Vatican News phỏng vấn Alessandro Banfi, biên tập viên của cuốn sách « Không vũ trang và có sức giải giới. Hòa bình là một món quà » (Désarmée et désarmante. La paix est un don), do nhà xuất bản Vatican phát hành. "Hòa bình là một món quà, nhưng cũng là một trách nhiệm, và Đức Giáo hoàng hoàn toàn xa rời với một quan niệm mang tính không tưởng hay ý thức hệ," nhà báo và là tác giả khẳng định. "Hòa bình của Chúa Kitô ngang qua sự hy sinh."
Vào thứ Ba, ngày 21/7, Alessandro Banfi bận rộn với hàng loạt cuộc phỏng vấn. Ông là nhà báo, người viết kịch bản truyền hình, Giám đốc Truyền thông của Quỹ Oasis, đồng thời là biên tập viên cho một tác phẩm mới của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, do nhà xuất bản Vatican ấn hành với tựa đề « Không vũ trang và có sức giải giới. Hòa bình là một món quà ». Tác phẩm có phần lời tựa do chính Đức Giáo hoàng viết. Chia sẻ với các phóng viên của Đài phát thanh Vatican, ông nói: "Đối với tôi, công việc tuyển tập này là một niềm vinh dự", trong đó, "từ 'chân lý'" thực sự là chủ chốt.
Vatican News: Đức Giáo hoàng nhắc nhở chúng ta rằng món quà đầu tiên mà Chúa Kitô Phục sinh trao tặng cho các bạn hữu và toàn thế giới chính là sự bình an. Tuy nhiên, như Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã chỉ rõ, đây là một món quà không hề rẻ tiền. Nó không phải là món hàng được giảm giá hay một ưu đãi đặc biệt nào cả. Vậy thì, thưa ông Alessandro, chẳng phải chúng ta cần học cách chiêm ngắm Thập giá để trở thành những người kiến tạo hòa bình hay sao?
Alessandro Banfi: Đúng vậy, đó chính là sự khác biệt lớn lao giữa nền hòa bình mà Giáo hội đề xướng và một kiểu chủ nghĩa hòa bình chung chung và ngây thơ. Hòa bình của Đức Kitô đến từ sự hy sinh đơn phương, sự hy sinh của Người Tôi Tớ Đau Khổ. Nói cách khác, hòa bình vừa là một món quà, vừa là một trách nhiệm, một sự đáp lại món quà ấy, đúng như ý nghĩa nguyên thủy của từ "trách nhiệm" (responsabilité) cho thấy. Đồng thời, lập trường hòa bình này không hề che đậy hay lờ đi bản chất đầy bi kịch và bạo lực của cuộc sống. Vấn đề không phải là phi hiện thực muốn loại bỏ cái ác hay lòng thù hận, nhưng có thể nói, nó ngang qua giữa những điều đó, và theo tôi, chính đó là điều mà Đức Giáo hoàng muốn làm nổi bật trong đoạn văn bạn vừa trích dẫn. Nó hoàn toàn xa rời với một quan niệm mang tính không tưởng hay ý thức hệ nào.
Vatican News: Thưa ông Alessandro, điều gì đã thôi thúc ông biên soạn cuốn sách này?
Alessandro Banfi: Tôi rất thích ý tưởng tập hợp những từ khóa của triều đại giáo hoàng này vào một cuốn sách tiện lợi duy nhất. Các từ khóa được sắp xếp theo từng chương, trong đó tất cả các phát biểu của Đức Giáo hoàng nhấn mạnh tính chất trọng tâm của chủ đề này, dù là trong bài phát biểu trước ngoại giao đoàn nhân Ngày Thế giới Hòa bình, trong chuyến thăm một giáo xứ, hay khi đối thoại với giới trẻ tại Tor Vergata. Như vậy, có những hoàn cảnh đa dạng và những điểm nhấn khác nhau, nhưng chỉ một mối quan tâm duy nhất: xây dựng các cuộc đối thoại, những nhịp cầu, nhưng trao đổi, đồng thời mời gọi mọi người thoát khỏi sơ đồ bạn hữu-kẻ thù. Tôi cũng nghĩ đến những chuyến tông du đầu tiên đến Li-băng và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như chuyến tông du đến Algeria, nơi sự chứng tá của các vị tử đạo đã được kết hợp với sự tham chiếu đến thánh Augustinô.
Vatican News: Trong cuốn sách của mình, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh rằng hòa bình trước hết là một trách nhiệm. Có một đoạn văn đã tác động mạnh mẽ đến tôi: "Nếu phản xạ đầu tiên của chúng ta trước một vấn đề mà chúng ta gặp phải, một sự căng thẳng mà chúng ta đang trải qua, một sự xúc phạm mà mình phải gánh chịu, là phán xét người khác, buộc tội họ và thậm chí lên án họ, thì sự thờ ơ, và rồi cả lòng căm thù, chắc chắn sẽ nảy sinh xung quanh chúng ta." Sau đó, Đức Giáo hoàng trích dẫn lời thánh Augustinô, người đã kêu gọi chúng ta thay đổi cục diện sự việc, mà đừng than vãn. Làm thế nào đạt được điều này?
Alessandro Banfi: Thông qua những lựa chọn cụ thể. Trong phần dẫn nhập mới của cuốn sách này, tôi đã vô cùng ấn tượng bởi sự kiện là Đức Giáo hoàng nhắc lại một tình tiết lịch sử vốn đã rơi vào quên lãng, trong đó một quan chức Liên Xô, vào năm 1983, đã ngăn chặn một cuộc chiến tranh hạt nhân với Hoa Kỳ, khi bất tuân mệnh lệnh. Ngài bình luận về sự kiện có thật này và rồi, đã viết câu này: "Lương tâm của một con người có thể có giá trị bằng cả thế giới." Ý tưởng này, sự nhận thức này, mang lại niềm hy vọng; nó hiện hữu trong tâm trí con người, nó mang lại cho chúng ta góc nhìn đúng đắn để hình dung về một chân trời hòa bình. Sự chấm dứt chiến tranh, hận thù và bạo lực bắt đầu từ chính tôi, từ gia đình, đồng nghiệp và những người hàng xóm của tôi, và sẽ không thể có hòa bình nếu không có công lý.
Vatican News: Sau đó, Đức Thánh Cha nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình được kiến tạo, được xây dựng. Ngài viết: "Khi viện dẫn chân lý, ngay cả những kẻ gây chiến cũng khẳng định hành động "nhân danh" hòa bình. Chẳng ai có gan tuyên bố rằng mình muốn chiến tranh vì chiến tranh." Vậy tôi xin hỏi ông: liệu ngày nay, có phải đôi khi chúng ta e sợ thốt lên từ "chân lý" không? Việc nói về chân lý có sức giải giới đến mức nào ?
Alessandro Banfi: Rất nhiều! Một trong những chương mang lại cho tôi nhiều hài lòng nhất trong tác phẩm tuyển tập này, tác phẩm mà tôi vô cùng vinh dự được thực hiện, chính là chương dành nói về thông tin trong thời chiến. Và điều này liên quan đến chân lý. Điều này cũng có phần liên quan đến công việc mà tôi đã thực hiện trong suốt bao năm qua. Chúng tôi gọi đó là "tuyên truyền và thông tin", cuộc chiến bằng ngôn từ. Đức Giáo hoàng đã thực sự nhấn mạnh nhiều, kêu gọi thay đổi góc nhìn của những người kể lại các cuộc xung đột. Ngài mong muốn họ không mô tả chiến tranh như một trò chơi điện tử, nhưng đặt mình vào viễn cảnh của các nạn nhân, qua lăng kính của những người đang là nạn nhân. Do đó, những con người thực sự. Vấn đề là để nhắc nhở rằng nạn nhân của chiến tranh là những con người bằng xương bằng thịt, là phụ nữ và trẻ em. Từ bao đời, trong mọi cuộc chiến tranh, từ "kẻ thù" đã che đậy một điều trừu tượng. Đó là việc không nhìn nhận được rằng người này cũng là một con người, như tôi.
Vatican News: Thưa ông Alessandro, cuối cùng cũng có một câu trích dẫn của Bob Dylan. Ông có mong đợi điều đó không?
Alessandro Banfi: Điều đó đã làm cho tôi bất ngờ, nhưng có lẽ tôi không nên quá ngạc nhiên, vì đây không chỉ là một vị Giáo hoàng người Mỹ, từ Hoa Kỳ, nhưng còn là một vị Giáo hoàng đã thấm đẫm văn hóa đất nước mình, đồng thời cũng có những người di cư trong số các thành viên của gia đình gốc của mình. Ngài là một vị Giáo hoàng thực sự biết đề cập đến mọi khía cạnh của văn hóa đương đại. Chỉ cần nghĩ đến cuộc gặp gỡ của ngài với nam diễn viên Banderas trong chuyến thăm Tây Ban Nha gần đây, hay buổi gặp gỡ của ngài với các nhà văn, trong đó có sự hiên diện của những tên tuổi lẫy lừng nhất trong nền văn học thế giới, là đủ. Khi đọc thấy chi tiết nhắc đến Bob Dylan, một nhà hoạt động chống vũ khí hạt nhân, tôi lại nhớ về thời kỳ đầy biến động ấy. Bob Dylan đã viết những ca từ đó vào năm 1962. Đó là giai đoạn đầy căng thẳng, chẳng hạn như cuộc Khủng hoảng tên lửa Cuba, nhưng cũng là thời điểm mà khát vọng giải trừ quân bị song phương trở nên rất chân thành và được chia sẻ khắp toàn cầu. Điều cuối cùng tôi muốn chia sẻ với bạn, đó là với tư cách là con cái của thánh Augustinô, Đức Giáo hoàng rất yêu thơ ca. Thánh Augustinô là một nhà thơ vĩ đại, bên cạnh việc là một Giáo phụ vĩ đại.
------------------------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : Andrea De Angelis – Vatican News)
_1784621940.png)
