Nhân dịp Đại hội đồng lần thứ 69 của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Tòa Thánh được đại diện bởi Thứ trưởng phụ trách các vấn đề đa phương đã mô tả việc gia tăng chi tiêu quân sự là “một sự sỉ nhục đối với toàn thể nhân loại”. Đức cha Pacho đã ủng hộ công việc giám sát và xác minh của IAEA trên thực địa và cảnh báo chống lại bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào địa điểm hạt nhân.
Bảo đảm việc sử dụng năng lượng hạt nhân trong hòa bình, bằng cách ngăn chặn sự phổ biến vũ khí nguyên tử, là “một mệnh lệnh luân lý”. Lập trường vững chắc này của Tòa Thánh đã được tái khẳng định vào thứ Ba ngày 16 tháng 9 bởi Đức cha Daniel Pacho, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề đa phương. Sau khi gửi lời chào mừng của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tới các tham dự viên Đại hội đồng lần thứ 69 của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Đức Cha đã bày tỏ lòng biết ơn của Tòa Thánh đối với công việc “không mệt mỏi”, “ngay cả trong những điều kiện khó khăn” của Tổng Giám đốc IAEA, Rafael Mariano Grossi, và các thành viên của Cơ quan.
Sự tương phản giữa chi tiêu quân sự và nhu cầu cơ bản
Theo Đức cha Pacho, nghĩa vụ ngăn chặn sự phổ biến vũ khí hạt nhân “đặc biệt rõ ràng trong thời đại ngày nay, khi mà sự không nhất quán trong việc phân bổ các nguồn tài nguyên quý giá cho việc phát triển và tích lũy vũ khí hạt nhân hoàn toàn tương phản với thực tế là rất nhiều người trên hành tinh này đang phải chống chọi để sinh tồn”. Do đó, Đức Cha bày tỏ lo ngại về việc gia tăng chi tiêu quân sự, đặc biệt là những khoản liên quan đến năng lượng hạt nhân, gọi đó là “sự sỉ nhục đối với toàn nhân loại, vì một cuộc xung đột hạt nhân nghiêm trọng chắc chắn sẽ có tác động tàn khốc và không thể khắc phục được, đồng thời dẫn đến những tổn thất về người chưa từng có.”
Vũ khí không tương thích với các nguyên tắc nhân đạo và đạo đức
Khi thế giới kỷ niệm 80 năm thảm họa do ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, Đức cha Pacho tái khẳng định cam kết dấn thân của Tòa Thánh đối với các nguyên tắc thành lập của Liên hợp quốc, IAEA và giải trừ quân bị. Ngài cho biết, vũ khí hạt nhân “là mù quáng, không cân xứng và về cơ bản không tương thích với các nguyên tắc nhân đạo và đạo đức. Hơn nữa, việc sở hữu và lưu trữ chúng chỉ có thể làm trầm trọng thêm nỗi sợ hãi và gây ra những phản ứng không chính đáng, do đó tạo ra những rủi ro chưa từng có”.
Theo Tòa Thánh, việc tôn trọng các phái đoàn giám sát và các hoạt động xác minh của IAEA “ngày nay là rất quan trọng để thiết lập lại sự tin tưởng lẫn nhau cần thiết cho việc nối lại đối thoại, xây dựng hòa bình và bảo đảm an ninh ở cấp độ khu vực và toàn cầu”.
Các cơ sở bị nhắm mục tiêu, nguy cơ leo thang
Tiếp đó, Đức cha Pacho bày tỏ mối quan ngại của mình về “cuộc chiến khủng khiếp ở Ucraina” và cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, đồng thời nhấn mạnh rằng việc nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân của Iran như một mục tiêu quân sự “có nguy cơ dẫn đến một sự leo thang mới, khiến tình hình càng trở nên tế nhị hơn”. Trích dẫn những lời của Đức Lêô XIV, Đức Cha sau đó đã tái khẳng định “sự cần thiết phải khôi phục nền ngoại giao đa phương” và các thể chế quốc tế nhằm giải quyết các tranh chấp, đồng thời chấm dứt “việc sản xuất các công cụ hủy diệt và chết chóc”. Theo nghĩa này, ngài nhận xét, IAEA là một “mô hình của chủ nghĩa đa phương” “quan trọng hơn bao giờ hết trong một thế giới ngày càng bị phân mảnh”.
Một năng lượng hạt nhân dân sự được kiểm soát
Cuối cùng, Thứ trưởng phụ trách các vấn đề đa phương của Tòa Thánh đã phân biệt giữa việc sử dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình trong các lĩnh vực y học, biến đổi khí hậu, nông nghiệp, quản lý nước và năng lượng. Ngài nói: “Việc sử dụng này phải luôn được hướng dẫn bởi một khung quy chế vững chắc dựa trên các nguyên tắc đạo đức: an ninh, minh bạch, công bằng giữa các thế hệ và tôn trọng Công trình tạo dựng”.
Tý Linh
(theo Vatican News)