Đức Giáo hoàng là một trong những nguyên thủ quốc gia có ảnh hưởng nhất thế giới. Đằng sau những bài phát biểu của ngài, rất nhiều người làm việc một cách kín đáo tại Vatican để chuẩn bị chúng, điều chỉnh cho phù hợp với phong cách và những gì ngài tha thiết quan tâm.
Không dưới mười lăm: đó là số lượng trung bình, mỗi tuần, các bài suy niệm, bài diễn văn và sứ điệp mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV phát biểu cho các nhóm người đến gặp ngài hoặc gửi đến khắp bốn phương trời. Thêm vào đó là các văn kiện của huấn quyền, chẳng hạn như các tông huấn và các thông điệp của Đức Giáo hoàng. Nhưng ai là người chuẩn bị hàng loạt văn bản này cho Đức Giáo hoàng? Một nguồn tin từ Vatican am hiểu về hoạt động nội bộ của Dinh Tông Tòa cho biết: "Tại Phủ Quốc vụ khanh, có một đội ngũ nhân viên đông đảo, mà thành phần của họ vẫn còn là một bí ẩn: tên của họ không được biết và họ thay đổi đều đặn."
Văn phòng hành chính trung ương của Vatican, đặt tại tầng ba của Dinh Tông Tòa, chịu trách nhiệm điều phối việc chuẩn bị các bài phát biểu của Đức Giáo hoàng. Tùy theo chủ đề, Phủ Quốc vụ khanh sẽ liên hệ với một bộ phận cụ thể và giao nhiệm vụ soạn thảo văn bản – sau đó văn bản này sẽ được xem xét ở nhiều cấp bậc của hàng giáo phẩm. Không phải là hiếm khi một nhân viên văn phòng bình thường ("người ghi biên bản") được yêu cầu soạn thảo bài phát biểu mà sau này sẽ được đọc ở cấp cao nhất của quốc gia nhỏ bé này. Nguồn tin của chúng tôi giải thích : "Nếu đó là vấn đề nói chuyện với các Giáo hội Đông phương, các linh mục hoặc giám mục, các bộ phận chịu trách nhiệm về những vấn đề này sẽ đảm nhiệm; nếu Đức Giáo hoàng nói về sinh thái hoặc việc làm, Bộ Phục vụ sự Phát triển Con người Toàn diện sẽ được liên hệ, v.v."
"Khi viết, bạn phải lấy cảm hứng từ phong cách, vốn từ vựng và cách diễn đạt thường thấy của Đức Giáo hoàng."
Đôi khi, phong cách đặc trưng của một nhà thần học cụ thể trở nên dễ nhận biết xuyên suốt một văn kiện. Ví dụ, Đức Hồng y người Argentina Victor Fernandez thường được ghi nhận là tác giả chính của thông điệp Laudato si' của Đức Giáo hoàng Phanxicô và tông huấn Amoris Laetitia về gia đình của ngài. Tên của những người viết khác cũng đã được tiết lộ qua nhiều triều đại giáo hoàng. Chẳng hạn, vào năm 2023, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã công khai ca ngợi công việc của một quan chức, Đức ông Paolo Braida, người khi đó đang dẫn đầu nhóm chịu trách nhiệm soạn thảo các bài giáo lý cho vị Giáo hoàng người Argentina. Một nhân viên của một Bộ đã từng đảm nhiệm công việc này tâm sự: "Khi viết, bạn phải lấy cảm hứng từ phong cách, vốn từ vựng và cách diễn đạt thường thấy của Đức Giáo hoàng." Ông nói thêm: "Đối với Lêô XIV, điều đó khá tinh tế, chúng tôi chưa hiểu rõ về ngài. Chúng tôi có xu hướng thêm một câu trích dẫn từ bậc thầy tâm linh của ngài, thánh Augustinô, nhưng điều đó có nguy cơ làm ngài nhàm chán." Điều chắc chắn là người Mỹ này nổi tiếng là rất chú trọng đến việc sửa lỗi, ngài có thể sửa chữa một văn bản cho đến phút cuối cùng. "Ngài ấy cực kỳ chính xác," một cộng tác viên giáo luật chứng kiến những lần sửa đổi của ngài đã thì thầm.
Đằng sau những bức tường của Vatican nơi văn hóa bí mật ngự trị, danh tính của những "cây bút của Đức Giáo hoàng" không bao giờ được tiết lộ, nhưng người ta vẫn thường đùa về điều đó: "Đoạn văn này trong bài phát biểu của ngài rất hay", những tác giả thực sự đôi khi chúc mừng nhau bằng một cái nháy mắt.
Tý Linh
(theo Anna Kurian, Aleteia)
