Đức Lêô XVI sẽ công bố thông điệp đầu tiên của mình, Magnifica humanitas, vào thứ Hai, ngày 25/5, tập trung đặc biệt vào trí tuệ nhân tạo. Theo truyền thống, các thông điệp đầu tiên này cho phép các Đức Giáo hoàng nêu rõ các ưu tiên của mình. Cùng nhìn lại những lựa chọn của Đức Phaolô VI, Đức Gioan Phaolô II, Bênêđíctô XVI và Đức Phanxicô.
Đức Giáo hoàng Lêô XVI sẽ công bố thông điệp đầu tiên của mình vào thứ Hai, ngày 25/5, một thông điệp trọng thể gửi đến toàn thể Giáo hội Công giáo và những người thiện chí. Có tựa đề Magnifica Humanitas, thông điệp này sẽ đề cập đặc biệt đến chủ đề trí tuệ nhân tạo và những hệ quả của nó. Theo truyền thống, những thông điệp "khai mạc" này cho phép Đức Giáo hoàng công bố những chủ đề chính trong triều đại giáo hoàng của mình. Hãy cùng nhìn lại những văn bản đầu tiên của các vị Giáo hoàng kế tiếp nhau, kể từ Công đồng Vatican II.
1964: “Ecclesiam suam” của Đức Giáo hoàng Phaolô VI
Vào tháng 8 năm 1964, mười bốn tháng sau khi được bầu chọn, Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã ban hành Ecclesiam suam (“Giáo hội của Chúa Giêsu Kitô”), thông điệp đầu tiên của ngài. Ngay giữa Công đồng Vatican II, ngài đã vạch ra hướng đi cho triều đại giáo hoàng của mình. Văn bản, với nhiều sắc thái tinh tế, được chia thành ba phần tương ứng với ba “con đường” được đề xuất cho Giáo hội: tâm linh, luân lý và tông đồ.
Ecclesiam suam sẽ mãi là văn kiện chính thức đầu tiên của huấn quyền có tầm quan trọng như vậy, trong đó nêu rõ thuật ngữ "đối thoại" như một đặc điểm riêng của Giáo hội. Theo đó, Giáo hội sống động phải tham gia đối thoại với tất cả mọi người, đặc biệt là với nền văn hóa đương đại.
1979: “Redemptor hominis” của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II
Năm 1978, Đức Gioan Phaolô II kế vị Gioan Phaolô I, người có triều đại giáo hoàng chỉ kéo dài ba mươi ba ngày, là một trong những triều đại ngắn nhất trong lịch sử. Tháng 3 năm 1979, Đức tân Giáo hoàng đã bày tỏ, trong thông điệp đầu tiên của mình, Redemptor hominis (“Đấng Cứu Chuộc con người”), được công bố năm tháng sau khi ngài lên ngai tòa Thánh Phêrô, “những suy nghĩ đã chín muồi trong ngài suốt thời gian sứ vụ linh mục và giám mục của ngài”.
Tập trung vào Chúa Kitô Đấng Cứu Chuộc, văn bản này nhắc nhở chúng ta rằng con người là trọng tâm của sứ mạng của Giáo hội và là nền tảng của sự suy tư của Giáo hội. Văn bản cũng phác thảo viễn cảnh của Năm Thánh 2000 và công tác chuẩn bị cho Năm Thánh này, nhằm đáp lại ân sủng mà Chúa Kitô ban cho nhân loại được cứu chuộc bởi Thánh giá.
2005: “Deus caritas est” của Đức Bênêđíctô XVI
Được xuất bản năm 2005, Deus caritas est (“Thiên Chúa là tình yêu”) là thông điệp đầu tiên của Đức Bênêđíctô XVI, tám tháng sau khi ngài được bầu chọn. Được chia thành hai phần, phần đầu tiên đưa ra suy tư triết học và thần học về các hình thức khác nhau của tình yêu - eros, philia và agape - nhấn mạnh sự thống nhất của chúng trong công trình tạo dựng và trong lịch sử cứu độ. Sau đó, thông điệp trình bày caritas (tình yêu hay đức ái) như là “sự thực hành tình yêu của Giáo hội với tư cách là ‘cộng đồng yêu thương’” và như là việc thực hiện giới răn yêu thương tha nhân.
Đức Bênêđíctô XVI lên án "những hình thức giản lược của tình yêu" và mời gọi xem tình yêu như một "sự khám phá chân thực về tha nhân".
2013: “Lumen fidei” của Đức Phanxicô
Năm 2013, thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Phanxicô, Lumen fidei, được công bố ngay sau khi ngài đắc cử - chỉ ba tháng rưỡi sau đó – lấy lại một số chủ đề từ huấn quyền của Đức Bênêđíctô XVI, người đã bắt đầu, nhưng vẫn chưa hoàn thành, một thông điệp về đức tin để hoàn thiện bộ ba thông điệp bắt đầu với Deus caritas est và Spe salvi. Tuy nhiên, văn bản vẫn mang dấu ấn riêng của Đức Phanxicô, đặc biệt là lời văn hình tượng và trực tiếp của ngài.
Nhấn mạnh sự cần thiết phải tái khám phá chiều kích rạng rỡ của đức tin và mang đậm ý nghĩa mục vụ, văn kiện này nằm trong bối cảnh Năm Đức Tin, kỷ niệm 50 năm Công đồng Vatican II và kỷ niệm 20 năm Sách Giáo lý Hội Thánh Công Giáo.
Tý Linh
(theo Charlotte de Frémont, nhật báo La Croix)
