Vào ngày 18 tháng 11 năm 1965, các Giám mục Ba Lan đã gửi một thông điệp đến các Giám mục Đức, được gọi là “Thư của các Giám mục Ba Lan gửi các Giám mục Đức”, kết thúc bằng câu “Chúng con tha thứ và xin tha thứ”.
Đây có lẽ là “văn kiện quan trọng nhất“, “cử chỉ có tầm nhìn xa nhất” của thời kỳ hậu chiến trong quan hệ Đức-Ba Lan, và “một trong những văn bản nền tảng của châu Âu đương đại“. Đây là cách các nhà sử học thời đó mô tả thông điệp lịch sử này từ các giám mục Ba Lan gửi đến các Giám mục Đức, được gửi vào ngày 18 tháng 11 năm 1965, kết thúc bằng những từ “”chúng con tha thứ” và “xin tha thứ”“.
Khởi đầu hòa giải
Một cử chỉ hòa giải – nhằm chấm dứt hàng thế kỷ xung đột giữa hai dân tộc, đỉnh điểm là cuộc xâm lược và chiếm đóng Ba Lan của Đức, châm ngòi cho Thế chiến II – đã được thực hiện giữa các bàn ghế của Công đồng Vatican II, đang chuẩn bị bế mạc tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô ở Rôma. Đó đã là đôi bàn tay chìa ra nhằm kỷ niệm một nghìn năm Kitô giáo hóa Ba Lan (năm 1966), với hy vọng rằng nó sẽ được các Giám mục Đức đón nhận và bắt tay để sự kiện này có thể được trải nghiệm “với tất cả ý thức”. Trong số những người ký tên vào bức thư – do Đức cha Bolesław Kominek, Tổng Giám mục Wrocław và Hồng y tương lai, khởi xướng và soạn thảo phần lớn – có Đức Hồng y Stefan Wyszyński và Đức cha Karol Wojtyła. Thư phúc đáp từ Hội đồng Giám mục Đức được gửi đến vào ngày 5 tháng 12 năm 1965, nuôi dưỡng hy vọng rằng “sẽ không bao giờ tinh thần hận thù độc hại sẽ chia cắt đôi tay chúng ta nữa.”
Thông điệp gửi Châu Âu ngày nay
Chúa Nhật, ngày 16/11, sau Kinh Truyền Tin, Đức Giáo hoàng Lêô XIV, chào mừng các tín hữu hành hương Ba Lan, đã nhắc lại kỷ niệm ngày công bố thông điệp hòa giải mà các Giám mục Ba Lan gửi đến các Giám mục Đức sau Thế chiến II. Lễ kỷ niệm 60 năm sẽ diễn ra vào ngày 18 và 19 tháng 11 năm nay tại Wrocław, Ba Lan, để tri ân “cha đẻ” của bức thư này, Đức cha Kominek, và khép lại Năm Hòa giải tại thành phố này.
Trong số những người tham dự có Đức cha Tadeusz Wojda, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ba Lan, và Đức cha Georg Bätzing, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, cùng với Sứ thần Tòa thánh tại Ba Lan, Đức cha Antonio Guido Filipazzi. “Chúng tôi không chỉ muốn kỷ niệm giai đoạn quan trọng, thậm có tầm nhìn xa này, mà các Giám mục Ba Lan đã vượt qua, nhưng còn là cử chỉ tiếp cận với anh em Đức trong hàng giám mục“, Đức Tổng Giám mục của Wrocław, Đức cha Józef Piotr Kupny, phát biểu. Ngài nói thêm: “Sáu mươi năm sau, tại Wrocław, chúng tôi muốn nói với các quốc gia, châu Âu và toàn thế giới về tầm quan trọng của việc hòa giải dựa trên sự thật, đối thoại và tha thứ.“
Lễ kỷ niệm bắt đầu vào thứ Tư, ngày 18 tháng 11, lúc 11:00 sáng gần tượng đài Đức Hồng y Bolesław Kominek, với Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa Thánh Gioan Tẩy Giả ở Wrocław, trước sự tham dự của các Giám mục Ba Lan và Đức. Lúc 5:00 chiều, một buổi cầu nguyện đại kết với các bài thánh ca Taizé sẽ được tổ chức tại một nhà thờ khác, với sự tham dự của các Kitô hữu thuộc nhiều niềm tin khác nhau. Các cuộc triển lãm, hòa nhạc và một hội nghị tại Khoa Thần học Giáo hoàng cũng được lên kế hoạch trong hai ngày này.
Tý Linh
(theo Giovanni Zavatta – Vatican News)