Lễ truyền chức Tổng Giám mục Anrê Đinh Dương (Ding Yang) là lễ truyền chức thứ tám được cử hành trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô XIV, mặc dù không phải tất cả tám vị Giám mục này đều do ngài bổ nhiệm.
Cha Anrê Đinh Dương đã được truyền chức làm Tổng Giám mục Trùng Khánh (thuộc vùng tây nam Trung Quốc) vào thứ Ba, ngày 8/9. Đây là Tòa Giám mục đã bị bỏ trống kể từ ngày 26 tháng 3 năm 2001.
Đây là lễ truyền chức giám mục thứ tư được cử hành kể từ ngày 15 tháng Sáu và là lễ truyền chức thứ tám trong triều đại Giáo hoàng của Đức Lêô XIV, diễn ra theo các quy trình được thiết lập bởi thỏa thuận giữa Bắc Kinh và Tòa Thánh về việc bổ nhiệm giám mục.
Việc bổ nhiệm được công bố gần đây nhất là trường hợp Giám mục Phaolô Lưu Hồng Cương làm Giám mục giáo phận Đại Đồng thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc, vào ngày 10 tháng Tám.
Tuy nhiên, vào thứ Ba, Tòa Thánh thông báo rằng Đức Giáo hoàng đã bổ nhiệm cha Đinh Dương vào ngày 28 tháng Bảy, tức là hơn 10 ngày trước khi có quyết định bổ nhiệm cha Lưu Hồng Cương.
Thông thường, Vatican không công bố ngay các quyết định bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc, nhưng chờ đến ngày cử hành nghi thức truyền thức. Trong trường hợp này, trình tự thời gian thực tế của các quyết định bổ nhiệm lại khác với thứ tự thời gian công bố chúng.
Tám lễ truyền chức giám mục diễn ra trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô XIV không có nghĩa là cả tám vị Giám mục này đều do ngài bổ nhiệm.
Trong số đó có hai vị Giám mục đã được truyền chức từ trước và thuộc về "Giáo hội hầm trú", cộng đồng Công giáo không được chính quyền Trung Quốc công nhận chính thức. Sau đó, cả hai vị đều được chính quyền cộng sản công nhận, qua đó hợp thức hóa địa vị giáo sĩ cũng như dân sự của các ngài.
Được đào tạo tại một đại học giáo hoàng ở Rôma
Đức cha Đinh Dương sinh ngày 16 tháng 9 năm 1981 tại quận Hợp Xuyên (Hechuan), thuộc thành phố Trùng Khánh. Đức Cha vào Đại Chủng viện Bắc Kinh năm 2000 và hoàn tất chương trình đào tạo linh mục tại đây vào năm 2006.
Đức Cha được truyền chức linh mục vào ngày 24 tháng 5 năm 2007, sau một năm thực tập mục vụ tại Giáo xứ Thánh Giuse ở Du Trung (Yuzhong), Trùng Khánh, nơi sau này ngài phục vụ với tư cách là linh mục phó xứ.
Từ năm 2009 đến năm 2011, ngài theo học chuyên sâu về thần học tại Đại học St. Joseph ở Ma Cao. Từ năm 2012 đến năm 2014, ngài đảm nhiệm vai trò người đào tạo tại Đại Chủng viện Công giáo Trung Quốc ở Bắc Kinh.
Vào tháng 3 năm 2014, ngài đến Rôma để tiếp tục việc học tại Đại học Giáo hoàng Thánh Giá (Pontifical University of the Holy Cross) và trở về Trung Quốc vào năm sau đó.
Sau khi trở về, ngài đảm nhận nhiều nhiệm vụ mục vụ với tư cách là linh mục chính xứ tại các giáo xứ Đồng Lương (Tongliang), Đồng Nam (Tongnan), Đồng Quan Dịch (Tongguanyi ) và Cửu Long Pha (Jiulongpo) thuộc Tổng Giáo phận Trùng Khánh. Vào tháng Bảy, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài làm Tổng Giám mục Trùng Khánh.
Các quyết định bổ nhiệm dưới thời Đức Lêô XIV
Quá trình dẫn đến việc bổ nhiệm và truyền chức giám mục cho cha Đinh Dương diễn ra hoàn toàn trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô; đây là một dấu hiệu nữa cho thấy ý định của Đức Giáo hoàng trong việc tiếp tục đối thoại giữa Rôma và Bắc Kinh.
Dựa trên tinh thần truyền giáo được hình thành qua nhiều năm thi hành mục vụ, Đức Lêô đã phê chuẩn việc bổ nhiệm một số Giám mục tại Trung Quốc và giao phó trọng trách mới cho một số vị giáo phẩm đã được truyền chức giám mục.
Vào ngày 11 tháng 6 năm 2025, Vatican thông báo về việc chính quyền Trung Quốc công nhận về mặt dân sự và tổ chức lễ nhậm chức cho Đức cha Giuseppe Lin Yuntuan (Giuse Lâm Vân Đoàn) với tư cách là Giám mục phụ tá giáo phận Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến.
Tuy nhiên, Đức cha Lâm Vân Đoàn không được truyền chức giám mục trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô, mà đã lãnh nhận chức giám mục từ năm 2017. Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài làm giám mục phụ tá Phúc Châu vào ngày 5 tháng 6 năm 2025, trước khi chính quyền Trung Quốc cấp sự công nhận về mặt dân sự cho ngài.
Đức Cha hoan nghênh quyết định này và bày tỏ thiện chí hỗ trợ sứ mạng mục vụ của giáo phận.
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Giáo hoàng đã bãi bỏ các giáo phận Tuyên Hóa (Xuanhua) và Tây Loan Tử (Xiwanzi ), vốn được Đức Giáo hoàng Piô XII thành lập năm 1946, và thiết lập giáo phận Trương Gia Khẩu (Zhangjiakou) mới trực thuộc Tổng giáo phận Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng Chín, cha Giuse Vương Chính Quý (Giuseppe Wang Zhengui), người được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm lãnh đạo giáo phận mới, đã được truyền chức giám mục.
Trung Quốc công nhận 2 Giám mục thuộc Giáo hội "hầm trú"
Trong một diễn biến khác, vào ngày 12 tháng 9 năm 2025, chính quyền Trung Quốc đã công nhận hai giám mục thuộc Giáo hội "hầm trú", tức là những Giám mục trung thành với Tòa Thánh Vatican và được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm.
Hai vị này là Đức cha José Ma Yanen, 65 tuổi, nguyên là giám mục hầm trú tại Tây Loan Tử, hiện là Giám mục phụ tá của giáo phận Trương Gia Khẩu mới được thành lập tại tỉnh Hà Bắc; và Giám mục Agustinô Thôi Thái (Cui Tai), 75 tuổi, nguyên Giám mục của Tuyên Hóa, một giáo phận khác đã được Đức Lêô XIV giải thể để thành lập nên giáo phận Trương Gia Khẩu. Do đã ngoài 70 tuổi, Tòa Thánh Vatican coi Giám mục Thôi Thái là Giám mục hưu trí.
Các bổ nhiệm năm 2026
Vào năm 2026, linh mục Phanxicô Xavie Đoạn Vĩnh Khôn (Francesco Saverio Duan Yongkun) đã được truyền chức Giám mục phó giáo phận Ba Mông (Bameng) thuộc Khu tự trị Nội Mông, sau khi được bổ nhiệm vào ngày 15 tháng Sáu theo Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Đây là lễ truyền chức giám mục thứ hai liên quan đến các quyết định bổ nhiệm được Đức Giáo hoàng phê chuẩn vào ngày 15 tháng Sáu. Theo Vatican, cùng ngày hôm đó, Đức Giáo hoàng cũng đã bổ nhiệm Linh mục Giuse Thường Ngạn Phong (Joseph Chang Yanfeng). Sau đó, cha Thường Ngạn Phong đã được truyền chức giám mục giáo phận Xích Phong (Chifeng), một giáo phận khác tại Nội Mông.
Vào ngày 10 tháng Tám, cha Phaolô Lưu Hồng Cương (Paul Liu Honggang) đã được truyền chức giám mục giáo phận Đại Đồng (Datong) thuộc tỉnh Sơn Tây. Giờ đây, cha Đinh Dương cũng đã có tên trong danh sách đó.
Căng thẳng trong giai đoạn trống tòa
Chính quyền Trung Quốc đã đơn phương chọn hai giám mục trong giai đoạn trống tòa sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời, trong đó có một người được chọn cho giáo phận vốn đã có Giám mục được Tòa Thánh công nhận.
Linh mục Inhaxiô Ngô Kiến Lâm (Ignatius Wu Jianlin) đã được truyền chức làm giám mục phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV chính thức bổ nhiệm ngài vào chức vụ này ngày 11 tháng Tám.
Trước đó, chính quyền Trung Quốc đã công bố việc cha Lâm được một hội nghị gồm các linh mục và giáo dân bầu chọn vào ngày 28 tháng Tư, trong thời gian trống tòa.
Thông báo sau đó của Tòa Thánh cho biết Đức Giáo hoàng Lêô đã phê chuẩn việc đề cử này vào ngày 11 tháng Tám. Mặc dù việc bổ nhiệm không được công bố ngay lập tức, thông báo của Vatican cho thấy trường hợp này rốt cuộc đã được giải quyết trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
Tương tự, linh mục Phanxicô Lý Kiến Lâm (Francis Li Jianlin) đã được truyền chức Giám mục của Phủ Doãn Tông Tòa Tân Hương (Xinxiang) thuộc tỉnh Hà Nam vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi được Đức Giáo hoàng Lêô chính thức bổ nhiệm vào ngày 11 tháng Tám.
Đức cha Lý Kiến Lâm là vị Giám mục thứ hai được chính quyền Trung Quốc bổ nhiệm trong khoảng thời gian chuyển tiếp giữa lúc Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời và cuộc bầu chọn Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
18 Giám mục được truyền chức theo thỏa thuận Vatican-Trung Quốc
Với việc truyền chức của Đức cha Đinh Dương, đến nay đã có 18 Giám mục Công giáo được truyền chức tại Trung Quốc theo Thỏa thuận tạm thời được ký kết lần đầu giữa Tòa Thánh và Trung Quốc dưới triều Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Thỏa thuận song phương này, được ký kết lần đầu vào năm 2018, quy định quy trình lựa chọn và công nhận các Giám mục Công giáo tại Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc đã không duy trì quan hệ ngoại giao chính thức kể từ năm 1951, sau khi phe cộng sản lên nắm quyền dưới thời Mao Trạch Đông. Kể từ đó, cộng đồng người Công giáo Trung Quốc bị chia rẽ giữa Hội Công giáo Yêu nước, do nhà nước kiểm soát, và cộng đồng Công giáo hầm trú, vẫn trung thành với Rôma.
Toàn bộ nội dung của thỏa thuận chưa bao giờ được công bố. Thỏa thuận này được gia hạn hai năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên quyết định kéo dài thời hạn thêm bốn năm, tức là đến hết năm 2028.
Theo các nội dung đã được công khai của thỏa thuận, Đức Giáo hoàng vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng đối với việc bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc, bao gồm cả quyền bác bỏ các ứng viên do Bắc Kinh đề xuất. Trong khi đó, Tòa Thánh đã đồng ý không thực hiện việc bổ nhiệm giám mục nếu chưa tham vấn trước với chính phủ Trung Quốc.
Tý Linh
(theo Victoria Cardiel, EWTN News)
