“Quyền tự do tôn giáo không phải là tùy chọn, nhưng là thiết yếu.” Đây là những gì Đức Thánh Cha nhắc lại trong bài phát biểu của mình trong buổi tiếp kiến tổ chức quốc tế Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ. Đối với ngài, “khi nó bị từ chối, con người bị tước đi khả năng tự do đáp lại lời kêu gọi của sự thật”.
Trong Năm Thánh được đặt dưới dấu chỉ hy vọng này, Đức Thánh Cha đã tiếp đón các thành viên của Tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (AED) vào ngày thứ Sáu ngày 10 tháng 10 tại Vatican. Tổ chức giáo hoàng được thành lập vào năm 1947 tiếp tục hỗ trợ các Kitô hữu trên khắp thế giới, bất cứ nơi nào họ là nạn nhân của các cuộc đàn áp và khó khăn vật chất.
Được thành lập trên “tinh thần hòa giải” bởi Cha Werenfried, một tu sĩ người Hà Lan, sự giúp đỡ của tổ chức này “cho phép các Kitô hữu, ngay cả những người thuộc các nhóm thiểu số nhỏ bé và dễ bị tổn thương, trở thành “những người kiến tạo hòa bình” tại quê hương của họ”, Đức Thánh Cha lưu ý. Sau đó trích dẫn các quốc gia như Cộng hòa Trung Phi, Burkina Faso và Mozambique, Đức Lêô XIV nhấn mạnh rằng Giáo hội địa phương – “thường được hỗ trợ bởi sự giúp đỡ của anh chị em – trở thành một dấu hiệu sống động của sự hòa hợp xã hội và tình huynh đệ, cho các nước láng giềng thấy rằng một thế giới khác là có thể”.
Đừng bỏ rơi những người bị bách hại
Ngay cả ngày nay, vẫn tồn tại một “sự thù địch và bạo lực ngày càng gia tăng đối với những người có niềm tin khác nhau, trong đó có nhiều Kitô hữu”. Đức Thánh Cha kêu gọi, với tư cách là một gia đình Kitô hữu, “đừng bỏ rơi những anh chị em bị bách hại”. Trái lại, ngài kêu gọi, “chúng ta hãy nhớ đến họ, hỗ trợ họ và làm việc để bảo đảm các quyền tự do mà Chúa đã ban cho họ”. Thật vậy, trong Thánh Kinh, thánh Phaolô nhắc nhở rằng: “Nếu một bộ phận nào đau, thì mọi bộ phận cùng đau” (1 Cr 12, 26). “Những lời này vang vọng trong tâm hồn chúng ta ngày nay, bởi vì nỗi đau khổ của mọi thành viên trong Thân Mình Chúa Kitô được toàn thể Giáo hội chia sẻ.”
“Tự do tôn giáo không phải là tùy chọn, mà là thiết yếu”
Vấn đề về tự do tôn giáo đã được Đức Thánh Cha nêu lên trong buổi tiếp kiến. Đức Lêô XIV khẳng định : “Mỗi người đều mang trong tâm hồn mình một niềm khao khát sâu sắc về chân lý, ý nghĩa và sự hiệp thông với người khác và với Thiên Chúa. Niềm khao khát này nảy sinh từ sâu thẳm con người chúng ta. Vì lý do này, quyền tự do tôn giáo không phải là tùy chọn mà là thiết yếu. Bắt nguồn từ phẩm giá con người, được tạo dựng theo hình ảnh Thiên Chúa và có lý trí và ý chí tự do, tự do tôn giáo cho phép các cá nhân và cộng đồng tìm kiếm sự thật, sống nó một cách tự do và làm chứng cho nó một cách công khai. Do đó, tự do tôn giáo là nền tảng của bất kỳ xã hội công bằng nào, vì nó bảo vệ không gian đạo đức trong đó lương tâm có thể được hình thành và thực thi”.
Ngài nói tiếp : “Do đó, tự do tôn giáo không chỉ đơn thuần là một quyền hợp pháp hay một đặc quyền được chính phủ ban cho chúng ta; đó là điều kiện nền tảng giúp thực hiện được sự hòa giải đích thực. Khi quyền tự do này bị khước từ, con người bị mất khả năng tự do đáp lại lời mời gọi của sự thật. Hệ quả là sự tan rã dần dần của các mối liên kết đạo đức và tinh thần vốn duy trì các cộng đồng; niềm tin nhường chỗ cho sợ hãi, sự nghi ngờ thay thế đối thoại, và áp bức sinh ra bạo lực. Thật vậy, như vị tiền nhiệm đáng kính của tôi đã nhận xét, “không thể có hòa bình nếu không có tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do ngôn luận và tôn trọng quan điểm của người khác” (Phanxicô, Urbi Et Orbi, ngày 20 tháng 4 năm 2025)”.
Giáo hội Công giáo bảo vệ quyền tự do tôn giáo cho tất cả mọi người. Đức Thánh Cha nhắc lại : “Vì lý do này, Giáo hội Công giáo luôn bảo vệ quyền tự do tôn giáo cho mọi người. Công đồng Vatican II, trong Tuyên ngôn Dignitatis Humanae, đã tuyên bố rằng quyền này phải được công nhận trong đời sống pháp lý và thể chế của mọi quốc gia (x. ngày 7 tháng 12 năm 1965, 4). Vì thế, việc bảo vệ quyền tự do tôn giáo không thể vẫn trừu tượng; nó phải được sống, bảo vệ và phát huy trong đời sống hàng ngày của các cá nhân và cộng đồng”.
Nỗi đau ẩn giấu
Đức Thánh Cha lưu ý rằng báo cáo của AED về tự do tôn giáo trên thế giới là “một công cụ mạnh mẽ để nâng cao nhận thức”. “Nó không chỉ cung cấp thông tin; nó còn làm chứng, lên tiếng cho những người không thể bày tỏ ý kiến và tiết lộ nỗi đau khổ ẩn giấu của nhiều người.”
Kết thúc bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV ca ngợi công việc liên đới của các thành viên trong tổ chức giáo hoàng được thực hiện từ hơn 25 năm qua, và cam kết dấn thân của họ cũng mở rộng đến việc hỗ trợ sứ mạng của Giáo hội trên toàn thế giới bằng cách tiếp cận các cộng đồng thường xuyên bị cô lập, bị gạt ra ngoài lề xã hội hoặc chịu áp lực. Đức Lêô XIV vẫn nhớ rõ, ở Peru, đặc biệt là ở giáo phận Chiclayo, vùng đất truyền giáo của Đức Robert Francis Prevost trong nhiều năm, AED đã hỗ trợ nhiều vùng truyền giáo. Đức Thánh Cha nói: “Bất cứ nơi nào tổ chức AED xây dựng lại một nhà nguyện, hỗ trợ một nữ tu hoặc cung cấp một đài phát thanh hoặc một chiếc xe,” thì Tổ chức đang “củng cố đời sống của Giáo hội, cũng như cơ cấu tinh thần và đạo đức của xã hội”.
Tý Linh
(theo Myriam Sandouno – Vatican News, Vatican.va)