Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng đã công bố báo cáo chung kết của Nhóm Nghiên cứu 7 và 9 vào thứ Ba, ngày 5 tháng 5. Báo cáo của nhóm 7 khẳng định lại rằng việc lựa chọn Giám mục là thời điểm phân định thực sự đối với cộng đồng Kitô hữu: không có mục tử mà không có đàn chiên, cũng không có đàn chiên mà không có mục tử. Báo cáo của nhóm 9 đưa ra các công cụ cụ thể để giải quyết những vấn đề khó khăn nhất mà không né tránh sự phức tạp: lắng nghe những người có liên quan, đọc hiểu thực tại và thu thập kiến thức.
Các báo cáo này nằm trong khuôn khổ nghiên cứu chuyên sâu về các chủ đề phát sinh từ công việc của Thượng Hội đồng về tính hiệp hành. Các chủ đề được đề cập liên quan đến một số khía cạnh về hình ảnh và sứ vụ của Giám mục, đặc biệt là các tiêu chí để lựa chọn ứng cử viên cho chức giám mục, chức năng tư pháp của ngài và việc tiến hành các chuyến thăm ad limina apostolorum – trong nhóm số 7; cũng như các tiêu chí thần học và phương pháp luận của Thượng Hội đồng để cùng nhau phân định các vấn đề giáo lý, mục vụ và đạo đức mới nổi – trong nhóm số 9.
Quy trình hiệp hành bổ nhiệm Giám mục
Các Nghị phụ Thượng Hội đồng trình bày việc lựa chọn các ứng viên cho chức giám mục như một thời điểm phân định đích thực của Giáo hội, được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần trong bầu không khí cầu nguyện và lắng nghe. Các bên liên quan là: Giáo hội địa phương với Giám mục của mình, các Giám mục của giáo tỉnh hoặc của Hội đồng Giám mục, và Sứ thần Tòa Thánh. Các chuyên gia trong lĩnh vực này hy vọng rằng chính Sứ thần Tòa Thánh sẽ có một phẩm chất hiệp hành và truyền giáo, để từ đó, ngài có thể tìm kiếm những phẩm chất này nơi những người được đề cử làm Giám mục tiềm năng.
Khi thời điểm kế vị Giám mục đến gần, ban thư ký chỉ ra rằng Giám mục nên triệu tập Hội đồng Linh mục và Hội đồng Mục vụ Giáo phận, các thành viên của hai hội đồng này sẽ bày tỏ quan điểm một cách hợp đoàn về nhu cầu của giáo phận, đồng thời đệ trình lên Giám mục tên những linh mục mà họ cho là phù hợp với chức giám mục. Các Nghị phụ Thượng hội đồng viết rằng, trong chừng mực có thể, cần tham khảo ý kiến của Kinh sĩ đoàn chính tòa, Hội đồng Kinh tế vụ, Hội đồng giáo dân, cũng như đại diện của các tu sĩ, giới trẻ và người nghèo.
Hồ sơ hiệp hành về tư cách được bầu Giám mục
Trong số các phẩm chất cần thiết của các ứng viên, Nhóm nhấn mạnh “các kỹ năng hiệp hành”: khả năng thúc đẩy sự hiệp thông, thực hành đối thoại, hiểu biết sâu sắc về văn hóa địa phương và sẵn sàng hội nhập một cách xây dựng vào đó. Báo cáo cũng kêu gọi các Bộ của Giáo triều Rôma xem xét lại các thủ tục của mình “theo tinh thần hiệp hành hơn” và đề xuất các đánh giá độc lập định kỳ về quy trình tuyển chọn. Báo cáo cũng yêu cầu mỗi giáo phận định kỳ tiến hành các quá trình phân định về tình hình và nhu cầu của mình. Trong khi đó, Nhóm tiếp tục suy tư về các chủ đề khác được giao phó cho mình: chức năng tư pháp của giám mục, các chuyến thăm ad limina apostolorum và việc đào tạo Giám mục.
Xây dựng lợi ích chung thông qua sự hoán cải tương quan
Về báo cáo chung kết của Nhóm Nghiên cứu số 9, Báo cáo đề xuất một sự thay đổi mô hình trong cách Giáo hội giải quyết những vấn đề giáo thuyết, mục vụ và đạo đức khó khăn nhất. Điểm khởi đầu cho suy tư này là một biểu tượng Thánh Kinh: chương 10 đến 15 của sách Công vụ Tông đồ cho thấy làm thế nào có thể trân trọng sự đa dạng văn hóa mà không phản bội tính mới mẻ của Tin Mừng.
Lựa chọn quan trọng đầu tiên liên quan đến ngôn ngữ: Nhóm này thích nói về các vấn đề “mới nổi” hơn là các vấn đề “gây tranh cãi”, bởi vì mục tiêu – theo các chuyên gia trong lĩnh vực này – không phải là giải quyết một vấn đề, mà là “xây dựng lợi ích chung thông qua sự hoán cải tương quan, học hỏi lẫn nhau và minh bạch”.
Phát triển văn hóa hiệp hành trong Giáo hội
Tài liệu này cũng giới thiệu “nguyên tắc chăm sóc mục vụ”: không thể rao giảng Tin Mừng mà không tính đến người đối thoại, người mà Chúa Thánh Thần đã và đang hoạt động. Để giải quyết cụ thể những vấn đề phát sinh, Nhóm đề xuất ba bước phương pháp luận: lắng nghe chính mình, lắng nghe thực tại và thu thập kiến thức. Các Nghị phụ Thượng hội đồng viết: “Đối thoại trong Chúa Thánh Thần vẫn là công cụ ưu việt để phát triển văn hóa hiệp hành trong Giáo hội”.
Trong phần thứ ba của Báo cáo, Nhóm áp dụng phương pháp này một cách cụ thể vào hai vấn đề đang nảy sinh hiện nay trong đời sống của các Giáo hội địa phương, được lựa chọn chính vì tính đa dạng của chúng: kinh nghiệm của các tín hữu đồng tính và kinh nghiệm về bất bạo động tích cực - được minh họa bằng một phong trào của giới trẻ Serbia vốn đã góp phần vào sự sụp đổ trong hòa bình của Milošević bằng cách lấy cảm hứng từ những Kitô hữu đầu tiên.
Báo cáo chung kết và bản tóm tắt ngắn gọn bằng năm ngôn ngữ đều có trên trang web của Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng: www.synod.va
Tý Linh
(theo Vatican News)
