Bộ Giáo lý Đức tin đã gửi thông báo đến các Giám mục trên toàn thế giới, trong đó nêu rõ các bước cần thực hiện để đón nhận trở lại những ai quyết định rời bỏ Huynh đoàn Thánh Piô X sau hành động ly giáo dẫn đến vạ tuyệt thông mới.
Liên quan đến việc trở lại hiệp thông với Giáo hội Công giáo sau hành động ly giáo ngày 1 tháng Bảy, sẽ không cần thiết phải áp dụng lại mô hình các ủy ban đặc biệt theo kiểu "Ecclesia Dei" như trước đây, vì Bộ Giáo lý Đức tin đã thiết lập một thủ tục dành cho cả linh mục lẫn giáo dân, trong đó có sự tham gia trực tiếp của các Đấng Bản quyền giáo phận và các bề trên của những huynh đoàn tuân giữ nghi thức cổ truyền và hiệp thông với Rôma. Các hướng dẫn này hiện đang được chuyển tải thông qua các Tòa Sứ thần Tòa Thánh, như đã được thông báo trong Ghi chú giải thích do Bộ công bố vào ngày 2 tháng Bảy.
Việc hòa giải dành cho các linh mục
Quy định do Bộ Giáo lý Đức tin ban hành, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, ấn định rằng các linh mục đã quyết định rời bỏ Huynh đoàn Linh mục Thánh Piô X, sẵn sàng chấp nhận Công đồng Vatican II cũng như tính hợp pháp của Novus Ordo Missae (Thánh lễ theo nghi thức mới), bất chấp sự gắn bó của họ với nghi thức cũ, phải "tìm một Đấng Bản quyền (giám mục giáo phận, bề trên tổng quyền của các dòng tu giáo sĩ thuộc quyền Tòa Thánh hoặc của các Hội đời sống tông đồ giáo sĩ thuộc quyền Tòa Thánh, v.v.) sẵn lòng tiếp nhận họ theo chế độ thử nghiệm (ad experimentum)." Do đó, các linh mục này phải "viết tay một lá thư gửi Đức Thánh Cha, trong đó tự giới thiệu bản thân và xin miễn chuẩn các hình phạt giáo luật đã mắc phải do việc được truyền chức bởi một giám mục đã bị vạ tuyệt thông hoặc bất hợp lệ, hoặc, nếu đã được truyền chức một cách thành sự và hợp pháp, do việc sau đó đã gia nhập Huynh đoàn Linh mục Thánh Piô X."
Tuyên xưng đức tin và công thức gắn bó
Các linh mục này cũng phải đính kèm giấy chứng nhận chịu chức linh mục, cùng với "bản Professio fidei (Tuyên xưng đức tin) và Formula adhaesionis (Công thức gắn bó) đã được ký và ghi rõ ngày tháng". Các văn bản này bao gồm lời tuyên xưng đức tin tóm lược những nguyên tắc của đức tin Công giáo và công thức gắn bó, trong đó linh mục hứa trung thành với Đức Giáo hoàng, đồng thời cam kết không công khai chỉ trích ngài hay Huấn quyền của ngài. Nội dung này lấy lại giáo huấn được nêu tại số 25 của Hiến chế Tín lý Lumen gentium của Công đồng về việc gắn bó với Huấn quyền của Giáo hội. Hơn nữa, văn bản còn xác nhận tính thành sự của việc cử hành Thánh lễ theo các nghi thức do Đức Phaolô VI và Đức Gioan Phaolô II ban hành, cũng như sự tuân thủ các quy định của Bộ Giáo luật do Đức Gioan Phaolô II ban hành.
Các linh mục phải nộp các văn bản (thư kèm theo giấy chứng nhận, bản tuyên xưng đức tin và công thức gắn bó) qua Đấng Bản quyền. Trong thư kèm theo, Đấng Bản quyền cần bày tỏ sự sẵn lòng tiếp nhận vị linh mục này vào giáo phận hoặc hội dòng của mình theo chế độ ad experimentum (thử nghiệm). Sau khi nhận được các văn bản từ Đấng Bản quyền, Bộ sẽ soạn thảo văn thư bãi bỏ các hình phạt giáo luật và cho phép Đấng Bản quyền tiếp nhận vị linh mục đang thỉnh nguyện "trong thời gian thử thách ít nhất là một năm và nhiều nhất là ba năm; khi kết thúc thời gian này, có thể tiến hành thủ tục nhập tịch cho họ."
Việc hòa giải các tín hữu giáo dân
Bộ giải thích rằng thực hành này “liên quan đến vấn đề quy trách nhiệm hay mức độ trách nhiệm chủ quan của các tín hữu giáo dân, những người đã chính thức gắn bó hoặc thường xuyên tham gia các hoạt động của Huynh đoàn Linh mục Thánh Piô X và đang mong muốn bước vào sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo”. Quả thực, việc áp đặt hình phạt đối với các thành viên giáo dân thuộc Huynh đoàn Linh mục Thánh Piô X không thể “được coi là tất nhiên, nhưng phải được đánh giá dựa trên từng trường hợp cụ thể”.
"Xét rằng việc quy trách nhiệm đòi hỏi phải có sự hiểu biết đầy đủ và sự ưng thuận có chủ ý," tài liệu từ Bộ Giáo lý Đức tin nêu rõ, "các ví dụ được xác định là có thể quy trách nhiệm bao gồm: giáo dân thuộc Dòng Ba của Huynh đoàn Thánh Piô X; giáo dân thường xuyên tham dự các cử hành của Huynh đoàn Thánh Piô X, đồng thời chính thức chia sẻ các lập trường giáo thuyết của Huynh đoàn này."
Thủ tục cần tuân thủ
Thủ tục cần tuân thủ, nếu có dịp, đối với các giáo dân thuộc Huynh đoàn Thánh Piô X - những người đã phải chịu một hình phạt và mong muốn bước vào sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo - "bao gồm một hành động chính thức gắn bó trọn vẹn và hoàn toàn với giáo lý và vâng phục đối với hàng giáo phẩm Công giáo, dưới quyền tài phán của Đấng Bản quyền sở tại, vị bảo đảm cho sự hiệp nhất của Giáo hội địa phương." Do đó, người giáo dân nào quyết định rời khỏi Huynh đoàn Thánh Piô X phải trình bản Professio fidei và Formula adhaesionis, có ghi ngày tháng và chữ ký, cho Giám mục của mình. "Sau khi nhận được các văn bản này, Đấng Bản quyền sở tại sẽ tiến hành đón nhận người giáo dân đó theo thời gian và phương thức mà ngài cho là thích hợp nhất."
Giáo dân không bị quy trách nhiệm
Văn kiện quy định rằng những người sau đây sẽ "không bị quy trách nhiệm: những giáo dân thường xuyên lui tới Huynh đoàn Thánh Piô X chỉ vì lý do phụng vụ hoặc thiêng liêng; những giáo dân, dù biết rõ về những căng thẳng với Tòa Thánh, nhưng không chối bỏ Huấn quyền hay thẩm quyền của Đức Giáo hoàng." Đối với các giáo dân này, họ chỉ cần tìm gặp "một linh mục đang hiệp thông trọn vẹn, với quyết định không còn lui tới Huynh đoàn Thánh Piô X trong tương lai nữa."
Tý Linh
(theo Vatican News)
