Đúng 650 năm trước, vào ngày 13 tháng 9 năm 1376, Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI đã rời Avignon và bắt đầu hành trình trở về Rôma. Người đã thuyết phục ngài đưa ra quyết định lịch sử này chính là một nữ tu trẻ, một người không nắm giữ chức vụ chính thức hay quyền lực chính trị nào, tên là Catarina thành Siena. Ngày nay, tượng đài vinh danh thánh nữ tại Rôma lại một lần nữa thu hút sự chú ý. Du khách thường chụp ảnh từ một góc độ khiến thánh nữ trông như đang hôn lên mái vòm của Vương cung thánh đường thánh Phêrô.
Vào ngày 13 tháng 9 năm 1376, Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI rời Avignon. Ngài là vị Giáo hoàng cuối cùng của giai đoạn lịch sử được gọi là "Thời kỳ tù đày tại Avignon" hay "Triều đại giáo hoàng tại Avignon". Kể từ đầu thế kỷ XIV, những người kế vị Thánh Phêrô đã không cư trú tại Rôma, nhưng lại sống bên bờ sông Rhône. Việc trở về không phải là điều chắc chắn hay đã được định đoạt từ trước. Nước Ý khi ấy đang bị xâu xé bởi các cuộc xung đột, và một số Hồng y người Pháp, cũng như các thành viên trong đoàn tùy tùng của Giáo hoàng, đã phản đối việc ngài rời khỏi Avignon. Bản thân Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI cũng đã đắn đo rất lâu trước khi đưa ra quyết định, và chính vào lúc đó, Catarina Benincasa, một nữ tu dòng Ba Đa Minh đến từ Siena, một nhà thần bí không giữ chức vụ nào trong Giáo hội hay có bất kỳ thế lực chính trị nào, đã đóng một vai trò phi thường.
Người phụ nữ đã nói với Giáo hoàng: "Hãy trở về"
Thánh Catarina đã viết thư cho Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI với sự thẳng thắn phi thường. Thánh nữ thuyết phục ngài vượt qua nỗi sợ hãi để trở về Rôma. Tuy nhiên, thánh nữ không chỉ dừng lại ở những lá thư. Vào tháng 6 năm 1376, thánh nữ đã đến Avignon và trực tiếp gặp gỡ Đức Giáo hoàng, hối thúc ngài trở về Ý. Đối với thánh Catarina, đây không phải là vấn đề toan tính chính trị. Thánh nữ gắn việc người kế vị Thánh Phêrô trở về Rôma với nhu cầu canh tân Giáo hội và khôi phục hòa bình. Sự kiên quyết của thánh nữ đã được nhiều Đức Giáo hoàng nhắc lại qua các thế kỷ. Thánh Giáo hoàng Phaolô VI từng nhấn mạnh vai trò của Catarina trong việc giúp Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI vượt qua sự do dự cũng như sự phản đối từ đoàn tùy tùng của ngài. Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI cũng khẳng định rằng thánh Catarina đã hối thúc Đức Giáo hoàng trở về Rôma "một cách mạnh mẽ và đầy hiệu quả."
Vào ngày 13 tháng 9 năm 1376, Đức Giáo hoàng rời Avignon. Vài tháng sau, vào ngày 17 tháng 1 năm 1377, ngài đến Rôma. Quyết định của ngài không chỉ dựa trên các vấn đề chính trị cấp cao hay ngoại giao của Giáo hội. Tiếng nói của nữ tu thành Siena, người đã can đảm nói với ngài rằng "Hãy trở về", cũng đóng một vai trò quan trọng.
"Chúa Kitô dịu hiền nơi trần thế"
Thánh Catarina gọi Đức Giáo hoàng là "Chúa Kitô dịu hiền nơi trần thế". Tuy nhiên, thánh nữ vẫn biết cách lên tiếng với ngài một cách cương quyết, đòi hỏi nơi ngài lòng can đảm và sự kiên định. Tình yêu của thánh nữ dành cho ngôi giáo hoàng không có nghĩa là thánh nữ im lặng trước những vấn đề của Giáo hội. Trái lại, thánh nữ đã kêu gọi cải tổ và canh tân Giáo hội. Câu chuyện về người phụ nữ trẻ đến từ Siena này, người từng đối thoại với cả các bậc quân vương lẫn các Đức Giáo hoàng, đã không kết thúc khi Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI trở về. Về sau, thánh Catarina đã được tôn phong là thánh, là vị thánh bảo trợ của thành Rôma và châu Âu, đồng thời là Tiến sĩ Hội Thánh.
Bức tượng "hôn" lên mái vòm
Sáu trăm năm mươi năm sau, thánh Catarina vẫn tiếp tục "giám sát" Vatican theo một cách độc đáo. Bức tượng của thánh nữ tọa lạc gần Lâu đài Thiên, trên đại lộ Hòa Giải. Gần đây, những bức ảnh chụp từ một góc độ chuẩn xác đã lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Hình bóng nghiêng của vị thánh được căn chỉnh sao cho trông như thể thánh nữ đang hôn lên mái vòm của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Đây vừa là một sự thú vị về mặt nhiếp ảnh, vừa là một biểu tượng vô cùng ý nghĩa và phù hợp. Người phụ nữ từng thuyết phục vị kế nhiệm Thánh Phêrô quay về Rôma vào 650 năm trước, nay lại xuất hiện, trong những bức ảnh do khách hành hương và du khách chụp, như đang hôn lên mái vòm.
Tý Linh
(theo Don Łukasz Bankowski – Vatican News)
_1789007988.jpg)
