Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh phác thảo cho các nhà báo về chuyến tông du quốc tế lần thứ tư của Đức Giáo hoàng đến Madrid, Barcelona và Quần đảo Canary, đề cập đến các chủ đề hòa bình, giải trừ vũ khí, hiệp nhất, giới trẻ, văn hóa, công nghệ mới và di cư, đồng thời khuyến khích một Giáo hội "vẫn còn nhiều điều để nói ở nhiều cấp độ."
Chuyến Tông du sắp tới của Đức Giáo hoàng Lêô XIV đến Tây Ban Nha, dự kiến diễn ra từ ngày 6 đến 12 tháng Sáu, có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Sự mong chờ dành cho chuyến đi quốc tế lần thứ tư này cũng rất lớn, khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ di chuyển quãng đường 2.500 km, dừng chân tại Madrid, Barcelona và quần đảo Canary (Gran Canaria và Tenerife).
Nhiều bài phát biểu, nhiều cuộc gặp gỡ, nhiều cuộc hành trình qua các quảng trường và sân vận động, rất nhiều người - ước tính khoảng nửa triệu tín hữu dự kiến sẽ tham dự các sự kiện khác nhau - và nhiều chủ đề: từ giải trừ vũ khí đến hòa bình, từ vai trò của Giáo hội đến những thách thức mà Tây Ban Nha và châu Âu đang phải đối mặt, từ bảo vệ sự sống đến vấn đề di cư.
"Không cần phải nói, kỳ vọng rất cao," Matteo Bruni, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, bắt đầu bài phát biểu khi giới thiệu chương trình và chi tiết chuyến hành hương của Đức Giáo hoàng đến "một vùng đất có truyền thống Kitô giáo lâu đời."
Phát ngôn viên của Vatican nói : "Một vùng đất đã từng là phòng thí nghiệm cho cuộc đối thoại giữa các thế giới khác nhau vào thời Trung cổ. Một vùng đất của những nhà tư tưởng vĩ đại và nền văn hóa Kitô giáo: Trường phái Salamanca, nơi vào thế kỷ XVI, thần học kinh viện và luật quốc tế gặp gỡ, góp phần định hình suy tư về quyền và phẩm giá của mỗi con người."
Đây cũng là vùng đất của những "vị thánh vĩ đại" như thánh Gioan Thánh Giá và thánh Têrêsa Avila, những người có tư tưởng vang vọng một cách ngôn sứ với những thách thức của thời đại chúng ta.
Các chủ đề của cuộc tông du
Tại Tây Ban Nha, Đức Giáo hoàng sẽ tiếp cận di sản lịch sử và văn hóa phong phú này, đồng thời gặp gỡ các đại diện của Giáo hội và các tổ chức công cộng, cũng như hàng ngàn thanh niên, gia đình và những nhân vật đến từ thế giới thể thao, văn hóa và giải trí - một số người trong số họ sẽ tham gia vào các sự kiện công cộng.
Cuộc đối thoại giữa Giáo hội, chính trị và văn hóa như những công cụ để vượt qua sự phân cực, cùng với việc suy ngẫm về tiến bộ của công nghệ và nhân loại - cũng trong bối cảnh thông điệp Magnifica Humanitas - sẽ là một trong những chủ đề trọng tâm của 23 bài phát biểu, lời chào và bài giảng của Đức Giáo hoàng.
Đương nhiên, Bruni lưu ý, hòa bình cũng sẽ là trọng tâm chính trong thời đại được ghi dấu bởi các cuộc chiến tranh. Liên quan chặt chẽ là chủ đề giải trừ vũ khí, "trong thời điểm việc sử dụng vũ khí ngày càng được biện minh".
Ông nói thêm : "Theo nghĩa này, người ta cũng có thể suy ngẫm về vai trò của Giáo hội ở Tây Ban Nha, và rộng hơn là ở châu Âu, dưới ánh sáng lịch sử của Giáo hội - toàn bộ lịch sử của Giáo hội - như một kho báu quý giá trong những thời khắc huy hoàng cũng như trong thời kỳ khủng hoảng."
Tiếng nói của Giáo hội
Chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô nhằm mục đích vừa là một dấu hiệu vừa là một sự khích lệ cho một Giáo hội "vẫn còn nhiều điều để nói ở nhiều cấp độ, tại Tây Ban Nha và châu Âu, nơi Giáo hội có thể đóng góp đầy đủ với tư cách là một bên tham gia mang tính xây dựng vào các cuộc tranh luận công khai".
Ngài cũng đề cập đến vấn đề "bảo vệ sự sống" - mọi sự sống, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất. Mối quan tâm này mở rộng đến chủ đề di cư, vấn đề sẽ được tập trung chú ý trong chuyến thăm của Đức Giáo hoàng đến các cảng của quần đảo Canary, một nơi mà trong những năm gần đây đã chứng kiến vô số bi kịch về con người và gia đình liên quan đến những người đến dọc theo tuyến đường di cư xuyên Đại Tây Dương khét tiếng.
Tại những địa điểm này, Đức Thánh Cha sẽ lắng nghe câu chuyện của những người di cư, chứng kiến những nỗ lực chào đón họ và gặp gỡ "một vùng đất của các vị thánh truyền giáo đã khởi hành từ đây để mang Tin Mừng đến cho thế giới."
Gặp gỡ một dân tộc và đức tin của họ
Tuy nhiên, trước đó, sẽ có những điểm dừng chân ở Madrid và Barcelona - những thành phố với truyền thống cởi mở và hiếu khách riêng. Một trong những điểm nổi bật sẽ là Vương cung thánh đường Sagrada Família, với biểu tượng sâu sắc về đức tin, trong năm kỷ niệm 100 năm ngày mất của kiến trúc sư Antoni Gaudí, được tưởng nhớ vào ngày 10 tháng Sáu.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV, theo lời giải thích của Bruni, "đang hướng đến một dân tộc sống trong một xã hội thế tục hóa cao độ, nhưng vẫn giữ vững cội nguồn Kitô giáo sâu xa trong các giá trị văn hóa và hơn thế nữa."
Vì vậy, hành trình này là "một cuộc gặp gỡ với đức tin của một dân tộc", vốn vẫn còn gắn bó với các truyền thống tôn giáo bình dân như các cuộc rước kiệu. Chính Đức Giáo hoàng sẽ tham gia cuộc rước kiệu Mình Thánh Chúa vào Chúa Nhật, ngày 7/6. Đó là một đức tin "không chỉ giới hạn trong các bức tường nhà thờ, mà còn bước đi trên các đường phố."
Mượn một câu nói nổi tiếng của Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bruni mô tả đó không phải là "một đức tin bảo tàng", mà là "một đức tin sinh hoa kết trái cho tương lai".
Giới trẻ - từ Tây Ban Nha và các nơi khác - sẽ là một trọng tâm đặc biệt khác của chuyến thăm của các Đức Giáo hoàng. Theo Bruni, Đức Lêô XIV dự định mang đến cho họ "một thông điệp giàu nội dung, có khả năng cùng họ hình dung về tương lai và truyền cảm hứng cho Giáo hội, trong thời đại của những người đàn ông mạnh mẽ, để nuôi dưỡng những người nam và người nữ thánh thiện."
Những địa điểm thể hiện tình liên đới và những biểu tượng của biên giới Đại Tây Dương
Vượt lên trên lời nói, đây sẽ là một chuyến đi với những hình ảnh đầy sức mạnh: Đức Giáo hoàng tại Cung điện Hoàng gia và Quốc hội; tại Sân vận động Movistar Arena và Sân vận động Santiago Bernabéu ở Madrid; tại Tu viện Montserrat và Nhà thờ Sagrada Família, nơi ngài sẽ khánh thành Tháp Chúa Giêsu Kitô - điểm nhấn nổi bật nhất trong kiệt tác của Gaudí - với phép lành cho người dân, tiếp theo là màn trình diễn ánh sáng và pháo hoa.
Một điểm dừng chân mang tính biểu tượng khác sẽ là cảng Arguineguín ở Gran Canaria, từ lâu được biết đến là "bến tàu ô nhục" vì tình trạng quá tải và điều kiện bấp bênh mà hàng nghìn người di cư, chủ yếu đến từ Tây Phi, phải đối mặt.
Lộ trình của Đức Giáo hoàng do đó đan xen các trung tâm chính trị và thể chế, các địa điểm tâm linh và từ thiện, và các địa điểm mang tính biểu tượng dọc theo biên giới Đại Tây Dương của châu Âu, phản ánh sự tương tác liên tục giữa các chiều kích giáo hội và công cộng trong sứ mạng của ngài.
Một khoảnh khắc đặc biệt quan trọng sẽ đến ngay sau bài phát biểu đầu tiên của ngài trước các đại diện của các tổ chức, xã hội dân sự và đoàn ngoại giao, khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV đến thăm dự án xã hội “Cedia 24 Horas”, một trung tâm ở quận Lucero của Madrid dành riêng cho việc chào đón và đồng hành cùng những người dễ bị tổn thương và người vô gia cư.
Như Đức Hồng y José Cobo Cano, Tổng Giám mục Madrid, đã nhận xét, Đức Giáo hoàng sẽ bước vào đất nước thông qua thế giới của sự dễ bị tổn thương và những vùng ngoại vi của con người.
Đoàn tùy tùng của Đức Giáo hoàng
Tháp tùng Đức Giáo hoàng sẽ gồm có Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, Phó Tổng trưởng Bộ các Tu hội Thánh hiến và các Hội Đời sống Tông đồ; Đức Tổng Giám mục Filippo Iannone, Tổng trưởng Bộ Giám mục; và Đức Tổng Giám mục Luis Marín de San Martín, phụ trách sở từ thiện của Đức Giáo hoàng.
Tất cả các bài phát biểu của Đức Giáo hoàng sẽ bằng tiếng Tây Ban Nha, ngoại trừ một bài phát biểu bằng tiếng Pháp tại trung tâm tiếp nhận Las Raíces, nơi tiếp nhận người di cư từ các quốc gia châu Phi nói tiếng Pháp.
Ông Bruni cũng cho biết Đức Giáo hoàng có thể nói vài lời bằng tiếng Catalan, để trả lời các câu hỏi của các nhà báo về một vấn đề đã gây ra nhiều tranh luận trên truyền thông Tây Ban Nha.
Một chủ đề khác thu hút sự chú ý là vấn đề lạm dụng. Giáo hội đã tham gia vào nhiều sáng kiến nhằm mục đích phòng ngừa và công lý bồi thường, bao gồm một nghị định thư được nhất trí vào tháng Ba vừa qua bởi Hội đồng Giám mục, Hội đồng Tu sĩ, Văn phòng Thanh tra Tây Ban Nha và Bộ Nội vụ của Chủ tịch chính phủ để giải quyết thực trạng đau lòng này bằng sự thật và công lý.
Bruni giải thích, hiện tại chưa có cuộc gặp riêng nào giữa Đức Giáo hoàng và các nạn nhân bị lạm dụng được lên lịch.
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio, Vatican News)
