“Tôi cầu nguyện để nền giáo dục Công giáo sẽ giúp mỗi người khám phá ra ơn gọi nên thánh của mình”. Đây là mong muốn được Đức Thánh Cha bày tỏ vào ngày 1/11 trong Thánh lễ mà ngài tuyên bố thánh John Henry Newman là Tiến sĩ Hội Thánh. Hồng y người Anh đã cống hiến cho giáo dục. Trong bài giảng, dựa trên những lời của thánh Augustinô, Đức Lêô XIV nhấn mạnh rằng “chúng ta là những học trò chỉ có một Thầy duy nhất, mà trường học của ngài ở dưới đất và tòa giảng ở trên trời”.
Nhân dịp trọng thể Lễ Các Thánh Nam Nữ và nhân dịp Năm Thánh của giới giáo dục, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tuyên bố “Thánh John Henry Newman, làm Tiến sĩ Hội Thánh”, trong thánh lễ ngài chủ tế tại Quảng trường Thánh Phêrô, nơi tập trung 50.000 tín hữu. Trong nghi thức tuyên phong này, Đức Hồng y Marcello Semeraro, Tổng trưởng Bộ Tuyên Thánh, đã trình lên Đức Thánh Cha tiểu sử của Đức Hồng y người Anh. Là một mục tử và nhà thần học Anh giáo, ngài là một “người bảo vệ nhiệt thành cho nguyên tắc tín lý“.
“Khi nhiều giáo sĩ Anh giáo, hầu hết là thành viên của Phong trào Oxford, trở lại Công giáo, John Henry Newman đã trải qua một cuộc khủng hoảng tôn giáo khiến ngài cũng theo đạo Công giáo vào năm 1845.” ĐHY Tổng trưởng nói tiếp, cùng năm đó ngài đã xuất bản “tác phẩm của mình, Tiểu luận về sự phát triển của Học thuyết Kitô giáo, được nhiều người coi là đỉnh cao trong nghiên cứu của ngài về ý nghĩa của lịch sử, con người và mối quan hệ của họ với Thiên Chúa. Sự lựa chọn của ngài đã có tác động lớn khắp nước Anh“. Ngài muốn rời khỏi Oxford và định cư ở Birmingham. Sau đó, vào ngày 30 tháng 5 năm 1847, trong nhà nguyện của Thánh Bộ Truyền Bá Đức Tin ở Rôma, ngài được truyền chức linh mục. Bị thu hút bởi đặc sủng của Thánh Philip Neri, ngài đã thành lập Dòng Giảng Thuyết (Oratoire) ở Anh.
Thánh John Henry Newman, Tiến sĩ Hội Thánh
Ngày nay, Giáo hội vẫn tưởng nhớ John Henry Newman. Đức Lêô XIV đã chọn ngài làm đồng bảo trợ, cùng với thánh Tôma Aquinô, của tất cả những người tham gia vào quá trình giáo dục. Một quyết định của Đức Thánh Cha đã được hoan nghênh trong cộng đoàn hiện diện, trong số đó có phái đoàn của Giáo hội Anh giáo do Tổng Giám mục Anh giáo của York, Stephen Cottrell, dẫn đầu, các tham dự viên Năm Thánh của giới giáo dục: các học sinh, sinh viên và các nhà giáo dục từ khắp nơi trên thế giới.
Những ngôi sao trên thế giới
Đức Giáo hoàng nói: “Tầm vóc văn hóa và tinh thần to lớn của Newman sẽ là nguồn cảm hứng cho các thế hệ mới với những trái tim khao khát sự vô biên, sẵn sàng thực hiện, thông qua nghiên cứu và kiến thức, cuộc hành trình này mà, như người xưa đã nói, đưa chúng ta “per aspera ad astra”, nghĩa là qua những khó khăn đến tới các vì sao”. Do đó, Đức Lêô XIV đã mời gọi các nhà giáo dục và các tổ chức giáo dục “tỏa sáng như những ngôi sao trên thế giới, nhờ vào tính xác thực của sự cam kết của họ đối với việc cùng chung tìm kiếm sự thật”. Thật vậy, cuộc đời của các vị thánh, giống như cuộc đời của John Henry Newman “chứng tỏ rằng có thể sống với niềm say mê giữa sự phức tạp của hiện tại, mà không bỏ qua sự ủy nhiệm tông tòa”.
Một sứ mạng đối với Thiên Chúa
Sinh ngày 21 tháng 2 năm 1801 tại London và là con cả trong gia đình có 6 người con, Đức Hồng y người Anh được rửa tội trong Giáo hội Anh giáo. Trở lại Công giáo, những đóng góp đáng kể của ngài cho lý thuyết và thực hành giáo dục vẫn còn in đậm trong tâm trí mọi người. Ngài đã viết: “Thiên Chúa đã tạo dựng tôi để tôi có một phục vụ cụ thể đối với Người. Người đã giao cho tôi một nhiệm vụ mà Người không giao cho bất kỳ ai khác. Tôi có một sứ mạng: có lẽ tôi sẽ không biết nó ở đời này, nhưng nó sẽ được mặc khải cho tôi ở đời sau“. Những lời nói đó diễn tả “một cách tuyệt vời mầu nhiệm về phẩm giá của mỗi nhân vị và mầu nhiệm về sự đa dạng của các ân huệ được Thiên Chúa ban phát“.
“Thánh Augustinô, người mà thánh John Henry Newman rất quý trọng, một ngày nọ đã nói rằng chúng ta là những học trò chỉ có một Thầy duy nhất, mà trường học của Ngài ở dưới đất và tòa giảng ở trên trời.”
Đức Lêô XIV đã nói rõ rằng “cuộc sống không được chiếu sáng vì chúng ta giàu có, xinh đẹp hay quyền lực”. “Nó được chiếu sáng khi chúng ta khám phá ra sự thật này trong chính mình: tôi được Thiên Chúa kêu gọi, tôi có một ơn gọi, tôi có một sứ mạng, cuộc đời tôi phục vụ điều gì đó cao cả hơn bản thân tôi! Mỗi thụ tạo đều có một vai trò“. Ngài nói tiếp: sự đóng góp của mỗi người là duy nhất, và nhiệm vụ của cộng đồng giáo dục là khuyến khích và đánh giá cao sự đóng góp này. Đức Thánh Cha khuyên hãy “đào tạo con người, để họ tỏa sáng như những ngôi sao trong phẩm giá trọn vẹn của mình”.
Ngưỡng cửa của hy vọng, văn minh và hòa bình
Một sứ điệp hy vọng, “hạt giống không thể thiếu”, tiếp đó đã được truyền đạt đến các tín hữu và khách hành hương trong thánh lễ này. Đức Thánh Cha cho biết ngài coi các trường học và đại học “như những phòng thí nghiệm của lời ngôn sứ, nơi niềm hy vọng được sống, được kể lại và tái đề xuất liên tục”. Giáo dục có một vai trò cơ bản, đó là mang lại “Ánh Sáng Dịu Dàng” được gợi lên trong một trong những văn bản nổi tiếng nhất của Thánh John Henry Newman, bài thánh ca Lead, kindly light (“Xin hướng dẫn con, ôi Ánh Sáng Dịu Dàng”).
“Ôi Ánh Sáng Dịu Dàng, xin hướng dẫn con vượt qua bóng tối đang bao quanh con, xin chính Ngài dẫn dắt con!”
“Một Ánh Sáng Dịu Dàng cho những ai, nếu không có điều đó, có thể vẫn là tù nhân của bóng tối đặc biệt quỷ quyệt của sự bi quan và sợ hãi”. Đức Thánh Cha mời gọi “giải giáp những lý do sai lầm cho sự cam chịu và bất lực”, và “lưu truyền trong thế giới đương đại những lý do tuyệt vời của niềm hy vọng”. Ngài khuyến khích biến các trường học, đại học và tất cả các thực tế giáo dục, kể cả không chính thức và trên thực địa, trở thành “rất nhiều ngưỡng cửa của một nền văn minh đối thoại và hòa bình”.
Lĩnh vực giáo dục cần một cái nhìn Kitô giáo vốn cũng tập trung vào “những người đến từ gian truân lớn lao”, “nhận ra khuôn mặt của rất nhiều anh chị em thuộc mọi ngôn ngữ và văn hóa mà, qua cánh cửa hẹp của Chúa Giêsu, đã bước vào cuộc sống viên mãn”. Đối với Đức Thánh Cha, có lý do để đặt câu hỏi theo hướng này: “Phải chăng những người kém tài năng không phải là những con người? Phải chăng những người yếu đuối không có cùng phẩm giá như chúng ta? Phải chăng những người sinh ra với ít cơ hội hơn là những người kém giá trị hơn? Phải chăng họ nên giới hạn bản thân chỉ trong việc tồn tại? Giá trị của xã hội chúng ta, và tương lai của chính chúng ta, phụ thuộc vào cách ta trả lời những câu hỏi ấy.” (Dilexi te, 95).
Các mối phúc, sứ điệp của Chúa Giêsu nhà giáo dục
Đức Lêô XIV sau đó đã đề cập đến Đức Thánh Cha Phanxicô, người, trong phiên họp toàn thể đầu tiên của Bộ Văn hóa và Giáo dục, đã khuyến khích “làm việc cùng nhau để giải thoát nhân loại khỏi bóng tối của chủ thuyết hư vô đang bao quanh nó, chủ thuyết hư vô chắc chắn là sự dữ nguy hiểm nhất của văn hóa đương đại, bởi vì nó đe dọa “làm biến mất” niềm hy vọng”. Dừng lại ở ý nghĩa của đoạn Tin Mừng về các Mối Phúc được công bố vào ngày 1/11 này, Đức Giáo hoàng lưu ý rằng chúng là “con đường và sứ điệp của Chúa Giêsu nhà giáo dục”, và là “lời giảng dạy tuyệt hảo”. Rồi ngài nói rõ: “Cũng vậy, Chúa Giêsu không phải là một bậc thầy trong số nhiều bậc thầy khác, Người là Bậc Thầy tuyệt hảo. Hơn nữa, Người là Nhà Giáo Dục tuyệt hảo“. Với tư cách là môn đệ, “chúng ta đang ở trường học của Người, học cách khám phá trong cuộc đời Người“, nghĩa là trong “con đường Người đã đi, một chân trời ý nghĩa có khả năng soi sáng mọi hình thức hiểu biết“.
Lời kêu gọi nên thánh của Công đồng Vatican II
Đức Lêô XIV tiếp đến hy vọng rằng các trường học và đại học sẽ luôn là nơi lắng nghe và thực hành Tin Mừng, đồng thời khuyến khích mỗi người nên thánh, như Đức Giáo hoàng Bênêđíctô XVI đã mời gọi giới trẻ trong chuyến tông du tới Vương quốc Anh vào tháng 9 năm 2010. Trong chuyến tông du này, ngài đã phong chân phước cho Đức Hồng y John Henry Newman: “Điều Thiên Chúa mong muốn hơn bất cứ điều gì cho mỗi người trong các con, đó là các con nên thánh. Ngài yêu thương các con nhiều hơn những gì các con có thể tưởng tượng và Ngài muốn điều tốt nhất cho các con”. Đức Giáo hoàng nói: “Đó là lời kêu gọi nên thánh phổ quát mà Công đồng Vatican II đã đưa vào như một yếu tố thiết yếu trong sứ điệp của mình (x. Lumen Gentium, chap. V). Và sự thánh thiện được đề nghị cho tất cả mọi người, không có ngoại lệ, như một cuộc hành trình cá nhân và cộng đồng được vạch ra bởi các Mối Phúc Thật”.
Được Đức Bênêđíctô XVI phong chân phước vào ngày 19 tháng 9 năm 2010, sau đó được Đức Phanxicô tuyên thánh vào ngày 13 tháng 10 năm 2019, nhà thần học và nhà văn người Anh, Thánh John Henry Newman (1801-1890), được tuyên phong vào Thứ Bảy 1/11/2025 là “Tiến sĩ Hội Thánh”.
Tý Linh
(theo Myriam Sandouno – Vatican News)