Từ ngày 13 tháng Sáu đến ngày 20 tháng Chín, Bảo tàng Vatican sẽ tổ chức một cuộc triển lãm dành cho việc canh tân nghệ thuật thánh giữa thế kỷ XX, dưới ảnh hưởng của Đức Phaolô VI, Giáo hoàng từ năm 1963 và 1978, và Jacques Maritain, triết gia, thần học gia và đại sứ Pháp tại Tòa Thánh từ năm 1945 đến năm 1958. Triết gia Jacques Maritain cho rằng lòng yêu mến chân lý của các nghệ sĩ “dẫn họ đến với Chúa Kitô”. Thầy Augustin Laffay giải thích về nguồn gốc của cuộc triển lãm.
Đức Phaolô VI và Jacques Maritain năm 1965, vào cuối Công đồng Vatican II.
“Tôi tin rằng chúng ta cần những bậc thầy,” Thầy Augustin Laffay, Dòng Đa Minh, người khởi xướng cuộc triển lãm được trình bày cho đến ngày 20 tháng Chín tại Bảo tàng Vatican, khẳng định. Được Dòng của mình cử làm chuyên viên lưu trữ từ năm 2020, tu sĩ người Pháp này muốn bày tỏ lòng kính trọng đối với một trong những bậc thầy của mình, Jacques Maritain.
Nhân dịp kỷ niệm 80 năm triết gia này được bổ nhiệm làm đại sứ Pháp tại Tòa Thánh, Thầy Laffay đã nhận được sự hỗ trợ của Bảo tàng Vatican, Đại sứ quán Pháp và một số tổ chức để tổ chức một cuộc triển lãm đặc biệt tại Vatican.
Giao lưu sở thích nghệ thuật của Đức Phaolô VI và Jacques Maritain
Chuyên viên lưu trữ của Dòng Đa Minh ở Rôma nói tiếp: “Tôi nhận thấy ở Maritain một người giúp tôi suy nghĩ về hoàn cảnh của tôi với tư cách là một Kitô hữu trong thế kỷ XX”. Và nhớ lại câu nói nổi tiếng của Thánh Phaolô VI trong buổi tiếp kiến chung năm 1974: “Người đương thời sẵn lòng lắng nghe các chứng nhân hơn là các thầy dạy, hoặc nếu họ nghe các thầy dạy, thì đó là vì họ là những chứng nhân…. Trong bối cảnh như vậy, chúng ta hiểu được tầm quan trọng của một cuộc sống thực sự vang vọng từ Tin Mừng!”
Quả thế, Đức Phaolô VI đã duy trì một tình bạn thực sự với Maritain, hơn ngài mười lăm tuổi. Hai người gặp nhau vào năm 1924 tại Paris. Thầy Laffay minh họa: “Ngài được ấn tượng bằng các tác phẩm của ông vì Đức Phaolô VI là dịch giả tiếng Ý đầu tiên của Maritain”. Do đó, Đức Thánh Cha đã tìm thấy nơi triết gia người Pháp một trong những bậc thầy của mình, “nhưng là một bậc thầy giúp phát triển, chứ không phải một người giam cầm trong nanh vuốt của ông và buộc phải suy nghĩ như ông”.
Sau một số cuộc hội thảo về tư tưởng sâu sắc và phong phú của Jacques Maritain trong những năm gần đây, “ý tưởng nảy đến từ cuộc triển lãm này giao lưu sở thích nghệ thuật của Maritain và Đức Phaolô VI, cách họ nuôi dưỡng và củng cố lẫn nhau”.
“Yêu mến chân lý”
Giữa hội trường Raphael và Nhà nguyện Sistine, hơn bảy mươi tác phẩm, bao gồm tranh, bản vẽ, tài liệu và sách, từ các bộ sưu tập của Vatican và các khoản mượn quốc tế quan trọng được trưng bày cho công chúng. Du khách sẽ có thể chiêm ngưỡng các tác phẩm của các nghệ sĩ như Georges Rouault, Marc Chagall, Gino Severini, Jean Cocteau, William Congdon và Henri Matisse.
Là bạn của nhiều nghệ sĩ, Jacques Maritain đã khuyến khích họ như thế này: “Hãy là Kitô hữu, đừng cố gắng làm Kitô hữu”. Như thế nào? Thầy Laffay tóm tắt: “Bằng cách yêu mến chân lý hơn tất cả mọi thứ, biết rằng chân lý, đối với một Kitô hữu, đó là Chúa Kitô”.
50 năm bảo tàng nghệ thuật đương đại
Các tác phẩm nghệ thuật được trưng bày, được lựa chọn từ những tác phẩm được Jacques Maritain đánh giá cao, tuân theo nguyên tắc do triết gia đặt ra. Người khởi xướng cuộc triển lãm kết luận: “Vì vẻ đẹp là ánh huy hoàng của chân lý, một loại lóe ra từ chân lý, nên kết quả sẽ là những tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời và chạm đến trái tim”.
Triển lãm được đặt trong khu vực nghệ thuật đương đại của bảo tàng. Cũng vào năm Jacques Maritain qua đời, Đức Phaolô VI đã khánh thành phần bảo tàng này vào năm 1973, như một lời tri ân cho tình bạn gần 50 năm.
Tý Linh
(theo Jean-Benoît Harel –Vatican News)