Những suy tư của các Đức Giáo hoàng về các cuộc tấn công diễn ra cách đây hai mươi lăm năm cùng những lời kêu gọi hòa bình và hòa giải không ngừng của các ngài. Bởi vì ngay cả khi đối mặt với nỗi kinh hoàng khôn tả, thì sự dữ và cái chết không phải là tiếng nói cuối cùng.
Thánh Giá của khu Ground Zero.
Đó là ngày 11 tháng 9 năm 2001. Hoa Kỳ hứng chịu bốn cuộc tấn công tự sát cướp đi sinh mạng của gần ba ngàn người, tại các vùng khác nhau của đất nước. Đức Gioan Phaolô II đang ở Castel Gandolfo; khi nhận tin báo qua điện thoại từ Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, ông Joaquín Navarro-Valls, ngài vô cùng bàng hoàng trước những sự kiện này. Ngài lập tức lui vào cầu nguyện tại nhà nguyện nhỏ trong Dinh Tông Tòa. Sau đó, ngài gửi điện văn chia buồn và bày tỏ tình liên đới tới Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush. Bức điện chỉ gồm sáu dòng chữ đánh máy, theo đúng thể thức chính thức, nhưng những từ ngữ mà Đức Giáo hoàng Wojtyla lựa chọn lại mang đậm tình người sâu sắc, diễn tả nỗi đau thương của toàn thế giới: Đức Giáo hoàng nói về "nỗi kinh hoàng khôn tả", mô tả các cuộc tấn công khủng bố là hành động "phi nhân tính", và gọi khoảnh khắc lịch sử này là "đen tối và bi thương".
Một sự xúc phạm đến phẩm giá con người
Ngày hôm sau, ngày thứ Tư, buổi tiếp kiến chung diễn ra tại Quảng trường Thánh Phêrô. Theo lời đề nghị của Đức Giám mục thành Rôma, không có tiếng vỗ tay nào vang lên; các tín hữu chìm đắm trong bầu không khí tĩnh lặng đầy cung kính. "Hôm qua là một ngày đen tối trong lịch sử nhân loại, một sự xúc phạm khủng khiếp đối với phẩm giá con người," Đức Gioan Phaolô II tuyên bố, trước khi đặt ra câu hỏi đang đè nặng lên tâm trí mọi người: "Làm sao những hành động man rợ như vậy có thể xảy ra?" Ngài nói tiếp rằng câu trả lời nằm ở Đức Kitô, nền tảng của niềm hy vọng, Đấng đảm bảo rằng "sự dữ và cái chết không có lời nói sau cùng."
Không phải sự báo thù, nhưng là sự hiệp nhất và đối thoại
Trong khi đó, Tổng Công nghị Thường kỳ lần thứ 180 của Dòng Thánh Augustinô đang diễn ra tại Rôma. Một trong những người tham dự là linh mục người Mỹ Robert Francis Prevost, Giáo hoàng Lêô XIV tương lai, đã được bầu làm Bề trên Tổng quyền vào ngày 14/9, cũng chính là ngày sinh nhật của ngài. Do đó, ngài là người chủ sự Thánh lễ bế mạc vào ngày 21/9 tại Nhà thờ Santa Maria del Popolo: "Chúng ta không thể không nhắc đến những sự kiện bi thảm đã làm rung chuyển Hoa Kỳ vào ngày 11/9," ngài tuyên bố trong bài giảng. "Bạo lực mà thế giới chứng kiến tại Hoa Kỳ vào tuần trước là biểu hiện bi thảm của một loạt vấn đề đang ngày càng trở nên tồi tệ hơn ở khắp mọi nơi."
Ngài kết luận: "Lòng căm thù và bạo lực sẽ tiếp tục leo thang chừng nào còn quá nhiều người buộc phải sống trong cảnh nghèo cùng cực và bị áp bức bởi vô vàn hình thức bất công. Trong khi nhiều người tìm cách báo thù, các tu sĩ Dòng Thánh Augustinô phải làm chứng cho Tin Mừng cùng các giá trị của Tin Mừng, đó là sự hiệp nhất, đối thoại, hòa bình và hòa giải."
Tình yêu chiến thắng sự tàn bạo của chủ nghĩa khủng bố
Một năm trôi qua, những lời kêu gọi hòa bình của Đức Gioan Phaolô II vẫn không ngừng vang lên. Ngày 11 tháng 9 năm 2002 rơi vào ngày thứ Tư và, trong buổi Tiếp kiến chung, Đức Giáo hoàng đã nhắc lại "cuộc tấn công man rợ" xảy ra mười hai tháng trước đó, sự sụp đổ của Tòa tháp Đôi và sinh mạng của biết bao người vô tội bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Với niềm xác tín mạnh mẽ, ngài khẳng định lại rằng "chủ nghĩa khủng bố luôn là biểu hiện của sự tàn bạo phi nhân tính" và "sự áp bức, bạo lực vũ trang và chiến tranh chỉ là những lựa chọn gieo rắc và nuôi dưỡng lòng thù hận cùng cái chết." Ngài kết luận: "Chỉ có lý trí và tình yêu mới là phương thế đích thực để vượt qua và giải quyết các xung đột giữa cá nhân và các dân tộc."
Lòng can đảm kiến tạo hòa bình
Lời kêu gọi hòa bình của Đức Karol Wojtyła tìm thấy sự vang vọng trong lời cầu nguyện của vị kế nhiệm ngài là Đức Bênêđíctô XVI. Ngày 20 tháng 4 năm 2008, trong chuyến tông du đến Hoa Kỳ, Đức Joseph Ratzinger đã đến thăm khu Ground Zero. Nơi từng là vị trí của Tòa tháp Đôi giờ đây là một hố sâu thăm thẳm, tựa như hình ảnh ẩn dụ cho vực thẳm của sự dữ. Tuy nhiên, bao quanh nơi ấy là một công trường xây dựng nhộn nhịp, biểu tượng của niềm hy vọng hồi sinh và công cuộc tái thiết. Trong bầu không khí tĩnh lặng, Đức Giáo hoàng thắp một ngọn nến để tưởng nhớ các nạn nhân; rồi ngài quỳ gối cầu xin Chúa "mang lại hòa bình cho một thế giới đầy bạo lực" và ban cho nhân loại "sự khôn ngoan cùng lòng can đảm để không ngừng nỗ lực kiến tạo một thế giới, nơi hòa bình đích thực và tình yêu thương ngự trị giữa các quốc gia cũng như trong trái tim mỗi người."
Mỗi mạng sống con người đều quý giá
Ba năm sau, vào ngày 11 tháng 9 năm 2011, đánh dấu kỷ niệm mười năm các vụ tấn công khủng bố, Đức Bênêđíctô XVI đã gửi thư cho Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, Tổng Giám mục Timothy Dolan của New York, người được phong Hồng y vào tháng Hai năm sau đó. Khi suy ngẫm về "cuộc tấn công tàn bạo" diễn ra mười năm trước, ngài mô tả đó là một "bi kịch... càng trở nên trầm trọng hơn bởi việc những kẻ thủ ác tuyên bố hành động nhân danh Thiên Chúa." Do đó, ngài kiên quyết nhấn mạnh sự cần thiết phải "khẳng định một cách dứt khoát rằng không một hoàn cảnh nào có thể biện minh cho các hành động khủng bố. Mỗi mạng sống con người đều quý giá trước mắt Thiên Chúa, và cần nỗ lực hết mình để thúc đẩy, trên toàn thế giới, sự tôn trọng đích thực đối với các quyền bất khả xâm phạm và phẩm giá của các cá nhân cũng như mọi dân tộc ở khắp mọi nơi trên thế giới."
Nỗi đau rõ ràng kêu thấu tận trời
Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng đã đến thăm khu Ground Zero, nơi nay đã trở thành khu tưởng niệm với hai hồ nước có kích thước tương ứng với phần nền móng của Tòa tháp Đôi năm xưa. Dọc theo thành hồ là tên của 2.974 nạn nhân thuộc 90 quốc tịch khác nhau. Trong buổi gặp gỡ liên tôn diễn ra tại đây vào ngày 25 tháng 9 năm 2015, Đức Giáo hoàng đã mô tả các cuộc tấn công ngày 11/9 là "hành động hủy diệt điên rồ", đồng thời nhắc đến "nỗi đau rõ ràng", "xé lòng", một nỗi đau "khiến người ta lặng người và kêu thấu tận trời". Theo lời Đức Jorge Mario Bergoglio, dòng nước trong các hồ gợi nhớ đến "tất cả những sinh mạng đang bị kìm kẹp dưới ách thống trị của những kẻ tin rằng hủy diệt là cách duy nhất để giải quyết xung đột". Tuy nhiên, "lôgic của bạo lực, lòng căm thù và sự báo thù chỉ mang lại đau thương, thống khổ, sự hủy diệt và nước mắt". Trái lại, sự sống "luôn được định sẽ chiến thắng những kẻ gieo rắc sự hủy diệt và cái chết", bởi vì "sự hòa giải và hiệp nhất sẽ thắng thế trước lòng căm thù và sự chia rẽ". "Chúng ta hãy cầu xin Thiên Chúa ban cho ân sủng để dấn thân vì sự nghiệp hòa bình. Hòa bình cho thế giới bao la mà Thiên Chúa đã ban tặng làm mái nhà chung cho tất cả mọi người. Chỉ hòa bình mà thôi."
Đừng bao giờ chống lại nhau nữa!
Về vấn đề hòa bình, "chúng ta không thể thờ ơ hay giữ thái độ trung lập," Đức Giáo hoàng Phanxicô đã khẳng định lại điều này vào ngày 11 tháng 9 năm 2021. Sự kiện diễn ra là Diễn đàn Liên tôn G20 tại Bologna, với chủ đề "Đây là thời gian chữa lành - Hòa bình giữa các nền văn hóa, sự thấu hiểu giữa các tôn giáo." Trong thông điệp gửi tới những người tham dự, Đức Giáo hoàng một lần nữa nhấn mạnh: "Không trung lập, nhưng phải dấn thân vì hòa bình! Chúng ta hãy cầu khấn ius pacis (quyền được hưởng hòa bình), là quyền của mọi người được giải quyết xung đột mà không cần đến bạo lực." Ngài kết luận: "Đừng bao giờ có chiến tranh nữa, đừng bao giờ chống lại nhau nữa, và đừng bao giờ không có người khác nữa!", bởi vì, suy cho cùng, "giới trẻ và lịch sử sẽ phán xét chúng ta về điều này."
Tý Linh
(theo Isabella Piro - Vatican News)
_1789007988.jpg)
