Vào thứ Bảy, ngày 23/5, trong một thánh lễ được cử hành tại Catacaos, gần Piura, các Hồng y và Giám mục đã có một cử chỉ mang tính biểu tượng đối với những người nông dân đã phải chịu đựng nhiều năm bị lạm dụng, quấy rối và trưng dụng tài sản bởi các thành viên của Sodalitium Christianae Vitae (hay còn gọi Hội đời sống tông đồ), một tổ chức của Giáo hội đã bị giải thể vào năm 2025. Ủy viên Tông Tòa nói, trong khi Tổng Giám mục của Lima đề xuất tiến tới trước trong viễn cảnh hòa giải: "Lẽ ra chúng tôi nên đến đây cách đây hai mươi năm; hôm nay chúng tôi xin được tha thứ".
Các Hồng y, Giám mục và một linh mục do Vatican cử đến, tất cả đều quỳ gối trước những người nông dân trong một cử chỉ xin tha thứ, vì công lý và sự hòa giải đã đến quá muộn. Đó là một hành động mang tính biểu tượng cao và đầy xúc động diễn ra vào tối thứ Bảy, ngày 23/5, trước bàn thờ của nhà thờ San Juan Bautista ở Catacaos, một thị trấn nhỏ cách Piura vài km ở miền bắc Peru. Tại nhà thờ này nhìn ra Plaza de Armas, những người nông dân thuộc dân tộc bản địa Tallán đã nhận được một dấu hiệu hữu hình về thiện chí đòi lại công bằng từ các đại diện của Giáo hội Peru, những người mà họ kiên quyết yêu cầu được lắng nghe và đòi lại công lý sau hơn một thập kỷ bị lạm dụng, đàn áp, trưng dụng tài sản, quấy rối và vi phạm các quyền xã hội và lao động, được gánh chịu bởi các bộ phận và thành viên có liên hệ với Sodalitium Christianae Vitae, tổ chức thuộc Giáo hội bị Đức Giáo hoàng Phanxicô giải thể vào năm 2025 sau những vụ bê bối lạm dụng và tham nhũng đã được chứng minh, đặc biệt là nhờ công trình điều tra của các nhà báo Pedro Salinas và Paola Ugaz.
“Lẽ ra chúng tôi nên đến đây từ hai mươi năm trước…”
Việc quỳ gối cầu xin tha thứ này là điểm nhấn của Thánh lễ được cử hành trong Lễ trọng Chúa Thánh Thần Hiện Xuống tại San Juan Bautista, đáp lại lời khẩn cầu của những người nông dân trình lên Đức ông Jordi Bertomeu, quan chức của Bộ Giáo lý Đức tin, người được cử đến Peru một năm trước với tư cách là Ủy viên Tông Tòa để giải tán Hội đời sống tông đồ Sodalicio. Đức ông Bertomeu, người đã dành hai tuần lắng nghe tâm sự của các nạn nhân tại tòa sứ thần ở Peru, đã đồng tế Thánh lễ với các Đức Hồng y Carlos Castillo Mattasoglio, Tổng Giám mục Lima, và Pedro Barreto, Tổng Giám mục danh dự của Huancayo, cũng như các Tổng Giám mục Luciano Maza của Piura và Alfredo Vizcarra của Trujillo. Tham dự buổi lễ có các nhà chức trách, thành viên xã hội dân sự và đoàn ngoại giao, và tất nhiên là cả những người nông dân ở Catacaos, tay cầm bó hoa trắng. Trong nhóm người này còn có thân nhân của Cristino Melchor Flores và Guadalupe Zapata Sosa, những thủ lĩnh thổ dân đã qua đời sau khi tích cực phản đối nạn buôn bán đất đai liên quan đến các công ty của Sodalicio, cũng như các bậc cha mẹ và thành viên khác của cộng đồng nông dân Catacaos. Giám ông Bertomeu nói : “Lẽ ra chúng tôi nên đến đây cách đây hai mươi năm; hôm nay chúng tôi xin được tha thứ.”
Đổi mới và hy vọng
Trong bài giảng, Đức Hồng y Castillo Mattasoglio đã nói về cam kết “trên con đường đổi mới” cũng như “một dấu hiệu hy vọng đích thực cho nhân loại”. Hy vọng sau “thảm kịch” do “một nhóm trong Giáo hội gây ra, nhóm này thật không may đã phủ bóng đen lên Giáo hội”. “Hôm nay, chúng tôi muốn vượt qua sự ô nhục này” và tiến bước trên “con đường hòa giải” do Đức Phanxicô khởi xướng và được Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp tục. Khi còn là Giám mục ở Peru, ngài đã nhiều lần đề cập đến vấn đề của Sodalicio, đảm bảo sự nâng đỡ của mình đối với các nạn nhân. Hồng y khẳng định : “Chúng tôi đến như một dấu hiệu của tình liên đới, sẵn sàng không chỉ cầu xin sự tha thứ nhân danh Giáo hội, bởi vì chính một nhóm trong Giáo hội đã tạo ra vấn đề mà anh chị em vẫn đang trải qua ngày nay, mà còn cam kết đổi mới Giáo hội và tiếp tục con đường đổi mới do hai Đức Giáo hoàng gần đây nhất khởi xướng”.
Ngài nói thêm : “Chúng ta không thể quên và không được phép quên, nhưng chúng ta phải nhớ để sửa chữa. Và không chỉ để sửa chữa bản thân – vì tất cả chúng ta đều là tội nhân – mà còn để giúp sửa chữa những người nghĩ rằng mình không thể sửa đổi, những người nghĩ mình là thần thánh; và chúng ta không phải là thần thánh, chúng ta là những con người tội lỗi, những người có thể và phải thay đổi và hoàn thiện bản thân.”
Lời cầu nguyện cho hòa bình
Sau đó, Đức Hồng y đã cầu khẩn hòa bình, một “nền hòa bình không vũ trang và có sức giải giới” mà Đức Giáo hoàng Lêô đã đặt ra “như chương trình” của triều đại giáo hoàng của ngài. Một nền hòa bình đạt được “không phải bằng vũ khí”, mà bằng “lời nói”, “cử chỉ”, với những người dân đơn sơ “được kêu gọi trở thành những nhân vật chính” và “cùng nhau xây dựng, như trường hợp của tất cả các phong trào quần chúng trên thế giới, những phong trào đang ẩn mình nhưng đang thức tỉnh và thuyết phục mọi người rằng chúng ta cần phải tái sinh nhân loại”.
Cam kết của Đức Lêô, lời kêu gọi của Đức Phanxicô
"Nếu hòa bình được xây dựng bằng hòa bình, bằng đối thoại, bằng sự thừa nhận con người và giá trị mà mỗi chúng ta sở hữu, thì nó sẽ bền vững," Đức Hồng y Castillo nói, một lần nữa trích dẫn lời của Đức Giáo hoàng Lêô. Trong bài giảng của mình, ngài cũng trích dẫn "một câu nói ngắn gọn mà Phanxicô thường thích lặp lại," người "rất yêu mến anh chị em" và "ghi nhớ đặc biệt về việc người lao động phải chịu đựng rất nhiều nhưng không bao giờ được mất hy vọng." Sau đó, Đức Hồng y nhắc lại một trong những cuộc trò chuyện cuối cùng của mình với Đức Giáo Phanxicô trước khi ngài qua đời: "Đức Thánh Cha nói về các phong trào quần chúng, nhưng đây là những phong trào không được biết đến," và Đức Giáo hoàng trả lời: "Vâng, nhưng chúng đang nảy mầm, chúng giống như những hạt giống và chúng ở khắp mọi nơi. Chúng bị che giấu, nhưng chúng sẽ tự bộc lộ."
Do đó, Đức Tổng Giám mục Lima kêu gọi lan tỏa thông điệp hy vọng, "ngày nay cần thiết hơn bao giờ hết" khi đối diện với những kẻ "quyền lực" muốn "phá hủy thế giới". Tuy nhiên, thế giới "thuộc về Thiên Chúa và thuộc về tất cả mọi người, vì vậy chúng ta hãy làm theo lời dạy trong Tin Mừng hôm nay: bằng cách tha thứ, chúng ta nhận ra giá trị của người khác", Đức Hồng y kết luận và đồng thời cảm ơn những người nông dân tụ họp tại giáo xứ: "Cảm ơn anh chị em đã giúp đỡ chúng tôi."
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio - Vatican News)
Xem thêm bản tin:
"Peru: Vatican Trục Xuất Luis Figari, Người Sáng Lập Phong Trào Sodalicio" ở đây.
