Nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập Nhà xuất bản Vatican (Libreria Editrice Vaticana "LEV"), Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã tiếp kiến các thành viên ban quản lý và nhân viên của nhà xuất bản Tòa Thánh, ngày 7/5/2026. Trong bài phát biểu tập trung vào ba suy tư liên quan đến việc đọc sách và văn hóa, ngài nhấn mạnh vai trò của sách như là "cơ hội suy tư", "cơ hội gặp gỡ" và "cơ hội loan báo Chúa Kitô".
Chào đón các vị khách của mình – ban lãnh đạo và nhân sự của Nhà xuất bản Vatican – bằng lời chào ấm áp “Chào buổi sáng và chào mừng!”, Đức Giáo hoàng nhắc lại tầm quan trọng lịch sử của Libreria Editrice Vaticana, đã trở thành tự quản vào năm 1926, tách ra khỏi nhà xuất bản Tipografia Vaticana lâu đời nhất, vốn được thành lập năm 1587 để sao chép các văn kiện của các Đức Giáo hoàng, các văn bản của các Bộ và tờ nhật báo Osservatore Romano. Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh, từ một thế kỷ qua, “Libreria Editrice Vaticana đã phục vụ chín vị Giáo hoàng”, “truyền bá huấn quyền của các ngài để góp phần vào việc lan tỏa Tin Mừng khắp thế giới”. Dịp kỷ niệm trăm năm này, mà Đức Giáo hoàng mô tả là một kỷ niệm “gia đình”, cũng sẽ được đánh dấu bằng một số sự kiện quốc tế dành riêng cho sách. Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha đã chia sẻ ba suy tư ngắn gọn, mỗi suy tư xác định một chiều kích của sách.
“Đọc sách, đó là nuôi dưỡng tâm trí” và mang lại cơ hội suy tư
Trong suy tư đầu tiên trong ba suy tư của mình, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhấn mạnh giá trị của sách trong một thế giới bị chi phối bởi công nghệ kỹ thuật số. “Sách là một cơ hội suy tư. Trong thời đại kỹ thuật số, tính vật chất của sách nhắc nhở chúng ta về vai trò của tư duy, suy tư và nghiên cứu.” Đối với Đức Giáo hoàng, đọc sách vẫn là điều thiết yếu; đó là nền tảng của tri thức: “Đọc sách, đó là nuôi dưỡng tâm trí.” Đọc sách cho phép “trau dồi một ý thức phê phán có ý thức và được rèn luyện, để đề phòng chủ nghĩa chính thống cực đoan và những lối tắt ý thức hệ.” Do đó, Đức Giáo hoàng kêu gọi mọi người tham gia vào thực hành này, vốn mở mang tâm trí và con người: “Tôi kêu gọi mọi người đọc sách, như một phương thuốc chống lại tâm trí hẹp hòi, biểu hiện ở thái độ cứng nhắc và quan điểm đơn giản hóa về thực tại.”
Sách, “một cơ hội gặp gỡ”
Tiếp đến, Đức Thánh Cha đã làm rõ thêm một chiều kích thứ hai của sách: khả năng tạo ra những kết nối. Ngài tuyên bố : “Sách là một cơ hội gặp gỡ. Khi chúng ta cầm một cuốn sách trên tay, một cách nào đó chúng ta gặp gỡ tác giả của nó. Nhưng đồng thời, chúng ta cũng gặp gỡ những người đã đọc nó trước chúng ta, những người hiện đang đọc nó, hoặc những người sẽ đọc nó”. Trích dẫn lời người tiền nhiệm của mình, Đức Lêô XIV nhấn mạnh vai trò của sách trong văn hóa gặp gỡ và giao lưu xã hội: “Đức Giáo hoàng Phanxicô đã dạy chúng ta thực hành nền văn hóa gặp gỡ: sách là một cây cầu nối với người khác, một lý do cho sự tương tác làm phong phú thêm cuộc sống của chúng ta, một động lực để mở rộng tầm nhìn của chúng ta.” Do đó, ngài giải thích, sách là một phương tiện của mối quan hệ và sự thân mật tạo ra một cây cầu nối với người khác, một phương tiện đối thoại, và một động lực để mở rộng tầm nhìn của chúng ta hướng tới tình huynh đệ phổ quát.
“Sách, một cơ hội loan báo Chúa Kitô”
Đối với các Kitô hữu, sách còn có chiều kích tâm linh và truyền giáo. “Sách là một cơ hội loan báo Chúa Kitô,” Đức Thánh Cha nhắc nhở và đồng thời đề cập đến việc “đọc tiểu sử của một vị thánh hoặc một bài suy gẫm thiêng liêng được trình bày tốt có thể chạm đến trái tim.” Đức Giáo hoàng sau đó nói về một số nhân vật trong truyền thống Kitô giáo gắn liền với sách và Lời Chúa: “Đức Trinh Nữ Maria thường được miêu tả, trong biến cố Truyền Tin, đang đọc Thánh Kinh. Thánh Antôn thành Padua cầm cuốn Phúc Âm mở ra, trên đó Chúa Giêsu Hài Đồng đang đứng. Chúng ta thường thấy Thánh Augustinô ngồi ở bàn làm việc trước một cuốn sách lớn và đôi khi, cầm một trái tim trong tay: chân lý và bác ái.” Đức Giáo hoàng sau đó khuyến khích mọi người, theo trường học của Đức Mẹ và các thánh, hãy nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng Lời Chúa: “Chúng ta hãy nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng Lời Chúa, để Lời Chúa định hình tư duy và hành động của chúng ta.”
“Nhìn về tương lai”
Cuối cùng, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhắc lại những lời mà Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã nói với các nhân viên của Nhà xuất bản Libreria Editrice Vaticana vào năm 1976 nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập, mời gọi họ “nhìn về tương lai, để điều chỉnh lại các ý tưởng và chương trình cho tương lai”. Qua cuộc gặp gỡ này, Đức Giáo hoàng đã khẳng định lại rằng, trong một xã hội bị chi phối bởi tốc độ kỹ thuật số, sách vẫn là một công cụ quý giá cho việc suy tư, đối thoại và loan báo Tin Mừng.
Tý Linh
(Moriba Camara, S.J. - Vatican News)
