Trong tuyên bố tại Hội nghị Cấp cao của Liên Hợp Quốc năm 2026 về HIV/Aids với chủ đề "Hiệp lòng chấm dứt Aids", Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh đã kêu gọi đảm bảo việc xét nghiệm đầy đủ và điều trị bằng thuốc kháng virus đều đặn cho các bà mẹ có nguy cơ và người nhiễm HIV cũng như con cái của họ. Quả thế, nếu tỷ lệ lây nhiễm đang giảm trên thế giới, thì trẻ em vẫn chiếm 12% tổng số người đang sống chung với HIV.

Cuộc chiến chống HIV/Aids đang mang lại kết quả trên toàn cầu với sự sụt giảm số ca nhiễm mới kể từ năm 2010, đặc biệt là tại khu vực châu Phi cận Sahara, tuy nhiên, nhiều người, nhất là ở các nước đang phát triển, vẫn chưa được tiếp cận liệu pháp điều trị bằng thuốc kháng virus, và trẻ em là nhóm đặc biệt dễ bị tổn thương, đến mức trẻ em nhiễm HIV chiếm 3% tổng số ca nhiễm, nhưng lại chiếm tới 12% số nạn nhân của căn bệnh này. Nhận định bi thảm này đã được Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hợp Quốc ở New York đưa ra trong phiên họp cấp cao về HIV/Aids với chủ đề "Hiệp lòng chấm dứt Aids", diễn ra vào ngày 10 tháng Bảy.
Những chăm sóc chất lượng giúp bảo vệ các bà mẹ và con cái họ
Đức cha Marco Formica, đại diện lâm thời của Phái đoàn, kêu gọi việc sàng lọc phải đi đôi với quá trình điều trị thích hợp và đều đặn, bắt đầu từ các bà mẹ có nguy cơ cao và nhiễm HIV, bởi vì "việc chăm sóc chất lượng trong giai đoạn trước, trong và sau sinh giúp bảo vệ cả người mẹ lẫn con cái họ." Do đó, đối với Tòa Thánh, điều cốt yếu là phải đảm bảo "sàng lọc sớm và khả năng tiếp cận điều trị liên tục cho trẻ nhiễm HIV, sử dụng các loại thuốc được bào chế phù hợp với độ tuổi."
Vai trò của các cơ sở y tế Công giáo
Về phần mình, Phái đoàn Quan sát viên Thường trực khẳng định rằng các cơ sở y tế Công giáo, vốn "cung cấp khoảng một phần tư tổng số dịch vụ chăm sóc liên quan đến HIV trên toàn thế giới", sẽ tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc đảm bảo mọi người sống với HIV "đều nhận được sự chăm sóc và hỗ trợ tôn trọng nhân phẩm nội tại của họ."
Mở rộng khả năng tiếp cận các liệu pháp kháng virus
Trong bài phát biểu của mình, Đức cha Formica nêu rõ rằng Tòa Thánh "ghi nhận những tiến bộ đạt được trong công tác phòng ngừa và điều trị HIV/Aids suốt năm năm qua, cũng như những bước tiến đáng kể trên toàn cầu kể từ hội nghị cấp cao đầu tiên về vấn đề này vào năm 2001." Nhờ vào liệu pháp kháng virus, người sống chung với HIV hiện có thể "sống lâu hơn và có cuộc sống khỏe mạnh hơn." Tuy nhiên, Tòa Thánh nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường hơn nữa các quan hệ đối tác đa ngành, vốn "đã đóng vai trò then chốt trong việc giảm chi phí và mở rộng khả năng tiếp cận điều trị."
Vì phẩm giá con người, những chăm sóc sức khỏe công bằng cho mọi người
Do đó, Phái đoàn Quan sát viên Thường trực tố giác thực trạng nhiều người trên thế giới vẫn bị gạt ra ngoài lề hệ thống chăm sóc sức khỏe, đồng thời khẳng định rằng việc củng cố các hệ thống y tế, cũng như phát triển năng lực nghiên cứu, phát triển, đổi mới sáng tạo và sản xuất trong lĩnh vực y tế tại các nước đang phát triển, là "những yếu tố thiết yếu để đảm bảo sự công bằng trong chăm sóc và điều trị cho tất cả mọi người, qua đó góp phần thúc đẩy và bảo vệ phẩm giá con người, một món quà từ Thiên Chúa." Đây là lời kêu gọi được Đức Giáo hoàng Leo XIV đưa ra trong chuyến thăm Bệnh viện De La Croix ở Jal el-Dib, Li Băng, vào tháng 12 năm 2025, khi ngài tuyên bố: "Chúng ta không thể hình dung về một xã hội cứ mải miết chạy đua, bám víu vào những ảo tưởng sai lệch về sự thịnh vượng, trong khi lại phớt lờ biết bao hoàn cảnh nghèo khó và dễ bị tổn thương."
Tý Linh
(theo Vatican News)
