Hôm 6/10/2026, Cộng đồng Sant'Egidio đã giới thiệu sự kiện dành cho đối thoại liên tôn vì hòa bình. Cuộc gặp gỡ thường niên mang tên "Một nền hòa bình không vũ trang và có sức giải giới" này sẽ diễn ra tại thành phố của thánh Phanxicô từ ngày 25 đến ngày 27 tháng Mười. Đức cha Felice Accrocca, Giám mục giáo phận Assisi phát biểu: "Chúng tôi rất vui mừng trước sự trở lại của Đức Giáo hoàng."
Hòa bình không phải là đặc quyền của riêng các chính trị gia hay chuyên gia, mà là trách nhiệm chung liên quan đến mỗi cá nhân và mọi hành động của họ. Bởi vì "hòa bình là một dự án mở ra cho tất cả mọi người, chứ không chỉ dành riêng cho các chuyên gia, học giả hay các nhà hoạch định chiến lược." Đây chính là lời kêu gọi được thánh Gioan Phaolô II đưa ra cách đây 40 năm, vào ngày 27 tháng 10 năm 1986, từ bục phát biểu tại Assisi trong Ngày Cầu nguyện cho Hòa bình Thế giới, một sự kiện lịch sử do chính ngài khởi xướng.
Lần đầu tiên trong lịch sử, đại diện của tất cả các tôn giáo đã được một vị Giáo hoàng triệu tập để cùng cầu nguyện cho hòa bình, không còn đối đầu nhau, nhưng sát cánh bên nhau. Ngọn đuốc của sáng kiến này đã được Cộng đồng Sant’Egidio, một cộng đồng được thành lập năm 1968, tiếp nối. Kể từ đó, họ đã duy trì tinh thần này qua từng năm tại các thành phố châu Âu và nhiều nơi khác, tạo nên điều mà ngày nay được gọi là "Tinh thần Assisi". Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ là người chủ trì lễ bế mạc sự kiện năm nay. "Chúng tôi thực sự vui mừng trước việc Đức Thánh Cha trở lại Assisi," Đức cha Felice Accrocca của thị trấn nhỏ thuộc vùng Umbria này chia sẻ. "Chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng sự hiện diện của Đức Giáo hoàng cùng các nhà lãnh đạo tôn giáo khác sẽ củng cố hành trình chung nhằm chống lại mọi hình thức bạo lực."
Những biến chuyển to lớn của lịch sử
Vào thứ Ba, ngày 6/10, tại trụ sở Bộ Truyền thông của Vatican, ông Marco Impagliazzo, Chủ tịch Cộng đồng Sant’Egidio, đã giới thiệu về sự kiện năm 2026. Sự kiện này sẽ diễn ra tại Assisi từ ngày 25 đến ngày 27 tháng Mười, đánh dấu cột mốc kỷ niệm 40 năm. Ông giải thích: "Chính tại Assisi, một góc nhìn mới mẻ và đầy sáng tạo về đối thoại liên tôn đã ra đời. Trong suốt 40 năm qua, tinh thần này đã trở thành một điều tất yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa: việc áp dụng quan điểm đối thoại đã trở nên thiết yếu để ngăn ngừa chiến tranh." Như vậy, "Tinh thần Assisi" đã song hành cùng những "biến chuyển to lớn của lịch sử", từ sự kiện Bức tường Berlin sụp đổ năm 1989 cho đến sự tan rã của các chế độ thuộc Khối Đông Âu. Chủ tịch Cộng đồng nhấn mạnh: "Đó là một thời kỳ đầy may mắn, đến mức ngay sau đó, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên bố: 'Chúng ta đã không cầu nguyện vô ích tại Assisi'."
Những thành công và nguy hiểm
Trong suốt 40 năm qua, hành trình này đã ghi dấu những thành công đạt được trong một số tiến trình hòa bình, chẳng hạn như tại Mozambique và Cộng hòa Trung Phi, nhưng cũng trải qua những thời khắc như sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001. Theo lời ông Marco Impagliazzo, vào thời điểm đó, các tôn giáo "lại một lần nữa bị cáo buộc là tác nhân kích động bạo lực và khủng bố," trong khi "một làn sóng bài Hồi giáo thực sự lan rộng khắp thế giới." Chính lúc ấy, "các nhà lãnh đạo Hồi giáo có mối liên hệ với chúng tôi, cũng như với nhiều nhà lãnh đạo tôn giáo khác và Đức Giáo hoàng, đã nhận thấy cần phải nỗ lực hơn nữa để ủng hộ mọi tiếng nói, trí thức và nhân vật tôn giáo Hồi giáo đang tìm cách xóa bỏ hình ảnh sai lệch, xuyên tạc coi Hồi giáo là một tôn giáo bạo lực."
Ông Marco Impagliazzo
Sứ mạng của các tôn giáo
Giữa những cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội và các đại dịch, như Covid, Cộng đồng Sant’Egidio chưa bao giờ nao núng trong việc duy trì "Tinh thần Assisi". Được khởi xướng tại Rôma vào năm 1987 với sự ủng hộ của các nhân vật như Đức Hồng y Carlo Maria Martini (khi đó là Tổng Giám mục Milan, sau này là Giáo hoàng Phaolô VI) cùng Giám mục, nhà thần học kiêm học giả Thánh Kinh Pietro Rossano, phong trào này ngày nay đang đối mặt với "một thế giới đang vô cùng sợ hãi, hoảng loạn và bị chia rẽ, bị chi phối bởi chủ nghĩa dân tộc và nạn phân biệt chủng tộc, một thế giới đang cần được tái thống nhất. Tuy nhiên, nếu thiếu đi sự thống nhất về mặt tinh thần của thế giới - vốn là thông điệp Assisi của các tôn giáo - thì con người sẽ gặp khó khăn trong việc đoàn kết và nhìn nhận nhau như 'tất cả là anh em', theo cách nói của Đức Giáo hoàng Phanxicô." "Chúng ta đang sống trong thời điểm mà người ta thường nói về cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa đa phương và của Liên Hợp Quốc, một thể chế lẽ ra phải có đủ sức mạnh để bảo vệ luật pháp quốc tế. Trong bối cảnh đó, các tôn giáo có thể hành động ở bình diện tâm linh để thúc đẩy sự thống nhất về mặt tinh thần. Điều này không hàm ý sự đồng nhất hay hòa tan mọi khác biệt, nhưng là việc lan tỏa thông điệp về tình huynh đệ ngay trong sự đa dạng của các tôn giáo."
Một nền hòa bình không vũ trang và có sức giải giới
Ông Marco Impagliazzo khẳng định rằng, trong suốt bốn thập kỷ qua, những lời cầu nguyện được dâng lên tại các thành phố lớn của châu Âu, cũng như tại Giêrusalem và Washington, đã không hề vô ích: chúng đã khơi dậy "một phong trào vun đắp những mối liên hệ bằng hữu, những mối liên kết, đồng thời giải phóng chúng ta khỏi nỗi sợ hãi về người khác", qua đó truyền tải thông điệp rằng hòa bình là điều khả thi, ngay cả khi ngày nay "dường như không còn triển vọng hòa bình và thế giới có vẻ đang đứng bên bờ vực của một cuộc thế chiến thứ ba diễn ra theo từng phần". Sự kiện tại Assisi năm 2026 - lấy chủ đề từ lời của Đức Giáo hoàng Lêô XIV: "Một nền hòa bình không vũ trang và có sức giải giới" - sẽ tái khẳng định rằng hòa bình là điều có thể đạt được, giống như tinh thần của sự kiện 40 năm trước dưới thời Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II và dịp kỷ niệm 30 năm vào năm 2016 dưới thời Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Thông điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV
384 đại diện đến từ các tôn giáo, nền văn hóa và tổ chức thuộc 53 quốc gia sẽ tham dự sự kiện này. 155 diễn giả sẽ sinh động 24 diễn đàn chuyên đề đã được lên kế hoạch, thảo luận về các vấn đề như hòa bình, cầu nguyện, kinh tế, xung đột, trẻ em và thanh thiếu niên, truyền thông, di cư, giải trừ quân bị, nhân tính, sự hiệp nhất Kitô giáo, đối thoại xuyên Địa Trung Hải, người nghèo và các vị tử đạo thời hiện đại.
Đức Lêô XIV sẽ có mặt tại Assisi vào ngày cuối cùng của sự kiện, ngày 27 tháng Mười. Ngài sẽ cầu nguyện cho hòa bình tại Vương cung thánh đường Hạ. Đức Giáo hoàng và Thượng phụ Bartholomew sẽ lần lượt chia sẻ những suy niệm. Sau đó, như ông Marco Impagliazzo cho biết, Đức Thánh Cha sẽ "gửi đi thông điệp hòa bình tới toàn thế giới, một thông điệp cần thiết hơn bao giờ hết", từ Quảng trường Hạ của Vương cung thánh đường Thánh Phanxicô.
Tý Linh
(theo Francesca Sabatinelli – Vatican News)
