Mặc dù có vẻ như chatbot AI rất chu đáo và biết mọi thứ trên thế giới, nhưng đơn giản nó sẽ không bao giờ có thể sao chép được các đức tính nhân bản.
Trong một thế giới mà các lập trình viên đang tích cực thiết kế trí tuệ nhân tạo (AI) để hoạt động giống con người hơn là máy móc, chúng ta có thể dễ dàng bị lừa dối và đặt niềm tin vào AI.
Chúng ta có thể đăng nhập vào chatbot AI để hỏi một câu hỏi đơn giản, và rồi bốn giờ sau, chúng ta lại đang nói với cỗ máy ấy những cảm xúc và mong muốn sâu kín nhất của mình.
Dựa trên những phản hồi tích cực và an ủi mà chúng ta nhận được từ chatbot AI, chúng ta có thể nghĩ rằng AI thực sự biết mọi thứ và có thể giúp chúng ta trong cuộc sống hàng ngày.
Thậm chí còn có những hệ thống AI "Công giáo" tìm cách hướng dẫn tâm linh và giúp chúng ta cầu nguyện, làm mờ ranh giới giữa máy móc và bậc thầy tâm linh.
Tuy nhiên, bất chấp những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ AI, chúng ta cần giữ vững lập trường và nhớ rằng bất kỳ hệ thống AI nào chúng ta gặp phải cũng chỉ là một chiếc máy tính được tôn vinh. Chatbot AI mà chúng ta tương tác chỉ đơn giản là phân tích dữ liệu và cung cấp cho chúng ta những gì chúng ta muốn biết, dựa trên hàng triệu tương tác khác mà nó đã có với con người.
AI sẽ không bao giờ có thể thực hành được những đức tính nhân bản. Dưới đây là năm ví dụ có thể giúp chúng ta tỉnh táo trở lại với thực tại.
1. Lòng thương xót
Theo thánh Tôma Aquinô, lòng thương xót là "sự cảm thông chân thành đối với nỗi đau khổ của người khác, thúc đẩy chúng ta giúp đỡ họ nếu chúng ta có thể." Một chatbot AI không thể cảm nhận bất cứ điều gì và khi phản ứng với điều gì đó, nó sẽ làm như vậy sau khi tính toán dữ liệu đầu vào.
Khi con người thực hành lòng thương xót, điều đó thường có thể dẫn đến những kết quả không ngờ. Một hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể kết án tử hình một tên tội phạm dựa trên bằng chứng, nhưng một người có thể có lòng trắc ẩn và tha thứ cho hắn. Đơn giản lòng thương xót không có ý nghĩa trong bối cảnh toán học.
2. Sự khôn ngoan
Trí tuệ nhân tạo có vẻ khôn ngoan, nhưng thực chất nó chỉ "biết" mọi thứ. Có sự khác biệt lớn giữa kiến thức và sự khôn ngoan. Một hệ thống AI có rất nhiều kiến thức, nhưng nó không có kinh nghiệm nào trong thế giới thực.
Sự khôn ngoan đòi hỏi kinh nghiệm của con người và khả năng áp dụng kinh nghiệm đó vào một tình huống cụ thể, luôn ghi nhớ những lời dạy của Lời Chúa.
3. Sự vâng phục
Điều này nghe có vẻ lạ, nhưng đã có những trường hợp hệ thống AI không tuân theo lập trình viên của chúng và bắt đầu làm mọi thứ để tự bảo vệ mình khỏi bị phá hủy, chẳng hạn như sao chép mã của chính chúng sang máy tính khác, hoặc tống tiền một lập trình viên muốn chuyển sang hệ thống AI mới.
Hệ thống AI càng phức tạp, chúng càng dễ đi chệch hướng và chúng không có la bàn luân lý để dẫn dắt chúng.
4. Lòng khiêm nhường
Một lần nữa, đây là một đức tính nhân bản độc đáo mà các hệ thống AI không thể sao chép. Khiêm nhường là đức tính giúp kiềm chế lòng kiêu ngạo, nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta cần phải dựa vào Chúa trong mọi việc.
Một hệ thống AI không hiểu điều đó, vì nó tự dựa vào chính mình trong mọi việc.
5. Tính chân thật
Có vẻ như chatbot AI đang nói sự thật, nhưng trên thực tế, nó chỉ cần sự chú ý và dữ liệu. Người máy sẽ nói cho bạn bất cứ điều gì bạn muốn biết.
Có vô số ví dụ về việc các hệ thống AI thất bại trong việc trình bày sự thật, và chỉ "nói" những điều thông qua bộ lọc mà chúng được lập trình.
Chúng ta cần nhớ, AI là một cỗ máy. Chúng ta không nên đặt toàn bộ niềm tin vào những sản phẩm do chính tay mình tạo ra.
Tý Linh
(theo Philip Kosloski , Aleteia)
