Đức cha Jean-Marc Micas, Giám mục giáo phận Tarbes và Lộ Đức chia sẻ với tờ La Nouvelle République des Pyrénées rằng, nhân chuyến thăm Lộ Đức của Đức Lêô XIV vào cuối tháng Chín, toàn bộ các bức tranh khảm của linh mục Rupnik trên mặt tiền Vương cung thánh đường Đức Mẹ Mân Côi sẽ được che lại. Biện pháp này sẽ vẫn được kéo dài sau khi Đức Giáo hoàng rời đi.

Nhất là, sự thay đổi này sẽ không chỉ giới hạn trong vài ngày diễn ra chuyến thăm của Đức Giáo hoàng. Đức cha Micas khẳng định rõ rằng các tác phẩm nghệ thuật sẽ không được mở ra sau khi Đức Giáo hoàng rời đi. "Các bức tranh khảm sẽ vẫn được che lại sau chuyến hành hương của Đức Thánh Cha; sau đó, một suy tư mới sẽ được khởi động. Ủy ban hiện tại sẽ được mở rộng, đặc biệt là với sự tham gia của các nghệ sĩ và các nhà thần học, để suy nghĩ về tương lai của mặt tiền của Vương cung thánh đường."
Việc đón tiếp các nạn nhân ở trung tâm của quyết định này
Đằng sau quyết định này là một hồ sơ đau lòng đã khiến đền thánh bận tâm từ nhiều năm qua. Các bức tranh khảm này được linh mục Marko Rupnik cùng xưởng nghệ thuật của ông thực hiện vào năm 2008, nhân dịp kỷ niệm 150 năm các cuộc hiện ra của Đức Mẹ. Vị linh mục kiêm nghệ nhân tranh khảm người Slovenia nổi tiếng quốc tế này đang đối mặt với cáo buộc từ nhiều phụ nữ, chủ yếu là các nữ tu, về hành vi lạm dụng tình dục, tinh thần và tâm lý diễn ra từ những năm 1990. Sau khi trải qua cuộc điều tra theo giáo luật, ông đã bị trục xuất vĩnh viễn khỏi Dòng Tên vào tháng 7 năm 2023. Ngoài ra, ông cũng bị cấm tham gia mọi hoạt động nghệ thuật trước công chúng.
Việc các tác phẩm của ông hiện diện tại một Đền Thánh đón tiếp hàng triệu khách hành hương mỗi năm, trong đó có nhiều người đang chịu tổn thương và đau khổ, đã trở thành đặc biệt nhạy cảm. Đức cha Micas giải thích: "Vai trò của tôi là đảm bảo rằng Đền Thánh luôn dang rộng vòng tay đón chào tất cả mọi người, đặc biệt là những ai đang đau khổ. Trong số họ, có các nạn nhân của nạn lạm dụng và tấn công tình dục, bao gồm cả trẻ em lẫn người trưởng thành. Tuy nhiên, kể từ khi những cáo buộc nghiêm trọng nhắm vào linh mục Marko Rupnik bị phơi bày, việc để những nạn nhân này đến đây đã trở nên vô cùng khó khăn, thậm chí là bất khả thi..." Đối với Đức Cha, chính sứ mạng của Lộ Đức đòi hỏi phải dành sự quan tâm hàng đầu cho những con người này: "Những ai đang đau khổ, tổn thương và cần được an ủi, chữa lành phải được dành cho vị trí ưu tiên tại Lộ Đức. Đó chính là ân sủng đặc biệt của Đền Thánh này: không gì được phép ngăn cản họ đáp lại sứ điệp của Đức Mẹ mời đến đây hành hương."
Một suy tư diễn ra từ năm 2023
Quyết định được công bố trước chuyến tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV đánh dấu một giai đoạn mới trong tiến trình bắt đầu từ năm 2023, khi một ủy ban được thành lập để xem xét tương lai của các bức tranh khảm này. Vào mùa hè năm 2024, Đức cha Micas đã quyết định ngừng làm nổi bật các bức tranh này bằng hiệu ứng ánh sáng trong các buổi rước Đức Mẹ vào buổi tối. Sau đó, vào tháng 3 năm 2025, các bức tranh khảm trên cửa ra vào của Vương cung thánh đường đã được che lại.
Với chuyến thăm của Đức Giáo hoàng, toàn bộ phần mặt tiền này giờ đây sẽ bị che lại. Đức cha Micas coi trọng quyết định này, vốn vượt xa duy chỉ trường hợp của linh mục Rupnik. Đức Cha nhận định: "Các tác phẩm của Rupnik có ở khắp nơi trên thế giới, và có những tác phẩm còn lớn hơn nhiều. Tuy nhiên, người ta chỉ nói đến các tác phẩm tại Lộ Đức... Điều này nhấn mạnh chiều kích biểu tượng trong sứ điệp của Lộ Đức đối với các nạn nhân bị bạo lực tình dục, và trao cho chúng tôi một trách nhiệm độc nhất."
Tý Linh
(theo Aleteia)
