{"id":8468,"date":"2016-07-17T18:26:55","date_gmt":"2016-07-17T11:26:55","guid":{"rendered":"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/?p=8468"},"modified":"2016-07-30T08:50:14","modified_gmt":"2016-07-30T01:50:14","slug":"tan-phuc-am-hoa-tra-loi-cho-thach-do-ve-viec-hinh-dung-lai-can-tinh-thua-sai-hom-nay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tan-phuc-am-hoa-tra-loi-cho-thach-do-ve-viec-hinh-dung-lai-can-tinh-thua-sai-hom-nay\/","title":{"rendered":"T\u00c2N PH\u00daC \u00c2M H\u00d3A: TR\u1ea2 L\u1edcI CHO TH\u00c1CH \u0110\u1ed0 V\u1ec0 VI\u1ec6C H\u00ccNH DUNG L\u1ea0I C\u0102N T\u00cdNH TH\u1eeaA SAI H\u00d4M NAY"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Fr. Edgar Javier, SVD<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong>Gi\u1edbi thi\u1ec7u<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean v\u1eeba qua, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ecbch t\u00ednh nh\u1ea5t nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ea7y th\u00e1ch \u0111\u1ed1, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a.<!--more--> Ng\u00e0y nay th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t <em>ng\u00f4i l\u00e0ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t<\/em> hay m\u1ed9t <em>x\u00e3 h\u1ed9i h\u00e0nh tinh<\/em>, nh\u01b0 c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi. \u0110\u1eb1ng sau hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea7y th\u00e1ch \u0111\u1ed1 n\u00e0y l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 v\u00e0 nh\u1eefng ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 k\u1ef9 thu\u1eadt trong c\u00e1c l\u00e3nh v\u1ef1c th\u00f4ng tin, truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n giao th\u00f4ng. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 nh\u1eefng kho\u1ea3ng c\u00e1ch, th\u1eddi gian, v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e9n l\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ed1 h\u00f3a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-8469\" src=\"http:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/DSC_0061_00042-1024x683.jpg\" alt=\"DSC_0061_00042\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/DSC_0061_00042-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/DSC_0061_00042-300x200.jpg 300w, https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-content\/uploads\/2016\/07\/DSC_0061_00042-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">C\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1ed1i k\u1ebft v\u1edbi nhau. S\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y gi\u1edd \u0111\u00e2y gi\u1ed1ng nh\u01b0 l\u00e0 \u0111ang s\u1ed1ng trong m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. V\u00e0, quan tr\u1ecdng h\u01a1n, \u0111a s\u1ed1 d\u00e2n l\u00e0ng n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng con ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c th\u1ebf h\u1ec7 \u2018<em>e<\/em>\u2019 (\u0111i\u1ec7n t\u1eed).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng di d\u00e2n trong n\u01b0\u1edbc (<em>ad intra<\/em>) v\u00e0 ra n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i (<em>ad extra<\/em>) l\u00e0 m\u1ed9t \u201cv\u1ebb m\u1eb7t\u201d hay m\u1ed9t s\u1ef1 di\u1ec5n t\u1ea3 kh\u00e1c c\u1ee7a to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng m\u1edbi. Tuy nhi\u00ean, b\u1ea3n ch\u1ea5t to\u00e0n c\u1ea7u c\u1ee7a di d\u00e2n l\u00e0 c\u00e1i l\u00e0m cho n\u00f3 c\u00f3 n\u00e9t n\u1ed5i b\u1eadt ri\u00eang v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd. Ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 th\u00eam nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb bu\u1ed9c ph\u1ea3i di c\u01b0. Con s\u1ed1 di d\u00e2n \u0111ang t\u0103ng v\u1ecdt. V\u00ec th\u1ebf, c\u00e1c x\u00e3 h\u1ed9i ng\u00e0y nay \u0111ang tr\u1edf n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng c\u00f3 t\u00ednh qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111a v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 \u0111a t\u00f4n gi\u00e1o h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eeb nh\u1eefng qu\u1ed1c t\u1ecbch, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 nh\u1eefng b\u1ed1i c\u1ea3nh t\u00f4n gi\u00e1o r\u1ea5t kh\u00e1c nhau \u0111ang ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi nhau g\u1ea7n g\u0169i h\u01a1n. Do ho\u00e0n c\u1ea3nh b\u1eaft bu\u1ed9c, h\u1ecd s\u1ed1ng b\u00ean nhau v\u00e0 v\u1edbi nhau. Hi\u1ec7n sinh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh li\u00ean-hi\u1ec7n-sinh. \u0110\u00e3 qua r\u1ed3i c\u00e1i th\u1eddi m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f3ng k\u00edn n\u01a1i nguy\u00ean qu\u00e1n c\u1ee7a m\u00ecnh. Hi\u1ec7n sinh h\u00f4m nay \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh b\u1edfi t\u00ednh \u0111a v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00ednh li\u00ean t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi c\u1ee7a s\u1ef1 n\u1ed1i k\u1ebft l\u1eabn nhau<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong ng\u00f4i l\u00e0ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n s\u1ed1ng c\u00f4 l\u1eadp n\u1eefa. \u0110\u00fang h\u01a1n, h\u1ecd ng\u00e0y c\u00e0ng tham d\u1ef1 v\u00e0o m\u1ed9t \u201c\u0111\u1ecbnh m\u1ec7nh chung\u201d<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> trong c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201ctr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi\u201d<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> V\u00ec th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111an k\u1ebft th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi, s\u1ef1 to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a c\u1ee7a \u201cc\u00e1c th\u1ebf-gi\u1edbi-s\u1ed1ng\u201d c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1edbn lao tr\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi trong m\u1ecdi kh\u00eda c\u1ea1nh c\u1ee7a n\u00f3. Kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u201cs\u1ef1 t\u1eadn c\u00f9ng c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed\u201d<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> v\u00e0 s\u1ef1 tr\u1ed7i d\u1eady c\u1ee7a m\u1ed9t ki\u1ec3u \u201cd\u00e2n ch\u1ee7 t\u1ef1 do th\u1ebf t\u1ee5c\u201d tr\u00e0n lan,\u201d<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> ng\u00f4i l\u00e0ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t c\u0169ng \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c \u201cChi\u1ebfn Tranh L\u1ea1nh m\u1edbi\u201d gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y th\u1ebf t\u1ee5c v\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c mang t\u00ednh t\u00f4n gi\u00e1o m\u1edbi,<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> gi\u1eefa h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ed1c t\u1ebf c\u0169 v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ed1c t\u1ebf m\u1edbi mang t\u00ednh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n nay c\u0169ng \u0111ang ch\u1ee9ng ki\u1ebfn \u0111i\u1ec1u n\u00e0y: \u201chi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang chuy\u1ec3n t\u1ea5t c\u1ea3 b\u1ea1n v\u00e0 th\u00f9 th\u00e0nh nh\u1eefng \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ea1nh tranh. Ng\u01b0\u1eddi ta t\u1eeb c\u00e1c v\u00f9ng qu\u00ea v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed1i s\u1ed1ng n\u00f4ng th\u00f4n \u0111ang \u0111\u1ed5 x\u00f4 v\u1ec1 c\u00e1c khu v\u1ef1c v\u00e0 c\u00e1c l\u1ed1i s\u1ed1ng th\u00e0nh th\u1ecb. Th\u1eddi trang to\u00e0n c\u1ea7u, th\u1ef1c ph\u1ea9m, vi\u1ec7c mua b\u00e1n v\u00e0 gi\u1ea3i tr\u00ed \u0111ang \u0111an k\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ta l\u1ea1i v\u1edbi nhau.\u201d<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c. N\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 \u201cn\u01a1i m\u00e0 c\u00e1c \u0111\u01b0\u1eddng ranh qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f2n gi\u1edbi h\u1ea1n \u00fd th\u1ee9c con ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi trong \u0111\u00f3 nh\u1eefng th\u0103ng ti\u1ebfn tuy\u1ec7t v\u1eddi trong nh\u00e2n ph\u1ea9m con ng\u01b0\u1eddi t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi nh\u1eefng x\u00e2m ph\u1ea1m tr\u1eafng tr\u1ee3n c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u1ea7y n\u1ed7 l\u1ef1c d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ec9 l\u00e0 ch\u00fat mu\u1ed1i b\u1ecf v\u00e0o \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a s\u1ef1 b\u1ea5t b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng v\u00e0 ngh\u00e8o \u0111\u00f3i \u0111\u1ea7y tr\u00eau ng\u01b0\u01a1i; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 c\u00e1c c\u1ed1 g\u1eafng phi th\u01b0\u1eddng t\u00ecm ki\u1ebfm h\u00f2a b\u00ecnh v\u1eabn kh\u00f4ng ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea1o l\u1ef1c, kh\u1ee7ng b\u1ed1 v\u00e0 chi\u1ebfn tranh; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi trong \u0111\u00f3 \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 m\u00f4i sinh ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng l\u1ea1i c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi s\u1ef1 di\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u00e1c gi\u1ed1ng lo\u00e0i v\u00e0 ch\u00ednh th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda.\u201d<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a> Th\u1eadt v\u1eady, c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u00ecnh dung c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 ch\u00fang ta ph\u1ea3i d\u1ea5n th\u00e2n v\u00e0o v\u00e0 quan t\u00e2m. Th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 n\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1eefa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Trong th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi, khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111ang ti\u1ebfn tri\u1ec3n v\u01b0\u1ee3t b\u1eadc. Ch\u01b0a bao gi\u1edd nh\u00e2n lo\u1ea1i \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ti\u1ebfn b\u1ed9 trong nh\u1eefng l\u00e3nh v\u1ef1c n\u00e0y nh\u01b0 th\u1ebf. R\u00f5 r\u00e0ng ch\u00fang \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng \u201cdi\u1ec5n d\u1ecbch l\u1ea1i v\u00e0 t\u1ea1o d\u1ef1ng l\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta.\u201d<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a> Ch\u00fang \u0111ang \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh v\u00e0 \u0111ang chi ph\u1ed1i lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 tr\u00e1i \u0111\u1ea5t. Hans K\u00fcng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u to l\u1edbn c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u01b0ng \u00f4ng l\u1eadp t\u1ee9c th\u00eam r\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u \u1ea5y qu\u1ea3 th\u1ef1c \u201ckh\u00f4ng ph\u1ea3i bao gi\u1edd c\u0169ng t\u1ed1t.\u201d<a href=\"#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a> Theo \u00f4ng, ch\u00fang ta ng\u00e0y nay c\u00f3 \u201c<em>khoa h\u1ecdc<\/em>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 <em>s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan<\/em> \u0111\u1ec3 ph\u00f2ng tr\u00e1nh s\u1ef1 l\u1ea1m d\u1ee5ng vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc.\u201d Ch\u00fang ta c\u00f3 \u201c<em>c\u00f4ng ngh\u1ec7<\/em>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 <em>n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e2m linh<\/em> \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t nh\u1eefng nguy hi\u1ec3m kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n c\u00f4ng ngh\u1ec7 v\u0129 m\u00f4 qu\u00e1 thi\u00ean v\u1ec1 hi\u1ec7u su\u1ea5t.\u201d Ch\u00fang ta c\u00f3 \u201c<em>c\u00f4ng nghi\u1ec7p<\/em>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 <em>sinh th\u00e1i h\u1ecdc<\/em>, v\u00e0 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng ph\u00ecnh ra.\u201d Ch\u00fang ta c\u00f3 \u201c<em>d\u00e2n ch\u1ee7<\/em>, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 <em>\u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c<\/em> \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i (vi\u1ec7c theo \u0111u\u1ed5i) nh\u1eefng l\u1ee3i l\u1ed9c to l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m c\u1ea7m quy\u1ec1n.\u201d<a href=\"#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1eeb h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u \u1ea5y c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi, ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng \u201c\u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong l\u1ecbch s\u1eed l\u00e2u d\u00e0i c\u1ee7a nh\u00e2n lo\u1ea1i, s\u1ef1 tinh x\u1ea3o v\u1ec1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u1ebfn m\u1ee9c m\u00e0 ch\u00ednh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 c\u1ee7a ng\u00f4i l\u00e0ng h\u00e0nh tinh, t\u1ee9c tr\u00e1i \u0111\u1ea5t n\u00e0y, \u0111ang n\u1eb1m trong tay c\u1ee7a ch\u00fang ta. Ho\u1eb7c ch\u00fang ta c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 kh\u00f4n ngoan \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft nh\u1eefng ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111ang di\u1ec5n ra, ho\u1eb7c l\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd ti\u00eau vong.\u201d<a href=\"#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a> D\u00f9 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng, con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 th\u1ee9 ba s\u1ebd g\u1eb7p ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u kh\u00f3 kh\u0103n h\u01a1n trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 t\u1ec7 h\u1ea1i c\u1ee7a khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7. V\u00ec th\u1ebf, ch\u00fang ta ph\u1ea3i t\u1ef1 h\u1ecfi ph\u1ea3i ch\u0103ng khoa h\u1ecdc v\u00e0 c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111ang vu\u1ed9t ra ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a m\u00ecnh. Ch\u00fang ta c\u00f3 m\u1ed9t nh\u1eadn th\u1ee9c th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ec1 khoa h\u1ecdc v\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e2n t\u00edch th\u1ea7n h\u1ecdc v\u1ec1 c\u00f4ng ngh\u1ec7 hay kh\u00f4ng? C\u00e2u h\u1ecfi n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra trong t\u00e2m tr\u00ed ch\u00fang ta. Hans K\u00fcng nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201cph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ef1a tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf m\u1ed9t lo\u1ea1i tin t\u01b0\u1edfng m\u1edbi v\u00e0o l\u00fd tr\u00ed v\u00e0 m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c v\u1ec1 t\u1ef1 do.\u201d Tuy nhi\u00ean, ph\u1ea3i ch\u0103ng n\u1ed1i theo sau s\u1ef1 nh\u00ecn nh\u1eadn n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng t\u00e2m linh, nh\u01b0: \u201cM\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ebd lu\u00f4n di\u1ec5n ti\u1ebfn nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y? Ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n? Ti\u1ebfn b\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f9ng?\u201d<a href=\"#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00fd t\u00ednh l\u00ean ng\u00f4i trong khi \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5. L\u00fd t\u00ednh v\u00e0 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u1edf trung t\u00e2m trong khi \u0111\u1ee9c tin v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ecb h\u1ea5t ra ngo\u00e0i r\u00eca. T\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u201cnh\u1eefng m\u00f3n \u0111\u1ed3\u201d \u0111\u1ec3 s\u1eafm, nh\u01b0ng ch\u1ec9 khi n\u00e0o c\u1ea7n. V\u00e0 v\u00ec th\u1ebf ch\u00fang ta h\u1ecfi: \u0110i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang di\u1ec5n ra trong th\u1ebf gi\u1edbi? \u0110i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra cho th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta? Th\u1ebf gi\u1edbi ch\u00fang ta \u0111ang \u0111i v\u1ec1 \u0111\u00e2u? Ch\u1eb3ng h\u1ea1n, h\u00e3y xem b\u1ee9c tranh v\u1ec1 t\u00ecnh tr\u1ea1ng hi\u1ec7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00ecnh b\u00e0y cho ch\u00fang ta: \u201cX\u00e3 h\u1ed9i hi\u1ec7n nay c\u1ee7a ch\u00fang ta, v\u1edbi s\u1ef1 t\u1eadp trung v\u00e0o ti\u1ebfn b\u1ed9, s\u1ebd th\u1ee7 ti\u00eau ch\u00ednh n\u00f3. T\u00e0 th\u1ea7n s\u1eebng s\u1eefng v\u00e0 kh\u00f4ng t\u00ean tu\u1ed5i c\u1ee7a c\u00e1c \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u r\u0103n nghi\u00eam ng\u1eb7t c\u1ee7a n\u00f3: \u2018Ng\u01b0\u01a1i ph\u1ea3i l\u00e0m ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n, ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1ed1t h\u01a1n, v\u00e0 ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh h\u01a1n.\u2019 Nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u0103n n\u00e0y d\u1eabn nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi t\u1edbi nh\u1eefng h\u1ec7 qu\u1ea3 phi nh\u00e2n v\u1ed1n th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc l\u1ea5p li\u1ebfm gi\u1ea3i th\u00edch r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u201chi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5\u201d c\u1ee7a s\u1ef1 ti\u1ebfn b\u1ed9 khoa h\u1ecdc, ho\u1eb7c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 kinh t\u1ebf bi\u1ec7n minh r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u201c\u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1eb7t ngo\u00e0i\u201d c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf.\u201d<a href=\"#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5 \u1ea5y \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf. Ch\u00fang kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111i v\u00e0o trong ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7n h\u1ecdc, c\u00e1c ch\u00ednh kh\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 kinh t\u1ebf, m\u00e0 ch\u00fang c\u00f2n \u0111i v\u00e0o trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Th\u1eadt v\u1eady, c\u00e1c hi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5 l\u00e0 c\u00f3 th\u1eadt; kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n ch\u00fang cho th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ea7n tho\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi ta kinh nghi\u1ec7m ch\u00fang h\u1eb1ng ng\u00e0y, t\u1eeb n\u0103m n\u00e0y qua n\u0103m kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng bu\u1ed3n l\u00e0: c\u00e1c \u201chi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5\u201d \u1ea5y b\u1ecb g\u1ea1t qua m\u1ed9t b\u00ean b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0a ra c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh hay ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ch\u00ednh s\u00e1ch, trong khi ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c kinh nghi\u1ec7m r\u00f5 r\u1ec7t trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u1edf <em>b\u00ean l\u1ec1<\/em>, \u1edf <em>b\u1edd r\u00eca<\/em> hay nh\u1eefng <em>v\u00f9ng ngo\u1ea1i bi\u00ean<\/em> c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i. D\u01b0\u1eddng nh\u01b0 nh\u1eefng hi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5 n\u00e0y kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ai \u1edf trung t\u00e2m n\u00ean h\u1ecd kh\u00f4ng c\u1ea7n quan t\u00e2m. \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 m\u1ec9a mai c\u1ee7a n\u00f3. Ch\u00ednh nh\u1eefng k\u1ebb \u1edf b\u00ean l\u1ec1 x\u00e3 h\u1ed9i, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1ed1n kh\u1ed5 nhi\u1ec1u nh\u1ea5t b\u1edfi c\u00e1c hi\u1ec7u \u1ee9ng ph\u1ee5 c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ef1 m\u1ea1o hi\u1ec3m thi\u1ebfu th\u1eadn tr\u1ecdng c\u00e2n nh\u1eafc, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi b\u1ecb hy sinh nh\u00e2n danh ti\u1ebfn b\u1ed9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Theo Lester Kurtz, \u201cnh\u1eefng ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf \u0111\u00e3 g\u00e2y ra s\u1ef1 tham lam tr\u00e0n lan \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00e0ng ti\u00eau d\u00f9ng, n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ec3 tham gia v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng (c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng, th\u00ec \u0111\u00f3 th\u01b0\u1eddng l\u00e0 ni\u1ec1m hy v\u1ecdng m\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c tham gia v\u00e0o).\u201d<a href=\"#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a> Tham lam l\u00e0 l\u00f2ng khao kh\u00e1t m\u1ea1nh m\u1ebd lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa v\u1ec1 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3, nh\u1ea5t l\u00e0 th\u1ef1c ph\u1ea9m v\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ea1c. N\u00f3 d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi ta t\u1edbi m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf t\u00e0n nh\u1eabn! Th\u1eadt l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea3nh t\u01b0\u1ee3ng h\u00e3i h\u00f9ng! Ph\u1ea3i ch\u0103ng ch\u00fang ta \u0111\u00e3 <em>\u0111\u1ebfn c\u00e1i th\u1eddi \u0111\u1ea1i<\/em> \u0111\u00e1nh d\u1ea5u <em>s\u1ef1 c\u00e1o chung<\/em> c\u1ee7a \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 lu\u00e2n l\u00fd? Ph\u1ea3i ch\u0103ng l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn ch\u1ed7 t\u1eadn c\u00f9ng?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suy t\u01b0 v\u1ec1 ho\u00e0n c\u1ea3nh c\u1ee7a ch\u00fang ta h\u00f4m nay, Paredes ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u201chai chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111ang di\u1ec5n ra: \u2026m\u1ed9t v\u1ec1 ph\u00eda <em>t\u01b0\u01a1ng quan<\/em> v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ec1 ph\u00eda <em>ph\u00e2n bi\u1ec7t<\/em>. Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng tr\u01b0\u1edbc nghi\u00eang v\u1ec1 \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, d\u00e0n x\u1ebfp, v\u00e0 th\u00f4ng c\u1ea3m nhau. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 g\u1ea7n g\u0169i v\u00e0 li\u00ean \u0111\u1edbi. N\u00f3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a hay h\u00e0nh tinh h\u00f3a, v\u00e0 \u00fd th\u1ee9c m\u1edbi v\u1ec1 gi\u1ed1ng lo\u00e0i. Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng sau thi\u00ean v\u1ec1 c\u0103n t\u00ednh, t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng, th\u1eadm ch\u00ed \u0111a d\u1ea1ng sinh h\u1ecdc. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u00f4ng gian \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 qu\u1ed1c qia, m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, t\u00f4n gi\u00e1o, c\u00e1c nh\u00f3m v\u0103n h\u00f3a thi\u1ec3u s\u1ed1, v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef. N\u00f3 \u0111\u00e1p l\u1ea1i hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng c\u0103n t\u00ednh s\u1eafc t\u1ed9c v\u00e0 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ef1c \u0111oan.\u201d<a href=\"#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng t\u01b0\u01a1ng quan nh\u1eafm \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng <em>m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 chung<\/em> trong khi chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 h\u01b0\u1edbng ph\u00e2n bi\u1ec7t nh\u1eafm t\u1ea1o ra <em>s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a<\/em>. S\u1ef1 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng l\u1eabn nhau, hay s\u1ef1 c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa hai chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng r\u00f5 r\u00e0ng ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u n\u00e0y \u2013 h\u1ee3p nh\u1ea5t v\u00e0 ph\u00e2n h\u00f3a \u2013 th\u00ec th\u1eadt kh\u00f3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, d\u00f9 ch\u00fang c\u00f3 th\u1ef1c v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1ch quan. T\u01b0\u01a1ng quan v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111ang \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta theo h\u01b0\u1edbng ra ngo\u00e0i v\u00e0 v\u00e0o trong. Ng\u00e0y nay ch\u00fang ta \u0111ang kinh nghi\u1ec7m hai hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1ee3c chi\u1ec1u n\u00e0y, v\u00e0 th\u1eadt kh\u00f3 h\u00f2a gi\u1ea3i c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u00fang tr\u00ean \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 hi\u1ec7n sinh ch\u00fang ta. Ti\u1ebfng g\u1ecdi \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft nhau l\u00e0 l\u1ef1c ly t\u00e2m \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta v\u1ec1 ph\u00eda \u201cng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d. Ti\u1ebfng g\u1ecdi b\u1ea3o to\u00e0n t\u00ednh b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 l\u1ef1c h\u01b0\u1edbng t\u00e2m \u0111\u1ea9y ch\u00fang ta ra kh\u1ecfi \u201cng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d. C\u00e1c gi\u00e1m m\u1ee5c FABC c\u0169ng ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u ng\u00e0y nay c\u00f3 \u201cnh\u1eefng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qui n\u01a1i m\u1ed9t khao kh\u00e1t v\u1ec1 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, khao kh\u00e1t n\u00e0y \u2013 \u1edf tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u1ed1t nh\u1ea5t \u2013 l\u00e0 khao kh\u00e1t v\u1ec1 m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00f3 t\u00ednh bao g\u1ed3m, c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng t\u00ecm c\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c l\u1eb1n ranh, ph\u00e1 \u0111\u1ed5 nh\u1eefng b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng h\u01a1n l\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u00ednh m\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u00e2n t\u1ea1o b\u1eb1ng vi\u1ec7c d\u1ef1ng l\u00ean nh\u1eefng r\u00e0o ch\u1eafn.\u201d<a href=\"#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qu\u1ea3 th\u1ef1c c\u00f3 m\u1ed9t kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0111ang treo l\u01a1 l\u1eedng trong th\u1eddi ch\u00fang ta. Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 nguy hi\u1ec3m. Ch\u00fang ta \u0111ang kinh nghi\u1ec7m nh\u1eefng th\u1eddi kh\u1eafc b\u1ea5t h\u00f2a, b\u1ea5t quy\u1ebft, v\u00e0 \u0111au kh\u1ed5. Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0111ang tr\u1edf n\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t h\u01a1n khi ch\u00fang ta b\u01b0\u1edbc v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 21. Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi c\u0103n b\u1ea3n l\u00e0: \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 <em>ph\u00f2ng tr\u00e1nh<\/em> cho ch\u00ednh m\u00ecnh kh\u1ecfi thay \u0111\u1ed5i b\u1edfi c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a ch\u00fang ta kh\u00f4ng?\u201d \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 n\u00ean <em>tham gia v\u00e0o<\/em> s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i v\u1ed1n \u0111ang thay \u0111\u1ed5i th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng?\u201d \u201cPh\u1ea3i ch\u0103ng ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111\u00e0nh nh\u01b0 c\u1ee7i kh\u00f4 <em>tr\u00f4i gi\u1ea1t theo<\/em> d\u00f2ng thay \u0111\u1ed5i v\u1ed1n \u0111ang l\u00e0m \u0111\u1ed5i thay th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y?\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong v\u00f9ng xo\u00e1y c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e2n c\u1ef1c gi\u1eefa t\u01b0\u01a1ng quan v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t. Ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf trong v\u00f9ng xo\u00e1y c\u1ee7a thay \u0111\u1ed5i, trong \u0111\u00f3 ch\u00fang ta ho\u1eb7c \u0111\u1ee9ng v\u1ec1 ph\u00eda nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1 kh\u00e1ng thay \u0111\u1ed5i, ho\u1eb7c nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham gia c\u00e1ch \u00fd th\u1ee9c v\u00e0o s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i, hay nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n tr\u00f4i gi\u1ea1t theo d\u00f2ng thay \u0111\u1ed5i. Tuy nhi\u00ean, \u0111i\u1ec1u an \u1ee7i, \u0111\u00f3 l\u00e0 <em>c\u00e1i c\u0169<\/em> s\u1ebd nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 cho <em>c\u00e1i m\u1edbi<\/em>, v\u00e0 c\u00e1i <em>m\u1edbi<\/em> r\u1ed3i s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh <em>c\u0169<\/em>. Nh\u1eadn th\u1ee9c n\u00e0y s\u1ebd cung c\u1ea5p cho ch\u00fang ta nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i l\u1edbn lao \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua ch\u1ee9 kh\u00f4ng kh\u1ef1ng l\u1ea1i. Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i mang t\u1ea7m th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111ang di\u1ec5n ra h\u00f4m nay c\u0169ng cung \u1ee9ng cho ch\u00fang ta ni\u1ec1m hy v\u1ecdng v\u1eefng v\u00e0ng nh\u1ea5t v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cT\u1eeb \u2018kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng\u2019 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ebft h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u2018nguy hi\u1ec3m\u2019 v\u00e0 \u2018c\u01a1 h\u1ed9i\u2019. Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u00e0 \u0111i\u1ec3m g\u1eb7p nhau c\u1ee7a nguy hi\u1ec3m v\u00e0 c\u01a1 h\u1ed9i, t\u1ea1i \u0111\u00f3 t\u01b0\u01a1ng lai \u1edf v\u1ecb tr\u00ed c\u00e2n b\u1eb1ng, v\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i theo h\u01b0\u1edbng n\u00e0y ho\u1eb7c h\u01b0\u1edbng kh\u00e1c.\u201d<a href=\"#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a> \u0110\u01b0\u1ee3c ph\u00e9p ch\u1ecdn l\u1ef1a, ch\u00fang ta ph\u1ea3i ch\u1ecdn c\u01a1 h\u1ed9i m\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai mang \u0111\u1ebfn. Trong c\u00f9ng tinh th\u1ea7n n\u00e0y, O\u2019Murchu kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u201cqu\u00e1 kh\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ec1u k\u00edch c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng m\u00ecnh. N\u1ebfu ch\u00fang ta tr\u00e2n tr\u1ecdng v\u00e0 h\u1ed9i nh\u1eadp n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 t\u00e1o b\u1ea1o, n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u1ef1c cho t\u01b0\u01a1ng lai m\u1edbi m\u1ebb v\u00e0 \u0111\u1ea7y th\u00e1ch \u0111\u1ed1 m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi g\u1ecdi d\u1ea5n b\u01b0\u1edbc t\u1edbi.\u201d<a href=\"#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>S\u1ee9 m\u1ea1ng l\u00e0m ch\u1ee9ng cho th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 v\u1eeba qua, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 nh\u1eadn di\u1ec7n ba <em>th\u00e1ch \u0111\u1ed1<\/em> \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng suy t\u01b0 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 <em>nh\u1eefng vi\u1ec5n c\u1ea3nh s\u1ee9 m\u1ea1ng h\u1ecdc<\/em> cho th\u1ebf k\u1ef7 21. C\u00e1c th\u00e1ch \u0111\u1ed1 \u0111\u00f3 l\u00e0: (1) \u00fd ni\u1ec7m v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c khai m\u00e0o do <em>t\u00ednh h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/em>, m\u1ed9t th\u1eddi kh\u1eafc m\u1eadp m\u1edd, m\u1eddi g\u1ecdi s\u1ef1 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng n\u1ebbo \u0111\u01b0\u1eddng m\u1edbi; (2) t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng <em>to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a,<\/em> x\u00e9t nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u00fd th\u1ee9c h\u1ec7 v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec \u0111ang x\u1ea3y ra trong x\u00e3 h\u1ed9i v\u1ed1n nh\u1ea5n m\u1ea1nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u0103n t\u00ednh v\u00e0 t\u00ednh kh\u00e1c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f2n l\u00e0 l\u00f4-gic v\u1ec1 l\u1ee3i nhu\u1eadn v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng x\u00e9t nh\u01b0 ti\u00eau chu\u1ea9n di\u1ec5n d\u1ecbch nh\u00e2n h\u1ecdc v\u00e0 v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang, v\u00e0 (3) s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a <em>t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o l\u1edbn<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u kh\u00f4ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u01a1n thu\u1ea7n, nh\u01b0ng nh\u01b0 s\u1ef1 b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 t\u00ednh minh h\u1ecda v\u1ec1 ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<a href=\"#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">D\u00f9 mu\u1ed1n hay kh\u00f4ng, c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 c\u00e1c th\u00e1ch \u0111\u1ed1 l\u00e0 c\u00f3 th\u1ef1c. To\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a \u0111\u00e3 l\u00e0m cho s\u1ef1 ngh\u00e8o \u0111\u00f3i tr\u1edf th\u00e0nh to\u00e0n c\u1ea7u. \u1ede \u00c1 Ch\u00e2u, c\u00e1i ngh\u00e8o tr\u00e0n lan v\u1eabn c\u00f2n nguy\u00ean. H\u1eb1ng tr\u0103m tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean.<a href=\"#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a> B\u1ea1o l\u1ef1c g\u00e2y ra b\u1edfi c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o nh\u00e2n danh Thi\u00ean Ch\u00faa.<a href=\"#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a> T\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c tinh luy\u1ec7n, nh\u1edd tr\u00e0o l\u01b0u th\u1ebf t\u1ee5c h\u00f3a, nh\u01b0ng m\u1ed9t ch\u1ee7 ngh\u0129a nh\u00e2n b\u1ea3n m\u1edbi \u0111ang n\u1ed5i l\u00ean. H\u1ed3i gi\u00e1o \u0111ang b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng v\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00edn \u0111\u1ed3 H\u1ed3i gi\u00e1o \u0111ang lo l\u1eafng, ngay c\u1ea3 s\u1ee3 h\u00e3i, v\u1ec1 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn m\u1ea1nh c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo H\u1ed3i gi\u00e1o. S\u1ef1 to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh s\u00e1ng t\u1ea1o b\u1ecb xu\u1ed1ng c\u1ea5p \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i. Ng\u00e0y nay ch\u00fang ta \u0111ang \u1edf th\u1eddi h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea5t ch\u1ea5p s\u1ef1 ki\u1ec7n r\u1eb1ng ch\u00fang ta ch\u01b0a r\u1eddi kh\u1ecfi nh\u1eefng vi\u00ean \u0111\u00e1 c\u1ee7a Th\u1eddi \u0110\u1ed3 \u0110\u00e1. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, ch\u00fang ta hi\u1ec7n \u0111ang s\u1ed1ng b\u00ean c\u1ea1nh nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fang ta, v\u00ec l\u1ecbch s\u1eed, v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a h\u1ecd kh\u00e1c v\u1edbi ch\u00fang ta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u00f3 l\u00e0 b\u1ee9c tranh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n nay. \u0110i\u1ec1u th\u00e1ch \u0111\u1ed1, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m sao trao \u00fd ngh\u0129a cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 Paul Knitter m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 \u201cth\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng di s\u1ea3n t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 sinh th\u00e1i v\u00e0 nh\u00e2n v\u0103n.\u201d<a href=\"#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a> \u0110\u1ec3 trao \u00fd ngh\u0129a cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong c\u00e1i th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng n\u00e0y, ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 b\u1ecb th\u00e1ch th\u1ee9c, l\u00e0m n\u00ean \u201cm\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t nh\u00e2n lo\u1ea1i.\u201d L\u1ecbch s\u1eed l\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee9u \u0111\u1ed9. N\u00f3 \u201ckh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t giao ti\u1ebfp s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng v\u1edbi Thi\u00ean Ch\u00faa nh\u01b0ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ch\u1eefa l\u00e0nh to\u00e0n th\u1ec3 nh\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1ea1o d\u1ef1ng x\u00e9t nh\u01b0 l\u00e0 n\u01a1i c\u01b0 ng\u1ee5 c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.\u201d<a href=\"#_ftn24\" name=\"_ftnref24\">[24]<\/a> Trong nhi\u1ec7t t\u00e2m vi\u1ebft v\u1ec1 \u201cnh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng\u201d hay \u201cnh\u1eefng tri\u1ec3n v\u1ecdng\u201d c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed v\u1edbi m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t nh\u00e2n lo\u1ea1i, Claude Geffr\u00e9 \u0111\u1ec1 ra b\u1ed1n chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00f3 l\u00e0, \u201cm\u1ed9t s\u1ef1 thanh t\u1ea9y k\u00fd \u1ee9c, k\u00ednh tr\u1ecdng nh\u00e2n t\u00ednh \u0111\u00edch th\u1ef1c, lu\u1eadt v\u1ec1 d\u01b0 d\u1ea3 (hay \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c, \u2018law of superabundance\u2019), v\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng l\u00fd thu\u1ed9c sinh th\u00e1i.\u201d<a href=\"#_ftn25\" name=\"_ftnref25\">[25]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 <em>thanh t\u1ea9y k\u00fd \u1ee9c<\/em> li\u00ean quan \u0111\u1ebfn th\u1ed1ng h\u1ed1i v\u00e0 ho\u00e1n c\u1ea3i. Nh\u01b0ng ch\u1eebng \u0111\u00f3 ch\u01b0a \u0111\u1ee7. N\u00f3 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi s\u1ef1 ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng sai tr\u1ec7ch kh\u1ecfi l\u00fd t\u01b0\u1edfng Kit\u00f4 gi\u00e1o. L\u1ed1i th\u1ef1c h\u00e0nh \u2018c\u01b0\u1ee1ng ch\u1ebf ng\u01b0\u1eddi ta v\u00e0o \u0111\u1ea1o\u2019 (proselytism) ph\u1ea3i b\u1ecb ch\u1ea5t v\u1ea5n. Cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i gi\u1eefa c\u00e1c ni\u1ec1m tin ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i. Tr\u00ean h\u1ebft, \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 c\u1ee7a to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, s\u1ef1 tr\u1ed7i l\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng to\u00e0n c\u1ea7u ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00edch l\u1ec7 v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng.<a href=\"#_ftn26\" name=\"_ftnref26\">[26]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi <em>nh\u00e2n t\u00ednh \u0111\u00edch th\u1ef1c<\/em> ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 th\u0103ng ti\u1ebfn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u1edbi vi\u1ec7c t\u1ea1o l\u1eadp m\u1ed9t n\u1ec1n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c to\u00e0n c\u1ea7u tr\u00ean m\u1ed9t qui m\u00f4 h\u00e0nh tinh. T\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o ph\u1ea3i l\u1eafng nghe nh\u1eefng ti\u1ebfng g\u1ecdi c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m nh\u00e2n lo\u1ea1i ph\u1ed5 qu\u00e1t v\u00e0 nh\u1eefng c\u1ea3m h\u1ee9ng ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta v\u1ec1 t\u1ef1 do v\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac. C\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ea3i cho th\u1ea5y r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00e2u thu\u1eabn gi\u1eefa vi\u1ec7c t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa c\u00f3 ng\u00f4i v\u1ecb v\u00e0 s\u1ef1 k\u00ednh tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n t\u00ednh \u0111\u00edch th\u1ef1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Lu\u1eadt v\u1ec1 d\u01b0 d\u1ea3 <\/em>(hay \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c) ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng m\u1ed9t v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a t\u00ecnh y\u00eau v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh. Do t\u00ednh ch\u00eanh v\u00eanh c\u1ee7a l\u01b0\u01a1ng t\u00e2m con ng\u01b0\u1eddi, c\u00f3 m\u1ed9t nhu c\u1ea7u ph\u1ea3i v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng qui t\u1eafc c\u1ee7a c\u00f4ng b\u1eb1ng. Lu\u1eadt v\u1ec1 d\u01b0 d\u1ea3 (hay \u0111\u00e1p \u1ee9ng v\u01b0\u1ee3t m\u1ee9c) ph\u1ea3i d\u1eabn ch\u00fang ta tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi t\u00ednh ngh\u1ecbch l\u00fd c\u1ee7a Tin M\u1eebng, m\u00e0 l\u00f4-gic l\u00e0 y\u00eau th\u01b0\u01a1ng, tha th\u1ee9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng c\u1ea3m. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd b\u1ea3o \u0111\u1ea3m r\u1eb1ng c\u00e1c qui chu\u1ea9n c\u1ee7a c\u00f4ng b\u1eb1ng s\u1ebd nh\u01b0\u1eddng ch\u1ed7 cho s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thua thi\u1ec7t v\u00e0 k\u00e9m may m\u1eafn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>C\u00f4ng l\u00fd thu\u1ed9c sinh th\u00e1i<\/em> ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00fac \u0111\u1ea9y. Ch\u1ec9 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c quy\u1ec1n con ng\u01b0\u1eddi th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u1ee7. Song song v\u1edbi c\u00f4ng cu\u1ed9c \u1ea5y ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c quy\u1ec1n c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t, hay t\u00ednh to\u00e0n v\u1eb9n c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh t\u1ea1o d\u1ef1ng. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau n\u00e0y, ni\u1ec1m tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt hay kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf, hay \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec1m ch\u1ebf, b\u1eb1ng ni\u1ec1m tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Th\u00e1nh Kinh. \u01a0n g\u1ecdi c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u2013 l\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng c\u1ed9ng t\u00e1c vi\u00ean c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong s\u00e1ng t\u1ea1o \u2013 ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi n\u00ean ch\u1ed7 \u1edf t\u1ed1t l\u00e0nh cho con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0110\u1ec3 trao \u00fd ngh\u0129a cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y, s\u1ef1 th\u00e1ch \u0111\u1ed1 l\u00e0 \u201c\u0111an l\u1ea1i t\u1ea5m th\u1ea3m thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y, ch\u00fang ta c\u1ea7n nh\u1eefng s\u1ee3i ch\u1ec9 t\u1eeb nhi\u1ec1u gu\u1ed3ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 li\u00ean can \u0111\u1ebfn s\u1ef1 m\u1ea1o hi\u1ec3m v\u00e0 s\u00e1ng t\u1ea1o.\u201d<a href=\"#_ftn27\" name=\"_ftnref27\">[27]<\/a> \u0110\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111an l\u1ea1i t\u1ea5m th\u1ea3m thay \u0111\u1ed5i, nh\u1eefng c\u00f4ng vi\u1ec7c sau \u0111\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb: (a) ch\u00fang ta c\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean nh\u1eefng xu h\u01b0\u1edbng gia tr\u01b0\u1edfng mu\u1ed1n th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t; (b) ch\u00fang ta c\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean nh\u1eefng c\u00e1ch ngh\u0129 nh\u1ecb nguy\u00ean m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn, b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1edf l\u00f2ng ra \u0111\u00f3n nh\u1eadn b\u1ea3n ch\u1ea5t thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a m\u1ecdi s\u1ef1 s\u1ed1ng; (c) ch\u00fang ta c\u1ea7n v\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean \u00fd-ch\u00ed-quy\u1ec1n-l\u1ef1c c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c t\u00f4n con ng\u01b0\u1eddi, t\u1ee9c c\u00e1i xung n\u0103ng c\u00f3 t\u00ednh l\u1eeba m\u1ecb l\u00f4i k\u00e9o khi\u1ebfn con ng\u01b0\u1eddi nh\u00ecn v\u00e0 ph\u00e1n quy\u1ebft v\u1ec1 m\u1ecdi th\u1ee9 theo ti\u00eau chu\u1ea9n c\u1ee7a tr\u00ed n\u0103ng nh\u00e2n lo\u1ea1i, nh\u01b0 th\u1ec3 \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee9 tr\u00ed n\u0103ng kh\u00f4ng th\u1ec3 sai l\u1ea7m nh\u01b0 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eady.<a href=\"#_ftn28\" name=\"_ftnref28\">[28]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">V\u01b0\u1ee3t l\u00ean tr\u00ean (hay si\u00eau v\u01b0\u1ee3t) l\u00e0 t\u1eeb kh\u00f3a \u1edf \u0111\u00e2y. N\u00f3 b\u1ea3o ch\u00fang ta r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 nh\u1eefng g\u00ec trong t\u1ea7m tay. C\u00f3 th\u1ec3 \u01b0\u1edbc m\u01a1 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa v\u00e0 ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec m\u1edbi m\u1ebb. Nh\u01b0 c\u00e1ch vi\u1ebft t\u1eeb \u2018kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng\u2019 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Trung Hoa cho th\u1ea5y, kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e1p t\u00f9ng b\u1edfi c\u00e1c c\u01a1 h\u1ed9i. Hay nh\u01b0 c\u00e2u n\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam: \u201cM\u1ea5y ai kh\u00f3 ba \u0111\u1eddi.\u201d Ch\u00fang ta kh\u00f4ng th\u1ec3 s\u1ed1ng trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi d\u1ec5 ch\u1ecbu m\u00e0 c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u sai l\u1ea7m. Lu\u00f4n lu\u00f4n c\u00f3 nh\u1eefng c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eeba d\u1ec5 ch\u1ecbu v\u1eeba ch\u00e2n th\u1ef1c. D\u0129 nhi\u00ean, th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ph\u00e9p m\u1ea7u ngay l\u1eadp t\u1ee9c \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00e1c c\u00f4ng b\u1eb1ng h\u01a1n v\u00e0 \u0111\u00e1ng s\u1ed1ng h\u01a1n \u2013 <em>un mondo senza violenza<\/em> (m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea1o l\u1ef1c) nh\u01b0 trong c\u00e2u h\u00e1t c\u1ee7a Andrea Bocelli. \u201cNh\u01b0ng t\u01b0\u01a1ng lai v\u1eabn r\u1ed9ng m\u1edf, v\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a ni\u1ec1m hy v\u1ecdng Kit\u00f4 gi\u00e1o l\u00e0 s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn r\u1eb1ng Th\u00e1nh Th\u1ea7n c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa v\u1eabn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ec3 canh t\u00e2n b\u1ed9 m\u1eb7t tr\u00e1i \u0111\u1ea5t.\u201d<a href=\"#_ftn29\" name=\"_ftnref29\">[29]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u00e1ch \u0111\u1ed1 cho Gi\u00e1o h\u1ed9i, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e0m sao \u0111\u1ec3 trao \u00fd ngh\u0129a cho s\u1ee9 m\u1ea1ng h\u00f4m nay. Nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap trao \u00fd ngh\u0129a cho nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 l\u00e0: \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 n\u00ean <em>h\u00ecnh dung l\u1ea1i<\/em> s\u1ee9 m\u1ea1ng?\u201d \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 n\u00ean <em>c\u1ea5u tr\u00fac l\u1ea1i<\/em> s\u1ee9 m\u1ea1ng?\u201d \u201cCh\u00fang ta c\u00f3 n\u00ean <em>ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 kh\u1ea3o s\u00e1t<\/em> c\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u01a1 c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng v\u00e0 t\u1eadp trung v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c l\u00e0m s\u1ee9 m\u1ea1ng?\u201d S\u1ee9 m\u1ea1ng trong qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c thi v\u1edbi \u0111\u1ea7y nhi\u1ec7t huy\u1ebft. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng \u0111\u1ee1 b\u1edfi <em>c\u00e1c th\u1ea7n h\u1ecdc<\/em> v\u1ed1n th\u00fac \u0111\u1ea9y nhi\u1ec1u nh\u00e0 th\u1eeba sai v\u0129 \u0111\u1ea1i \u0111i c\u1ee9u c\u00e1c linh h\u1ed3n (<em>salus animarum<\/em>), tr\u1ed3ng hay c\u1ea5y Gi\u00e1o h\u1ed9i theo ki\u1ec3u Gi\u00e1o h\u1ed9i t\u1ea1i b\u1ea3n qu\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai (<em>plantatio ecclesiae<\/em>), rao gi\u1ea3ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 v\u00e0 s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 rao gi\u1ea3ng \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 rao gi\u1ea3ng, \u0111\u00f3 l\u00e0 Tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i hay N\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tuy nhi\u00ean, th\u1ebf k\u1ef7 21 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng m\u1edbi cho s\u1ee9 m\u1ea1ng. <em>Missio Trinitatis<\/em> &#8211; s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i V\u1ecb &#8211; xem ra \u0111ang tr\u1edf l\u1ea1i. Theo Robert Schreiter, \u201cnhi\u1ec1u v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kh\u00f3 kh\u0103n, c\u01a1 h\u1ed3 b\u1ea5t kham, m\u00e0 s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111ang \u0111\u1ed1i m\u1eb7t \u2013 nh\u01b0 xung \u0111\u1ed9t, b\u1ea1o l\u1ef1c t\u00f4n gi\u00e1o, t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u1ea5t ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee5c b\u1ed9, s\u1ef1 x\u00f3i m\u00f2n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng t\u1ef1 nhi\u00ean \u2013 d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 c\u00f3 m\u1ed9t \u00fd th\u1ee9c ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng r\u1eb1ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00fang ta thi h\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ea1ng, m\u00e0 \u0111\u00fang h\u01a1n, ch\u00fang ta tham gia v\u00e0o \u0111i\u1ec1u m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft v\u00e0 tr\u00ean h\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa.\u201d<a href=\"#_ftn30\" name=\"_ftnref30\">[30]<\/a> S\u1ee9 m\u1ea1ng l\u00e0 s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Ch\u00faa Ba Ng\u00f4i (<em>missio Trinitatis<\/em>). N\u00f3i cho c\u00f9ng, Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 m\u1ed9t Thi\u00ean Ch\u00faa c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ng\u00e0y nay, c\u00e1i nh\u00ecn \u1ea5y \u0111ang tr\u1edf n\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng r\u00f5 h\u01a1n. C\u1ea7n n\u00f3i th\u1eb3ng r\u1eb1ng c\u00f4ng cu\u1ed9c s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u00f3 t\u00ednh chuy\u1ec3n h\u00f3a \u1ea5y ti\u00ean v\u00e0n l\u00e0 c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. C\u00e1c th\u1eeba sai ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi tham d\u1ef1 v\u00e0o s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Thi\u00ean Ch\u00faa n\u1eb1m \u1edf trung t\u00e2m. V\u00ec th\u1ebf, ng\u00e0y nay chi\u1ec1u th\u1eb3ng \u0111\u1ee9ng c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c.<a href=\"#_ftn31\" name=\"_ftnref31\">[31]<\/a> Hai <em>ki\u1ec3u th\u1ee9c<\/em> kh\u00e1c cho s\u1ee9 m\u1ea1ng, n\u1ebfu ta c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi th\u1ebf, \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 ra, \u0111\u00f3 l\u00e0 \u2013 ra \u0111i v\u00e0 rao gi\u1ea3ng trong tinh th\u1ea7n ng\u00f4n s\u1ee9,<a href=\"#_ftn32\" name=\"_ftnref32\">[32]<\/a> v\u00e0 ch\u1eefa l\u00e0nh v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i con ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi nhau v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c th\u1ee5 t\u1ea1o kh\u00e1c.<a href=\"#_ftn33\" name=\"_ftnref33\">[33]<\/a> \u1ede \u00c1 Ch\u00e2u, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m vi\u1ec7c n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi nh\u1eefng s\u00e1ng ki\u1ebfn \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o v\u00e0, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, s\u1ef1 trung th\u00e0nh v\u1edbi Tin M\u1eebng c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu. C\u00e1c b\u1ea3n v\u0103n v\u00e0 s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n d\u1ecbch l\u1ea1i \u0111\u1ec3 n\u00f3i v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 hi\u1ec7n nay c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi c\u00f3 t\u00ednh to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a, \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 \u0111a nguy\u00ean n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang thay \u0111\u1ed5i. Trong nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i ki\u1ec3u th\u1ee9c ph\u1ee9c h\u1ee3p \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong Kit\u00f4 gi\u00e1o, Hans K\u00fcng nh\u1eadn di\u1ec7n th\u1eddi hi\u1ec7n nay l\u00e0 th\u1eddi tr\u1ed7i l\u00ean c\u1ee7a \u201cki\u1ec3u th\u1ee9c \u0111\u1ea1i k\u1ebft th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d nh\u01b0 ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, n\u00f3 s\u1ebd thay th\u1ebf ki\u1ec3u th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1eddi \u00c1nh s\u00e1ng.\u201d<a href=\"#_ftn34\" name=\"_ftnref34\">[34]<\/a> G\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi ki\u1ec3u th\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edbi v\u1ec1 C\u00f4ng-gi\u00e1o-t\u00ednh, \u0111i\u1ec1u \u0111ang \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh l\u1ea1i th\u1ea7n h\u1ecdc, n\u1ebfu th\u1ea7n h\u1ecdc mu\u1ed1n l\u00e0 m\u1ed9t di\u1ec5n t\u1ea3 trung th\u00e0nh v\u00e0 kh\u1ea3 t\u00edn cho ni\u1ec1m tin trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111ang thay \u0111\u1ed5i h\u00f4m nay.<a href=\"#_ftn35\" name=\"_ftnref35\">[35]<\/a> Robert Schreiter ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i di\u1ec5n ra trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00e0m ph\u00e1t sinh \u201cnh\u1eefng lu\u1ed3ng th\u00f4ng tin to\u00e0n c\u1ea7u\u201d, ngh\u0129a l\u00e0, s\u1ef1 qu\u1ea3ng b\u00e1 tri th\u1ee9c v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c l\u1eb1n ranh \u0111\u1ecba d\u01b0 v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a, l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i m\u1ecdi khung c\u1ea3nh \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. Trong c\u00f9ng chi\u1ec1u h\u01b0\u1edbng n\u00e0y, c\u00e1c m\u1eabu th\u1ee9c s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta b\u1ecb \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi nh\u1eefng tr\u00e0o l\u01b0u to\u00e0n c\u1ea7u \u0111ang lan tr\u00e0n v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 \u0111i\u1ec3m xu\u1ea5t ph\u00e1t c\u1ee7a ch\u00fang, \u0111\u1ec3 tr\u1ea3 l\u1eddi cho nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111ang \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<a href=\"#_ftn36\" name=\"_ftnref36\">[36]<\/a> Do nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y, c\u00e1c m\u1eabu th\u1ee9c s\u1ee9 m\u1ea1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 \u0111\u1ec3 xem h\u00f4m nay ch\u00fang c\u00f3 ph\u00f9 h\u1ee3p hay kh\u00f4ng. Nh\u1eefng m\u1eabu th\u1ee9c n\u00e0y ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1eadp nh\u1eadt (<em>aggiornamento<\/em>), d\u1ef1a v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1ecdc c\u00e1c d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i. \u201cTr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi\u201d \u0111\u00f2i h\u1ecfi m\u1ed9t ki\u1ec3u th\u1ee9c m\u1edbi cho s\u1ee9 m\u1ea1ng h\u00f4m nay.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi s\u00e2u xa ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t ra v\u00e0 tr\u1ea3 l\u1eddi. C\u00f3 th\u1ec3 ch\u00fang kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng c\u00e2u tr\u1ea3 l\u1eddi th\u1ecfa m\u00e3n, tuy nhi\u00ean th\u1eadt quan tr\u1ecdng vi\u1ec7c d\u00e0nh s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd v\u00e0 suy ngh\u0129 v\u1ec1 c\u00e1c c\u00e2u h\u1ecfi \u1ea5y. V\u1eady, ch\u00fang ta n\u00eau m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u h\u1ecfi nh\u01b0 th\u1ebf cho vi\u1ec7c ph\u00e2n t\u00edch, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u00ecnh. \u1ede \u0111\u00e2u v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o Tin M\u1eebng s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c rao gi\u1ea3ng khi m\u00e0 \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecb quay cu\u1ed3ng trong nh\u1eefng x\u00e1o tr\u1ed9n ch\u00ednh tr\u1ecb, kinh t\u1ebf v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i? \u1ede \u0111\u00e2u v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o s\u1ee9 \u0111i\u1ec7p c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Gi\u00easu s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c rao gi\u1ea3ng khi ch\u00fang ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta b\u1ecb b\u1eadt r\u1ec5 kh\u1ecfi qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng m\u00ecnh v\u00e0 th\u1ea5y h\u1ecd mang nh\u1eefng k\u00fd \u1ee9c nguy hi\u1ec3m, nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a b\u1ea1o l\u1ef1c? \u1ede \u0111\u00e2u v\u00e0 b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o Tri\u1ec1u \u0110\u1ea1i \/ N\u01b0\u1edbc Thi\u00ean Ch\u00faa s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c rao gi\u1ea3ng khi ch\u00fang ta th\u1ea5y ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0 c\u1ee7a con c\u00e1i h\u1ecd, v\u00e0 th\u1ea5y h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1ch n\u00e0o \u0111\u1ec3 tho\u00e1t kh\u1ecfi c\u00e1i ngh\u00e8o x\u01a1 x\u00e1c c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecnh tr\u1ea1ng b\u1ecb \u00e1p b\u1ee9c?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wilbert Shenk, khi n\u00f3i v\u1ec1 \u201ct\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng\u201d, \u0111\u00e3 cho r\u1eb1ng b\u1ea5t c\u1ee9 s\u1ef1 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i d\u00f9ng m\u1ed9t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p hai m\u1eb7t: \u201csuy t\u01b0 v\u1ec1 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa trong l\u1ecbch s\u1eed, v\u00e0 \u0111\u1ecdc v\u1edbi s\u1ef1 bi\u1ec7n bi\u1ec7t c\u00e1c d\u1ea5u ch\u1ec9 c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i.\u201d<a href=\"#_ftn37\" name=\"_ftnref37\">[37]<\/a> B\u1ea5t c\u1ee9 ph\u00e1n \u0111o\u00e1n ch\u00ednh th\u1ee9c n\u00e0o v\u1ec1 t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i x\u00e9t \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9 qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u00e0 c\u1ea3 ho\u00e0n c\u1ea3nh hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng lai m\u00e0 s\u1ee9 m\u1ea1ng \u1ea5y ph\u1ea3i trao \u00fd ngh\u0129a cho. V\u00ec Kit\u00f4 gi\u00e1o ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 g\u1eb7p g\u1ee1 v\u1edbi nh\u1eefng \u201cng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c\u201d trong l\u1ecbch s\u1eed s\u1ee9 m\u1ea1ng, Andrew Walls tuy\u00ean b\u1ed1 r\u1eb1ng s\u1ef1 chuy\u1ec3n th\u00f4ng \u0111\u1ee9c tin v\u00e0o \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 xuy\u00ean qua c\u00e1c ranh gi\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a \u201c\u0111\u00e3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng \u0110\u1ee9c Kit\u00f4 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00e0 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng ng\u1edd.\u201d<a href=\"#_ftn38\" name=\"_ftnref38\">[38]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lamin Sanneh, \u0111\u00e0ng kh\u00e1c, kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng \u201ct\u00ednh ch\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n d\u1ecbch \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Tin M\u1eebng \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn nh\u00ecn nh\u1eadn r\u1eb1ng kh\u00f4ng m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00e0o c\u00f3 \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n tr\u00ean h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u00f4n ng\u1eef v\u00e0 s\u1ee9c s\u1ed1ng m\u00e0 Tin M\u1eebng chuy\u1ec3n t\u1ea3i.\u201d<a href=\"#_ftn39\" name=\"_ftnref39\">[39]<\/a> V\u00ec ch\u00fang ta \u0111\u00e3 \u0111i qua ranh gi\u1edbi h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ch\u00fang ta h\u1ecfi: \u201cPh\u1ea3i ch\u0103ng t\u00ednh h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t v\u0103n h\u00f3a m\u00e0 Tin M\u1eebng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n d\u1ecbch v\u00e0o \u0111\u00f3, hay \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00e0 Tin M\u1eebng ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i tho\u00e1t kh\u1ecfi n\u00f3?\u201d<a href=\"#_ftn40\" name=\"_ftnref40\">[40]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>H\u00ecnh dung l\u1ea1i nh\u00e0 th\u1eeba sai trong th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u1ede gi\u1eefa t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y \u2013 \u0111ang di\u1ec5n ra trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi nh\u01b0 th\u1ebf \u2013 l\u00e0 nhu c\u1ea7u ph\u1ea3i h\u00ecnh dung l\u1ea1i nh\u00e0 th\u1eeba sai cho th\u1eddi \u0111\u1ea1i h\u00f4m nay. Xem \u00c1 Ch\u00e2u nh\u01b0 b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a <em>s\u1ee9 m\u1ea1ng \u1edf gi\u1eefa mu\u00f4n d\u00e2n<\/em> (<em>missio inter gentes<\/em>),<a href=\"#_ftn41\" name=\"_ftnref41\">[41]<\/a> th\u00ec m\u1ed9t s\u1ef1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i ki\u1ec3u th\u1ee9c trong c\u00e1ch ngh\u0129 c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 s\u1ee9 m\u1ea1ng v\u00e0 v\u1ec1 c\u0103n t\u00ednh c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u1ea3i x\u1ea3y ra \u2013 ngh\u0129a l\u00e0, t\u1eeb <em>missio ad gentes<\/em> (Vatican II). C\u00f9ng v\u1edbi \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i trong t\u00e2m th\u1ebf, ngh\u0129a l\u00e0 \u2013 t\u1eeb n\u00e3o tr\u1ea1ng \u201cho\u1eb7c l\u00e0 \/ ho\u1eb7c l\u00e0\u201d (c\u00f3 t\u00ednh lo\u1ea1i tr\u1eeb) t\u1edbi n\u00e3o tr\u1ea1ng \u201cc\u1ea3 \/ l\u1eabn\u201d (c\u00f3 t\u00ednh bao g\u1ed3m \/ \u0111a nguy\u00ean). Trong khi t\u00e2m th\u1ebf \u201cho\u1eb7c \/ ho\u1eb7c\u201d \u0111\u1eb7t s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t qua m\u1ed9t b\u00ean, th\u00ec t\u00e2m th\u1ebf \u201cc\u1ea3 \/ l\u1eabn\u201d tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a nh\u1eefng kh\u00e1c bi\u1ec7t. Nh\u1eefng chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u00e0y ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n ti\u00ean thi\u00ean cho vi\u1ec7c h\u00ecnh dung l\u1ea1i c\u0103n t\u00ednh c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00e0 th\u1eeba sai \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u h\u00f4m nay.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c1 Ch\u00e2u l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ed1n v\u00e0 c\u1ea3nh v\u1ef1c c\u1ee7a <em>missio inter gentes<\/em>. \u00c1 Ch\u00e2u l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ee5c \u0111\u1ecba \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi s\u1ef1 ngh\u00e8o n\u00e0n v\u1ec1 kinh t\u1ebf, s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, v\u00e0 t\u00ednh \u0111a nguy\u00ean t\u00f4n gi\u00e1o (cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i ba m\u1eb7t c\u1ee7a FABC). B\u1ee9c tranh x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a \u00c1 Ch\u00e2u hi\u1ec7n nay \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng b\u1edfi r\u1ea5t nhi\u1ec1u xu th\u1ebf \u0111ang di\u1ec5n ra, nh\u01b0: t\u00ecnh tr\u1ea1ng di d\u00e2n \u00e0o \u1ea1t, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00f4 th\u1ecb h\u00f3a tr\u00e0n lan, v\u00e0 b\u00f9ng n\u1ed5 truy\u1ec1n th\u00f4ng.<a href=\"#_ftn42\" name=\"_ftnref42\">[42]<\/a> Nh\u1eefng xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y \u0111em l\u1ea1i nhi\u1ec1u th\u00e1ch \u0111\u1ed1 cho nh\u00e0 th\u1eeba sai. Ch\u00fang \u0111ang t\u1ea1o ra nh\u1eefng s\u1ef1 ph\u00e2n h\u00f3a v\u1ed1n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ecf qua. Nh\u1eefng \u0111\u01b0\u1eddng ranh n\u00e0y chia c\u1eaft gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1edf t\u1ea1i, gi\u1eefa nh\u1eefng c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f4ng th\u00f4n v\u00e0 nh\u1eefng x\u00e3 h\u1ed9i th\u00e0nh th\u1ecb, gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t h\u1ecdc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc. C\u00e1c th\u1ef1c t\u1ea1i v\u00e0 c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng hi\u1ec7n nay \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u c\u00f3 m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p quan tr\u1ecdng cho vi\u1ec7c h\u00ecnh dung l\u1ea1i c\u0103n t\u00ednh c\u1ee7a nh\u00e0 th\u1eeba sai t\u1ea1i l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u1ee9 m\u1ea1ng ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 vi\u1ec7c b\u0103ng qua c\u00e1c bi\u00ean gi\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 \u0111i t\u1edbi qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 l\u00e0 \u0111i t\u1edbi nh\u1eefng <em>Areopagi<\/em> m\u1edbi c\u1ee7a th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (Gioan Phaol\u00f4 II, <em>Redemptoris Missio<\/em>, 31-37). Trong ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u1edbi n\u00e0y, nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u00e2u h\u1ecfi b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp c\u0103n t\u00ednh v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u00ecnh \u1edf qu\u1ea3ng tr\u01b0\u1eddng \u1ea5y. H\u01a1n n\u1eefa, nh\u00e0 th\u1eeba sai c\u0169ng \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi c\u00e2u h\u1ecfi b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft l\u1eadp \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u00ecnh m\u00e0 kh\u00f4ng \u00e1p \u0111\u1eb7t \u0111\u1ee9c tin \u1ea5y tr\u00ean nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u1eafng nghe<\/em>. V\u00e0o th\u1eddi th\u1ef1c d\u00e2n, c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 d\u1ea1y nh\u1eefng hi\u1ec3u bi\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 Kit\u00f4 gi\u00e1o. C\u00e1c v\u1ecb \u1ea5y c\u0169ng \u0111\u1ebfn \u0111\u1ec3 \u00e1p \u0111\u1eb7t v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean v\u0103n h\u00f3a s\u1edf t\u1ea1i m\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb cho l\u00e0 th\u1ea5p k\u00e9m h\u01a1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb. Tr\u00e1i l\u1ea1i, nh\u00e0 th\u1eeba sai h\u00f4m nay ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t <em>ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc<\/em>, m\u1ed9t <em>ng\u01b0\u1eddi l\u1eafng nghe<\/em>. \u0110\u1ec3 l\u00e0m th\u1ebf, nh\u00e0 th\u1eeba sai ph\u1ea3i c\u00f3 m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 l\u1eafng nghe; anh ta ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u00e2n \u0111\u1ee9c khi\u00eam t\u1ed1n m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1eafc n\u00e9t. N\u1ebfu nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111i \u0111\u1ebfn v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c trong x\u00e1c t\u00edn r\u1eb1ng t\u00f4n gi\u00e1o hay Gi\u00e1o h\u1ed9i c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed9c quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu t\u1ea5t c\u1ea3 s\u1ef1 th\u1eadt m\u1ed9t c\u00e1ch ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, th\u00ec m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a anh ta l\u00e0 c\u1ea3i \u0111\u1ea1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u1ea5y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c s\u1ebd d\u1ecb \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc x\u00e1c t\u00edn nh\u01b0 v\u1eady. H\u1ecd xem \u0111\u00f3 l\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n m\u1edbi. Nh\u00e0 th\u1eeba sai s\u1ebd kh\u00f4ng th\u1ec3 bi\u1ec7n h\u1ed9 cho ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u1eefng t\u1ed1 c\u00e1o hay nghi ng\u1edd v\u1ec1 vi\u1ec7c c\u1ea3i \u0111\u1ea1o nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c, \u0111\u01b0a h\u1ecd v\u00e0o Kit\u00f4 gi\u00e1o. V\u00ec nh\u01b0 ch\u00ednh anh ta bi\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c \u1ea5y v\u1ed1n \u0111\u00e3 d\u1ea5n th\u00e2n cho Thi\u00ean Ch\u00faa trong t\u00f4n gi\u00e1o m\u00e0 h\u1ecd ch\u1ecdn l\u1ef1a. S\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i t\u00f4n gi\u00e1o m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta theo th\u00ec kh\u00f4ng h\u1ec1 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho \u01a1n c\u1ee9u \u0111\u1ed9. Ch\u00ednh Thi\u00ean Ch\u00faa l\u00e0 \u0110\u1ea5ng c\u1ee9u \u0111\u1ed9 (1Tm 2,4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nh\u1ecbp c\u1ea7u<\/em>. S\u1ee9 m\u1ea1ng h\u00f4m nay l\u00e0 \u201c\u0111i t\u1edbi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c.\u201d \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u01b0\u01a1n ra h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c. Nh\u00e0 th\u1eeba sai v\u01b0\u1ee3t qua c\u00e1c bi\u00ean gi\u1edbi. Anh ta kh\u00f4ng thi\u1ebft l\u1eadp c\u00e1c t\u01b0\u1eddng r\u00e0o. Nh\u01b0 v\u1eady, nh\u00e0 th\u1eeba sai l\u00e0 m\u1ed9t <em>nh\u1ecbp c\u1ea7u<\/em>. N\u01a1i t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c hay n\u01a1i nh\u1eefng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 \u0111a d\u1ea1ng, nh\u00e0 th\u1eeba sai nh\u00ecn th\u1ea5y qu\u00e0 t\u1eb7ng c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa (Is 19,23-25). Tuy nhi\u00ean, s\u1ee9 m\u1ea1ng <em>inter gentes<\/em> kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 di chuy\u1ec3n t\u1eeb nh\u1eefng bi\u00ean gi\u1edbi c\u0169 sang nh\u1eefng bi\u00ean gi\u1edbi m\u1edbi. \u0110\u00fang h\u01a1n, nh\u00e0 th\u1eeba sai x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng nh\u1ecbp c\u1ea7u gi\u1eefa (<em>inter<\/em>) t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng s\u1ef1 ph\u00e2n r\u1ebd, nh\u01b0 s\u1ef1 ph\u00e2n r\u1ebd gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadp c\u01b0 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1edf t\u1ea1i, gi\u1eefa c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng n\u00f4ng th\u00f4n v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i th\u00e0nh th\u1ecb, gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t h\u1ecdc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc. S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f3n qu\u00e0. Do \u0111\u00f3, nh\u00e0 th\u1eeba sai s\u1ebd l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u01b0\u01a1ng cao bi\u1ec3u ng\u1eef: \u201c<em>Hoan h\u00f4 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t!<\/em>\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nh\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i<\/em>. Ng\u01b0\u1eddi \u00c1 Ch\u00e2u nh\u00ecn nh\u1eadn nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u v\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u00f3ng g\u00f3p l\u1edbn lao c\u1ee7a c\u00e1c th\u1eeba sai cho l\u1ee5c \u0111\u1ecba n\u00e0y. Nh\u01b0ng h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00ean l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng g\u00e2y ra cho c\u00e1c quy\u1ec1n v\u00e0 ph\u1ea9m gi\u00e1 c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u1edf \u00c1 Ch\u00e2u. Nh\u00e0 th\u1eeba sai ng\u00e0y nay, v\u00ec th\u1ebf, ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t <em>nh\u00e0 ch\u1eefa tr\u1ecb<\/em> v\u00e0 <em>h\u00f2a gi\u1ea3i<\/em> \u0111\u1ed1i v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c \u0111\u1ea7y th\u01b0\u01a1ng \u0111au c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta trong qu\u00e1 kh\u1ee9. Kit\u00f4 gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c mang t\u1edbi \u00c1 Ch\u00e2u b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai th\u00e1p t\u00f9ng c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ef1c d\u00e2n. Trong nhi\u1ec1u tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p, s\u1ee9 m\u1ea1ng \u0111\u00e3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng cu\u1ed9c c\u00f3 t\u00ednh b\u1ea1o l\u1ef1c. N\u00f3 \u0111\u00e3 h\u1ee7y di\u1ec7t nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ta. S\u1ef1 ch\u1eefa tr\u1ecb v\u00e0 h\u00f2a gi\u1ea3i \u0111\u00edch th\u1ef1c v\u00e0 b\u1ec1n v\u1eefng s\u1ebd l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3, n\u1ebfu kh\u00f4ng nh\u1edb l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9 m\u1ed9t c\u00e1ch x\u00e1c th\u1ef1c, c\u1ea3 v\u1ec1 ph\u00eda c\u00e1c n\u1ea1n nh\u00e2n l\u1eabn v\u1ec1 ph\u00eda nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 g\u00e2y ra c\u1edb s\u1ef1. C\u00e1c nh\u00e0 th\u1eeba sai ph\u1ea3i nh\u00ecn nh\u1eadn sai l\u1ea7m c\u1ee7a m\u00ecnh trong khi d\u00e2n ch\u00fang s\u1edf t\u1ea1i ph\u1ea3i gi\u00e0nh l\u1ea1i nh\u00e2n ph\u1ea9m b\u1ea5t ch\u1ea5p qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111au th\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1ng nh\u00e0<\/em>. Th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 ng\u00f4i nh\u00e0 c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. N\u00f3 l\u00e0 <em>oikos<\/em> (<em>gia \u0111\u00ecnh \/ gia s\u1ea3n \/ nh\u00e0<\/em>) c\u1ee7a Thi\u00ean Ch\u00faa. Tuy nhi\u00ean, th\u1ebf gi\u1edbi t\u1ef1 nhi\u00ean n\u00e0y \u0111ang kh\u00f4ng ng\u1eebng kinh nghi\u1ec7m s\u1ef1 xu\u1ed1ng c\u1ea5p v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e0n ph\u00e1. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi kh\u1eb3ng quy\u1ebft r\u1eb1ng ch\u00ednh \u201cnh\u1eefng c\u00e1ch suy ngh\u0129 v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng\u201d<a href=\"#_ftn43\" name=\"_ftnref43\">[43]<\/a> c\u1ee7a nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1eabn t\u1edbi s\u1ef1 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u00e0 ch\u00fang ta kinh nghi\u1ec7m h\u00f4m nay. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh n\u00e0y, nh\u00e0 th\u1eeba sai l\u00e0 m\u1ed9t <em>ng\u01b0\u1eddi d\u1ef1ng nh\u00e0<\/em>. Khi nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e2n thu\u1ed9c v\u1edbi d\u00e2n ch\u00fang s\u1edf t\u1ea1i, th\u00ec c\u00e1i ti\u1ebfn tr\u00ecnh l\u00e0m cho c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh gia \u0111\u00ecnh thi\u00eang li\u00eang c\u1ee7a ch\u00fang ta ch\u1eafc ch\u1eafn \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng. Nh\u00e0 th\u1eeba sai m\u1eddi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c c\u00f9ng v\u1edbi m\u00ecnh ki\u1ebfn t\u1ea1o m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh r\u1ed9ng l\u1edbn h\u01a1n, \u1edf \u0111\u00f3 th\u1ef1c s\u1ef1 c\u00f3 b\u1ea7u kh\u00ed th\u00e2n thi\u1ec7n c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 l\u00f2ng hi\u1ebfu kh\u00e1ch n\u1ed3ng nhi\u1ec7t. Vi\u1ec7c c\u00f9ng nhau v\u01b0\u01a1n t\u1edbi s\u1ef1 th\u1eadt v\u00e0 s\u1ef1 thi\u1ec7n l\u1edbn lao h\u01a1n s\u1ebd l\u00e0m cho th\u1ebf gi\u1edbi tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t n\u01a1i \u0111\u00e1ng s\u1ed1ng h\u01a1n cho m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Nh\u00e0 th\u1ea7n b\u00ed<\/em>. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a ch\u00fang ta \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi qu\u00e1 \u1ed3n \u00e0o. Trong m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi \u1ed3n \u00e0o v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00e0n ng\u1eadp truy\u1ec1n th\u00f4ng, nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ef3 v\u1ecdng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t <em>con ng\u01b0\u1eddi c\u1ee7a thinh l\u1eb7ng<\/em>. \u00c1 Ch\u00e2u, b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee7a s\u1ee9 m\u1ea1ng, l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ea1i l\u1ee5c c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111i t\u00ecm \u00fd ngh\u0129a cu\u1ed9c s\u1ed1ng, \u0111i t\u00ecm c\u00e1i T\u1ed1i H\u1eadu. S\u1ef1 thinh l\u1eb7ng c\u00f3 t\u00ednh chi\u00eam ng\u1eafm th\u00e2m s\u00e2u v\u1eabn l\u00e0 s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u00f4ng h\u1eefu hi\u1ec7u nh\u1ea5t gi\u1eefa c\u00e1c t\u00edn h\u1eefu, v\u00e0 gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi theo c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c. Thinh l\u1eb7ng d\u1eabn t\u1edbi m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi \u0111\u1ec3 l\u00e0m s\u1ee9 m\u1ea1ng song song v\u1edbi cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i c\u00f3 t\u00ednh ng\u00f4n s\u1ee9. C\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 \u201cng\u00f4n s\u1ee9 th\u1ea7n b\u00ed.\u201d S\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a s\u1ef1 thinh l\u1eb7ng l\u00e0m cho nh\u00e0 th\u1eeba sai tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t con ng\u01b0\u1eddi t\u00e2m linh v\u00e0 th\u1ea7n b\u00ed.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>K\u1ebft lu\u1eadn<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u1ed1i c\u1ea3nh li\u00ean t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 \u0111a v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a ch\u1ee9ng t\u00e1 Kit\u00f4 gi\u00e1o h\u00f4m nay. N\u00f3 kh\u01a1i l\u00ean nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi cho vi\u1ec7c thi h\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ea1ng. C\u00e1c th\u00e1ch \u0111\u1ed1 hi\u1ec7n nay c\u1ee7a t\u00ednh \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 \u0111a nguy\u00ean, v\u00ec th\u1ebf, kh\u00f4ng c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb b\u1ecf qua n\u1eefa. N\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1ecbnh t\u00ednh, kh\u00f4ng c\u00f2n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa r\u1eb1ng c\u00e1i c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9, qui m\u00f4, v\u00e0 t\u1ea7m m\u1ee9c chi ph\u1ed1i c\u1ee7a hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng to\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a v\u00e0 \u0111a nguy\u00ean t\u00f4n gi\u00e1o cho th\u1ea5y r\u1eb1ng nh\u00e0 th\u1eeba sai \u0111ang \u0111\u1ed1i di\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00e1c v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u01a1n n\u1eefa, th\u1ef1c t\u1ebf v\u1ec1 s\u1ef1 gia t\u0103ng c\u1ea3m th\u1ee9c t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng (\u1edf c\u00e1c v\u00f9ng ngo\u1ea1i bi\u00ean) c\u00f9ng v\u1edbi t\u00ednh th\u1ebf t\u1ee5c ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng (\u1edf c\u00e1c \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn) \u0111\u1eb7t ra cho nh\u00e0 th\u1eeba sai r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u1eefng th\u00e1ch \u0111\u1ed1 kh\u00f4ng d\u1ec5 nh\u1eadn hi\u1ec3u v\u00e0 di\u1ec5n d\u1ecbch. Gi\u1edd \u0111\u00e2y nh\u00e0 th\u1eeba sai s\u1ed1ng trong m\u1ed9t ng\u00f4i l\u00e0ng tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u1edbi m\u1ed9t ho\u00e0n c\u1ea3nh kh\u00e1c h\u1eb3n, v\u1edbi nh\u1eefng th\u1ebf gi\u1edbi quan v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e2m th\u1ebf kh\u00e1c bi\u1ec7t t\u1eadn c\u0103n c\u00f9ng t\u1ed3n t\u1ea1i v\u1edbi nhau. T\u00ednh \u0111a nguy\u00ean, c\u1ea3m th\u1ee9c t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng, v\u00e0 ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ebf t\u1ee5c c\u00f9ng \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh c\u00e1i b\u1ed1i c\u1ea3nh trong \u0111\u00f3 nh\u00e0 th\u1eeba sai ph\u1ea3i n\u00eau r\u00f5 ch\u1ee9ng t\u00e1 c\u1ee7a m\u00ecnh cho Tin M\u1eebng.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">&#8211;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Ng\u01b0\u1eddi d\u1ecbch<\/em>: Lm. Giuse L\u00ea C\u00f4ng \u0110\u1ee9c, PSS.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Xem Paul Joseph, <em>Peace Politics: The U.S. between the Old and New World Orders<\/em> (Philadelphia: Temple University Press, 1993).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> Xem Immanuel Wallerstein, <em>The Politics of the World Economy: The States, the Movements, and the Civilizations<\/em> (Cambridge: University Press, 1984.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Xem Francis Fukuyama, <em>The End of History and the Last Man<\/em> (New York: Free Press, 1992).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> Lester R. Kurtz, <em>Gods in the Global Village: The World\u2019s Religions in Sociological Perspective<\/em> (Thousand Oaks, California: Pine Forge Press, 1995), 2. Xem th\u00eam Wim Dierckxsens, \u201cThe End of Neo-Liberalism, Unsustainable Capitalism, and the Need for a New Utopia,\u201d trong Luis Carlos Susin, Jon Sobrino, and Felix Wilfred, eds., <em>A Different World is Possible<\/em> (London: SCM Press, 2004); Jos\u00e9 Maria Vigil, \u201cIs there a Paradigm Shift in Liberation Theology?,\u201d <em>East Asian Pastoral Review<\/em> 42, no. 4 (2005): 336-352.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> Mark Juergensmeyer, <em>The New Cold War: Religious Nationalism Confronts the State<\/em> (Berkeley: University of California Press, 1993), 2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Thomas Friedman, <em>The Lexus and the Olive Tree: Understanding Globalization<\/em> (New York: Anchor Books, 2000), 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> Ibid., 12-13.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> Elizabeth A. Johnson, \u201cHorizons of Theology,\u201d trong Terrence W. Tilley, ed., <em>New Horizons in Theology<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 2005), 7.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> Ronald Cole-Turner, \u201cScience, Technology, and the Mission of Theology in a New Century,\u201d in Max L. Stackhouse with Don S. Browning, eds., <em>The Spirit and the Modern Authorities<\/em> (Harrisburg, Pennsylvania: Trinity Press International, 2001), 139.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> Hans K\u00fcng, <em>Global Responsibility: In Search of a New World Ethic<\/em> (New York: Crossroad, 1991), 12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> Ibid.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> Claude Geffr\u00e9, \u201cThe God of Jesus and the Possibilities of History,\u201d <em>Concilium<\/em> 5 (2004): 70.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> K\u00fcng, <em>Global Responsibility<\/em>, 12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> Ibid., 13.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> Kurtz, <em>Gods in the Global Village<\/em>, 4.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> Jos\u00e9 Cristo Rey Paredes, \u201cMission in a Mutating World and in front of a New Planetary Consciousness,\u201d <em>Religious Life Asia<\/em> 10, no. 2 (2008); 3-4.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> <em>FAPA<\/em>-1, no. 2.3.2.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> David J. Bosch, <em>Transforming Mission: Paradigm Shifts in Theology of Mission<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1991), 3.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> Diarmuid O\u2019Murchu, <em>Ancestral Grace: Meeting God in our Human Story<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 2008), xviii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> Xem Carmelo Dotolo, \u201cTheological Formation and Missionary Dimension,\u201d <em>Omnis Terra<\/em> 343 (January 2004): 8.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> <em>FAPA<\/em>-1, no. 2.2.1<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> Xem Oliver McTernan, <em>Violence in God\u2019s Name: Religion in an Age of Conflict<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 2003).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Paul Knitter, <em>One Earth, Many Religions: Multifaith Dialogue and Global Responsibility<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1995), 19.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref24\" name=\"_ftn24\">[24]<\/a> Geffr\u00e9, \u201cThe God of Jesus and the Possibilities of History,\u201d 72.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref25\" name=\"_ftn25\">[25]<\/a> Ibid., 73-75.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref26\" name=\"_ftn26\">[26]<\/a> Xem Edgar Javier, \u201cReligious Pluriformity in God\u2019s Global Community: Challenges and Prospects,\u201d <em>Missio Inter Gentes<\/em> 1, no. 1 (January 2015): 3-35.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref27\" name=\"_ftn27\">[27]<\/a> Diarmuid O\u2019Murchu, <em>Our World in Transition: Making Sense of a Changing World<\/em> (Quezon City: Claretian Publications, 2003), 158.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref28\" name=\"_ftn28\">[28]<\/a> Ibid., 158-159.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref29\" name=\"_ftn29\">[29]<\/a> Geffr\u00e9, \u201cThe God of Jesus and the Possibilities of History,\u201d 79.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref30\" name=\"_ftn30\">[30]<\/a> Robert J. Schreiter, \u201cEpilogue,\u201d in Robert Schreiter, ed., <em>Mission in the Third Millennium<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 2001), 155.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref31\" name=\"_ftn31\">[31]<\/a> Ibid., 156.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref32\" name=\"_ftn32\">[32]<\/a> Xem Stephen Bevans and Roger Schroeder, <em>Constants in Context: A Theology for Mission Today<\/em> (Quezon City: Claretian Publications, 2005), 348-395.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref33\" name=\"_ftn33\">[33]<\/a> Robert J. Schreiter, \u201cReconciliation as a Model of Mission,\u201d <em>New Theology Review<\/em> 10, no. 2 (May 1977): 6-15.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref34\" name=\"_ftn34\">[34]<\/a> Xem Hans K\u00fcng, <em>Christianity: Essence, History, and Future<\/em> (New York: Continuum, 1995).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref35\" name=\"_ftn35\">[35]<\/a> Robert J, Schreiter, <em>The New Catholicity: Theology between the Global and Local<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1998), ix.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref36\" name=\"_ftn36\">[36]<\/a> Ibid., 15.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref37\" name=\"_ftn37\">[37]<\/a> Wilbert Shenk, <em>Changing Frontiers of Mission<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1999), 186.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref38\" name=\"_ftn38\">[38]<\/a> Andrew Walls, The Missionary Mvement in Christian History: Studies in the Transmission of the Faith (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1996), xviii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref39\" name=\"_ftn39\">[39]<\/a> Xem Lamin Sanneh, <em>Translating the Message: The Missionary Impact on Culture<\/em> (Maryknoll, New York: Orbis Books, 1989).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref40\" name=\"_ftn40\">[40]<\/a> Kevin J. Vanhoozer, \u201cTheology and the Condition of Postmodernity,\u201din Kevin J. Vanhoozer, ed. (Cambridge: University Press, 2003), 22.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref41\" name=\"_ftn41\">[41]<\/a> Xem Peter C. Phan, \u201cMission <em>Inter Gentes Asiae<\/em>: Contemporary Theologies and Practices of Mission in Asia,\u201d <em>SEDOS Bulletin<\/em> 43, nos. 5\/6 (May-June 2011): 131-140.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref42\" name=\"_ftn42\">[42]<\/a> Xem Pio Estepa, \u201cThe Asian Mission Landscape of the 21<sup>st<\/sup> Century,\u201d <em>SEDOS Bulletin<\/em> 43, nos. 5\/6 (May-June 2011): 115-126.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref43\" name=\"_ftn43\">[43]<\/a> Al Gore, <em>Earth in the Balance: Ecology and the Human Spirit<\/em> (New York: Houghton Mifflin, 1992), 12.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>Fr. Edgar Javier, SVD \u00a0Gi\u1edbi thi\u1ec7u Trong nh\u1eefng th\u1eadp ni\u00ean v\u1eeba qua, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n k\u1ecbch t\u00ednh nh\u1ea5t nh\u01b0ng c\u0169ng \u0111\u1ea7y th\u00e1ch \u0111\u1ed1, \u0111\u00f3 l\u00e0 <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/tan-phuc-am-hoa-tra-loi-cho-thach-do-ve-viec-hinh-dung-lai-can-tinh-thua-sai-hom-nay\/\" title=\"T\u00c2N PH\u00daC \u00c2M H\u00d3A: TR\u1ea2 L\u1edcI CHO TH\u00c1CH \u0110\u1ed0 V\u1ec0 VI\u1ec6C H\u00ccNH DUNG L\u1ea0I C\u0102N T\u00cdNH TH\u1eeaA SAI H\u00d4M NAY\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":8475,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[51,46],"tags":[],"class_list":["post-8468","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lm-le-cong-duc","category-truyen-giao"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8468","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8468"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8468\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8478,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8468\/revisions\/8478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/xuanbichvietnam.net\/trangchu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}