Đức Lêô XIV đã gặp gỡ tại Hội trường Phaolô VI vào Thứ Năm, ngày 30/10, với các sinh viên tham dự Năm Thánh của giới Giáo dục diễn ra ở Rôma kể từ ngày 27/10. Trong bài phát biểu của mình, ngài kêu gọi họ hãy theo bước chân của Pier Giorgio Frassati, vị thánh người Ý được phong thánh trong Năm Thánh này, và của thánh John Henry Newman, người sẽ được tuyên bố là Tiến sĩ Hội Thánh vào ngày 1/11. Đức Thánh Cha cũng đề cập nhiều về tầm quan trọng của Hiệp ước Giáo dục Toàn cầu.
Trước một cộng đoàn gồm khoảng 6.000 sinh viên tham dự Năm Thánh của giới Giáo dục, – bắt đầu vào thứ Hai ngày 27/10 với Thánh lễ của Đức Thánh Cha cùng với các sinh viên từ các trường đại học của Giáo hoàng, và sẽ kết thúc vào Chúa Nhật ngày 2/11 với Thánh lễ Năm Thánh vào thứ Bảy trước sự hiện diện của Đức Thánh Cha, tại Quảng trường Thánh Phêrô – , Đức Lêô XIV đã bắt đầu bài phát biểu của mình bằng cách giới thiệu Pier Giorgio Frassati. Đây là sinh viên trẻ người Ý được tuyên thánh vào ngày 7/9/2025. Đức Giáo hoàng nhấn mạnh, vị thánh mới này, với “tâm hồn say mê Thiên Chúa và tha nhân”, đã có trong lòng hai cụm từ đã trở thành “gần như một khẩu hiệu” mà ngài thường lặp đi lặp lại: “Sống không có đức tin, đó không phải là sống, mà là sống lay lắt” và “Hướng lên cao”.
Như vị thánh người Ý, Đức Thánh Cha kêu gọi các sinh viên đến từ năm châu phải có “sự táo bạo để sống trọn vẹn” và không hài lòng với “vẻ bề ngoài hay thời trang”, đồng thời khuyến khích họ “không ngừng phấn đấu ‘hướng lên cao’, thắp lên ngọn hải đăng hy vọng trong những giờ phút đen tối của lịch sử”.
John Henry Newman, tiến sĩ tương lai của Hội Thánh, gương mẫu cho giới trẻ
Thánh John Henry Newman, người sắp được tuyên bố là Tiến sĩ của Hội Thánh, đã nói: “Kiến thức nhân lên khi nó được chia sẻ” và “chính trong cuộc trò chuyện của các tâm trí mà ngọn lửa chân lý được thắp lên”. Vì vậy, Đức Thánh Cha lưu ý, “hòa bình đích thực nảy sinh khi nhiều cuộc đời, giống như những ngôi sao, đoàn kết và tạo thành một họa đồ”.
“Cùng nhau, chúng ta có thể hình thành các chòm sao giáo dục định hướng con đường của chúng ta đến tương lai.”
“Các con có biết có bao nhiêu ngôi sao trong vũ trụ có thể quan sát được không?” Đức Lêô XIV hỏi và đồng thời nhắc lại rằng ngài là cựu giáo sư toán học và vật lý. Ngài trả lời : “Ngay cả khi số lượng ngôi sao lên tới hàng tỷ tỷ, chúng ta chỉ nhìn thấy những chòm sao gần nhất: tuy nhiên, những chòm sao này chỉ ra hướng đi cho chúng ta, như khi chúng ta chèo thuyền trên biển.”
Từ bao lâu nay, Đức Thánh Cha lưu ý, “lữ khách đã tìm được đường đi nhờ các vì sao”. Giống như họ, các ngôi sao “hướng dẫn các con”: và đó là “cha mẹ các con, thầy cô của các con, các linh mục của các con, bạn bè của các con”. Đối với Đức Thánh Cha, giáo dục “đoàn kết mọi người thành các cộng đồng sống động và sắp xếp các ý tưởng thành các chòm sao ý nghĩa”. Quả thế, giáo dục “dạy chúng ta nhìn hướng lên cao, luôn cao hơn”.
“Đúng vậy, chúng ta là những ngôi sao, bởi vì chúng ta là những tia sáng của Thiên Chúa. Giáo dục có nghĩa là trau dồi ân huệ này.”
“Hiệp ước Giáo dục Toàn cầu”, một kỷ nguyên giáo dục mới
Để giới trẻ này hiện thực “giấc mơ” trở thành “thế hệ cao hơn” mà “người ta sẽ ghi nhớ vì giá trị cao hơn mà các con có thể mang lại cho Giáo hội và thế giới”, Đức Lêô XIV đã kêu gọi sự hiệp nhất “bằng cách cùng nhau làm chứng cho niềm vui tin vào Chúa Giêsu”. Và điều này có thể thực hiện được nhờ vào giáo dục, “một trong những công cụ đẹp đẽ và mạnh mẽ nhất để thay đổi thế giới”.
Nhấn mạnh dự án vĩ đại về Hiệp ước Giáo dục Toàn cầu, nghĩa là một liên minh của tất cả những người, với nhiều danh nghĩa khác nhau, làm việc trong lĩnh vực giáo dục và văn hóa, nhằm dẫn đưa các thế hệ trẻ vào tình huynh đệ phổ quát – được Đức Phanxicô phát động cách đây 5 năm – Đức Lêô XIV nói rõ rằng những sinh viên này “không chỉ là những người nhận được việc giáo dục, mà còn là những nhân vật chính của giáo dục”. Đây là lý do tại sao “hôm nay cha xin các con hãy liên kết để mở ra một kỷ nguyên giáo dục mới, trong đó tất cả mọi người – người trẻ và người lớn – trở thành những nhân chứng đáng tin cậy của chân lý và hòa bình”, ngài khuyến khích và đồng thời kêu gọi họ trở thành “những người nói lên sự thật” và “những người kiến tạo hòa bình”, “những người của lời hứa và những người kiến tạo hòa bình”. “Hãy lôi kéo bạn bè của các con vào việc tìm kiếm chân lý và văn hóa hòa bình, bằng cách thể hiện hai niềm đam mê này qua cuộc sống, qua lời nói và hành động hàng ngày của các con”.
“Giáo dục đời sống nội tâm”
Đức Thánh Cha nói về thách thức đầu tiên mà các bạn trẻ đề ra, ngài nói : “Các bạn trẻ thân mến, chính các con đã đề xuất thách thức mới đầu tiên đòi hỏi sự cam kết của chúng ta trong Hiệp ước Giáo dục Toàn cầu, thể hiện mong muốn mạnh mẽ và rõ ràng. Các con đã nói: “Xin giúp giáo dục đời sống nội tâm cho chúng con”. Cha thực sự bị ấn tượng bởi yêu cầu này. Có nhiều kiến thức vẫn chưa đủ nếu chúng ta không biết mình là ai hay ý nghĩa cuộc sống là gì. Không thinh lặng, không lắng nghe, không cầu nguyện, ngay cả ánh sáng của các vì sao cũng tắt ngấm. Chúng ta có thể biết rất nhiều về thế giới và vẫn phớt lờ tâm hồn của chính mình. Các con cũng có thể đã trải qua cảm giác trống rỗng hoặc bồn chồn đó, vốn không để các con yên bình. Trong những trường hợp nghiêm trọng nhất, chúng ta thấy những giai đoạn đau khổ, bạo lực, bắt nạt và áp bức – ngay cả những người trẻ tự cô lập mình và không còn muốn tương quan với người khác. Cha nghĩ rằng đằng sau sự đau khổ này còn có một sự trống rỗng được tạo ra bởi một xã hội đã quên làm thế nào đào tạo chiều kích tâm linh của con người, chỉ tập trung vào các khía cạnh kỹ thuật, xã hội hoặc luân lý của cuộc sống”.
Trích dẫn thánh Augustinô, trong cuốn Tự Thuật, Đức Thánh Cha nhấn mạnh giáo dục đời sống nội tâm là gì. Nó hệ tại việc “lắng nghe sự bồn chồn của chúng ta và không chạy trốn nó hay lấp đầy nó bằng những thứ không thỏa mãn”. Ngài nói : “Khi còn trẻ, thánh Augustinô rất thông minh nhưng lại không hài lòng sâu sắc, như chúng ta đọc trong cuốn tự truyện của ngài, Tự Thuật. Ngài tìm kiếm khắp nơi – trong sự thành công và trong thú vui – và tham gia vào đủ thứ, nhưng ngài không thể tìm thấy chân lý hay sự bình an. Khi khám phá ra Thiên Chúa trong tâm hồn mình, ngài đã viết một câu rất sâu xa áp dụng cho tất cả chúng ta: “Tâm hồn con bồn chồn cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”. Đây chính là ý nghĩa của việc giáo dục đời sống nội tâm: lắng nghe sự bồn chồn của chúng ta và không chạy trốn nó hay lấp đầy nó bằng những thứ không thỏa mãn. Mong muốn của chúng ta về sự vô hạn là một chiếc la bàn mách bảo chúng ta: “Đừng bằng lòng – bạn được tạo ra để làm điều gì đó vĩ đại hơn;” “không chỉ đơn giản là xoay xở, mà là sống.””
Giáo dục kỹ thuật số
Đức Lêô XIV đã đề cập đến thách thức giáo dục mới thứ hai là giáo dục kỹ thuật số. Ngài nói : “Thử thách giáo dục mới thứ hai là một cam kết ảnh hưởng đến chúng ta hàng ngày và trong đó các con là bậc thầy: giáo dục kỹ thuật số. Các con sống trong đó, và đó không phải là điều xấu; có rất nhiều cơ hội để học tập và giao tiếp. Tuy nhiên, đừng để thuật toán viết nên câu chuyện của các con! Hãy tự mình là tác giả; sử dụng công nghệ một cách khôn ngoan, nhưng đừng để công nghệ sử dụng các con”.
Ngài nói tiếp : “Trí tuệ nhân tạo cũng là một điều mới mẻ tuyệt vời – một trong những rerum novarum, hay “những điều mới” của thời đại chúng ta. Tuy nhiên, “thông minh” trong thực tế ảo thôi thì chưa đủ; chúng ta cũng phải đối xử nhân bản với nhau, nuôi dưỡng trí tuệ về cảm xúc, tâm linh, xã hội và sinh thái. Vì vậy, cha nói với các con: hãy học cách nhân bản hóa kỹ thuật số, xây dựng nó như một không gian của tình huynh đệ và sự sáng tạo – không phải là một cái lồng nơi các con nhốt mình vào, không phải là một cơn nghiện hay một lối thoát. Thay vì trở thành những du khách du trên web, hãy trở thành những ngôn sứ trong thế giới kỹ thuật số!”
Về vấn đề này, Đức Thánh Cha đã trình bày mẫu gương rất thời sự về sự thánh thiện của thánh Carlo Acutis. Một bạn trẻ “không để mình làm nô lệ cho mạng xã hội, mà sử dụng chúng một cách khéo léo vì điều tốt”. Thánh Carlo “đã kết hợp đức tin tuyệt vời của mình với niềm đam mê tin học, bằng cách tạo ra một trang web về các phép lạ Thánh Thể, từ đó biến Internet thành một công cụ loan báo Tin Mừng”.
Giáo dục hoà bình
Thách thức lớn thứ ba ở trọng tâm của Hiệp ước Giáo dục Toàn cầu mới là giáo dục hòa bình. Ngài nói : “Các con có thể thấy tương lai của chúng ta đang bị đe dọa bởi chiến tranh và hận thù, vốn chia rẽ con người. Tương lai này có thể thay đổi được không? Chắc chắn được! Bằng cách nào? Bằng một nền giáo dục vì hòa bình được giải trừ vũ khí và giúp giải trừ vũ khí. Trên thực tế, việc làm im lặng vũ khí vẫn chưa đủ: chúng ta phải giải trừ vũ khí tâm hồn, từ bỏ mọi bạo lực và thô tục. Bằng cách này, một nền giáo dục được giải trừ vũ khí và giúp giải trừ vũ khí sẽ tạo ra sự bình đẳng và tăng trưởng cho tất cả mọi người, nhìn nhận phẩm giá bình đẳng của mọi người trẻ, không bao giờ chia rẽ giới trẻ giữa một số ít được đặc quyền được tiếp cận các trường học đắt tiền và nhiều người không được tiếp cận với giáo dục. Với sự tin tưởng lớn lao vào các con, cha mời gọi các con hãy trở thành những người xây dựng hoà bình trước hết ở nơi các con sống – trong gia đình, ở trường học, trong thể thao và giữa bạn bè của các con – vươn đến những người đến từ các nền văn hóa khác”.
Để kết luận, Đức Thánh Cha kêu gọi các bạn trẻ “đừng tìm đến những ngôi sao băng, nơi những ước muốn mong manh được giao phó. Hãy nhìn lên cao hơn nữa, hướng tới Chúa Giêsu Kitô, “mặt trời công chính” (x. Lc 1, 78), Đấng sẽ luôn hướng dẫn các con trên các nẻo đường sự sống”.
Tý Linh
(theo Augustine Asta – Vatican News và Vatican.va)