Tiếp kiến các giáo viên và sinh viên từ Học viện Thần học Giáo hoàng về Khoa học Hôn nhân và Gia đình tại Phòng Clementine vào thứ Sáu, ngày 24/10, Đức Lêô XIV đã mời họ “đào sâu thêm mối liên kết giữa gia đình và học thuyết xã hội của Giáo hội”. Nhưng cũng “quan tâm đến suy tư của họ về việc chuẩn bị cho Bí tích Hôn Phối”.
“Trong các bối cảnh xã hội, kinh tế và văn hóa khác nhau, những thách thức chất vấn chúng ta cũng khác nhau: tuy nhiên, ở mọi nơi và bất kỳ khi nào, chúng ta được mời gọi nâng đỡ, bảo vệ và thăng tiến gia đình, trước hết thông qua một lối sống nhất quán với Tin Mừng,” Đức Lêô XIV đã chỉ ra như thế cho hai trăm giáo viên và sinh viên của Học viện mà ơn gọi của nó được sinh ra từ tầm nhìn ngôn sứ của thánh Gioan Phaolô II, sau Thượng hội đồng về gia đình năm 1980, và tạo thành một cơ quan học thuật độc nhất được phân bố khắp các châu lục khác nhau, nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo bằng cách gần gũi nhất có thể với các cặp vợ chồng và gia đình.
Việc tìm kiếm và chứng tá chung cho sự thật
Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha nhắc lại rằng sứ mạng và hành trình của Học viện này “góp phần vào sự hiểu biết của Huấn quyền giáo hoàng và vào việc cập nhật liên tục cuộc đối thoại giữa đời sống gia đình, thế giới lao động và công bằng xã hội, bằng cách đề cập các vấn đề nóng bỏng hiện nay, chẳng hạn như hòa bình, chăm sóc sự sống và sức khỏe, phát triển con người toàn diện, việc làm cho giới trẻ, sự bền vững về kinh tế, cơ hội bình đẳng giữa nam và nữ, tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn kết hôn và sinh con”. “Theo nghĩa này, sứ mạng cụ thể của anh chị em liên quan đến việc tìm kiếm và chứng tá chung cho sự thật”, Đức Thánh Cha khẳng định và đồng thời cho rằng để hoàn thành nhiệm vụ này, “thần học được mời gọi đối diện với các ngành khác nhau nghiên cứu về hôn nhân và gia đình, mà không bằng lòng với việc nói sự thật về chúng, nhưng sống nó trong ân sủng của Chúa Thánh Thần và theo gương Chúa Kitô, Đấng đã mặc khải Chúa Cha cho chúng ta qua hành động và lời nói của Người”.
Một cơ hội để Đức Thánh Cha nhắc nhở họ rằng “chất lượng đời sống chính trị và xã hội của một quốc gia được đo lường theo cách thức nó cho phép các gia đình sống tốt, có thời gian cho họ, bằng cách vun đắp những mối dây đoàn kết họ”. Trong một xã hội thường đề cao năng suất và tốc độ đến mức gây tổn hại cho các mối quan hệ, việc cấp thiết phải dành thời gian và không gian cho tình yêu mà người ta học được trong gia đình, nơi những trải nghiệm đầu tiên về sự tin tưởng, cho đi và tha thứ, vốn là nền tảng của đời sống xã hội, đan xen với nhau.
“Sự sống con người là một món quà cần được đón nhận với sự tôn trọng, chăm sóc và biết ơn”
Đức Thánh Cha tiếp tục bằng cách nhớ lại “đầy cảm xúc” những lời của vị tiền nhiệm, Đức Thánh Cha Phanxicô, khi ngài dịu dàng nói với những phụ nữ đang mong có con, mời gọi họ gìn giữ niềm vui mang lại một sự sống mới cho thế giới (x. Amoris laetitia, 171). Đức Lêô XIV khẳng định: “Những lời của ngài chứa đựng một chân lý đơn giản và sâu sắc: sự sống con người là một món quà và phải luôn được đón nhận với sự tôn trọng, chăm sóc và biết ơn”.
Đó là lý do tại sao, “đối mặt với thực tế của rất nhiều bà mẹ trải qua quá trình mang thai trong cô đơn hoặc bị gạt ra ngoài lề xã hội, tôi cảm thấy có bổn phận nhắc nhở rằng cộng đồng dân sự và các cộng đồng Giáo hội phải cam kết kiên trì để mang lại cho tình mẫu tử tất cả phẩm giá của nó”. “Để đạt được mục đích này, cần có những sáng kiến cụ thể: các chính sách đảm bảo điều kiện sống và làm việc thích đáng; các sáng kiến giáo dục và văn hóa nhìn nhận vẻ đẹp của việc sinh sản cùng nhau; việc mục vụ đồng hành cùng phụ nữ và nam giới bằng sự gần gũi và lắng nghe.”
Đào sâu thêm mối liên kết giữa gia đình và học thuyết xã hội của Giáo hội
“Sự đóng góp của anh chị em vào việc phát triển học thuyết xã hội về gia đình tương ứng với sứ mạng được Đức Thánh Cha Phanxicô giao phó cho Học viện của anh chị em trong bức thư Summa familiae cura, trong đó ngài viết: “Vị trí trung tâm mà gia đình chiếm giữ trong các hành trình hoán cải mục vụ của các cộng đồng chúng ta và biến đổi truyền giáo của Giáo hội đòi hỏi rằng, ngay cả ở cấp độ đào tạo học thuật, việc suy tư về hôn nhân và gia đình không bao giờ đánh mất viễn cảnh mục vụ và sự quan tâm đến những vết thương của nhân loại””.
Vì vậy, Đức Thánh Cha kêu gọi các thành viên của Học viện “đào sâu thêm mối liên kết giữa gia đình và học thuyết xã hội của Giáo hội”. Ngài cho rằng cuộc hành trình này có thể diễn ra theo hai hướng bổ sung cho nhau: “hướng đưa vào việc nghiên cứu gia đình như một chương thiết yếu của di sản khôn ngoan mà Giáo hội đề nghị cho đời sống xã hội và, ngược lại, hướng làm phong phú di sản này bằng những kinh nghiệm và động lực gia đình, để hiểu rõ hơn chính những nguyên tắc của giáo huấn xã hội của Giáo hội”.
Dưới con mắt của Đức Thánh Cha, “sự quan tâm này sẽ cho phép chúng ta phát triển trực giác, được Công đồng Vatican II nhắc lại và được các vị tiền nhiệm của tôi tái khẳng định nhiều lần, về việc nhìn thấy nơi gia đình tế bào đầu tiên của xã hội xét như là trường học nguyên thủy và căn bản của nhân loại”.
Quan tâm đến việc chuẩn bị các Bí tích
“Trong lĩnh vực mục vụ, chúng ta không thể phớt lờ xu hướng, ở nhiều khu vực trên thế giới, không đánh giá cao, hoặc thậm chí từ chối hôn nhân”, Đức Thánh Cha nhận xét thêm và đồng thời kêu gọi các giáo viên và sinh viên của Học viện, trong suy tư của họ về việc chuẩn bị cho Bí tích Hôn Phối, hãy quan tâm đến tác động của ân sủng Thiên Chúa trong tâm hồn mỗi người nam và người nữ. Tiếp đó, ngài khuyến khích họ tiếp tục nghiên cứu về mặt thần học và mục vụ bằng cách bắt rễ trong cuộc đối thoại cầu nguyện với Chúa, để tìm được can đảm sáng tạo ra những ngôn từ mới có thể chạm đến lương tâm của người trẻ một cách sâu sắc. Thật vậy, thời đại của chúng ta được đánh dấu không chỉ bởi những căng thẳng và ý thức hệ làm bối rối các tâm hồn, mà còn bởi sự tìm kiếm ngày càng tăng về tâm linh, sự thật và công lý, đặc biệt nơi giới trẻ.
Đức Thánh Cha cũng mời gọi tiếp tục con đường hiệp hành như một phần không thể thiếu của việc đào tạo. Ngài khuyên: “Cách riêng trong một trường đại học quốc tế, cần thực hành việc lắng nghe lẫn nhau để phân định rõ hơn làm thế nào cùng nhau phát triển trong việc phục vụ hôn nhân và gia đình. Hãy luôn kín múc trong ơn gọi của bí tích Rửa Tội, bằng cách đặt mối quan hệ với Chúa Kitô và sự chào đón anh em làm trọng tâm, bắt đầu từ những người nghèo nhất“.
Trở lại Tài liệu chung kết của Thượng Hội đồng Giám mục vừa qua, trong đó khẳng định rằng “các gia đình đại diện cho một nơi ưu tiên để học hỏi và trải nghiệm những thực hành thiết yếu của một Giáo hội hiệp hành”, Đức Thánh Cha nói rằng bất chấp những rạn nứt và đau khổ mà các gia đình phải trải qua, “họ vẫn là những nơi mà người ta học cách trao đổi món quà tình yêu, sự tin tưởng, sự tha thứ, sự hòa giải và sự thấu hiểu”.
Tý Linh
(theo Françoise Niamien – Vatican News)