Trong bài phát biểu với các tham dự viên hội nghị quốc tế nhân dịp kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật tại Đại học Giáo hoàng Grégorienne, Đức Lêô XIV nhắc lại rằng “thiện ích của cá nhân và thiện ích của cộng đồng Giáo hội không thể tồn tại độc lập nhau.” Ngài cũng nhắc lại một nguyên tắc từ linh đạo của trường đại học: “Non multa, sed multum” (không phải nhiều thứ, nhưng nhiều chất lượng), đồng thời khuyến khích một tri thức không hời hợt, nhưng có khả năng thâm nhập vào thực tại.
Giáo hội, với vô vàn thực tại đan xen và hướng về " thiện ích siêu nhiên của các cá nhân", không thể được diễn tả một cách trọn vẹn bằng ngôn ngữ giáo luật. Tuy nhiên, luật pháp được mời gọi phản ánh Mầu nhiệm của Giáo hội, nỗ lực phục vụ cho một nền công lý không bao giờ tách rời khỏi sự thật và lòng thương xót. Nhiệm vụ này đòi hỏi một tri thức vượt xa những kiến thức hời hợt hay thuần túy lý thuyết, để thâm nhập và khám phá thực tại. Đây là một số chủ đề được Đức Giáo hoàng đề cập vào sáng nay, ngày 23/10, trong bài phát biểu gửi tới những người tham dự hội nghị quốc tế nhân kỷ niệm 150 năm thành lập Khoa Giáo luật tại Đại học Giáo hoàng Grégorienne.
Lịch sử của Khoa
Đức Thánh Cha đã gặp gỡ khoảng 400 tham dự viên của hội nghị này tại Hội trường Clementine trong Dinh Tông Tòa ở Vatican. Hiện diện trong buổi gặp mặt có Hiệu trưởng Đại học Giáo hoàng Grégorienne, linh mục Dòng Tên Mark Andrew Lewis, và Trưởng Khoa, linh mục Damián Guillermo Astigueta, cũng là một tu sĩ Dòng Tên. Trong bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha đã điểm lại lịch sử các chương trình nghiên cứu giáo luật tại trường đại học này. Các chương trình đó được thiết lập vào ngày 16 tháng 8 năm 1876 theo ý nguyện của Chân phước Piô IX. Sự kiện này đánh dấu đỉnh cao của một truyền thống lâu đời về nghiên cứu và giảng dạy giáo luật, một truyền thống vốn đã gắn liền với lịch sử của Trường Rôma và Dòng Tên.
“Sợi chỉ xuyên suốt” của giáo luật
Lễ kỷ niệm 150 năm được khoa tổ chức trong năm nay đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong hành trình của một chương trình giảng dạy vốn đã phát triển một “truyền thống khoa học đặc thù” của riêng mình, nhờ vào những đóng góp từ nhiều “bậc thầy vốn đã mang lại vinh dự cho khoa và đóng góp đáng kể cho sự phát triển của khoa giáo luật”. Một cách nào đó, họ tạo nên một sợi chỉ xuyên suốt kết nối các thế hệ và ngày nay vẫn còn tiếp tục truyền lại một di sản mang tính khoa học và Giáo hội quý báu.
“Không phải nhiều thứ, nhưng là rất chất lượng”
Do đó, công cuộc tông đồ của Dòng Tên chính là mẫu số chung, như Đức Giáo hoàng đã nhấn mạnh, vốn liên quan đến khoa và, rộng hơn, đến toàn thể Đại học Giáo hoàng Grégorienne. Công cuộc này bắt nguồn từ linh đạo phát sinh từ tập Linh Thao của thánh Inhaxiô Loyola, và tìm thấy một trong những biểu hiện đặc trưng của mình qua công thức: “Non multa, sed multum” : “Không phải nhiều thứ, nhưng là nhiều chất lượng”.
“Tóm lại, điều quan trọng không phải là biết nhiều thứ, nhưng là thâm nhập thực tại một cách sâu xa, hiểu nó, nội tâm hóa nó. Như thánh Inhaxiô đã viết: ‘Không phải sự phong phú về tri thức mới làm cho linh hồn được no đầy và thỏa mãn, nhưng chính là việc cảm nhận và thưởng thức mọi sự ở tận sâu bên trong.’”
Suy ngẫm thay vì chỉ chuyển ngữ
Do đó, không có gì ngạc nhiên khi lối tiếp cận mang tính tâm linh này, điều mà Đức Giáo hoàng đã lưu ý, tìm thấy âm vang trong cách thức khoa này quan niệm về việc giảng dạy giáo luật. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc hiểu biết các chuẩn mực chi phối đời sống Giáo hội, mà còn nhằm đào tạo những cá nhân có khả năng phát triển một cảm thức Giáo hội về iustum, tức là về những gì công bằng. Quan điểm này đạt được "thông qua việc nghiên cứu chuyên sâu các nguồn luật, truyền thống giáo luật và những nguyên tắc thần học giúp soi sáng chuẩn mực". Việc đào tạo như vậy chỉ có thể thực hiện được khi việc nghiên cứu giáo luật được diễn ra dưới ánh sáng của mầu nhiệm Giáo hội, như đã được Công đồng Vatican II trình bày trong Hiến chế Tín lý Lumen Gentium.
Mặc dù đúng, như thánh Gioan Phaolô II đã viết trong Tông hiến Sacrae disciplinae leges, văn kiện mà ngài dùng để ban hành Bộ Giáo luật cho Giáo hội Latinh, rằng “không thể chuyển tải hình ảnh của Giáo hội một cách hoàn hảo thành ngôn ngữ ‘giáo luật’”, thì giáo luật vẫn phải phản ánh được hình ảnh đó.
Thiện ích của cá nhân và của Giáo hội
Do đó, luật nội bộ của Giáo hội thực hiện một chức năng thiết yếu trong việc bảo vệ sự hiệp thông của chính Giáo hội. Mục tiêu, như Đức Lêô XIV giải thích, là “thiết lập một trật tự trong cộng đồng Giáo hội. Trật tự này, trong khi dành ưu tiên cho tình yêu, ân sủng và các đặc sủng, sẽ tạo điều kiện cho sự phát triển hữu cơ của chúng.”
“Công lý là tình yêu có trật tự”
Chương trình học của khoa cũng được xây dựng dựa trên quan điểm này, trong đó người ta có thể đọc thây: “Luật của Giáo hội phải luôn hướng tới thiện ích siêu nhiên của mỗi tín hữu và việc xây dựng sự hiệp thông trong Giáo hội.” Do đó, Đức Giáo hoàng thúc giục họ hãy tận tâm làm việc vì mục tiêu này, tức là vì thiện ích siêu nhiên của các cá nhân, vốn được thực hiện bằng cách theo đuổi công lý đích thực trong Giáo hội, một nền công lý không bao giờ tách rời khỏi sự thật và lòng thương xót.
Đức Lêô XIV nhắc lại rằng thánh Augustinô đã diễn tả mối liên hệ này qua câu: “Ordinata dilectio est iustitia”, nghĩa là “Công lý là tình yêu có trật tự”.
Trải nghiệm tính phổ quát của Giáo hội
Đức Thánh Cha đề cập đến một đặc điểm cuối cùng của khoa, vốn cũng đã được ghi trong quy chế: nhìn nhận vai trò đặc thù của khoa trong việc phục vụ sứ mạng của Đấng kế vị Thánh Phêrô. Về điểm này, Đức Thánh Cha mời gọi khoa hãy mang đến cho sinh viên “một trải nghiệm sống động về Giáo hội phổ quát, vốn tìm thấy nơi Giám mục Rôma nguyên lý và nền tảng hữu hình và trường tồn cho sự hiệp nhất”. Ngài tin rằng các sinh viên, dù là giáo sĩ, tu sĩ hay giáo dân, đến từ khắp nơi trên thế giới để theo đuổi việc học tại Rôma, cần có thể cảm nhận được, đặc biệt là thông qua đời sống đại học, rằng Giáo hội chính là một sự hiệp thông phổ quát. Nhờ đó, khi trở về các Giáo hội địa phương của mình, họ sẽ mang theo trải nghiệm này như “một kho tàng để chia sẻ”, và đặt kho tàng ấy vào việc phục vụ cộng đồng của họ.
Tý Linh
(theo Edoardo Giribaldi - Vatican News)
_1792674929.jpg)
