Hàng năm, giông sét gây thương vong cho nhiều người, nhưng vẫn có những cách để tự bảo vệ mình trước nguy cơ này.
Trong khi đang vận động trên cung đường GR 10 nổi tiếng băng qua dãy Pyrénées, ở Pháp, một nhóm gồm khoảng 15 người đã gặp phải giông bão gần Cauterets, ở độ cao 2.700 mét, vào chiều thứ Hai, ngày 3/8. Theo tin từ Ici Béarn Bigorre, một thiếu niên 14 tuổi và một thanh niên 21 tuổi đã bị sét đánh, người nhỏ tuổi hơn bị đánh vào đầu, còn người kia bị đánh vào ngực. Cả hai đã được đưa đến bệnh viện ở Tarbes và hiện không còn nguy hiểm đến tính mạng.
Nhiệt và độ ẩm: nguồn năng lượng cho giông bão
Mặc dù công tác dự báo thời tiết đang ngày càng tiến bộ, giông bão vẫn là hiện tượng khó dự báo và đặc biệt nguy hiểm. Để hiện tượng này xảy ra, cần có luồng khí thăng mạnh mẽ giúp đẩy khối khí nóng và ẩm ở gần mặt đất lên cao một cách nhanh chóng. Khi bốc lên cao, khối khí ẩm này nguội dần và hình thành những đám mây dày đặc có khả năng gây ra sấm sét, mưa đá và mưa lớn.
Tình trạng nóng lên toàn cầu có thể khiến các hiện tượng này trở nên dữ dội hơn nữa. "Sự gia tăng nhiệt và độ ẩm ở tầng khí quyển thấp, vốn là hệ quả của việc con người phát thải khí nhà kính, làm tăng mức độ nghiêm trọng của các trận giông bão", Cơ quan Khí tượng Pháp (Météo France) giải thích và đồng thời lưu ý rằng "nhiệt và độ ẩm ở lớp không khí sát mặt đất chính là nguồn năng lượng chủ yếu cho giông bão". Tuy nhiên, Météorage (một công ty con của Météo France chuyên theo dõi giông bão) chưa ghi nhận bất kỳ thay đổi đáng kể nào về số lượng các cú sét đánh tại Pháp kể từ năm 1989.
Nhiều nguy cơ
Khi ở ngoài trời, nguy cơ không chỉ giới hạn ở việc bị sét đánh. Kiểu sét đánh này, được gọi là "trực tiếp", thường xảy ra ở những không gian thoáng đãng hoặc tại các vị trí trên cao - như sân vận động, cánh đồng, đỉnh núi, cây cối - và có thể tử vong. Tuy nhiên, đó không phải là mối nguy hiểm duy nhất.
"Sét đánh qua vật dẫn" cũng tiềm ẩn rủi ro đáng kể. "Hiện tượng này xảy ra khi một người đứng gần một vật thể lớn hơn đóng vai trò là vật dẫn điện", Cơ quan Khí tượng Pháp giải thích trên trang web của mình và đồng thời lưu ý rằng cây cối, cột điện hay thậm chí là một chiếc ô đều có thể trở thành vật dẫn điện.
Một kịch bản khác có thể xảy ra : sét lan truyền theo chiều ngang, trên mặt đất. Chuyên gia dự báo lưu ý: "Hiện tượng phóng điện khó lường này thường gây thương vong cho gia súc." Ngoài ra, cần lưu ý rằng mưa lớn, mưa đá và gió mạnh đi kèm với giông bão cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đáng kể, đặc biệt là nguy cơ cây đổ hoặc ngập lụt.
Tìm một nơi trú ẩn cách xa các tán cây
Để tránh bị sét đánh, lực lượng cứu hỏa khuyến cáo không nên đi dạo trong rừng hoặc leo núi khi có dự báo bão.
Nếu gặp giông sét khi đang đi bộ đường dài hoặc bơi lội, hãy dừng hoạt động và tìm nơi trú ẩn trong một công trình kiên cố, tránh xa các tán cây. Nếu không tìm được nơi trú ẩn như vậy, hãy tránh xa các kết cấu kim loại (cột điện, hàng rào, bốt điện thoại, v.v.) và cây cối, đồng thời giữ khoảng cách hơn 3 mét với những người khác. Trong tình huống này, các cơ quan chức năng khuyên bạn nên ngồi xổm trên mặt đất, đặt chân lên vật liệu cách điện như áo mưa, dây thừng hoặc ba lô, túi xách, và chờ cho đến khi cơn bão qua đi.
Tý Linh
(theo Juliette Vienot de Vaublanc, nhật báo La Croix)
