u00ednh d\u1ee5c con ng\u01b0\u1eddi\u201d, hay cho r\u1eb1ng Gi\u00e1o H\u1ed9i mi\u1ec5n c\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5p nh\u1eadn t\u00ednh d\u1ee5c \u201cch\u1ec9 v\u00ec n\u00f3 c\u1ea7n cho vi\u1ec7c truy\u1ec1n sinh\u201d.<a href=\"#_ftn147\" name=\"_ftnref147\">[147]<\/a> S\u1ef1 th\u00e8m kh\u00e1t t\u00ecnh d\u1ee5c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00e1ng b\u1ecb coi th\u01b0\u1eddng, v\u00e0 \u201cng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00e0o ch\u1ea5t v\u1ea5n s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft c\u1ee7a n\u00f3\u201d.<a href=\"#_ftn148\" name=\"_ftnref148\">[148]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"151\">\n<li>N\u00f3i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi lo s\u1ee3 r\u1eb1ng vi\u1ec7c u\u1ed1n n\u1eafn c\u00e1c \u0111am m\u00ea v\u00e0 t\u00ecnh d\u1ee5c s\u1ebd l\u00e0m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn t\u00ednh t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nam n\u1eef, Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng nh\u00e2n v\u1ecb con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u201cm\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u00e0 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh trong c\u00e1c m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d, m\u1ed9t s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh v\u1ed1n \u201cl\u00e0 hoa tr\u00e1i tr\u1ed5 sinh d\u1ea7n d\u1ea7n t\u1eeb m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh c\u00e1c xung n\u0103ng trong l\u00f2ng m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn149\" name=\"_ftnref149\">[149]<\/a> \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi t\u00ednh k\u1ef7 lu\u1eadt v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ef1 ch\u1ee7, b\u1edfi v\u00ec m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u \u201cph\u1ea3i h\u1ecdc \u2013 m\u1ed9t c\u00e1ch ki\u00ean tr\u00ec v\u00e0 nh\u1ea5t qu\u00e1n \u2013 \u0111\u1ec3 bi\u1ebft \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn150\" name=\"_ftnref150\">[150]<\/a> T\u00ednh d\u1ee5c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n hay \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i tr\u00ed; n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef li\u00ean v\u1ecb trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kia \u0111\u01b0\u1ee3c nghi\u00eam t\u00fac tr\u00e2n tr\u1ecdng, trong ph\u1ea9m gi\u00e1 th\u00e1nh thi\u00eang v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 x\u00e2m ph\u1ea1m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. Nh\u01b0 v\u1eady, \u201ctr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn t\u1edbi tham d\u1ef1 v\u00e0o, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, m\u1ed9t lo\u1ea1i t\u00ednh c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean kh\u00e1c\u201d.<a href=\"#_ftn151\" name=\"_ftnref151\">[151]<\/a> Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, nh\u1ee5c c\u1ea3m xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u00ednh d\u1ee5c chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. N\u00f3 gi\u00fap ch\u00fang ta kh\u00e1m ph\u00e1 \u201c\u00fd ngh\u0129a ho\u00e0n h\u1ee3p c\u1ee7a th\u00e2n x\u00e1c v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a \u01a1n ban \u1ea5y\u201d.<a href=\"#_ftn152\" name=\"_ftnref152\">[152]<\/a> Trong c\u00e1c b\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd v\u1ec1 th\u1ea7n h\u1ecdc th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u00e0i, Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II d\u1ea1y r\u1eb1ng s\u1ef1 d\u1ecb bi\u1ec7t v\u1ec1 t\u00ednh d\u1ee5c kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u201cm\u1ed9t ngu\u1ed3n c\u1ee7a hoa tr\u00e1i v\u00e0 sinh s\u1ea3n\u201d, m\u00e0 n\u00f3 c\u00f2n s\u1edf h\u1eefu \u201ckh\u1ea3 n\u0103ng di\u1ec5n t\u1ea3 t\u00ecnh y\u00eau: t\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 ch\u00ednh \u1edf \u0111\u00f3 nh\u00e2n v\u1ecb tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng\u201d.<a href=\"#_ftn153\" name=\"_ftnref153\">[153]<\/a> M\u1ed9t khao kh\u00e1t t\u00ecnh d\u1ee5c l\u00e0nh m\u1ea1nh, cho d\u00f9 g\u1eafn v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 m\u01b0u c\u1ea7u l\u1ea1c th\u00fa, lu\u00f4n lu\u00f4n li\u00ean quan t\u1edbi m\u1ed9t c\u1ea3m th\u1ee9c ng\u1ea1c nhi\u00ean, v\u00e0 ch\u00ednh b\u1edfi \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho c\u00e1c xung n\u0103ng c\u00f3 t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"152\">\n<li>V\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 xem chi\u1ec1u k\u00edch nh\u1ee5c c\u1ea3m c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u01a1n thu\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 d\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p, hay nh\u01b0 m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng ph\u1ea3i ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng v\u00ec thi\u1ec7n \u00edch c\u1ee7a gia \u0111\u00ecnh. \u0110\u00fang h\u01a1n, n\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 qu\u00e0 t\u1eb7ng t\u1eeb Thi\u00ean Ch\u00faa, gi\u00fap l\u00e0m phong ph\u00fa m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng. X\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111am m\u00ea \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103ng hoa b\u1edfi m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ea7y k\u00ednh tr\u1ecdng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u201ckh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh tinh thu\u1ea7n v\u00e0 tr\u1ecdn v\u1eb9n\u201d cho th\u1ea5y nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea9n ch\u1ee9a trong tr\u00e1i tim con ng\u01b0\u1eddi. B\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y, th\u1eadm ch\u00ed ngay l\u1eadp t\u1ee9c, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y r\u1eb1ng \u201c\u0111\u1eddi s\u1ed1ng qu\u1ea3 th\u1eadt r\u1ea5t t\u1ed1t l\u00e0nh v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac\u201d.<a href=\"#_ftn154\" name=\"_ftnref154\">[154]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>B\u1ea1o l\u1ef1c v\u00e0 l\u1ec7ch l\u1ea1c<\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"153\">\n<li>Tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a c\u00e1i nh\u00ecn t\u00edch c\u1ef1c n\u00e0y v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp c\u1eadn to\u00e0n th\u1ec3 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 v\u1edbi m\u1ed9t tinh th\u1ea7n hi\u1ec7n th\u1ef1c l\u00e0nh m\u1ea1nh. N\u00f3i cho c\u00f9ng, th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 t\u00ecnh d\u1ee5c th\u01b0\u1eddng b\u1ecb <em>phi nh\u00e2n v\u1ecb h\u00f3a<\/em> v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ec7nh ho\u1ea1n; k\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, \u201cn\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u01a1 h\u1ed9i v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n cho ng\u01b0\u1eddi ta t\u1ef1 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u00ecnh v\u00e0 th\u1ecfa m\u00e3n c\u00e1ch \u00edch k\u1ef7 nh\u1eefng th\u00e8m kh\u00e1t v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ea3n n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh\u201d.<a href=\"#_ftn155\" name=\"_ftnref155\">[155]<\/a> Trong th\u1eddi c\u1ee7a ch\u00fang ta, t\u00ecnh d\u1ee5c c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c b\u1edfi n\u00e3o tr\u1ea1ng \u201cs\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0 v\u1ee9t b\u1ecf\u201d. Th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng bao l\u00e2u n\u00f3 c\u00f2n \u0111em l\u1ea1i th\u1ecfa m\u00e3n, v\u00e0 b\u1ecb v\u1ee9t b\u1ecf khi n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f2n g\u00e2y th\u00edch th\u00fa n\u1eefa. Li\u1ec7u ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c s\u1ef1 ph\u1edbt l\u1edd hay b\u1ecf qua nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111ang ti\u1ebfp di\u1ec5n c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb, ng\u1ea1o m\u1ea1n, l\u1ea1m d\u1ee5ng, l\u1ec7ch l\u1ea1c t\u00ecnh d\u1ee5c v\u00e0 b\u1ea1o l\u1ef1c, v\u1ed1n l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eadn hi\u1ec3u m\u00e9o m\u00f3 v\u1ec1 t\u00ecnh d\u1ee5c? Hay ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u00e0 \u01a1n g\u1ecdi y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi r\u1ed1t c\u1ee5c tr\u1edf th\u00e0nh kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng b\u1eb1ng m\u1ed9t nhu c\u1ea7u \u1ea9n k\u00edn mu\u1ed1n \u201ct\u00ecm ch\u00ednh m\u00ecnh\u201d?<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"154\">\n<li>Ch\u00fang ta c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng ngay trong ch\u00ednh h\u00f4n nh\u00e2n, t\u00ecnh d\u1ee5c c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ngu\u1ed3n c\u01a1n c\u1ee7a \u0111au kh\u1ed5 v\u00e0 c\u1ee7a s\u1ef1 thao t\u00fang. V\u00ec th\u1ebf c\u1ea7n ph\u1ea3i x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ea1i r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng \u201cm\u1ed9t h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng \u00e1p \u0111\u1eb7t tr\u00ean ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu m\u00e0 kh\u00f4ng xem x\u00e9t \u0111\u1ebfn \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3, hay kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng, th\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 h\u00e0nh vi \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, v\u00e0 do \u0111\u00f3 n\u00f3 x\u00fac ph\u1ea1m tr\u1eadt t\u1ef1 lu\u00e2n l\u00fd trong ch\u1ee9c n\u0103ng chuy\u00ean bi\u1ec7t c\u1ee7a n\u00f3 ph\u1ee5c v\u1ee5 cho m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan m\u1eadt thi\u1ebft c\u1ee7a v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u201d.<a href=\"#_ftn156\" name=\"_ftnref156\">[156]<\/a> Nh\u1eefng h\u00e0nh vi d\u00e0nh ri\u00eang cho s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u00ednh d\u1ee5c gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a t\u00ednh d\u1ee5c nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c Thi\u00ean Ch\u00faa mu\u1ed1n khi ch\u00fang di\u1ec5n ra trong \u201cm\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ebf th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 t\u00ednh ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn157\" name=\"_ftnref157\">[157]<\/a> Th\u00e1nh Phaol\u00f4 nh\u1ea5n m\u1ea1nh: \u201cV\u1ec1 \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, \u0111\u1eebng ai l\u00e0m t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng hay l\u1eeba d\u1ed1i ng\u01b0\u1eddi anh em m\u00ecnh\u201d (1Tx 4,6). Ngay c\u1ea3 d\u00f9 Th\u00e1nh Phaol\u00f4 \u0111ang vi\u1ebft trong b\u1ed1i c\u1ea3nh m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 t\u00ednh gia tr\u01b0\u1edfng, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5 n\u1eef b\u1ecb coi nh\u01b0 l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o \u0111\u00e0n \u00f4ng, song ng\u00e0i v\u1eabn d\u1ea1y r\u1eb1ng t\u00ecnh d\u1ee5c ph\u1ea3i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng giao gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng: Th\u00e1nh Phaol\u00f4 n\u00eau ra kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a vi\u1ec7c \u0111\u00ecnh ho\u00e3n quan h\u1ec7 t\u00ecnh d\u1ee5c trong m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u01b0ng d\u0129 nhi\u00ean l\u00e0 \u201cc\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng thu\u1eadn\u201d (1Cr 7,5).<\/li>\n<li>Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II c\u1ea3nh gi\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t tinh t\u1ebf r\u1eb1ng \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u201c\u0111e d\u1ecda b\u1edfi s\u1ef1 ham h\u1ed1 v\u00f4 \u0111\u1ed9\u201d.<a href=\"#_ftn158\" name=\"_ftnref158\">[158]<\/a> N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, trong khi \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ea1t t\u1edbi m\u1ed9t m\u1ed1i k\u1ebft h\u1ee3p kh\u00f4ng ng\u1eebng th\u00e2m s\u00e2u h\u01a1n, th\u00ec c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nguy c\u01a1 hai ng\u01b0\u1eddi x\u00f3a b\u1ecf nh\u1eefng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 kho\u1ea3ng c\u00e1ch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng gi\u1eefa h\u1ecd. V\u00ec m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi s\u1edf h\u1eefu ph\u1ea9m gi\u00e1 ri\u00eang v\u00e0 b\u1ea5t kh\u1ea3 nh\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Khi t\u00ednh c\u00e1ch thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau chuy\u1ec3n th\u00e0nh th\u1ed1ng tr\u1ecb, th\u00ec \u201cc\u1ea5u tr\u00fac hi\u1ec7p th\u00f4ng trong nh\u1eefng m\u1ed1i quan h\u1ec7 li\u00ean v\u1ecb s\u1ebd b\u1ecb thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t\u201d.<a href=\"#_ftn159\" name=\"_ftnref159\">[159]<\/a> M\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a t\u00e2m th\u1ee9c th\u1ed1ng tr\u1ecb, \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb r\u1ed1t c\u1ee5c ph\u1ee7 nh\u1eadn ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh.<a href=\"#_ftn160\" name=\"_ftnref160\">[160]<\/a> Cu\u1ed1i c\u00f9ng, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n \u201ct\u1ef1 \u0111\u1ed3ng h\u00f3a m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1ee7 quan v\u1edbi th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh n\u1eefa\u201d,<a href=\"#_ftn161\" name=\"_ftnref161\">[161]<\/a> v\u00ec h\u1ecd l\u1ea5y \u0111i \u00fd ngh\u0129a s\u00e2u xa nh\u1ea5t c\u1ee7a n\u00f3. K\u1ebft cu\u1ed9c, h\u1ecd d\u00f9ng t\u00ecnh d\u1ee5c nh\u01b0 c\u00e1ch \u0111\u1ec3 tho\u00e1t ly th\u1ef1c t\u1ebf v\u00e0 ch\u1ed1i b\u1ecf v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p v\u1ee3 ch\u1ed3ng.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"156\">\n<li>M\u1ecdi h\u00ecnh th\u1ee9c n\u00f4 d\u1ecbch t\u00ecnh d\u1ee5c ph\u1ea3i b\u1ecb d\u1ee9t kho\u00e1t lo\u1ea1i tr\u1eeb. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng di\u1ec5n d\u1ecbch sai l\u1ea1c \u0111o\u1ea1n v\u0103n trong <em>Th\u01b0 g\u1eedi c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu \u00caph\u00eas\u00f4<\/em>, trong \u0111\u00f3 Phaol\u00f4 b\u1ea3o c\u00e1c ph\u1ee5 n\u1eef h\u00e3y \u201ct\u00f9ng ph\u1ee5c ch\u1ed3ng m\u00ecnh\u201d (Ep 5,22). \u0110o\u1ea1n v\u0103n n\u00e0y ph\u1ea3n \u1ea3nh nh\u1eefng ph\u1ea1m tr\u00f9 v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u00f3, nh\u01b0ng m\u1ed1i quan t\u00e2m c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng \u1edf ch\u1ed7 ma tr\u1eadn v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a n\u00f3, m\u00e0 \u1edf ch\u1ed7 c\u00e1i s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p m\u1ea1c kh\u1ea3i m\u00e0 n\u00f3 chuy\u1ec3n t\u1ea3i. Nh\u01b0 Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II ghi nh\u1eadn r\u1ea5t hay: \u201cT\u00ecnh y\u00eau lo\u1ea1i tr\u1eeb m\u1ecdi lo\u1ea1i qui ph\u1ee5c theo ngh\u0129a ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00f4i t\u1edb hay n\u00f4 l\u1ec7 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng\u2026 T\u00ednh c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng hay s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t m\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i ki\u1ebfn t\u1ea1o xuy\u00ean qua h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1edfi m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn cho nhau, s\u1ef1 t\u1ef1 hi\u1ebfn n\u00e0y v\u1ed1n c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 qui ph\u1ee5c nhau\u201d.<a href=\"#_ftn162\" name=\"_ftnref162\">[162]<\/a> V\u00ec th\u1ebf Phaol\u00f4 ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cnh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng ph\u1ea3i y\u00eau v\u1ee3 m\u00ecnh nh\u01b0 y\u00eau ch\u00ednh th\u00e2n x\u00e1c m\u00ecnh\u201d (Ep 5,28). B\u1ea3n v\u0103n Th\u00e1nh Kinh n\u00e0y th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eb1m th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ed9t ch\u1ee7 ngh\u0129a c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 t\u00ednh t\u1ef1 m\u00e3n v\u00e0 bi\u1ebft kh\u00f4ng ng\u1eebng l\u01b0u t\u00e2m t\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c: \u201cH\u00e3y t\u00f9ng ph\u1ee5c nhau\u201d (Ep 5,21). Trong h\u00f4n nh\u00e2n, s\u1ef1 \u201ct\u00f9ng ph\u1ee5c\u201d h\u1ed7 t\u01b0\u01a1ng n\u00e0y mang m\u1ed9t \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 do ch\u1ecdn l\u1ef1a, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u b\u1edfi l\u00f2ng trung th\u00e0nh, k\u00ednh tr\u1ecdng v\u00e0 quan t\u00e2m. T\u00ednh d\u1ee5c g\u1eafn kh\u00f4ng r\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c ph\u1ee5c v\u1ee5 cho t\u00ecnh b\u1ea1n n\u00e0y gi\u1eefa v\u1ee3 ch\u1ed3ng, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u1ecbnh \u0111\u1ec3 gi\u00fap ho\u00e0n th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi kia.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"157\">\n<li>C\u0169ng v\u1eady, vi\u1ec7c t\u1ea9y chay nh\u1eefng b\u00f3p m\u00e9o t\u00ednh d\u1ee5c v\u00e0 nh\u1ee5c c\u1ea3m kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 xem th\u01b0\u1eddng hay d\u1eedng d\u01b0ng v\u1edbi ch\u00fang x\u00e9t trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u00fang. L\u00fd t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb xem \u0111\u01a1n thu\u1ea7n nh\u01b0 s\u1ef1 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i trao hi\u1ebfn v\u00e0 qu\u00ean m\u00ecnh, trong \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu t\u1eeb b\u1ecf t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng nhu c\u1ea7u ri\u00eang v\u00e0 ch\u1ec9 t\u00ecm c\u00e1ch ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kia m\u00e0 kh\u00f4ng quan t\u00e2m g\u00ec \u0111\u1ebfn s\u1ef1 th\u1ecfa m\u00e3n ri\u00eang c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1edb r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c c\u0169ng c\u1ea7n kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00f3n nh\u1eadn ng\u01b0\u1eddi kia, ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 ch\u00eanh v\u00eanh v\u00e0 c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, v\u00e0 ch\u00e2n th\u00e0nh tri \u01a1n \u0111\u00f3n nh\u1eadn nh\u1eefng di\u1ec5n t\u1ea3 th\u1ec3 l\u00fd c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 trong m\u1ed9t c\u1eed ch\u1ec9 vu\u1ed1t ve, m\u1ed9t \u00f4m si\u1ebft, m\u1ed9t n\u1ee5 h\u00f4n, v\u00e0 s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p t\u00ednh d\u1ee5c. \u0110\u1ee9c B\u00ean\u00ea\u0111ict\u00f4 XVI tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng: \u201cN\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta mong mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh tinh th\u1ea7n thu\u1ea7n t\u00fay v\u00e0 lo\u1ea1i b\u1ecf x\u00e1c th\u1ecbt nh\u01b0 c\u00e1i g\u00ec ch\u1ec9 thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u1ea3n t\u00ednh \u0111\u1ed9ng v\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 th\u00f4i, th\u00ec c\u1ea3 tinh th\u1ea7n v\u00e0 th\u00e2n x\u00e1c \u0111\u1ec1u s\u1ebd \u0111\u00e1nh m\u1ea5t ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a n\u00f3\u201d.<a href=\"#_ftn163\" name=\"_ftnref163\">[163]<\/a> V\u00ec v\u1eady, \u201cng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng v\u1edbi t\u00ecnh y\u00eau trao hi\u1ebfn m\u00e0 th\u00f4i. Kh\u00f4ng th\u1ec3 lu\u00f4n lu\u00f4n cho \u0111i, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3n nh\u1eadn n\u1eefa. B\u1ea5t c\u1ee9 ai mu\u1ed1n trao hi\u1ebfn t\u00ecnh y\u00eau th\u00ec c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u00f3n nh\u1eadn t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 m\u1ed9t qu\u00e0 t\u1eb7ng\u201d.<a href=\"#_ftn164\" name=\"_ftnref164\">[164]<\/a> H\u01a1n n\u1eefa, ch\u00fang ta kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u00ean r\u1eb1ng s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta r\u1ea5t mong manh; c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong ch\u00fang ta \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng l\u1ea1i s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh nh\u00e2n b\u1ea3n th\u1ef1c s\u1ef1, v\u00e0 b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o n\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed9c l\u1ed9 nh\u1eefng xu h\u01b0\u1edbng \u00edch k\u1ef7 v\u00e0 th\u00f4 thi\u1ec3n nh\u1ea5t.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>H\u00f4n nh\u00e2n v\u00e0 trinh khi\u1ebft&nbsp;&nbsp; <\/em><\/strong><\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"158\">\n<li>\u201cNhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng k\u1ebft h\u00f4n kh\u00f4ng ch\u1ec9 t\u1eadn t\u1ee5y v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh m\u00ecnh m\u00e0 th\u01b0\u1eddng c\u1ed1ng hi\u1ebfn nh\u1eefng s\u1ef1 ph\u1ee5c v\u1ee5 l\u1edbn lao trong nh\u00f3m b\u1ea1n h\u1eefu c\u1ee7a h\u1ecd, trong c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u00f4i khi s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn, g\u00e2y cho h\u1ecd m\u1ed9t c\u1ea3m gi\u00e1c \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0i n\u0103ng c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u1ed9ng \u0111o\u00e0n Kit\u00f4 h\u1eefu qua vi\u1ec7c b\u00e1c \u00e1i v\u00e0 thi\u1ec7n nguy\u1ec7n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c duy tr\u00ec t\u00ecnh tr\u1ea1ng kh\u00f4ng k\u1ebft h\u00f4n v\u00ec h\u1ecd th\u00e1nh hi\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi c\u1ee7a h\u1ecd cho t\u00ecnh y\u00eau \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 tha nh\u00e2n. S\u1ef1 hi\u1ebfn d\u00e2ng c\u1ee7a h\u1ecd g\u00f3p ph\u1ea7n l\u1edbn lao l\u00e0m phong ph\u00fa cho gia \u0111\u00ecnh, Gi\u00e1o H\u1ed9i v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i\u201d.<a href=\"#_ftn165\" name=\"_ftnref165\">[165]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"159\">\n<li>Trinh khi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau. X\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9, n\u00f3 n\u00f3i v\u1edbi ch\u00fang ta v\u1ec1 N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111ang \u0111\u1ebfn v\u00e0 v\u1ec1 nhu c\u1ea7u d\u1ea5n th\u00e2n ho\u00e0n to\u00e0n cho Tin M\u1eebng (x. 1Cr 7,32). Trinh khi\u1ebft c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ea3nh c\u1ee7a s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n tr\u00ean thi\u00ean qu\u1ed1c, \u1edf \u0111\u00f3 \u201cng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n d\u1ef1ng v\u1ee3 g\u1ea3 ch\u1ed3ng\u201d (Mt 22,30). Th\u00e1nh Phaol\u00f4 c\u1ed5 v\u00f5 s\u1ef1 trinh khi\u1ebft v\u00ec ng\u00e0i k\u1ef3 v\u1ecdng s\u1ef1 tr\u1edf l\u1ea1i nhanh ch\u00f3ng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu v\u00e0 ng\u00e0i mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c truy\u1ec1n rao Tin M\u1eebng: \u201cTh\u1eddi gian ch\u1eb3ng c\u00f2n bao l\u00e2u\u201d (1Cr 7,29). Tuy nhi\u00ean, ng\u00e0i n\u00eau r\u00f5 r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 quan \u0111i\u1ec3m v\u00e0 \u00fd mu\u1ed1n c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a ng\u00e0i (x. 1Cr 7,6-9), ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec do \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00f2i h\u1ecfi: \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ec9 th\u1ecb n\u00e0o c\u1ee7a Ch\u00faa\u201d (1Cr 7,25). C\u0169ng v\u1eady, ng\u00e0i nh\u00ecn nh\u1eadn gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng ti\u1ebfng g\u1ecdi kh\u00e1c nhau: \u201cM\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n ban ri\u00eang c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, ng\u01b0\u1eddi \u01a1n n\u00e0y k\u1ebb \u01a1n kh\u00e1c\u201d (1Cr 7,7). Suy t\u01b0 v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y, Th\u00e1nh Gioan Phaol\u00f4 II ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n Th\u00e1nh Kinh \u201ckh\u00f4ng cho ta l\u00fd do \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh \u2018th\u1ea5p k\u00e9m\u2019 c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n, c\u0169ng kh\u00f4ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u00ednh \u2018\u01b0u vi\u1ec7t\u2019 c\u1ee7a trinh khi\u1ebft hay \u0111\u1ed9c th\u00e2n\u201d<a href=\"#_ftn166\" name=\"_ftnref166\">[166]<\/a> d\u1ef1a tr\u00ean s\u1ef1 ti\u1ebft d\u1ee5c. Thay v\u00ec n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i v\u1ec1 t\u00ednh \u01b0u vi\u1ec7t c\u1ee7a trinh khi\u1ebft, ta n\u00ean ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng nh\u1eefng b\u1eadc s\u1ed1ng kh\u00e1c nhau b\u1ed5 sung cho nhau, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 ho\u00e0n h\u1ea3o h\u01a1n trong c\u00e1ch s\u1ed1ng n\u00e0y v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ebd ho\u00e0n h\u1ea3o h\u01a1n trong c\u00e1ch s\u1ed1ng kh\u00e1c. Alexander (g\u1ed1c \u1edf Hales), ch\u1eb3ng h\u1ea1n, tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec h\u00f4n ph\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem nh\u01b0 \u01b0u vi\u1ec7t h\u01a1n c\u00e1c b\u00ed t\u00edch kh\u00e1c, trong m\u1ee9c \u0111\u1ed9 n\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a th\u1ef1c t\u1ea1i l\u1edbn lao, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201cs\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u1edbi H\u1ed9i Th\u00e1nh, hay s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa thi\u00ean t\u00ednh v\u00e0 nh\u00e2n t\u00ednh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn167\" name=\"_ftnref167\">[167]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"160\">\n<li>Do \u0111\u00f3, \u201c\u0111\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gi\u1ea3m tr\u1eeb gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a h\u00f4n nh\u00e2n \u0111\u1ec3 thi\u00ean v\u1ecb s\u1ef1 trinh khi\u1ebft\u201d.<a href=\"#_ftn168\" name=\"_ftnref168\">[168]<\/a> \u201cKh\u00f4ng c\u00f3 n\u1ec1n t\u1ea3ng n\u00e0o \u0111\u1ec3 ta h\u1ea1 gi\u00e1 b\u00ean n\u00e0y v\u00e0 \u0111\u1ec1 cao b\u00ean kia\u2026 N\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i v\u1ec1 \u201cb\u1eadc tr\u1ecdn l\u00e0nh\u201d (<em>status perfectionis<\/em>) theo m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u1ea7n h\u1ecdc n\u00e0o \u0111\u00f3, th\u00ec \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi s\u1ef1 trinh khi\u1ebft x\u00e9t t\u1ef1 th\u00e2n n\u00f3, nh\u01b0ng l\u00e0 li\u00ean h\u1ec7 t\u1edbi to\u00e0n th\u1ec3 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u1eb7t n\u1ec1n tr\u00ean c\u00e1c l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a Ph\u00fac \u00c2m\u201d.<a href=\"#_ftn169\" name=\"_ftnref169\">[169]<\/a> M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n c\u00f3 th\u1ec3 kinh nghi\u1ec7m m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cao nh\u1ea5t c\u1ee7a \u0111\u1ee9c \u00e1i v\u00e0 do \u0111\u00f3 \u201c\u0111\u1ea1t t\u1edbi s\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n ph\u00e1t xu\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u1ee9c \u00e1i, xuy\u00ean qua vi\u1ec7c trung th\u00e0nh v\u1edbi tinh th\u1ea7n c\u00e1c l\u1eddi khuy\u00ean Ph\u00fac \u00c2m. S\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111i\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3, v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nam n\u1eef \u0111\u1ec1u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<a href=\"#_ftn170\" name=\"_ftnref170\">[170]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"161\">\n<li>Gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a trinh khi\u1ebft n\u1eb1m \u1edf ch\u1ed7 n\u00f3 l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau v\u1ed1n kh\u00f4ng c\u00f3 nhu c\u1ea7u chi\u1ebfm h\u1eefu ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c; b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0y n\u00f3 ph\u1ea3n \u1ea3nh s\u1ef1 t\u1ef1 do c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. Trinh khi\u1ebft kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 ch\u1ed3ng s\u1ed1ng t\u00ecnh y\u00eau phu ph\u1ee5 c\u1ee7a h\u1ecd d\u1ef1a tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf t\u00ecnh y\u00eau d\u1ee9t kho\u00e1t c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4, \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi nhau ti\u1ebfn t\u1edbi s\u1ef1 vi\u00ean m\u00e3n c\u1ee7a N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi. V\u1ec1 ph\u1ea7n m\u00ecnh, t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng cho nh\u1eefng gi\u00e1 tr\u1ecb kh\u00e1c. M\u1ed9t \u0111\u00e0ng, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea3n \u1ea3nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a s\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t tr\u1ecdn v\u1eb9n ngay trong nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t nh\u01b0 th\u1ea5y n\u01a1i Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i. Gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4. N\u00f3 bi\u1ec3u th\u1ecb s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa, \u0110\u1ea5ng c\u00f3 m\u1eb7t trong m\u1ecdi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi, v\u00ec Ng\u00e0i tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t v\u1edbi ch\u00fang ta qua cu\u1ed9c nh\u1eadp th\u1ec3, c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 s\u1ed1ng l\u1ea1i. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu tr\u1edf th\u00e0nh \u201cm\u1ed9t x\u01b0\u01a1ng m\u1ed9t th\u1ecbt\u201d v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia, nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 s\u1eb5n s\u00e0ng chia s\u1ebb m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y cho t\u1edbi ch\u1ebft. Trong khi trinh khi\u1ebft l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 \u201cc\u00e1nh chung\u201d c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 Ph\u1ee5c sinh, th\u00ec h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 \u201cl\u1ecbch s\u1eed\u201d cho ch\u00fang ta s\u1ed1ng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y, m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 t\u1ea1i th\u1ebf, l\u00e0 \u0110\u1ea5ng \u0111\u00e3 ch\u1ecdn tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1edbi ch\u00fang ta v\u00e0 t\u1ef1 hi\u1ebfn cho ch\u00fang ta \u0111\u1ebfn m\u1ee9c \u0111\u1ed5 m\u00e1u m\u00ecnh ra. Trinh khi\u1ebft v\u00e0 h\u00f4n nh\u00e2n l\u00e0 \u2013 v\u00e0 ph\u1ea3i l\u00e0 \u2013 nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ebf kh\u00e1c nhau \u0111\u1ec3 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. V\u00ec \u201ccon ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ecnh y\u00eau. Con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd l\u00e0 m\u1ed9t h\u1eefu th\u1ec3 kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u n\u1ed5i \u0111\u1ed1i v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh, \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd v\u00f4 ngh\u0129a, n\u1ebfu t\u00ecnh y\u00eau kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ea1c kh\u1ea3i cho con ng\u01b0\u1eddi\u201d.<a href=\"#_ftn171\" name=\"_ftnref171\">[171]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"162\">\n<li>\u0110\u1ed9c th\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 nguy c\u01a1 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t \u0111\u1eddi s\u1ed1ng tho\u1ea3i m\u00e1i m\u1ed9t m\u00ecnh, trong \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 s\u1ef1 t\u1ef1 do \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, \u0111\u1ec3 di chuy\u1ec3n t\u1eeb ch\u1ed7 \u1edf n\u00e0y \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 \u1edf kh\u00e1c, t\u1eeb c\u00f4ng vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00f4ng vi\u1ec7c kh\u00e1c, hay t\u1eeb s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a n\u00e0y \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a kh\u00e1c, \u0111\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng ti\u1ec1n b\u1ea1c v\u00e0 th\u1eddi gi\u1edd v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c theo c\u00e1ch m\u00ecnh mu\u1ed1n. Trong nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 th\u1ebf, ch\u1ee9ng t\u00e1 c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi k\u1ebft h\u00f4n tr\u1edf th\u00e0nh h\u00f9ng h\u1ed3n c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi \u0111\u1ec3 s\u1ed1ng trinh khi\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eb7p th\u1ea5y trong m\u1ed9t s\u1ed1 cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n m\u1ed9t d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a l\u00f2ng trung th\u00e0nh b\u1ec1n b\u1ec9 v\u00e0 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa \u0111\u1ed1i v\u1edbi giao \u01b0\u1edbc c\u1ee7a Ng\u00e0i, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ecd s\u1eb5n s\u00e0ng ph\u1ee5c v\u1ee5 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00e1ch qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i v\u00e0 c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n. Nhi\u1ec1u \u0111\u00f4i v\u1ee3 ch\u1ed3ng v\u1eabn trung th\u00e0nh v\u1edbi nhau khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi trong h\u1ecd tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f2n h\u1ea5p d\u1eabn v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ec3 l\u00fd, hay kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ecfa m\u00e3n c\u00e1c nhu c\u1ea7u c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, b\u1ea5t ch\u1ea5p trong x\u00e3 h\u1ed9i c\u00f3 nh\u1eefng ti\u1ebfng x\u00fai qu\u1ea9y h\u1ecd b\u1ea5t trung ho\u1eb7c r\u1eddi b\u1ecf ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n \u0111\u1eddi c\u1ee7a m\u00ecnh. M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u0103m s\u00f3c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ed3ng b\u1ec7nh t\u1eadt c\u1ee7a m\u00ecnh, v\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, trong khi ti\u1ebfn g\u1ea7n t\u1edbi Th\u1eadp gi\u00e1, ch\u1ecb l\u00e0m m\u1edbi l\u1ea1i l\u1eddi cam k\u1ebft y\u00eau ch\u1ed3ng m\u00ecnh \u0111\u1ebfn su\u1ed1t \u0111\u1eddi. Trong t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0 th\u1ebf, ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi y\u00eau \u0111\u00edch th\u1ef1c t\u1ecfa s\u00e1ng, theo ti\u00eau chu\u1ea9n r\u1eb1ng \u0111\u1ee9c \u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng \u1edf <em>y\u00eau ng\u01b0\u1eddi<\/em> nhi\u1ec1u h\u01a1n \u1edf <em>\u0111\u01b0\u1ee3c ng\u01b0\u1eddi y\u00eau<\/em>.<a href=\"#_ftn172\" name=\"_ftnref172\">[172]<\/a> Ch\u00fang ta c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u gia \u0111\u00ecnh c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c v\u1ee5 c\u00e1ch \u00e2n c\u1ea7n v\u00e0 qu\u00ean m\u00ecnh khi con c\u00e1i g\u00e2y phi\u1ec1n nhi\u1ec5u v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed ph\u1ee5 b\u1ea1c. C\u00e1c b\u1eadc cha m\u1eb9 \u1edf \u0111\u00e2y tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau nh\u01b0ng kh\u00f4ng v\u00e0 qu\u00ean m\u00ecnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. Nh\u1eefng tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y kh\u00edch l\u1ec7 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9c th\u00e2n s\u1ed1ng s\u1ef1 d\u1ea5n th\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd cho N\u01b0\u1edbc Tr\u1eddi m\u1ed9t c\u00e1ch c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 qu\u1ea3ng \u0111\u1ea1i nhi\u1ec1u h\u01a1n. Ng\u00e0y nay, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng t\u1ee5c h\u00f3a \u0111\u00e3 che m\u1edd gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p su\u1ed1t \u0111\u1eddi v\u00e0 v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a \u01a1n g\u1ecdi h\u00f4n nh\u00e2n. V\u00ec th\u1ebf, \u201cc\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u00e0o s\u00e2u nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh t\u00edch c\u1ef1c c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u201d.<a href=\"#_ftn173\" name=\"_ftnref173\">[173]<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef0 CHUY\u1ec2N H\u00d3A C\u1ee6A T\u00ccNH Y\u00caU<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"163\">\n<li>Ng\u00e0y nay, tu\u1ed5i th\u1ecd d\u00e0i h\u01a1n c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng nh\u1eefng m\u1ed1i t\u01b0\u01a1ng quan m\u1eadt thi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u1ed9c h\u1eefu ph\u1ea3i k\u00e9o d\u00e0i b\u1ed1n, n\u0103m hay th\u1eadm ch\u00ed s\u00e1u th\u1eadp ni\u00ean; v\u00ec th\u1ebf, c\u00e1i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ban \u0111\u1ea7u ph\u1ea3i th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m m\u1edbi l\u1ea1i. Trong khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n kinh nghi\u1ec7m m\u1ed9t khao kh\u00e1t t\u00ecnh d\u1ee5c m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ed1i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kia, th\u00ec \u0111\u01b0\u01a1ng s\u1ef1 v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 kinh nghi\u1ec7m ni\u1ec1m hoan l\u1ea1c c\u1ee7a s\u1ef1 thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau, c\u0169ng nh\u01b0 \u00fd th\u1ee9c r\u1eb1ng kh\u00f4ng ai trong h\u1ecd c\u00f4 \u0111\u01a1n, nh\u01b0ng c\u00f3 m\u1ed9t \u201cb\u1ea1n \u0111\u1eddi\u201d \u0111\u1ec3 chia s\u1ebb m\u1ecdi s\u1ef1 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a m\u00ecnh. Ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y l\u00e0 b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh trong h\u00e0nh tr\u00ecnh cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi kia, c\u1ea3 hai c\u00f9ng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi nh\u1eefng kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 c\u00f9ng h\u01b0\u1edfng nh\u1eefng hoan l\u1ea1c c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng. Ni\u1ec1m th\u1ecfa m\u00e3n n\u00e0y thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00e2m c\u1ea3m ri\u00eang c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u1ee3 ch\u1ed3ng. Kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng ch\u00fang ta s\u1ebd c\u1ea3m nghi\u1ec7m theo c\u00f9ng m\u1ed9t c\u00e1ch gi\u1ed1ng nhau trong su\u1ed1t cu\u1ed9c s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng n\u1ebfu m\u1ed9t \u0111\u00f4i b\u1ea1n c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ef1 \u00e1n chia s\u1ebb \u0111\u1eddi s\u1ed1ng su\u1ed1t \u0111\u1eddi, th\u00ec h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 y\u00eau nhau v\u00e0 s\u1ed1ng g\u1eafn b\u00f3 cho \u0111\u1ebfn khi c\u00e1i ch\u1ebft t\u00e1ch l\u00eca h\u1ecd, h\u1ecd vui h\u01b0\u1edfng v\u00e0 \u0111\u00e0o s\u00e2u s\u1ef1 m\u1eadt thi\u1ebft. T\u00ecnh y\u00eau m\u00e0 h\u1ecd cam k\u1ebft th\u00ec l\u1edbn h\u01a1n m\u1ecdi c\u1ea3m t\u00ednh, x\u00fac c\u1ea3m, hay m\u1ecdi t\u00ecnh tr\u1ea1ng t\u00e2m t\u01b0\u1edfng, d\u00f9 n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 \u1ea5y. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh y\u00eau s\u00e2u xa h\u01a1n, m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00f3 t\u1ea7m v\u0129nh vi\u1ec5n c\u1ee7a tr\u00e1i tim ng\u01b0\u1eddi ta. Ngay c\u1ea3 gi\u1eefa nh\u1eefng xung \u0111\u1ed9t ng\u1ed5n ngang v\u00e0 nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh t\u00e2m c\u1ea3m l\u1ed9n x\u1ed9n, h\u1ecd v\u1eabn h\u1eb1ng ng\u00e0y x\u00e1c nh\u1eadn l\u1ea1i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh y\u00eau th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a m\u00ecnh, thu\u1ed9c v\u1ec1 nhau, chia s\u1ebb \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u1edbi nhau, v\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c y\u00eau th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 tha th\u1ee9. M\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi ti\u1ebfn b\u1ed9 tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n. Tr\u00ean h\u00e0nh tr\u00ecnh n\u00e0y, t\u00ecnh y\u00eau vui m\u1eebng \u1edf m\u1ed7i b\u01b0\u1edbc \u0111i v\u00e0 \u1edf m\u1ed7i ch\u1eb7ng \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi.<\/li>\n<\/ol>\n<ol style=\"text-align: justify;\" start=\"164\">\n<li>Trong m\u1ecdi cu\u1ed9c h\u00f4n nh\u00e2n, nh\u1eefng d\u00e1ng v\u1ebb ngo\u1ea1i h\u00ecnh s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 ngh\u0129a r\u1eb1ng t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ea5p d\u1eabn nh\u1ea5t thi\u1ebft ph\u1ea3i phai nh\u1ea1t. Ch\u00fang ta y\u00eau ng\u01b0\u1eddi kia v\u00ec ch\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y, kh\u00f4ng duy ch\u1ec9 v\u00ec th\u00e2n x\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y. D\u00f9 th\u00e2n x\u00e1c gi\u00e0 \u0111i, n\u00f3 v\u1eabn di\u1ec5n t\u1ea3 c\u00e1i c\u0103n t\u00ednh con ng\u01b0\u1eddi v\u1ed1n \u0111\u00e3 chinh ph\u1ee5c tr\u00e1i tim ch\u00fang ta l\u00fac ban \u0111\u1ea7u. Ngay c\u1ea3 d\u00f9 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh kh\u00f4ng c\u00f2n th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u0103n t\u00ednh \u1ea5y, th\u00ec ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c nh\u00ecn th\u1ea5y n\u00f3 v\u1edbi \u0111\u00f4i m\u1eaft c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf t\u00ecnh c\u1ea3m kh\u00f4ng suy gi\u1ea3m. Ng\u01b0\u1eddi ph\u1ed1i ng\u1eabu t\u00e1i x\u00e1c nh\u1eadn quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh thu\u1ed9c v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kia v\u00e0 di\u1ec5n t\u1ea3 s\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ef1a n\u00e0y trong s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i trung th\u00e0nh v\u00e0 \u0111\u1ea7y y\u00eau th\u01b0\u01a1ng. S\u1ef1 cao qu\u00ed c\u1ee7a quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, do t\u00ednh th\u00e2m s\u00e2u c\u1ee7a n\u00f3, s\u1ebd l\u00e0m ph\u00e1t sinh m\u1ed9t lo\u1ea1i c\u1ea3m x\u00fac m\u1edbi khi ng\u01b0\u1eddi ta chu to\u00e0n s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng h\u00f4n nh\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh. V\u00ec \u201cc\u1ea3m x\u00fac, g\u00e2y ra b\u1edfi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c trong t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi\u2026 t\u1ef1 n\u00f3 kh\u00f4ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn h\u00e0nh vi v\u1ee3 ch\u1ed3ng\u201d.<a href=\"#_ftn174\" name=\"_ftnref174\">[174]<\/a> N\u00f3 t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng di\u1ec5n t\u1ea3 kh\u1ea3 gi\u00e1c kh\u00e1c. Th\u1eadt v\u1eady, t\u00ecnh y\u00eau \u201cl\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ea1i \u0111\u01a1n nh\u1ea5t, nh\u01b0ng v\u1edbi nh\u1eefng chi\u1ec1u k\u00edch kh\u00e1c nhau; v\u00e0o nh\u1eefng l\u00fac kh\u00e1c nhau, chi\u1ec1u k\u00edch n\u00e0y hay chi\u1ec1u k\u00edch kia c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n l\u1ed9 r\u00f5 r\u00e0ng h\u01a1n\u201d.<a href=\"#_ftn175\" name=\"_ftnref175\">[175]<\/a> M\u1ed1i d\u00e2y h\u00f4n nh\u00e2n t\u00ecm th\u1ea5y nh\u1eefng h\u00ecnh th\u1ee9c di\u1ec5n t\u1ea3 m\u1edbi v\u00e0 kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng c\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ec3 th\u1eaft ch\u1eb7t h\u01a1n. C\u1ea3 hai \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd gi\u1eef g\u00ecn v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 m\u1ed1i d\u00e2y. Ch\u00fang gi\u1ea3 thi\u1ebft nh\u1eefng c\u1ed1 g\u1eafng h\u1eb1ng ng\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3, n\u1ebfu ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n v\u1edbi Ch\u00faa Th\u00e1nh Th\u1ea7n \u0111\u1ec3 xin Ng\u00e0i \u0111\u1ed5 tr\u00e0n \u00e2n s\u1ee7ng c\u1ee7a Ng\u00e0i, s\u1ee9c m\u1ea1nh si\u00eau nhi\u00ean v\u00e0 ng\u1ecdn l\u1eeda thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a Ng\u00e0i, \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1, h\u01b0\u1edbng d\u1eabn v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i t\u00ecnh y\u00eau c\u1ee7a ch\u00fang ta trong m\u1ed7i h\u00f2an c\u1ea3nh m\u1edbi.<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8211;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> PHI\u00caN H\u1eccP KHO\u00c1NG \u0110\u1ea0I NGO\u1ea0I TH\u01af\u1edcNG TH\u1ee8 BA, TH\u01af\u1ee2NG H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C, <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110<\/em>. (18.10.2014), 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> PHI\u00caN H\u1eccP KHO\u00c1NG \u0110\u1ea0I TH\u01af\u1edcNG K\u1ef2 TH\u1ee8 M\u01af\u1edcI B\u1ed0N, TH\u01af\u1ee2NG H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C, <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft <\/em>(24.10.2015), 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb B\u1ebf m\u1ea1c Phi\u00ean H\u1ecdp Kho\u00e1ng \u0110\u1ea1i Th\u01b0\u1eddng K\u1ef3 Th\u1ee9 M\u01b0\u1eddi B\u1ed1n, Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1m M\u1ee5c<\/em> (24.10.2015), <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 26-27.10. 2015, tr. 13; x. \u1ee6Y BAN KINH TH\u00c1NH GI\u00c1O HO\u00c0NG, <em>Fede e cultura alla luce della Bibbia. Atti della sessione plenaria 1979 della Pontificia Commissione Biblica<\/em>, Turin, 1981; VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i trong Th\u1ebf Gi\u1edbi H\u00f4m Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 44; GIOAN PHAOL\u00d4 II, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Redemptoris Missio<\/em> (7.12.1990), 52: AAS 83 (1991), 300; T\u00f4ng Hu\u1ea5n <em>Evangelii Gaudium<\/em> (24.11. 2013), 69, 117: AAS 105 (2013), 1049, 1068-69.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb t\u1ea1i H\u1ed9i Ngh\u1ecb c\u00e1c Gia \u0111\u00ecnh \u1edf Santiago, Cuba<\/em> (22.9.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 24.9.2015, tr. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> JORGE LUIS BORGES, \u201cCalle Desconocida\u201d, trong <em>Fervor de Buenos Aires<\/em>, Buenos Aires, 2011, 23.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u1ea3ng t\u1ea1i Th\u00e1nh L\u1ec5 c\u1eed h\u00e0nh \u1edf Puebla de los \u00c1ngeles<\/em> (28.01.1979), 2: AAS 71 (1979), 184.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Cf. <em>ibid.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n <em>Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 4: AAS 74 (1982), 84.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C T\u00c2Y BAN NHA, <em>Matrimonio y familia<\/em> (6.7.1979), 3, 16, 23.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb t\u1ea1i Qu\u1ed1c H\u1ed9i M\u1ef9 <\/em>(24.9.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 26.9. 2015, tr. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 29.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110. <\/em>2014, 10.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> PHI\u00caN H\u1eccP KHO\u00c1NG \u0110\u1ea0I TH\u1ee8 BA TH\u01af\u1ee2NG H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C, <em>S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p<\/em>, 18.10.2014.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 10.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> <em>Ibid.<\/em>, 63.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C H\u00c0N QU\u1ed0C, <em>H\u01b0\u1edbng \u0110\u1ebfn M\u1ed9t N\u1ec1n V\u0103n H\u00f3a S\u1ef1 S\u1ed1ng<\/em>! (15.3.2007), 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110. <\/em>2014, 6.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u1ec0 GIA \u0110\u00ccNH, <em>Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 c\u00e1c Quy\u1ec1n c\u1ee7a Gia \u0111\u00ecnh <\/em>(22.10.1983), Art. 11.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Cf. <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 11-12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u1ec0 GIA \u0110\u00ccNH, <em>Hi\u1ebfn ch\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 c\u00e1c Quy\u1ec1n c\u1ee7a Gia \u0111\u00ecnh <\/em>(22.10.1983), <em>D\u1eabn nh\u1eadp.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft <\/em>2015, 14.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Cf. <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 78.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 23; cf. <em>S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Ng\u00e0y Th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Di c\u01b0 v\u00e0 T\u1ecb n\u1ea1n<\/em> 17.01.2016 (12.9.2015), <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 2.10.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 24.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 21.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 17.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 20.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Cf. <em>ibid<\/em>., 15.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb B\u1ebf m\u1ea1c Phi\u00ean h\u1ecdp Kho\u00e1ng \u0110\u1ea1i Th\u1ee9 M\u01b0\u1eddi B\u1ed1n Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1m M\u1ee5c <\/em>(24.10.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 26-27.10.2015, tr. 13.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C ARGENTINA, <em>Navega mar adentro<\/em> (31.5.2003), 42.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C MEXICO, <em>Que en Cristo Nuestra Paz M\u00e9xico tenga vida digna<\/em> (15.02.2009), 67.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 25.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> <em>Ibid.<\/em>, 10.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd <\/em>(22.4.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 23.4.2015, tr. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (29.4.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 30.4.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref44\" name=\"_ftn44\">[44]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 28.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref45\" name=\"_ftn45\">[45]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref46\" name=\"_ftn46\">[46]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 58.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref47\" name=\"_ftn47\">[47]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 33.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref48\" name=\"_ftn48\">[48]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 11.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref49\" name=\"_ftn49\">[49]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C COLOMBIA, <em>A tiempos dificiles, colombianos nuevos<\/em> (13.02.2003), 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref50\" name=\"_ftn50\">[50]<\/a> T\u00f4ng Hu\u1ea5n<em> Evangelii Gaudium<\/em> (24.11.2013), 35: AAS 105 (2013), 1034.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref51\" name=\"_ftn51\">[51]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 164: AAS 105 (2013), 1088.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref52\" name=\"_ftn52\">[52]<\/a> <em>Ibid<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref53\" name=\"_ftn53\">[53]<\/a> <em>Ibid.<\/em>, 165: AAS 105 (2013), 1089.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref54\" name=\"_ftn54\">[54]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref55\" name=\"_ftn55\">[55]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 14.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref56\" name=\"_ftn56\">[56]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 16.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref57\" name=\"_ftn57\">[57]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 41.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref58\" name=\"_ftn58\">[58]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 38.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref59\" name=\"_ftn59\">[59]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 17.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref60\" name=\"_ftn60\">[60]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 43.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref61\" name=\"_ftn61\">[61]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 18.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref62\" name=\"_ftn62\">[62]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 19.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref63\" name=\"_ftn63\">[63]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 38.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref64\" name=\"_ftn64\">[64]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n <em>Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 13: AAS 74 (1982), 94.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref65\" name=\"_ftn65\">[65]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 21.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref66\" name=\"_ftn66\">[66]<\/a> <em>Gi\u00e1o l\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o <\/em>, 1642.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref67\" name=\"_ftn67\">[67]<\/a> <em>Ibid<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref68\" name=\"_ftn68\">[68]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd <\/em>(6.5.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 7.5.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref69\" name=\"_ftn69\">[69]<\/a> L\u00ca\u00d4 C\u1ea2, <em>Epistula Rustico Narbonensi Episcopo<\/em>, Inquis. IV: PL 54, 1205A; cf. HINCMAR OF RHEIMS, <em>Epist<\/em>. 22: PL 126, 142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref70\" name=\"_ftn70\">[70]<\/a> Cf. PI\u00d4 XII, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Mystici Corporis Christi<\/em> (29.6.1943): AAS 35 (1943), 202: \u201cMatrimonio enim quo coniuges sibi invicem sunt ministri gratiae \u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref71\" name=\"_ftn71\">[71]<\/a> Cf. <em>B\u1ed9 Gi\u00e1o Lu\u1eadt<\/em>, cc. 1116; 1161-1165; <em>B\u1ed9 Gi\u00e1o Lu\u1eadt c\u00e1c Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0110\u00f4ng Ph\u01b0\u01a1ng<\/em>, 832; 848-852.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref72\" name=\"_ftn72\">[72]<\/a> <em>Ibid<\/em>., c. 1055 \u00a72.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref73\" name=\"_ftn73\">[73]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 23.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref74\" name=\"_ftn74\">[74]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n <em>Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 9: AAS 74 (1982), 90.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref75\" name=\"_ftn75\">[75]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft <\/em>2015, 47.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref76\" name=\"_ftn76\">[76]<\/a> <em>Ibid<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref77\" name=\"_ftn77\">[77]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u1ea3ng Th\u00e1nh L\u1ec5 B\u1ebf M\u1ea1c \u0110\u1ea1i H\u1ed9i c\u00e1c Gia \u0110\u00ecnh Th\u1ebf Gi\u1edbi L\u1ea7n Th\u1ee9 T\u00e1m \u1edf Philadelphia<\/em> (27.9.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 28-29.9.2015, tr. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref78\" name=\"_ftn78\">[78]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft <\/em>2015, 53-54.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref79\" name=\"_ftn79\">[79]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 51.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref80\" name=\"_ftn80\">[80]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 48.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref81\" name=\"_ftn81\">[81]<\/a> Cf. <em>B\u1ed9 Gi\u00e1o Lu\u1eadt<\/em>, c. 1055 \u00a7 1: \u201cad bonum coniugum atque ad prolis generationem et educationem ordinatum\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref82\" name=\"_ftn82\">[82]<\/a> <em>Gi\u00e1o l\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o<\/em>, 2360.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref83\" name=\"_ftn83\">[83]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 1654.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref84\" name=\"_ftn84\">[84]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 48.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref85\" name=\"_ftn85\">[85]<\/a> <em>Gi\u00e1o l\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o<\/em>, 2366.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref86\" name=\"_ftn86\">[86]<\/a> Cf. PHAOL\u00d4 VI, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em> (25.7.1968), 11-12: AAS 60 (1968), 488-489.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref87\" name=\"_ftn87\">[87]<\/a> <em>Gi\u00e1o l\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o<\/em>, 2378.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref88\" name=\"_ftn88\">[88]<\/a> TH\u00c1NH B\u1ed8 GI\u00c1O L\u00dd \u0110\u1ee8C TIN, Hu\u1ea5n Th\u1ecb <em>Donum Vitae<\/em> (22.02.1987), II, 8: AAS 80 (1988), 97.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref89\" name=\"_ftn89\">[89]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 63.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref90\" name=\"_ftn90\">[90]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 57.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref91\" name=\"_ftn91\">[91]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 58.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref92\" name=\"_ftn92\">[92]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 57.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref93\" name=\"_ftn93\">[93]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 64.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref94\" name=\"_ftn94\">[94]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110. <\/em>2014, 60.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref95\" name=\"_ftn95\">[95]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 61<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref96\" name=\"_ftn96\">[96]<\/a> <em>B\u1ed9 Gi\u00e1o Lu\u1eadt<\/em>, c. 1136; cf. <em>B\u1ed9 Gi\u00e1o Lu\u1eadt c\u00e1c Gi\u00e1o H\u1ed9i \u0110\u00f4ng Ph\u01b0\u01a1ng <\/em>, 627.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref97\" name=\"_ftn97\">[97]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u1ec0 GIA \u0110\u00ccNH, <em>S\u1ef1 Th\u1eadt v\u00e0 \u00dd Ngh\u0129a c\u1ee7a T\u00ednh D\u1ee5c Con Ng\u01b0\u1eddi <\/em> (8.12.1995), 23.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref98\" name=\"_ftn98\">[98]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (20.5.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 21.5.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref99\" name=\"_ftn99\">[99]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n <em>Familiaris Consortio<\/em> (28 November 1981) 38: AAS 74 (1982), 129.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref100\" name=\"_ftn100\">[100]<\/a> Cf<em>. Di\u1ec5n t\u1eeb t\u1ea1i H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Gi\u00e1o Ph\u1eadn R\u00f4ma<\/em> (14.6.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 15-16.6.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref101\" name=\"_ftn101\">[101]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh TH\u0110.<\/em> 2014, 23.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref102\" name=\"_ftn102\">[102]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 52.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref103\" name=\"_ftn103\">[103]<\/a> <em>Ibid.<\/em>, 49-50.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref104\" name=\"_ftn104\">[104]<\/a> <em>Gi\u00e1o l\u00fd H\u1ed9i Th\u00e1nh C\u00f4ng Gi\u00e1o<\/em>, 1641.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref105\" name=\"_ftn105\">[105]<\/a> Cf. B\u00caN\u00ca\u0110ICT\u00d4 XVI, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Deus Caritas Est<\/em> (25.12.2005), 2: AAS 98 (2006), 218.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref106\" name=\"_ftn106\">[106]<\/a> <em>Linh Thao<\/em>, Chi\u00eam ni\u1ec7m \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecnh y\u00eau (230).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref107\" name=\"_ftn107\">[107]<\/a> OCTAVIO PAZ, <em>La llama doble<\/em>, Barcelona, 1993, 35.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref108\" name=\"_ftn108\">[108]<\/a> T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em> II-II, q. 114, art. 2, ad 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref109\" name=\"_ftn109\">[109]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (13.5.2005): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 14.5.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref110\" name=\"_ftn110\">[110]<\/a> T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em>, II-II, q. 27, art. 1, ad 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref111\" name=\"_ftn111\">[111]<\/a> <em>Ibid<\/em>., q. 27, art. 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref112\" name=\"_ftn112\">[112]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (13.5.2015): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 14.5.2015, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref113\" name=\"_ftn113\">[113]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n<em> Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 21: AAS 74 (1982), 106.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref114\" name=\"_ftn114\">[114]<\/a> MARTIN LUTHER KING JR., <em>B\u00e0i gi\u1ea3ng t\u1ea1i Nh\u00e0 th\u1edd Baptist Dexter Avenue<\/em>, Montgomery, Alabama, 17.11.1957.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref115\" name=\"_ftn115\">[115]<\/a> T\u00f4ma Aquin\u00f4 g\u1ecdi t\u00ecnh y\u00eau l\u00e0 m\u1ed9t <em>vis unitiva<\/em> (Summa Theologiae I, q. 20, art. 1, ad 3), \u00e2m vang m\u1ed9t t\u1eeb ng\u1eef c\u1ee7a Pseudo-Dionysius (De Divinis Nominibus, IV, 12: PG 3, 709).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref116\" name=\"_ftn116\">[116]<\/a> T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em> II-II, q. 27, art. 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref117\" name=\"_ftn117\">[117]<\/a> Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Casti Connubii<\/em> (31.12.1930): AAS 22 (1930), 547-548.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref118\" name=\"_ftn118\">[118]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n<em> Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 13: AAS 74 (1982), 94.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref119\" name=\"_ftn119\">[119]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd <\/em>(2 April 2014): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 3.4.2014, tr. 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref120\" name=\"_ftn120\">[120]<\/a> <em>Ibid<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref121\" name=\"_ftn121\">[121]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, T\u00f4ng Hu\u1ea5n<em> Familiaris Consortio<\/em> (22.11.1981), 9: AAS 75 (1982), 90.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref122\" name=\"_ftn122\">[122]<\/a> T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Contra Gentiles<\/em> III, 123; cf. ARISTOTLE, <em>Nicomachean Ethics<\/em>, 8, 12 (ed. Bywater, Oxford, 1984, 174).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref123\" name=\"_ftn123\">[123]<\/a> Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Lumen Fidei<\/em> (29.6.2013), 52: AAS 105 (2013), 590.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref124\" name=\"_ftn124\">[124]<\/a> <em>De sacramento matrimonii<\/em>, I, 2; trong Id., <em>Disputationes<\/em>, III, 5, 3 (ed. Giuliano, Naples, 1858), 778.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref125\" name=\"_ftn125\">[125]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 50.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref126\" name=\"_ftn126\">[126]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 49.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref127\" name=\"_ftn127\">[127]<\/a> Cf. <em>Summa Theologiae<\/em> I-II, q. 31, art. 3., ad 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref128\" name=\"_ftn128\">[128]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 48.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref129\" name=\"_ftn129\">[129]<\/a> Cf. T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em> I-II, q. 26, art. 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref130\" name=\"_ftn130\">[130]<\/a> <em>Ibid<\/em>., q. 110, art. 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref131\" name=\"_ftn131\">[131]<\/a> AUGUSTIN\u00d4, <em>T\u1ef1 Th\u00fa<\/em>, VIII, III, 7: PL 32, 752.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref132\" name=\"_ftn132\">[132]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb cho Cu\u1ed9c H\u00e0nh H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a C\u00e1c Gia \u0110\u00ecnh trong N\u0103m \u0110\u1ee9c Tin <\/em>(26.10.2013): AAS 105 (2013), 980.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref133\" name=\"_ftn133\">[133]<\/a> <em>S\u1ee9 \u0111i\u1ec7p Kinh Truy\u1ec1n Tin<\/em> (29.12.2013): <em>L\u2019Osservatore Romano<\/em>, 30-31.12.2013, tr. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref134\" name=\"_ftn134\">[134]<\/a> <em>Di\u1ec5n t\u1eeb cho Cu\u1ed9c H\u00e0nh H\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a C\u00e1c Gia \u0110\u00ecnh trong N\u0103m \u0110\u1ee9c Tin <\/em>(26.10.2013): AAS 105 (2013), 978.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref135\" name=\"_ftn135\">[135]<\/a> <em>Summa Theologiae<\/em> II-II, q. 24, art. 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref136\" name=\"_ftn136\">[136]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 48.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref137\" name=\"_ftn137\">[137]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1M M\u1ee4C CHI-L\u00ca, <em>La vida y la familia: regalos de Dios para cada uno de nosotros<\/em> (21.7.2014).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref138\" name=\"_ftn138\">[138]<\/a> Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i trong Th\u1ebf Gi\u1edbi H\u00f4m Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 49.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref139\" name=\"_ftn139\">[139]<\/a> A. SERTILLANGES, <em>L\u2019Amour chr\u00e9tien<\/em>, Paris, 1920, 174.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref140\" name=\"_ftn140\">[140]<\/a> Cf. T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em> I-II, q. 24, art. 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref141\" name=\"_ftn141\">[141]<\/a> Cf<em>. ibid<\/em>., q. 59, art. 5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref142\" name=\"_ftn142\">[142]<\/a> Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Deus Caritas Est<\/em> (25.12.2005), 3: AAS 98 (2006), 219-220.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref143\" name=\"_ftn143\">[143]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 4: AAS 98 (2006), 220.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref144\" name=\"_ftn144\">[144]<\/a> Cf. T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em> I-II, q. 32, art.7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref145\" name=\"_ftn145\">[145]<\/a> Cf. id., <em>Summa Theologiae<\/em> II-II, q. 153, art. 2, ad 2: \u201c<em>Abundantia delectationis quae est in actu venereo secundum rationem ordinato, non contrariatur medio virtutis<\/em>\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref146\" name=\"_ftn146\">[146]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (22.10.1980), 5: <em>Insegnamenti <\/em>III\/2 (1980), 951.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref147\" name=\"_ftn147\">[147]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref148\" name=\"_ftn148\">[148]<\/a> ID., <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd,<\/em> (24.9.1980), 4: <em>Insegnamenti<\/em> III\/2 (1980), 719.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref149\" name=\"_ftn149\">[149]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (12.11.1980), 2: <em>Insegnamenti<\/em> III\/2 (1980), 1133.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref150\" name=\"_ftn150\">[150]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 4.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref151\" name=\"_ftn151\">[151]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 5.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref152\" name=\"_ftn152\">[152]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 1: 1132.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref153\" name=\"_ftn153\">[153]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (16.01.1980), 1: <em>Insegnamenti<\/em> III\/1 (1980), 151.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref154\" name=\"_ftn154\">[154]<\/a> JOSEF PIEPER, <em>\u00dcber die Liebe<\/em>, Munich, 2014, 174. Anh ng\u1eef: <em>V\u1ec1 T\u00ecnh Y\u00eau, trong \u0110\u1ee9c Tin, C\u1eady, M\u1ebfn<\/em>, San Francisco, 1997, tr. 256.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref155\" name=\"_ftn155\">[155]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Evangelium Vitae<\/em> (25.3.1995), 23: AAS 87 (1995), 427.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref156\" name=\"_ftn156\">[156]<\/a> PHAOL\u00d4 VI, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Humanae Vitae<\/em> (25.7.1968), 13: AAS 60 (1968), 489.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref157\" name=\"_ftn157\">[157]<\/a> VATICAN II, Hi\u1ebfn Ch\u1ebf M\u1ee5c V\u1ee5 v\u1ec1 Gi\u00e1o H\u1ed9i Trong Th\u1ebf Gi\u1edbi Ng\u00e0y Nay <em>Gaudium et Spes<\/em>, 49.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref158\" name=\"_ftn158\">[158]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (18.6.1980), 5: <em>Insegnamenti<\/em> III\/1 (1980), 1778.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref159\" name=\"_ftn159\">[159]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 6.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref160\" name=\"_ftn160\">[160]<\/a> Cf. <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (30.7.1980), 1: <em>Insegnamenti<\/em> III\/2 (1980), 311.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref161\" name=\"_ftn161\">[161]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (8.4.1981), 3: <em>Insegnamenti<\/em> IV\/1 (1981), 904.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref162\" name=\"_ftn162\">[162]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (11.8.1982), 4: <em>Insegnamenti<\/em> V\/3 (1982), 205-206.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref163\" name=\"_ftn163\">[163]<\/a> Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Deus Caritas Est<\/em> (25.12.2005), 5: AAS 98 (2006), 221.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref164\" name=\"_ftn164\">[164]<\/a> <em>Ibid<\/em>., 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref165\" name=\"_ftn165\">[165]<\/a> <em>Ph\u00fac tr\u00ecnh chung k\u1ebft<\/em> 2015, 22.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref166\" name=\"_ftn166\">[166]<\/a> <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (14.4.1982), 1: <em>Insegnamenti<\/em> V\/1 (1982), 1176.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref167\" name=\"_ftn167\">[167]<\/a> <em>Glossa in quatuor libros sententiarum Petri Lombardi<\/em>, IV, XXVI, 2 (Quaracchi, 1957, 446).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref168\" name=\"_ftn168\">[168]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (7.4.1982), 2: <em>Insegnamenti<\/em> V\/1 (1982), 1127.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref169\" name=\"_ftn169\">[169]<\/a> ID., <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (14.4.1982), 3: <em>Insegnamenti<\/em> V\/1 (1982), 1177.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref170\" name=\"_ftn170\">[170]<\/a> <em>Ibid<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref171\" name=\"_ftn171\">[171]<\/a> ID., Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Redemptor Hominis<\/em> (4.3.1979), 10: AAS 71 (1979), 274.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref172\" name=\"_ftn172\">[172]<\/a> Cf. T\u00d4MA AQUIN\u00d4, <em>Summa Theologiae<\/em>, II-II, q. 27, art. 1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref173\" name=\"_ftn173\">[173]<\/a> H\u1ed8I \u0110\u1ed2NG GI\u00c1O HO\u00c0NG V\u1ec0 GIA \u0110\u00ccNH, <em>Gia \u0110\u00ecnh, H\u00f4n Nh\u00e2n v\u00e0 Nh\u1eefng K\u1ebft H\u1ee3p\u201cDe Facto\u201d <\/em>(26.7.2000), 40.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref174\" name=\"_ftn174\">[174]<\/a> GIOAN PHAOL\u00d4 II, <em>B\u00e0i gi\u00e1o l\u00fd<\/em> (31.10.1984), 6: <em>Insegnamenti<\/em> VII\/2 (1984), 1072.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref175\" name=\"_ftn175\">[175]<\/a> B\u00caN\u00ca\u0110ICT\u00d4 XVI, Th\u00f4ng \u0110i\u1ec7p <em>Deus Caritas Est<\/em> (25.12.2005), 8: AAS 98 (2006), 224.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;&#8212;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Xem ph\u1ea7n 2 <a href=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tong-huan-niem-vui-yeu-thuong-amoris-laetitia-ban-dich-day-du-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">\u1edf \u0111\u00e2y<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Lm. L\u00ea C\u00f4ng \u0110\u1ee9c d\u1ecbch CH\u01af\u01a0NG 1 &#8211; 4 T\u00f4ng Hu\u1ea5n H\u1eadu Th\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng NI\u1ec0M VUI Y\u00caU TH\u01af\u01a0NG (AMORIS LAETITIA) &nbsp;v\u1ec1 t\u00ecnh y\u00eau trong <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tong-huan-niem-vui-yeu-thuong-amoris-laetitia-ban-dich-day-du\/\" title=\"T\u00d4NG HU\u1ea4N NI\u1ec0M VUI Y\u00caU TH\u01af\u01a0NG (AMORIS LAETITIA) \u2013 B\u1ea2N D\u1ecaCH \u0110\u1ea6Y \u0110\u1ee6\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":8197,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[29,51,50,44,43],"tags":[],"class_list":["post-8281","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gia-dinh","category-lm-le-cong-duc","category-thien-phong","category-tong-huan","category-van-kien-giao-hoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8281","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8281"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31085,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8281\/revisions\/31085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}