Đức Lêô XIV đã cất cánh lúc 7g58 sáng từ Sân bay Fiumicino của Rôma cho chuyến tông du đầu tiên của ngài đến Thổ Nhĩ Kỳ và Li-Băng. Trên máy bay của hãng hàng không ITA, ngài đã mang theo bức ảnh Đức Mẹ Chỉ Bảo Lành, một bức ảnh rất được các tu sĩ dòng thánh Augustinô yêu quý. Phát biểu trước 81 nhà báo quốc tế tháp tùng trong chuyến “hành hương” sang phương Đông, ngài nhấn mạnh hy vọng của ngài sẽ “loan báo, truyền đạt và tuyên bố tầm quan trọng dường nào của hòa bình trên toàn thế giới”.
“Với những người Mỹ ở đây, chúc Lễ Tạ ơn vui vẻ! Đây là một ngày tuyệt vời để ăn mừng, và tôi muốn bắt đầu bằng lời cảm ơn đến từng người trong số các bạn vì sự phục vụ của các bạn cho Vatican, Tòa Thánh, cho bản thân tôi, cũng như cho toàn thế giới.”
Đức Lêô XIV mỉm cười khi phát biểu bằng tiếng Anh qua micro với 81 nhà báo, nhà quay phim và nhiếp ảnh gia từ khoảng 20 cơ quan truyền thông quốc tế tháp tùng ngài trong chuyến tông du đầu tiên. Ngài đứng trước tấm màn xám của chiếc máy bay Airbus A320neo của hãng hàng không ITA Airways – cất cánh lúc 7g58 sáng và hạ cánh lúc 10g22 sáng giờ Rôma – từ đó, ở hàng ghế đầu, người ta có thể nhìn thấy chỗ ngồi dành riêng cho bức ảnh Đức Mẹ Chỉ Bảo Lành.
Cung giọng của ngài đầy tự tin, nhưng nét mặt thoáng chút xúc động. Đối với ngài, với tư cách là Bề trên Tổng quyền Dòng Thánh Augustinô, người đã thực hiện hơn 50 chuyến công du vòng quanh thế giới, chuyến đi này vẫn là lần đầu tiên. Lần đầu tiên ngài đến Thổ Nhĩ Kỳ và Li-Băng; lần đầu tiên ngài bay “với tư cách Giáo hoàng” vượt ra ngoài bán đảo Ý. Điểm đến của ngài là Ankara, sau đó là Istanbul vào buổi tối, trước khi dừng chân tại Iznik vào thứ Sáu để cùng các thượng phụ và đại diện các Giáo hội Kitô giáo kỷ niệm 1700 năm Công đồng Nixê. Bắt đầu từ ngày 30/11, ngài sẽ đến Li-Băng để an ủi người dân đang bị tàn phá bởi chiến tranh và khủng hoảng, đồng thời cầu xin một nền hòa bình đang cấp bách hơn bao giờ hết ở Trung Đông.
Hòa bình, thông điệp cho thế giới
“Hòa bình.” Đức Giáo hoàng đã nhắc lại điều này nhiều lần trong lời chào mừng các nhà báo, hai mươi phút sau khi máy bay cất cánh. “Chuyến đi đến Thổ Nhĩ Kỳ và Li-Băng này, trên hết, mang ý nghĩa hiệp nhất, kỷ niệm 1700 năm Công đồng Nixê. Và tôi tha thiết mong muốn chuyến đi này không chỉ vì ý nghĩa của nó đối với tất cả các Kitô hữu, mà còn vì nó mang một thông điệp lớn lao cho toàn thế giới. Và trên hết, chúng tôi hy vọng sự hiện diện của tôi, của Giáo hội, của các tín hữu ở Thổ Nhĩ Kỳ và Li-Băng, sẽ có thể loan báo, truyền tải, và công bố tầm quan trọng dường nào của hòa bình trên thế giới.”
Do đó, chuyến tông du này là một thông điệp, nhưng cũng là lời mời gọi “cùng nhau bước đi để tìm kiếm sự hiệp nhất, sự hòa hợp ngày càng hơn nữa, và suy nghĩ về cách tất cả người nam và người nữ có thể thực sự là anh chị em“. Bởi vì, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh, “vượt qua những khác biệt, vượt qua những tôn giáo và tín ngưỡng đa dạng, tất cả chúng ta đều là anh chị em, và chúng ta hy vọng sẽ thúc đẩy hòa bình và hiệp nhất trên toàn thế giới”.
Trái tim Mỹ Latinh của Đức Giáo hoàng
“Cảm ơn đã có mặt ở đây,” Đức Lêô XIV lặp lại, “cảm ơn vì sự phục vụ mà các bạn sẽ thực hiện trong những ngày này và là một phần của khoảnh khắc lịch sử này.” Vài phút trước đó, nhà báo người Mexico Valentina Alazraki, nữ phóng viên kỳ cựu nhất chuyên về Vatican với 163 chuyến tông du của các Giáo hoàng, đã cảm ơn Đức Thánh Cha khi chào đón ngài. “Với vị tiền nhiệm của ngài, Đức Phanxicô, người ở Buenos Aires dường như không ưa các nhà báo, con đã nói trong chuyến đi đầu tiên của ngài: ‘Chào mừng đến với chuồng sư tử! Giờ đây, sư tử, đó là ngài!’ Vậy, xin chào mừng!” Nhà báo đã tặng Đức Giáo hoàng một linh ảnh Đức Mẹ Guadalupe theo phong cách Byzantine: “Dành cho một vị Giáo hoàng Bắc Mỹ với trái tim Mỹ Latinh.”
Lêô của Peru và Lêô của Chicago
Sau đó là màn chào hỏi, từ chỗ ngồi này sang chỗ ngồi khác. Một truyền thống được khởi xướng bởi vị tiền nhiệm của ngài, Đức Phanxicô, đã trở thành thời gian để trao đổi những câu chuyện cười, những câu nói ngắn gọn, ảnh selfies, ảnh chụp và cầu xin phép lành cho bản thân hoặc cho bạn bè và người thân. Và trên hết, là thời gian để trao đổi quà tặng. Với Đức Lêô XIV, điều đó cũng tương tự.
Ngài đã nhận được rất nhiều quà tặng từ các nhà báo. Đầu tiên là một bộ ảnh ghép những bức ảnh ý nghĩa nhất từ các bộ phim tài liệu “Lêô của Peru” và “Lêô của Chicago”, do Radio Vatican – Vatican News sản xuất trong những tháng gần đây. Một trong hai bức ảnh cũng là bức ảnh lan truyền trên mạng xã hội, chụp Robert Prevost lúc còn rất trẻ, ăn mặc theo phong cách thập niên 1980, giống như một nhân vật trong ban nhạc The Blues Brothers, nhân dịp ra mắt bộ phim đình đám của John Landis, được quay tại Chicago. Đức Giáo hoàng đã cho xem bức ảnh và bật cười: “Ôi, đẹp quá!”
Sau đó, bánh ngọt được dâng cho Đức Giáo hoàng, đầu tiên là bánh bí ngô, một món tráng miệng đặc trưng của Lễ Tạ ơn. Để tỏ lòng kính trọng vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử, hai món quà mang màu sắc của đội White Sox, đội bóng chày yêu thích của “cậu bé” đến từ South Side, đã trở thành Giáo hoàng của Giáo hội Hoàn vũ, cũng được tặng: một cây gậy bóng chày, một vật gia truyền, từng thuộc về cầu thủ nổi tiếng những năm 1950, Delly Fox (“Làm sao nó qua được cửa an ninh?” Đức Lêô nói đùa), và một đôi dép và tất đen có logo màu trắng của đội. “Đức Thánh Cha có thể dùng những thứ này ở Castel Gandolfo!”, nhiếp ảnh gia Lola Gómez nói với ngài. Đức Lêô XIV thích thú khoe món quà, được cất giữ trong một chiếc hộp màu xanh.
Suy nghĩ về Ignacio
Tuy nhiên, nét mặt ngài thay đổi khi phóng viên Eva Fernández của Radio Cope đưa cho ngài lá thư của Ignacio Gonzálvez, một thiếu niên người Tây Ban Nha đã nhập viện từ mùa hè vừa qua – giữa thời điểm diễn ra Năm Thánh của giới trẻ — tại bệnh viện Bambino Gesù vì căn bệnh ung thư hạch nghiêm trọng khiến cậu cận kề cái chết.
Một câu chuyện lan truyền khắp thế giới sau khi chính Đức Giáo hoàng kêu gọi mọi người cầu nguyện cho cậu bé từ sân khấu Tor Vergata, trước khi đích thân đến phòng chăm sóc đặc biệt của bệnh viện Bambino Gesù để ôm cha mẹ Pedro Pablo và Carmen Gloria, anh trai Pedro Pablo Jr. và chị gái Adela.
Đức Lêô XIV cho biết ngài đang theo dõi tình hình sức khỏe của Ignacio, người vẫn đang nằm viện tại cơ sở của Vatican và sẽ “mừng” sinh nhật tại đó vào thứ Ba.
Eva Fernández – nổi tiếng với những món quà luôn độc đáo được gửi tặng các Đức Giáo hoàng – sau đó đã tặng Đức Lêô XIV huy hiệu của tổ tiên người Tây Ban Nha của ngài. Nghiên cứu do Trung tâm Nghiên cứu Montañeses thực hiện đã xác nhận rằng tổ tiên bên ngoại của Đức Giáo hoàng đến từ thị trấn Isla thuộc vùng Cantabria, thuộc xã Arnuero. Chính xác hơn, đó là bốn trong số các cụ cố đời thứ mười một của ngài, những hidalgos của Isla vào thế kỷ XVI.
Đức Giáo hoàng cầm huy hiệu, hình một cánh đồng bạc, một quả ớt xanh và một con tôm hùm đỏ (đặc trưng của Isla), con dấu và biểu tượng vương miện hoàng gia Tây Ban Nha. Chắc chắn đó là một món quà, nhưng trên hết là một “cái cớ” để đặt câu hỏi: “Thưa Đức Thánh Cha, khi nào ngài sẽ đến thăm Tây Ban Nha?” “Chúng ta sẽ chờ xem!”
Mong muốn đến Algeria
Tuy nhiên, ngài đã tâm sự với một nhà báo gốc Algeria: “Tôi hy vọng sẽ đến Algeria.” Một điều cũng được đánh giá cao là tấm giấy da do Giáo hội Công giáo Hy Lạp Kharkiv làm để cảm ơn Đức Thánh Cha về sự hỗ trợ đã gửi đến người dân ở tiền tuyến.
Cuối cùng, đại diện báo chí Ý đã trình lên Đức Giáo hoàng một lá thư trong đó họ giải thích lý do tại sao, ngày mai, 28/11, họ sẽ tham gia đình công: cụ thể là do không gia hạn hợp đồng lao động của các nhà báo đã hết hạn vào năm 2016, trước nhiều đợt cắt giảm ngân sách và những nguy cơ mà trí tuệ nhân tạo gây ra cho nghề này.
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio – Đặc phái viên Vatican News đến Thổ Nhĩ Kỳ)