Đức Hồng y Timothy Radcliffe đã có bài phát biểu tại Đại hội Quốc tế về Chăm sóc Mục vụ trong các Trường học và Đại học, diễn ra tại Vatican, trong đó ngài chia sẻ về những phương cách khơi dậy trí tưởng tượng của người trẻ trong kỷ nguyên kỹ thuật số.
Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, chúng ta có thể khơi dậy trí tưởng tượng của người trẻ bằng cách khuyến khích họ đặt câu hỏi, dám mạo hiểm, cũng như biết quan tâm đến cuộc sống và những người khác, Đức Hồng y Timothy Radcliffe chia sẻ vào thứ Sáu, ngày 23/10, trong bài phát biểu tại Đại hội Quốc tế về Chăm sóc Mục vụ trong các Trường học và Đại học.
Sự kiện này diễn ra tại Vatican vào ngày 22-23/10, do Bộ Văn hóa và Giáo dục tổ chức. Đức Hồng y Radcliffe đã có bài phát biểu trong một phiên thảo luận mang tên “Kỹ thuật số đầy nhân bản” (Human Digital).
Dấn thân vào những cuộc mạo hiểm
Bài phát biểu của ngài tập trung vào vấn đề khơi gợi trí tưởng tượng của giới trẻ trong thời đại kỹ thuật số. Ngài mở đầu bằng việc lưu ý rằng sự căng thẳng là một phần tất yếu của cuộc sống, ngay cả trong cốt lõi của Kitô giáo, và chúng ta hoàn toàn có thể trải nghiệm sự căng thẳng đó một cách hiệu quả và đầy niềm vui.
Ngài giải thích rằng người trẻ, mặc dù là một thế hệ hay lo âu do trưởng thành trong kỷ nguyên kỹ thuật số, lại luôn khao khát cả sự an toàn lẫn sự mạo hiểm. Ngài lưu ý rằng “khát vọng mạo hiểm” và “rủi ro yêu thương” là những điều hiện hữu trong trái tim mỗi con người.
Để diễn tả sự giằng co này, Đức Hồng y Radcliffe đã lấy ví dụ về hành trình phiêu lưu của nhân vật Bilbo Baggins trong tác phẩm The Hobbit, khi anh rời bỏ mái nhà an toàn của mình.
Dẫn lại thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Rôma, vốn nhấn mạnh rằng không gì có thể tách chúng ta khỏi tình yêu của Thiên Chúa, Đức Hồng y nhấn mạnh rằng chúng ta sẽ có thể khơi dậy cảm hứng cho người trẻ nếu biết mang đến cho họ cả một mái nhà an toàn, cũng như đưa ra lời mời gọi họ dám “đánh mất” cuộc đời mình.
Tầm quan trọng của sự chú tâm
“Tình yêu đầy nghịch lý này – rất an toàn và rất nguy hiểm – được xây dựng trên sự chú tâm sâu sắc dành cho người khác,” Đức Hồng y Radcliffe nhấn mạnh, đồng thời chỉ ra rằng thế giới kỹ thuật số lại “tràn ngập những yếu tố gây xao nhãng.”
Trong bối cảnh đó, sự chú tâm trở nên vô cùng quý giá. Đức Hồng y Radcliffe dẫn lại lời của Simone Weil, người cho rằng “hình thức quảng đại hiếm có và thuần khiết nhất” chính là nhìn nhận người khác “theo như họ liên hệ với chính bản thân họ, chứ không phải với tôi.”
“Điều này mời gọi chúng ta đừng e ngại khi trở thành đối tượng của chú ý. Chúng ta dám để người khác nhìn thấy mình,” ĐHY nhấn mạnh, đồng thời nhắc đến câu chuyện về hai nữ tu dòng Đa Minh từng gây sốt trên mạng xã hội cách đây vài tháng với đoạn clip ghi lại cảnh họ đang cùng nhau cười đùa.
“Sơ Gemma Simmonds giải thích về sức hút mạnh mẽ của họ như sau: ‘Việc khám phá ra rằng bạn đã được yêu thương từ trước khi có ai đó lướt xem, kiểm tra hồ sơ cá nhân, hay quyết định liệu bạn có xứng đáng với thời gian của họ hay không, và sự thật này, khi được đón nhận một cách thanh bình hơn là nỗ lực đạt được trong lo âu, sẽ thay đổi cảm nhận về sự tự do như thế nào từ bên trong.’”
Đặt câu hỏi
Đức Hồng y Radcliffe giải thích rằng sự căng thẳng này cũng hiện diện trong lĩnh vực giáo huấn của Giáo hội. Ngài lưu ý rằng nhiều người trẻ “bị thu hút bởi Công giáo vì họ nhận thấy Giáo hội trung thành với Tin Mừng và truyền thống”, đồng thời họ “khao khát sự chắc chắn”.
Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng đức tin cũng là “một cuộc mạo hiểm trí tuệ”, khi chúng ta “đón nhận các giáo huấn của Giáo hội, nhưng chúng ta chỉ luôn đang ở bước khởi đầu của quá trình thấu hiểu những giáo huấn ấy”.
Ngài đặt vấn đề: “Sự chắc chắn mà thiếu đi quá trình tìm kiếm thì sẽ trở thành chủ nghĩa duy chính thống cực đoan; còn việc đặt câu hỏi mà thiếu đi sự trung thành với truyền thống thì dễ rơi vào chủ nghĩa tương đối. Vậy làm thế nào để chúng ta chạm đến trí tưởng tượng của người trẻ bằng vẻ đẹp của những chân lý, những chân lý vừa được ban tặng, tồn tại mãi mãi, nhưng đồng thời cũng luôn là điều cần phải không ngừng tìm kiếm?”
Ngài suy ngẫm rằng những chân lý trong đức tin của chúng ta không chỉ đơn thuần là các dữ kiện : chúng cần được sống. Trích dẫn văn kiện Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô, cùng các tư tưởng từ thánh Tôma Aquinô và những vị khác, Đức Hồng y Radcliffe nhấn mạnh rằng việc đặt câu hỏi, sự kinh ngạc và tư duy là những khía cạnh thiết yếu của đời sống con người cũng như quá trình phát triển sự hiểu biết, những điều mà trí tuệ nhân tạo (AI) không thể thay thế được.
Ngài chia sẻ: “Chúng ta chạm đến trí tưởng tượng của người trẻ bằng cách dẫn họ bước vào vẻ đẹp biến đổi của sự hiểu biết, một vẻ đẹp khơi gợi nên sự kinh ngạc, ngỡ ngàng và lòng tôn kính”. Ngài cũng lưu ý rằng trong Thánh Kinh, những cuộc đối thoại giữa Thiên Chúa và con người thường xoay quanh các câu hỏi. Những câu hỏi này “mời gọi chúng ta sống một cách sâu xa hơn”.
Sự hiện diện không thể được bắt chước
Đức Hồng y Radcliffe đã chia sẻ về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với lao động và việc làm, đồng thời nhấn mạnh rằng chúng ta đang rất cần “một tầm nhìn mới về lao động, vốn không xoay quanh sự sinh tồn, mà xoay quanh việc làm người”.
Ngài giải thích: “Điều này đòi hỏi sự quan tâm đến người khác mà không một AI nào có thể mang lại”. Ngài nói, dù “sự hiện diện” có thể được bắt chước, nhưng không thể được tái tạo. Ngài đưa ra các ví dụ như nhân viên công tác xã hội, một giáo viên nán lại sau giờ học để hỗ trợ học sinh, hay một tuyên úy túc trực bên giường bệnh.
“Sự chú tâm này chính là việc mở lòng mình ra với những gì khác biệt với bản thân ta. Đó là một sự khôn ngoan có khả năng biến đổi chính con người chúng ta. Nó giải thoát ta khỏi trạng thái tách rời trên internet, để bước vào sự phức hợp và vẻ đẹp của công trình tạo dựng.”
Đức Hồng y Radcliffe kết luận bằng lời kêu gọi hãy khơi dậy trí tưởng tượng của người trẻ, “giải thoát họ khỏi những khái niệm trừu tượng của thế giới kỹ thuật số”, đồng thời nhắc nhở rằng trong bất kỳ lĩnh vực nào, “chúng ta đều cần một sự chú tâm đầy yêu thương, được thủ đắc một cách kiên nhẫn, vốn đưa ta thoát khỏi sự ái kỷ để bước vào sự kinh ngạc trước công trình tạo dựng và Đấng Tạo Hóa của chúng ta.”
Tý Linh
(theo Isabella H. de Carvalho, Vatican News)
_1793029826.jpg)
_1792674929.jpg)