Trong bài tham luận của mình trước Liên Hợp Quốc, Đức cha Gabriele Caccia, quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc, đã cảnh báo chống lại việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong các hệ thống chỉ huy, kiểm soát và triển khai hạt nhân, bởi vì nó “gây ra một mức độ bất ổn chưa từng có”. Ngài mời gọi cộng đồng quốc tế cam kết thực hiện tầm nhìn an ninh lấy con người làm trung tâm.
Vũ khí hạt nhân và việc mở rộng kho vũ khí tạo thành “một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với hòa bình và an ninh quốc tế”, Đức cha Gabriele Caccia tuyên bố trong bài phát biểu hôm thứ Ba, ngày 21/10, trước ủy ban đầu tiên của phiên họp thứ 80 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York, bàn về vũ khí hạt nhân.
Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc ở New York đã nhắc lại lễ kỷ niệm 80 năm vụ thử hạt nhân đầu tiên ở New Mexico, và sự tàn phá do các cuộc tấn công ở Hiroshima và Nagasaki, cũng như những hậu quả bi thảm của hai sự kiện này. Ngài coi đây là lời cảnh báo về “tiềm năng thảm khốc của những loại vũ khí này” và là lời kêu gọi trách nhiệm chung, để những thảm kịch như vậy không xảy ra nữa.
Hoà bình không được xây dựng bằng sự đe dọa
Đức cha Caccia nói : “Hòa bình không thể được xây dựng trên mối đe dọa hủy diệt hoàn toàn hoặc trên ảo tưởng rằng sự ổn định có thể nảy sinh từ sự hủy diệt lẫn nhau tiềm tàng, bởi vì nó không thể bảo vệ được về mặt đạo đức và không bền vững về mặt chiến lược”. Ngài tố cáo mối đe dọa ngày càng tăng liên quan đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân và việc mở rộng kho vũ khí. Ngài nói tiếp: “Những phát triển này, thường được biện minh bằng lôgic răn đe sai lạc, có nguy cơ củng cố nỗi sợ hãi và gây bất ổn hơn nữa cho an ninh quốc tế”.
Hãy cẩn thận với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo
Trong bối cảnh này, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hệ thống chỉ huy, kiểm soát và triển khai hạt nhân là điều đáng lo ngại: những đổi mới này “giảm thời gian ra quyết định, giảm sự giám sát của con người và tăng nguy cơ mắc lỗi tính toán”. Chúng cũng tạo ra “mức độ bất ổn chưa từng có”.
Vũ khí hạt nhân có thể bị loại bỏ
Đức cha Caccia nói thêm : “Tòa Thánh tái khẳng định niềm tin chắc chắn rằng những nỗ lực nhằm kiểm soát, hạn chế, giảm thiểu và cuối cùng là loại bỏ vũ khí hạt nhân không phải là một viễn cảnh phi thực tế, mà là một khả năng và một mệnh lệnh đạo đức cấp bách”. Từ đó, lời mời các Quốc gia tôn trọng các nghĩa vụ quy định tại Điều VI của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và đàm phán nhằm loại bỏ kho dự trữ của họ. Hơn nữa, Tòa Thánh kêu gọi các Quốc gia tuân thủ NPT và Hiệp ước Cấm Vũ khí Hạt nhân (TPNW) và thúc đẩy các biện pháp như việc Hiệp ước Cấm Thử Hạt nhân Toàn diện (CTBT) có hiệu lực, đàm phán một hiệp ước về vật liệu phân hạch và tăng cường các cơ chế hỗ trợ và xác minh chắc chắn.
Bảo vệ sự sống trong mọi hoàn cảnh
Tố giác việc sử dụng tài nguyên để trang bị vũ khí trong khi rất nhiều người tiếp tục phải chịu đau khổ, quan sát viên thường trực của Tòa Thánh nói về một “thất bại sâu xa về mặt đạo đức” bởi vì “an ninh thực sự nằm ở việc bảo vệ sự sống, thăng tiến công lý và thăng tiến hòa bình, chứ không phải ở vũ khí hay kho vũ khí”. Ngài mời gọi cộng đồng quốc tế cam kết thực hiện “một tầm nhìn an ninh lấy con người làm trung tâm, dựa trên đối thoại, tình huynh đệ và tôn trọng phẩm giá nội tại mà Thiên Chúa ban cho mỗi người”.
Tý Linh
(theo Vatican News)