Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tạp chí 'Dialoghi' của Ý, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Đức Hồng y Pietro Parolin, đã thảo luận về sự mong manh của ngoại giao, sự trỗi dậy của lôgic kẻ mạnh nhất, tầm quan trọng của Liên Hợp Quốc, và sự cần thiết phải xóa bỏ kho vũ khí hạt nhân.
“Thật là không tưởng khi cho rằng hòa bình được đảm bảo bằng vũ khí và sự cân bằng quyền lực do kẻ mạnh nhất áp đặt, thay vì bằng các thỏa thuận quốc tế.” Đức Hồng y Pietro Parolin đã suy nghĩ về các cuộc khủng hoảng và chiến tranh đang tàn phá thế giới trong một cuộc phỏng vấn với “Dialoghi”, tạp chí văn hóa hàng quý của Công giáo Tiến hành Ý.
Những lời của ngài cũng chứa đựng sự lên án mạnh mẽ đối với việc tái vũ trang.
“Chúng tôi tin chắc rằng các kho vũ khí phải được xóa bỏ, bắt đầu từ kho vũ khí hạt nhân.” Ngài cũng nhắc lại việc không gia hạn các thỏa thuận về việc giảm dần vũ khí nguyên tử, điều đã “tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho việc chế tạo các công cụ chết người có khả năng hủy diệt sự sống trên trái đất.”
Ngài thúc giục: “Cần có thêm nhiều tiếng nói vì hòa bình, thêm nhiều tiếng nói chống lại sự điên rồ của cuộc chạy đua vũ trang, thêm nhiều tiếng nói lên tiếng bênh vực những anh chị em nghèo khổ nhất của chúng ta, thêm nhiều tiếng nói và nhiều đề xuất — ví dụ, tôi đang nghĩ đến giới đại học Công giáo — về những mô hình kinh tế mới được truyền cảm hứng bởi công lý và sự quan tâm đến những người yếu thế nhất, chứ không phải từ sự sùng bái tiền bạc.”
“Vết thương” của cuộc chiến Nga-Ucraina
ĐHY nói tiếp : “Cần có một làn sóng nhân đạo và trách nhiệm từ phía mọi người. Thay vào đó, thật đau lòng khi nhận thấy rằng trong nhiều trường hợp, phản ứng duy nhất là tái vũ trang.”
Nhắc lại niềm hy vọng của thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, người từng mơ ước về một châu Âu thống nhất, Đức Hồng y Parolin nhấn mạnh rằng lịch sử “đã đi theo một hướng khác, và thay vì một thế giới tự do và thống nhất hơn, chúng ta đã chứng kiến một thế giới bất ổn hơn nổi lên, mà không có những biện pháp khắc phục hiệu quả nào được đưa ra cho những bất công khủng khiếp khiến hàng triệu người phải chịu đựng nạn đói, khát, thiếu thốn ngay cả những dịch vụ chăm sóc sức khỏe tối thiểu và điều kiện làm việc không xứng đáng.”
Tâm trí ngài hướng về Ucraina, một cuộc chiến nằm ngay giữa lòng châu Âu Kitô giáo, “một vết thương” đang kêu gọi chúng ta. Đức Hồng Y nhận xét: “Tôi có cảm giác rằng sự tàn phá mà cuộc chiến này gây ra ở Ucraina chưa được nhận thức đầy đủ: tổn thất nhân mạng khổng lồ, sự tàn phá các thành phố và cơ sở hạ tầng.”
Quyền lực tối cao
Từ Ucraina đến Gaza, Đức Hồng y Parolin nhận xét: “Nhiều chính phủ đã bày tỏ sự phẫn nộ trước các cuộc tấn công nhằm vào thường dân Ucraina bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga, đồng thời áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với những kẻ gây hấn. Dường như điều tương tự đã không xảy ra với thảm kịch tàn phá Gaza.”
Ngài chỉ ra “việc sử dụng tiêu chuẩn kép”, gắn liền với “quyền lực tối cao”, sự thống trị của một quốc gia đối với các quốc gia khác, được luật pháp quốc tế biện minh và chỉ được viện dẫn “khi thuận tiện”, nhưng lại bị bỏ qua trong nhiều trường hợp khác.
Theo lập luận của ĐHY Quốc vụ khanh, cốt lõi của vấn đề nằm ở cuộc khủng hoảng ngoại giao, vốn dường như “im lặng, không có khả năng kích hoạt các công cụ thay thế”, bị thay thế bởi lôgic của kẻ mạnh nhất. “Dường như người ta đã đánh mất nhận thức về giá trị của hòa bình, bi kịch của chiến tranh và tầm quan trọng của các quy tắc chung – và việc tôn trọng chúng.”
Liên Hợp Quốc và Hội đồng Hòa bình
ĐHY giải thích : “Ngoại giao là nghệ thuật của những điều khả thi và không bao giờ có thể hoạt động theo những kế hoạch đã được thiết lập sẵn, áp đặt từ trên xuống hoặc dựa trên những học thuyết trừu tượng.”
Đức Hồng y Parolin nói rằng nó phải bắt đầu từ thực tế, “ngay cả khi đôi lúc nó đáng sợ,” và đòi hỏi sự kiên nhẫn và chú ý đến những kết quả có thể đạt được.
Đối với châu Âu, nơi không thể nói bằng một tiếng nói duy nhất, cần phải "khơi dậy trong lòng người dân ý thức thuộc về châu Âu và, trong giới lãnh đạo, nhận thức về sự cần thiết phải hành động chung, mà không bao giờ từ bỏ các nguyên tắc làm nền tảng cho Liên minh châu Âu."
Về Liên Hợp Quốc, Đức Hồng y nhắc lại rằng “Tòa Thánh vẫn tin tưởng vào tầm quan trọng của tổ chức này”, coi các tổ chức quốc tế là thiết yếu “để kiềm chế lôgic của kẻ mạnh nhất”. Chắc chắn, quyền phủ quyết đã hạn chế tác động của nó, nhưng, ngài nói thêm, cần phải tránh “chuyển từ sức mạnh của pháp luật sang luật của sức mạnh”.
Liên quan đến Hội đồng Hòa bình do Trump thành lập, mặc dù Tòa Thánh chưa tham gia, nhưng ngài nói rằng Tòa Thánh “duy trì đối thoại cởi mở với các quốc gia liên quan”, vì Tòa Thánh sẵn sàng làm mọi điều có thể để thúc đẩy hòa bình và tái thiết, trong sự hợp tác chặt chẽ với Giáo hội Công giáo tại Thánh Địa.
Đức Hồng y Parolin nhấn mạnh : “Tôi cho rằng cần thiết các tổ chức quốc tế và chính người Palestine phải tham gia, bởi vì không thể quyết định tương lai của Dải Gaza mà lại bỏ qua những cư dân hợp pháp của nó, những người là công dân của Nhà nước Palestine - một thực thể cần được bảo vệ chống lại bất kỳ nỗ lực sáp nhập nào, điều này trái với các nghị quyết của Liên Hợp Quốc và các nguyên tắc cơ bản của công lý.”
Ủng hộ tiếng nói của các Đức Giáo hoàng
Suy ngẫm về tiếng nói của các Đức Giáo hoàng trong thời kỳ khủng hoảng, Đức Hồng y Parolin nhắc lại rằng đó chỉ là “tiếng nói trong sa mạc” nếu không được ủng hộ.
Về việc chính quyền Trump viện dẫn các giá trị tôn giáo, ngài chỉ ra một số điểm không nhất quán: “Đức tin Kitô giáo không phải là một quầy trưng bày các sản phẩm khác nhau để người mua lựa chọn. Chúng ta không thể tuyên bố yêu thương và bảo vệ sự sống trong khi chỉ quan tâm đến những thai nhi chưa chào đời, mà không thừa nhận rằng sự sống của những người di cư chết trên biển cũng là sự sống.”
Về Venezuela, ngài tái khẳng định những nỗ lực trước đây của Tòa Thánh nhằm tìm ra giải pháp tránh đổ máu, đồng thời nói thêm rằng “bất kể điều gì đã xảy ra và xảy ra như thế nào, chúng tôi vẫn tiếp tục ủng hộ một giải pháp hòa bình, yêu cầu quyền tự quyết của đất nước và lợi ích của người dân Venezuela được tôn trọng.”
Các kịch bản quốc tế
Liên quan đến Greenland, sau lời đe dọa sáp nhập của Tổng thống Trump, Đức Hồng y Parolin lưu ý rằng, trong khi đánh giá cao nỗ lực chung của chính phủ Đan Mạch và chính phủ tự trị Greenland nhằm đạt được sự hiểu biết với Hoa Kỳ, những gì đã xảy ra “đã dẫn đến việc người dân Greenland nhận thức rõ hơn về căn tính của chính họ.”
Về vấn đề Iran, ngài nhắc lại sự cần thiết phải tôn trọng nhân quyền và các yêu cầu của người dân, “kiên nhẫn vun đắp đối thoại và hòa bình”.
Khi được hỏi về Trung Quốc, Đức Hồng y Parolin nhắc lại rằng “đối thoại vẫn tiếp tục, bất chấp những khó khăn”. Ngài nhấn mạnh một lần nữa rằng “thỏa thuận tạm thời được ký kết vào tháng 9 năm 2018 không phải là một hiệp ước hay một thỏa thuận chính trị-ngoại giao, mà chỉ liên quan đến thủ tục bổ nhiệm Giám mục”.
Ngài giải thích: “Việc tất cả các Giám mục ở Trung Quốc ngày nay đều hiệp thông với Giáo hoàng là điều cơ bản.”
Về vấn đề Hồng Kông, “Giáo hội tiếp tục đối thoại với chính quyền và đảm bảo tự do tôn giáo.”
Không quên khuôn mặt của người khác
Cuối cùng, suy nghĩ về những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ và sự cần thiết phải tôn trọng giới hạn. Đức Hồng y Parolin tuyên bố : “Chúng ta phải bảo vệ nhân loại và chống lại sự phi nhân hóa.”
Về mạng xã hội, Đức Hồng y lên án “việc sử dụng ngôn từ thù hận, khinh miệt, cho thấy sự thiếu tôn trọng người khác”, vốn gây ra nỗi sợ hãi và dẫn đến việc xác định những kẻ thù giả định.
ĐHY Quốc vụ khanh Tòa Thánh kết luận : “Là những người Kitô hữu, chúng ta phải chống lại xu hướng này thông qua chứng nhân hằng ngày của mình: hận thù, chiến tranh và bạo lực bắt đầu khi chúng ta quên đi khuôn mặt của người khác”.
Tý Linh
(theo Benedetta Capelli, Vatican News)
