Tại cuộc họp báo ở Vatican diễn ra sau hội nghị mang tên "Sự hiện diện chữa lành: Lời kêu gọi của Giáo hội về Mục vụ Sức khỏe Tâm thần", nhiều Giám mục đến từ các quốc gia đang đối mặt với chiến tranh, bạo lực và nghèo đói đã khẳng định tầm quan trọng của việc chăm sóc mục vụ cho những người đang gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần; điều này cũng vang vọng ý cầu nguyện của Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong tháng Mười.
Andrea Sarubbi, Tổng Giám mục Borys Gudziak và Phó tế Ed Shoener
Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV kêu gọi mọi người cầu nguyện cho mục vụ sức khỏe tâm thần trong tháng Mười, các Giám mục, nhân viên mục vụ, chuyên gia học thuật và nhiều thành phần khác đã quy tụ tại Vatican để tham dự hội nghị "Sự hiện diện chữa lành: Lời kêu gọi của Giáo hội về Mục vụ Sức khỏe Tâm thần", nhằm thảo luận về cách thức Giáo hội có thể hỗ trợ và gần gũi với những người đang gặp khó khăn về sức khỏe tâm lý.
Sự kiện diễn ra từ ngày 9 đến ngày 10 tháng Mười, do Hiệp hội Quốc tế các Thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần (CMHM) phối hợp tổ chức cùng Quỹ Quốc tế Don Luigi Di Liegro - một hiệp hội Công giáo Ý chuyên hỗ trợ về sức khỏe tâm thần - và Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng. Sự kiện cũng nhận được sự bảo trợ từ Viện Hàn lâm Giáo hoàng về Sự sống của Vatican.
"Việc một giáo xứ Công giáo trao tặng chiếc chăn hay bát cơm cho người đang túng thiếu là điều rất phổ biến, bởi vì nhu cầu đó có thể nhìn thấy được," ông Andrea Sarubbi, Giám đốc phụ trách công tác tiếp cận cộng đồng của CMHM, phát biểu tại cuộc họp báo ở Vatican vào thứ Bảy, ngày 10/10, ngày cuối cùng của sự kiện, cũng là ngày trùng với Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới.
“Đôi khi, các nhu cầu khó nhận thấy và bị che giấu kỹ, bởi vì người ta sợ bị kỳ thị và e ngại chia sẻ. Chính vì vậy, ý cầu nguyện trong tháng của Đức Giáo hoàng Lêô XIV là rất quan trọng.”
Tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tâm thần tại Ucraina
Trong một thế giới bị xâu xé bởi bạo lực, nạn đói, nghèo khổ và nhiều vấn đề khác, sức khỏe tâm thần đôi khi bị xem là vấn đề ít được ưu tiên. Tuy nhiên, các Giám mục đến từ những quốc gia đang chịu ảnh hưởng của bạo lực, hiện diện tại buổi họp báo, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe tâm lý cho người dân cũng như vai trò hỗ trợ của Giáo hội trong lĩnh vực này.
Đức Tổng Giám mục Borys Gudziak, Tổng Giám mục Giáo phận Công giáo Ucraina tại Philadelphia, cho biết 90% người dân Ucraina đã chứng kiến những sự kiện gây chấn thương tâm lý, chẳng hạn như cảnh bom rơi, và 26% dân số đã mất đi người thân hoặc bạn bè thân thiết do chiến tranh.
Nhiều người đang phải đối mặt với các vấn đề như rối loạn căng thẳng sau sang chấn. Ngài chia sẻ rằng Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ucraina đã khuyến khích các linh mục tham gia các chương trình đào tạo về sức khỏe tâm thần và xây dựng khả năng kiên cường. Đức Tổng Giám mục cũng nhấn mạnh những nỗ lực không ngừng của Giáo hội trong việc vun đắp các mối quan hệ, gắn kết cộng đồng và xây dựng mạng lưới yêu thương, tình liên đới để nhắc nhở mọi người rằng họ không hề đơn độc.
Ngài nói : “Giữa cảnh chết chóc và tàn phá này, vẫn hiện hữu ân sủng và sức mạnh phi thường. Thiên Chúa đang hành động, và chúng ta cũng có thể hành động. Chúng ta không bị định sẵn cho sự diệt vong. Chúng ta không phải là những nạn nhân bị tước đoạt tương lai.”
Haiti và Ethiopia: Người dân vẫn cần được đồng hành và lắng nghe
Tương tự, Đức Giám mục Phụ tá Jean-Charles Wismick thuộc Tổng Giáo phận Port-au-Prince, Haiti, đã chia sẻ về việc Giáo hội đang đào tạo các giáo viên và tu sĩ giữa bối cảnh bạo lực đang hoành hành tại đất nước này. Ngài giải thích rằng họ đang được hướng dẫn cách tự chăm sóc bản thân để có thể tiếp tục mục vụ và hỗ trợ các em nhỏ, những em vẫn đang đến trường trong hoàn cảnh đầy gian nan thử thách.
Ngài nhấn mạnh : “Chúng tôi hiểu rằng có nhiều nhu cầu cấp bách về lương thực, thuốc men và nơi trú ẩn, nhưng nhu cầu này cũng quan trọng không kém: đó là được nhìn nhận, được lắng nghe và được đồng hành”.
Đức Giám mục Tesfasellassie Medhin thuộc Giáo phận Adigrat, vùng Tigray của Ethiopia, cũng dự kiến sẽ tham gia qua cuộc gọi video nhưng đã không thể thực hiện được do tình hình xung đột đang ảnh hưởng đến khu vực này.
Tuy nhiên, trong một thông điệp video được trình chiếu tại cuộc họp báo, ngài đã nhấn mạnh rằng “việc chăm sóc sức khỏe tinh thần là công cụ vô cùng quan trọng đối với các môn đệ của Chúa Kitô, dù họ là những người sống đời thánh hiến, tu sĩ, giáo sĩ, Kitô hữu, thực sự là những con người.”
“Bằng cách quan tâm chăm sóc lẫn nhau, bằng cách thể hiện sự đồng hành đầy lòng trắc ẩn, chúng ta có thể chữa lành cho những người đang chịu ảnh hưởng bởi chấn thương tâm lý, trầm cảm, sự tuyệt vọng và tình trạng rạn nứt xã hội trong một thế giới đầy bất ổn này,” ngài nói tiếp và đồng thời cho biết thêm rằng một số lãnh đạo trẻ trong giáo phận của ngài đã tham gia các khóa đào tạo do Hiệp hội Mục vụ Sức khỏe Tâm thần Công giáo tổ chức.
Cuối cùng, cha Santosh Dias, Thư ký Quốc gia thuộc Văn phòng Chăm sóc Sức khỏe của Hội đồng Giám mục Công giáo Ấn Độ, cũng chia sẻ kinh nghiệm trong nỗ lực khuyến khích hoạt động mục vụ sức khỏe tâm thần tại Ấn Độ. Dù không phải là quốc gia đang chịu ảnh hưởng của chiến tranh, ngài nhấn mạnh rằng Ấn Độ lại đối mặt với một trở ngại khác: sự kỳ thị và phân biệt đối xử liên quan đến các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Tuy nhiên, cha Dias giải thích rằng họ đã dần tổ chức được các hội nghị cấp khu vực và quốc gia nhằm nâng cao nhận thức, đồng thời ban hành các hướng dẫn được phổ biến đến các giáo phận và giáo xứ. Theo lời Cha, điều này đã góp phần khơi dậy nhiều sáng kiến ở cấp cơ sở.
Một sứ vụ đang phát triển
Phó tế vĩnh viên Ed Shoener, Chủ tịch Hiệp hội Quốc tế các Thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần (CMHM), người bắt đầu dấn thân vào lĩnh vực này sau khi mất đi cô con gái Katie vì tự tử vào năm 2016, đã nhấn mạnh tại cuộc họp báo rằng sứ vụ này đang tiếp tục thu hút sự quan tâm trên toàn thế giới. Hiện nay, tổ chức đã có hơn 9.000 thành viên tại 70 quốc gia.
“Tôi nhận thấy rõ ràng rằng đây là vấn đề mang tính thời đại. Mọi người đang quan tâm đến vấn đề sức khỏe tâm thần và các chứng bệnh tâm thần, bởi vì tôi thực sự kinh ngạc trước tốc độ phát triển nhanh chóng của sứ vụ này chỉ trong vài năm qua.”
“Mục vụ sức khỏe tâm thần nên là một khía cạnh bổ sung trong việc nuôi dưỡng và chăm sóc [tha nhân]. Tôi nghĩ Chúa Giêsu hoàn toàn có thể nói trong đoạn Tin Mừng Mátthêu 25, câu 35 rằng: ‘Khi Ta bị trầm cảm, các ngươi đã đến thăm và đồng hành cùng Ta’,” Đức Giám mục John Dolan thuộc Giáo phận Phoenix, Hoa Kỳ, chia sẻ thêm. Ngài là người từng có người thân qua đời vì tự tử và hiện đang đảm nhiệm vai trò tuyên úy cho tổ chức CMHM.
Hai video đào tạo hỗ trợ mục vụ sức khỏe tâm thần
Tại buổi họp báo, hai khóa học qua video mới cũng đã được giới thiệu; các giáo phận, giáo xứ và tổ chức Công giáo có thể tải xuống miễn phí những tài liệu này để hỗ trợ những người làm công tác mục vụ cho những ai đang gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần.
Cả hai khóa học đều do Hiệp hội Quốc tế các Thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần thực hiện. Khóa học đầu tiên có tựa đề "Kiến thức Cơ bản về Sức khỏe Tâm thần", với mục tiêu trang bị cho mọi người khả năng "nói ngôn ngữ của sức khỏe tâm thần" như lời giải thích của Phó tế Shoener. Khóa học này trình bày các định nghĩa và khái niệm cơ bản trong lĩnh vực này, chẳng hạn như căng thẳng (stress) là gì, trầm cảm là gì, v.v.
Khóa học thứ hai, Sơ cứu Tâm lý, được xây dựng dựa trên mô hình sơ cứu thể chất và do đó, khóa học nhằm trang bị cho những người hỗ trợ người đang gặp khó khăn các phương thức ứng phó phù hợp, đồng thời hướng dẫn cách đồng hành và kết nối họ với các dịch vụ chăm sóc chuyên môn.
Tý Linh
(theo Isabella H. de Carvalho, Vatican News)
_1791512778.jpg)