Logo
Logo

Hội Linh Mục Xuân Bích

Top Banner

Xuan Bich

Myanmar: Tòa Án Công Lý Quốc Tế Công Nhận Tội "Diệt Chủng" Gây Ra Cho Người Rohingya

Myanmar đã bị quy trách nhiệm về những hành vi tàn bạo do quân đội nước này gây ra đối với cộng đồng thiểu số Hồi giáo Rohingya vào năm 2017.

Bộ trưởng Tư pháp kiêm Tổng chưởng lý Gambia, ông Dawda Jallow, phát biểu trước truyền thông sau khi Tòa án Công lý Quốc tế xác định Myanmar đã phạm tội diệt chủng đối với người Rohingya. Đây là vụ kiện do Gambia khởi xướng, cáo buộc Myanmar phạm tội diệt chủng nhắm vào cộng đồng người Hồi giáo Rohingya, diễn ra tại The Hague, Hà Lan (REUTERS).

Năm 2019, Gambia, với sự ủng hộ từ Tổ chức Hợp tác Hồi giáo gồm 57 quốc gia thành viên, đã đệ đơn kiện Myanmar lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ).

Họ yêu cầu các thẩm phán ra phán quyết rằng Myanmar đã vi phạm Công ước về tội diệt chủng năm 1948, yêu cầu chấm dứt mọi hành vi bất hợp pháp đối với cộng đồng người Rohingya, đồng thời đảm bảo những kẻ chịu trách nhiệm phải bị trừng phạt.

Gambia cũng yêu cầu bồi thường, cấp quyền công dân đầy đủ cho người Rohingya, cũng như đảm bảo quyền được trở về quê hương của họ.

Myanmar bác bỏ cáo buộc này. Họ gọi chiến dịch của mình là một hoạt động chống khủng bố hợp pháp.

Các thành viên Tòa án Công lý Quốc tế trước phiên họp công khai để đọc phán quyết của tòa trong vụ kiện về tội diệt chủng do Gambia khởi xướng chống lại Myanmar, diễn ra tại Cung điện Hòa bình ở The Hague, Hà Lan (ANSA).

Lý do người Rohingya phải rời bỏ quê hương

Vào tháng 8 năm 2017, quân đội Myanmar đã phát động một “chiến dịch càn quét” tại bang Rakhine, miền Bắc nước này, sau khi các tay súng nổi dậy tấn công các trạm cảnh sát và một căn cứ quân sự.

Hơn 730.000 người Rohingya đã chạy sang Bangladesh. Những người sống sót kể lại các vụ thảm sát, cưỡng hiếp và đốt phá làng mạc. Một phái đoàn điều tra của Liên Hợp Quốc đã phát hiện những “hành vi diệt chủng”.

Hiện nay, khoảng 1,2 triệu người tỵ nạn đang sinh sống tại các trại tập trung đông đúc ở Cox’s Bazar.

Để xác định hành vi diệt chủng, tòa án phải tìm ra ý định tiêu diệt người Rohingya “toàn bộ hoặc một phần”.

Điều này rất hiếm khi được chứng minh. Các tòa án quốc tế mới chỉ công nhận tội diệt chủng trong các trường hợp tại Rwanda, Srebrenica và thời kỳ Khmer Đỏ ở Campuchia.

Tuy nhiên, 15 thẩm phán, với 9 phiếu thuận và 6 phiếu chống, đã kết luận rằng quân đội Myanmar đã sát hại hàng nghìn thường dân người Rohingya, thực hiện các vụ hành quyết hàng loạt và bạo lực tình dục trên diện rộng, thiêu rụi hàng trăm ngôi làng, đồng thời lan truyền ngôn từ thù ghét. Theo các thẩm phán, “suy luận hợp lý duy nhất” là quân đội Myanmar có ý định tiêu diệt một phần đáng kể nhóm người này. Phán quyết được đưa ra hôm nay, ngày 19/11, đã khép lại một tiến trình pháp lý kéo dài bảy năm.

Đây là lần đầu tiên Tòa án Công lý Quốc tế quy trách nhiệm cho một quốc gia về tội diệt chủng.

Người tỵ nạn Rohingya phản ứng khi phán quyết được dịch lại cho đám đông đang theo dõi thông báo trực tiếp từ Tòa án Công lý Quốc tế.

Vượt ra ngoài phạm vi Myanmar

Đây cũng là phán quyết quan trọng đầu tiên của tòa án về Công ước về Ngăn ngừa và Trừng trị Tội Diệt chủng trong hơn một thập kỷ qua.

Các phán quyết của Tòa án Công lý Quốc tế là quyết định cuối cùng và có giá trị pháp lý ràng buộc; phán quyết này không thể bị kháng cáo. Tuy nhiên, tòa án chỉ có thể báo cáo các trường hợp không tuân thủ lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Tòa án này không có thẩm quyền truy tố các cá nhân. Nhiệm vụ đó thuộc về Tòa án Hình sự Quốc tế.

Không đường trở về nhà

Tòa án đã ra lệnh cho Myanmar phải bồi thường cho người Rohingya, với số tiền cụ thể sẽ được quyết định sau, đồng thời phải tạo điều kiện để họ trở về một cách an toàn và có phẩm giá

Giao tranh giữa quân đội Myanmar và Quân đội Arakan đã diễn ra ác liệt tại bang Rakhine kể từ tháng 11 năm 2023. Các tổ chức cứu trợ cho biết hiện không có đủ điều kiện để người Rohingya có thể trở về một cách an toàn.

Nhiều người Rohingya khẳng định họ sẽ không trở về nếu không có các quyền, phẩm giá và tư cách công dân.

Vào ngày 5 tháng 11 năm 2025, khi kết thúc buổi tiếp kiến ​​chung tại Quảng trường Thánh Phêrô, Giáo hoàng Lêô XIV đã kêu gọi cộng đồng quốc tế “đừng quên người dân Miến Điện”.

Tý Linh

(theo Lorenzo Freggiaro, Vatican News)