Là điểm nhấn trong chuyến tông du đến Argentina vào thứ Ba, ngày 10/11, Đức Lêô đã tham dự một buổi canh thức kéo dài cùng các bạn trẻ tại Buenos Aires, ở Đài tưởng niệm người Tây Ban Nha, một công trình mang tính biểu tượng của quốc gia này. Ngài được chào đón bởi khoảng một triệu thanh niên nam nữ, ở độ tuổi từ 15 đến 35, đại diện cho sự đa dạng của toàn thể đất nước Argentina. Đức Thánh Cha đã lắng nghe những câu chuyện cá nhân của họ, giải đáp các câu hỏi và mời gọi họ hãy "nên thánh" cũng như làm chứng cho đức tin của mình.
Đài tượng niệm người Tây Ban Nha, nằm tại khu phố Palermo ở Buenos Aires, nơi từng là địa điểm diễn ra một cuộc tụ họp đông đảo trong chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1982, một lần nữa lại chào đón Đức Lêô XIV, trong khuôn khổ canh thức cùng các bạn trẻ từ 15 đến 35 tuổi. Một cuộc gặp gỡ gợi nhớ đến Ngày Quốc tế Giới trẻ đã quy tụ Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II và các bạn trẻ vào tháng 4 năm 1987. Quả thực, gần bốn thập kỷ sau, một thế hệ mới lại có dịp gặp gỡ một vị Giáo hoàng ngay tại thủ đô của Argentina.
Khi vừa đến nơi, Đức Giáo hoàng đã gửi lời chào đến những người có mặt để cùng ngài tham gia buổi canh thức kéo dài này. Nhìn từ trên cao, khung cảnh ấy tựa như một tổ kiến khổng lồ, với khoảng một triệu bạn trẻ đang tụ họp. Những hình ảnh thực sự ấn tượng. Một số người đứng gần lối đi của chiếc xe chở Đức Giáo hoàng đã không kìm được những giọt nước mắt xúc động. Giữa những tràng pháo tay và những biểu hiện đầy tình cảm, Đức Thánh Cha được Đức Tổng Giám mục Buenos Aires, Đức cha Jorge Ignacio García Cuerva, chào đón. Sau đó, cả hai cùng tiến về phía sân khấu trong tiếng nhạc vang lên. Những giờ đầu buổi tối mang đậm bầu không khí lễ hội, tràn ngập các tiết mục ca hát và trình diễn nghệ thuật. Trên sân khấu đặt một cây thánh giá, biểu tượng cho hành trình tại Argentina, hành trình trên khắp thế giới, và con đường từ trần gian dẫn về Thiên đàng. Thiết kế của cây thánh giá này bao hàm cả đất nước Argentina, từ miền Nam đến miền Bắc, với hình ảnh Chúa Kitô và anh Bartimê, người ăn xin mù lòa được nhắc đến trong Tin Mừng theo thánh Máccô, nằm ở vị trí trung tâm. Đây là một hình ảnh đầy khích lệ: "Hãy can đảm, đứng dậy đi, Người đang gọi anh đấy!" Đây chính là thông điệp mà ban tổ chức buổi canh thức muốn gửi gắm đến các bạn trẻ, đặc biệt là những người đang bị bỏ lại bên vệ đường hay bị gạt ra bên lề xã hội, để họ cảm nhận được lời mời gọi từ Chúa Giêsu, từ đó được sai đi loan báo Tin Mừng.
Phát biểu của Đức Tổng Giám mục Buenos Aires
Trong phần phát biểu mở đầu, Đức Tổng Giám mục Buenos Aires, thay mặt cho tất cả những người trẻ, vốn là một phần của "dân Thiên Chúa đang lữ hành tại Argentina", đã gửi lời chào mừng đến Đức Giáo hoàng. Ngài cho biết, những người trẻ này đã đến từ "bốn phương trời trên lãnh thổ rộng lớn của chúng con để hội tụ tại thành phố Buenos Aires, nhằm chia sẻ với Đức Thánh Cha những nỗi trăn trở cũng như niềm hy vọng của họ." Ngài nói thêm: "Họ mang theo cả những ngọn đồi đầy màu sắc ở miền Bắc, những dòng nước và sắc xanh của vùng duyên hải, sự bao la của vùng bình nguyên Pampas và thảo nguyên Patagonia; họ mang đến cả những cơn gió cùng những đỉnh núi từ những vùng đất tận cùng cực Nam của thế giới."
Nhiều người trong số họ mang trên mình những dấu vết của nỗi đau khổ sâu xa. Đức Tổng Giám mục Jorge Ignacio García Cuerva phát biểu: "Trên mảnh đất trù phú này, trong một quê hương ra đời cùng lời thề nguyện hy sinh trong vinh quang, từng mơ về một sự tự do trong tình huynh đệ, trên quê hương này, nền văn hóa vứt bỏ đang rình rập chúng con: đó là nghèo đói, cô đơn, tệ nạn nghiện ngập, nỗi bất an về tương lai và tình trạng thiếu việc làm". Ngài than thở: "Những vết thương này khoét sâu vào tận tâm khảm chúng con". Nhưng "giữa những vùng ngoại vi và bóng tối ấy", nhiều người đã nói lời "xin vâng" với Chúa Giêsu cũng như với anh chị em của mình.
Những chứng từ và câu hỏi từ các bạn trẻ
Được kết nối bởi đức tin và mong muốn lắng nghe những lời của Đức Giáo hoàng, bốn bạn trẻ đã chia sẻ trải nghiệm của mình trong buổi canh thức, làm sáng tỏ nhiều thực trạng khác nhau tại đất nước này cũng như hành trình hiện sinh của chính bản thân họ. Các bạn đã trình bày với Đức Giáo hoàng một số thách đố mà mình đang phải đối mặt ngày nay, đồng thời mong đợi sự hồi đáp và thông điệp từ ngài.
Agustín Cristian Schinca, một thanh niên 25 tuổi hiện đang trong quá trình hồi phục sau nhiều năm nghiện ngập, đã mở đầu chia sẻ. Anh nói: "Cũng như bao người khác, con là một thanh niên đến từ một đất nước Argentina đang phải đối mặt với vấn nạn nghiện ngập". Anh nói thêm: "Con từng sống trên đường phố, và mặt đất của đường phố thật cứng và lạnh lẽo". "Con đã phải chữa lành toàn bộ quá khứ của mình, một quá khứ đầy rẫy bạo lực, và nhiều điều khác nữa mà giờ đây con đã có thể diễn tả thành lời và phó thác cho Thiên Chúa. Ngày nay, mỗi khi cảm thấy suy sụp, con lại đến nhà nguyện, con nhìn ngắm Chúa Giêsu và con ở lại với Người để tâm sự với Người về tất cả những gì xảy ra đối với con, và sự bình an lại trở lại với con. Con không thể thay đổi quá khứ, nhưng con có thể thay đổi hiện tại và tương lai của mình".
Phục vụ công ích
Tiếp nối lời chia sẻ đầy xúc động này, cô Agustina Flores, 29 tuổi, một người luôn tận tâm phục vụ công ích, đã đặt ra một số câu hỏi cho Đức Giáo hoàng: "Làm thế nào đối diện với sự thất đoạt và những giới hạn của bản thân khi chúng con gặp gỡ những người bị loại trừ và không thể đồng hành với họ được như chúng con mong muốn? Làm thế nào tiếp tục bước đi bên cạnh họ khi chúng con cảm thấy những nỗ lực của mình vẫn chưa đủ?" Đáp lại, trước hết, Đức Giáo hoàng cảm ơn cô vì tấm lòng yêu thương mà cô dành cho các bạn trẻ. "Cha hiểu cảm giác của con, điều đó thật khó khăn, nhưng đừng đánh mất hy vọng," ngài nói, rồi trích dẫn lời của Thánh I-nhã Loyola: "Không phải lúc nào chúng ta cũng nhìn thấy hoa trái từ những gì mình gieo trồng, nhưng chúng ta có thể tin tưởng rằng Thiên Chúa tiếp tục chăm lo họ."
Tiếp đó là một bài hát do ca đoàn trình bày và chứng từ của Guadalupe Irupe Echavarria, 31 tuổi, người hiện đang trong quá trình phân định ơn gọi. Cô giải thích với Đức Giáo hoàng rằng, ngay từ thuở nhỏ, Thiên Chúa đã cho cô cảm nhận sự hiện diện của Ngài thông qua các buổi giáo lý, những câu chuyện về các Thánh do các dì của cô kể lại, hoạt cảnh Chúa Giáng sinh tại giáo xứ, việc lần hạt Mân Côi cùng những người hàng xóm, các Thánh lễ Chúa nhật và các hoạt động truyền giáo. Cô chia sẻ: "Cha mẹ đã dạy con rằng những ân huệ mà mỗi người có được không phải để giữ cho riêng mình, nhưng để trao ban cho người khác". Cô nhấn mạnh: "Con từng nghĩ câu chuyện của mình là câu chuyện của một người đến quá muộn; hôm nay, con bắt đầu nhận ra rằng đó chính là câu chuyện về một Thiên Chúa biết cách chờ đợi".
"Chúng ta không được sống hai cuộc đời"
Để khép lại phần này, Franco Pugliese, một tín hữu trẻ 27 tuổi đầy tâm huyết, đã chia sẻ một trăn trở với Đức Thánh Cha: "Làm thế nào con có thể dung hòa hai thực tại này - tình yêu mà con sống tại giáo xứ và trong gia đình - với những trách nhiệm nghề nghiệp cùng các đòi hỏi khác của cuộc sống thường nhật?" Đức Thánh Cha đáp lời: "Hãy nghĩ đến những năm tháng Chúa Giêsu sống tại Nadarét, làm việc bằng đôi tay và chia sẻ cuộc sống gia đình. Con Thiên Chúa đã chọn sống như thế! Ngài dạy chúng ta rằng chính trong những điều bình thường, chúng ta có thể gặp gỡ Ngài." Đó là lý do tại sao "chúng ta không được sống hai cuộc đời, một cuộc đời dành cho Thiên Chúa và một cuộc đời dành cho những công việc thường nhật." "Khi con làm việc, học tập hay dành thời gian cho bạn bè, hãy thực hiện tất cả bằng tình yêu và dâng lên Chúa." Theo cách đó, "công việc của con cũng trở thành một lời cầu nguyện và là con đường nên thánh," Đức Thánh Cha giải thích.
Một điểm nhấn khác của buổi gặp gỡ này là chương trình biểu diễn nghệ thuật do Lucas Rodríguez dàn dựng, với sự tham gia của Maggie Cullen, Nahuel Pennisi và Milo J, bao gồm các tiết mục múa dân gian và vũ điệu tango. Sau phần dẫn nhập vào lời cầu nguyện và lời khẩn cầu Chúa Thánh Thần, hòa cùng điệp khúc "Maranatha", mọi người đã dành một khoảng lặng cầu nguyện. Tiếp đó, Đức Lêô XIV đón nhận một ngọn nến đang cháy từ tay các bạn trẻ , cũng như tất cả những người khác có mặt tại đó, qua đó thắp lên ánh sáng hy vọng và cam kết cùng nhau xây dựng một thế giới đầy tình người.
Phát biểu của Đức Giáo hoàng
Ngay từ đầu bài phát biểu, Đức Thánh Cha đã bày tỏ niềm vui khi trở lại nơi đặt Đài tưởng niệm người Tây Ban Nha, một địa điểm bao gồm các tác phẩm điêu khắc đại diện cho bốn vùng đất lớn của Argentina: vùng Andes, vùng Chaco, vùng Pampas và vùng Río de la Plata. Dựa trên các văn bản Thánh Kinh, ngài hướng sự chú ý đến một loại lửa khác: “ngọn lửa trong lò lửa ở Babylon”.
“Ngày nay, các thần tượng vẫn trỗi dậy để đòi hỏi chúng ta phải thờ phượng: đó là sự thành công bằng mọi giá, tiền bạc, nỗi ám ảnh về vẻ bề ngoài, sự nổi tiếng, hay việc theo đuổi khoái lạc một cách vô độ.”
Đức Giáo hoàng nhận xét rằng, đôi khi, để có được sự công nhận từ người khác, “chúng ta có thể đi xa đến mức nói dối, phản bội hoặc làm nhục ai đó trên mạng xã hội”. Lòng ghen tị “có thể ngăn cản chúng ta vui mừng trước hạnh phúc của người khác, còn sự ích kỷ có thể khiến chúng ta đối xử với con người như những đồ vật”. Hơn nữa, Đức Lêô XIV cũng nhìn nhận rằng “có những người biến việc cung cấp các khoái lạc, những thứ cuối cùng lại biến chúng ta thành nô lệ, chẳng hạn như nội dung khiêu dâm hay các loại chất gây nghiện, thành một hình thức kinh doanh”.
Tiếp tục “đứng thẳng trước những thần tượng của thời đại chúng ta”
Gợi nhắc đến ba thanh niên tại Babylon, Đức Thánh Cha mời gọi cộng đoàn hãy tiếp tục “đứng thẳng trước những thần tượng của thời đại chúng ta”. Ngài nhắn nhủ: “Đừng quỳ gối trước những gì không thể ban cho các con sự sống! Và nếu chẳng may có lúc vấp ngã, hãy đứng dậy! Đừng để bất cứ điều gì hay bất cứ ai tước đi sự tự do mà Thiên Chúa đã ban cho các con”. Mượn lại cụm từ nổi tiếng mà vị tiền nhiệm của ngài từng nói - todos, todos, todos (“tất cả mọi người, tất cả mọi người, tất cả mọi người”), trong Ngày Quốc tế Giới trẻ tại Lisbon, Đức Thánh Cha đã lấy cảm hứng từ những lời này để giải thích, qua ba điểm chính, ý nghĩa của việc sống như những môn đệ của Chúa Giêsu: “Tất cả mọi người hướng về Chúa Kitô, tất cả mọi người cùng với Chúa Kitô, và tất cả mọi người theo hình ảnh của Chúa Kitô”.
“Tất cả mọi người hướng về Chúa Kitô”
Đức Lêô lưu ý rằng trong số những người trẻ này, “có những người đã lớn lên bên cạnh Chúa Giêsu, trong khi những người khác mới chỉ bắt đầu tìm kiếm Người.” Lại có những người “đã lâu rồi không cầu nguyện” và “đã rời xa Giáo hội, hoặc từng bị tổn thương bởi chính những người lẽ ra phải đồng hành cùng họ.” Ngài nhấn mạnh: “Mỗi người trong các con đều có một chỗ đứng trong Giáo hội! Với những thắc mắc, những vết thương và câu chuyện cá nhân của riêng mình. Đây cũng là nhà của các con.” Với những ai có suy nghĩ rằng “đã quá muộn để bắt đầu lại từ đầu,” Đức Thánh Cha nhắn nhủ: “Cha muốn nói với các con: chào mừng các con! Dù các con là ai hay đã làm những gì, Chúa Giêsu Kitô đều biết các con, Người yêu thương các con và mong muốn các con được ở gần bên Người.”
“Ước mong các cộng đoàn của chúng ta luôn mở rộng cửa, biết cách tiếp đón những ai đến với những câu hỏi trong lòng, dang tay giúp đỡ những người đang đau khổ, và kiên nhẫn đồng hành cùng những ai đang tìm kiếm Thiên Chúa.”
“Tất cả mọi người cùng với Chúa Kitô”
Đức Thánh Cha nhấn mạnh : “Nhân loại phải chịu cái chết vì tội lỗi, nhưng Thiên Chúa đã đến gặp gỡ chúng ta”. Con Thiên Chúa “đã trở thành người, chia sẻ những đau khổ của chúng ta, gánh lấy tội lỗi của chúng ta, và hiến dâng mạng sống mình trên thập giá.” Dù đúng là Chúa Kitô “yêu thương chúng ta như chính con người hiện tại của chúng ta, nhưng tình yêu của Người quá đỗi lớn lao, đến mức không thể để chúng ta mãi là tù nhân của tội lỗi, của những gì đang hủy hoại chúng ta.” Đức Thánh Cha nói tiếp: “Ngọn lửa mà Người mang đến có sức mạnh bẻ gãy xiềng xích và khôi phục sự tự do để chúng ta có thể yêu thương.” “Hãy để Chúa Kitô biến đổi các con! Đừng sợ đến với Bí tích Hòa giải. Thật là một phúc lành khi biết rằng tội lỗi của chúng ta có thể được tha thứ!”
“Hãy cầu nguyện, hãy đọc Tin Mừng, hãy đến gần Bí tích Thánh Thể. Chính tại đó, Đấng đã hiến dâng mạng sống vì chúng ta đang chờ đợi chúng ta.”
Khi nhắc lại câu chuyện tại Babylon, Đức Giáo hoàng lưu ý rằng, ngay giữa lò lửa, ba chàng thanh niên đã cất tiếng hát một bài ca “vang vọng đến mức bao trùm tất cả công trình tạo dựng”. Đối với Đức Giáo hoàng, bài ca ấy “vẫn còn tiếp diễn”, và “mỗi thế hệ đều có thể góp thêm tiếng hát của mình vào đó”. Chính vì vậy, ngài bày tỏ mong ước rằng tất cả những gì “chúng ta làm” đều có thể “được biến đổi thành lời ngợi khen”: “Hỡi nghệ thuật và văn hóa, hãy chúc tụng Chúa. Hỡi các trò chơi và thể thao, hãy chúc tụng Chúa. Hỡi khoa học và công nghệ, hãy chúc tụng Chúa. Hỡi các mạng xã hội và màn hình, hãy chúc tụng Chúa. Hỡi âm nhạc và bóng đá, hãy chúc tụng Chúa. Ước mong mọi sự hiện hữu đều chúc tụng Chúa và tôn vinh Người bằng những bài thánh ca, đến muôn thuở muôn đời!”
“Tất cả mọi người theo hình ảnh của Chúa Kitô”
Về điểm thứ ba, Đức Giáo hoàng nhắn nhủ các bạn trẻ rằng “ai đã gặp gỡ Chúa Kitô thì được mời gọi sống như Người đã sống” (x. 1 Ga 2,6). Vì lý do đó, ngài mời gọi họ “hãy nên thánh”. Ngài khẳng định rằng các Thánh cũng “biết rõ những điểm yếu của chính mình”, nhưng chính “ân sủng của Thiên Chúa đã biến đổi cuộc đời họ và dạy họ yêu thương”. “Chúa của mọi người đã trở thành tôi tớ của mọi người!”, ngài nói rõ, rồi thúc giục họ, theo hình ảnh Chúa Kitô, hãy chia sẻ “bánh cho người đói”, mở “cửa cho người vô gia cư”, và “thăm viếng các bệnh nhân cũng như những người mà chẳng ai muốn ghé thăm”. Bởi vì, theo ngài, còn có cả “những nỗi khổ vô hình: một người đang cần sự lời khuyên hoặc sửa chữa, một người đang chờ đợi những lời an ủi, hay một người khác đang cần cảm nhận được tình yêu thương”.
“Ước mong cuộc đời các con tựa như những trang Tin Mừng, được viết bằng mực của lòng thương xót, để những ai gặp gỡ các con đều có thể nhận ra nơi các con một phần tình yêu và niềm vui của Chúa Giêsu. Niềm vui ấy nảy sinh từ tình bạn với Người và thôi thúc chúng ta chia sẻ niềm vui đó cho những người khác.”
Đánh thức lòng nhiệt thành truyền giáo
Kết thúc bài phát biểu, Đức Lêô XIV đã làm phép cây thánh giá sẽ được luân chuyển giữa các cộng đoàn tại Argentina. Hướng lời cầu nguyện lên trời cao, ngài cầu nguyện xin cho “ngọn lửa tình yêu của Chúa Kitô” có thể “lan tỏa từ trái tim này sang trái tim khác, cũng như cây thánh giá này được trao truyền từ tay người này sang tay người khác.” Lời cầu nguyện của Đức Thánh Cha đi kèm với một sự sai đi truyền giáo: “Hãy lên đường và loan báo!” “Hãy đi vào các thành phố và làng mạc của các con, đến mọi ngóc ngách và mọi vùng ngoại vi. Ước mong những ai cảm thấy xa rời Thiên Chúa, nhờ các con, sẽ khám phá ra rằng Chúa Kitô đang tìm kiếm họ.” Ngài kết lời: “Xin Đức Mẹ Luján đồng hành và luôn dẫn bước các con trên hành trình này: tất cả mọi người hướng về Chúa Kitô, tất cả mọi người cùng với Chúa Kitô, tất cả mọi người theo hình ảnh của Chúa Kitô! Hãy lên đường và loan báo!”
Màn trình diễn pháo hoa đã khép lại sự kiện, hòa cùng những tràng pháo tay nồng nhiệt từ các bạn trẻ và niềm vui vỡ òa.
Tý Linh
(theo Augustine Asta - Vatican News)
