Trong một bức điện tín được ký bởi ĐHY Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, gửi ĐHY Pedro Barreto Jimeno người Peru, chủ tịch hội đồng giáo hội lưu vực Amazon, Đức Lêô XIV kêu gọi việc loan báo Chúa Kitô “một cách rõ ràng và với đức ái bao la” cho các dân tộc bản địa và nhắc lại nghĩa vụ bảo vệ Công trình tạo dựng trước “sự hủy diệt vô trách nhiệm”.
Những người hành hương trong cuộc rước trên sông Caraparu trong rừng Amazon của Brazil để tháp tôn vinh Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, ngày 8 tháng 12 năm 2012.
Tại Ủy ban Giáo hoàng về Châu Mỹ Latinh, nơi ngài đứng đầu trong hơn hai năm hoặc trong hơn hai mươi năm ở Peru với tư cách là nhà truyền giáo, rồi Giám mục, Đức Lêô XIV có sự hiểu biết chi tiết về các vấn đề tâm linh, xã hội và môi trường riêng của lưu vực Amazon. Ngài chào gần 90 giám mục, quy tụ từ ngày 17 đến ngày 20 tháng Tám tại Bogota (Colombia), trong một bức điện tín được công bố hôm thứ Hai, gửi tới Đức Hồng y Barreto, người mà Đức Thánh Cha biết rõ vì các ngài từng đồng thời là phó chủ tịch của Hội đồng Giám mục Peru. Hội đồng Giáo hội Amazon (CEAMA) đã ra đời cách đây 5 năm, vào năm 2020, sau Thượng hội đồng đặc biệt về Amazon và tông huấn hậu thượng hội đồng sau đó, Querida Amazonia, có chữ ký của Đức Phanxicô. Ơn gọi của nó là thúc đẩy tính hiệp hành trong “khu vực thân yêu” này để vẽ ra khuôn mặt “Amazon” cho các Giáo hội địa phương và tiếp tục thông qua những con đường mới việc loan báo Tin Mừng cho lá phổi xanh này vốn được chín quốc gia chia sẻ.
Tại Amazon, mang lại “bánh tươi và nguyên chất” của Tin Mừng
Đức Lêô XIV muốn tiếp tục tiến trình này do Đức Phanxicô khởi xướng, nhưng có nguồn gốc từ Công đồng Vatican II và công việc lâu dài của Giáo hội Mỹ Latinh. Do đó, Đức Lêô XIV đề xuất với các Giám mục Amazon tìm kiếm sự hiệp nhất và tính hợp đoàn trong sứ mệnh mục vụ với ba chiều kích của họ: “Loan báo Tin Mừng cho tất cả mọi người, đối xử công bằng với các dân tộc sống ở đó và bảo vệ Ngôi nhà chung”. Đức Lêô XIV, người hiện diện với tư cách Giám mục trong chuyến tông du của Đức Phanxicô đến Peru vào tháng 1 năm 2018, cho biết: “Điều cần thiết là Chúa Giêsu Kitô, nơi Người mọi sự được thâu tóm, phải được loan báo một cách rõ ràng và với đức ái bao la giữa các cư dân Amazon, để chúng ta cam kết dấn thân trao cho họ bánh tươi và nguyên chất của Tin Mừng và lương thực từ trời là Bí tích Thánh Thể, phương thế duy nhất để thực sự trở thành dân Thiên Chúa và thân thể của Chúa Kitô”.
Bảy năm sau, Người kế vị mới của Thánh Phêrô đã nhắc nhở các Giám mục của Amazon rằng “ở đâu danh Chúa Kitô được rao giảng, sự bất công giảm đi một cách tương xứng, bởi vì, như Thánh Tông đồ Phaolô khẳng định, mọi sự bóc lột con người sẽ biến mất nếu chúng ta có thể đón tiếp nhau như anh em”.
Chăm sóc Công trình tạo dựng, nhưng không “tôn thờ” thiên nhiên
Đức Lêô XIV nhấn mạnh thêm quyền lợi và nghĩa vụ chăm sóc “ngôi nhà” mà Thiên Chúa đã giao phó cho chúng ta “với tư cách là những người quản lý tử tế”, “để không ai phá hủy một cách vô trách nhiệm những tài sản thiên nhiên vốn nói lên lòng tốt và vẻ đẹp của Đấng Tạo Hóa”. Nhưng Đức Thánh Cha cũng cảnh báo chống lại cạm bẫy ngược lại: đó là việc phục tùng tài cải thiên nhiên “như một nô lệ hoặc người tôn thờ thiên nhiên”, bởi vì, như ngài vẫn được truyền cảm hứng từ chú thích thứ 23 trong Linh thao của thánh Inhaxiô, “vì những điều này được ban cho chúng ta để đạt được mục đích là ca ngợi Thiên Chúa và nhờ đó đạt được ơn cứu rỗi cho linh hồn chúng ta”.
Giáo hội Công giáo lưu vực Amazon sẽ tham gia tích cực vào Hội nghị các bên về biến đổi khí hậu (COP30) sắp tới sẽ diễn ra tại Belém (Brazil), từ ngày 10 đến ngày 21 tháng Mười Một. Trước cuộc họp của Liên hợp quốc, một tài liệu chung được trình bày vào ngày 1 tháng Bảy bởi các Giáo hội lục địa phía Nam (Châu Phi, Châu Á, Nam Mỹ và Caribe) kêu gọi “công bằng, công lý, bảo vệ” cho các dân tộc bản địa, những dân tộc dễ bị tổn thương nhất, và các hệ sinh thái.
Tý Linh
(theo Delphine Allaire – Vatican News)