Cha Brendan McGuire, một cựu kỹ sư và hiện là linh mục quản xứ ở Thung lũng Silicon, California, nói rằng thông điệp “Magnifica humanitas” của Đức Lêô XIV mang đến động lực mới cho sự dấn thân của Giáo hội với những người đi tiên phong trong lĩnh vực công nghệ.
Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV ban hành thông điệp đầu tiên của mình, Magnifica humanitas, cha Brendan McGuire, linh mục quản xứ nhà thờ St. Simon ở Los Altos, California, nơi được biết đến với tên gọi Thung lũng Silicon, đã suy nghĩ về “cuộc đối thoại mười năm” đã dần dần làm sâu sắc thêm sự quan tâm của Tòa Thánh đối với Trí tuệ Nhân tạo.
Vị linh mục gốc Ireland này, trước đây là kỹ sư, có bằng thạc sĩ về khoa học máy tính và an ninh mạng, và đã làm linh mục được 26 năm.
Cha McGuire sống và làm việc giữa các nhà khoa học, chuyên gia và những người lãnh đạo trong ngành công nghệ. Trong những năm qua, ngài đã trở thành cha giải tội, điểm tham khảo và thậm chí là bạn thân của một số người trong số họ. Trong số đó có Chris Olah, đồng sáng lập công ty Anthropic, người đã cùng Đức Giáo hoàng Lêô tham dự buổi giới thiệu Thông điệp hôm thứ Hai 25/5.
“Chris là một người bạn thân thiết,” cha McGuire nói với các nhà báo tại Hội trường Phaolô VI bên lề sự kiện.
Những lần tiếp xúc đầu tiên
Cha McGuire giải thích : “Tôi được thụ phong linh mục cách đây 26 năm, và tôi đến từ lĩnh vực này”. “Vì vậy, mặc dù tôi đã tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau, nhưng tôi chưa bao giờ thực sự rời bỏ thế giới này, và tôi luôn duy trì các mối quan hệ của mình với mọi người trong đó.”
Cha nhớ lại : “Tôi từng giữ vai trò quản lý trong một công ty. Bạn bè tôi đã trở thành CEO và CFO, và tôi vẫn giữ liên lạc với họ trong suốt 25 năm qua - đặc biệt là trong 10 năm gần đây”. “Nhiều người đến gặp tôi và nói rằng họ lo lắng về những gì họ thấy đang nổi lên từ phía sau Thung lũng. Một số người muốn lùi lại, nói rằng, ‘Điều đó quá sức đối với tôi.’ Những người khác thì hỏi, ‘Chúng ta có thể làm gì?’”
Cha nói tiếp : “Vì vậy, chúng tôi bắt đầu tập hợp các nhóm lại với nhau”. Với sự giúp đỡ của Đức cha Paul Tighe, Thư ký Bộ Văn hóa và Giáo dục, họ bắt đầu tổ chức các “buổi lắng nghe”.
“Một cuộc tìm kiếm sự khôn ngoan”
Quá trình này bắt đầu khoảng tám hoặc chín năm trước và cuối cùng đã được cụ thể hóa bằng việc thành lập Viện Công nghệ, Đạo đức và Văn hóa tại Đại học Santa Clara, hợp tác với Bộ Văn hóa và Giáo dục.
Cha McGuire nói : “Chúng tôi cũng đã xuất bản một cuốn sách, một cẩm nang có tựa đề Đạo đức trong thời đại công nghệ đột phá. Và từ đó, chúng tôi bắt đầu nhận được ngày càng nhiều phản hồi.”
Mùa thu năm ngoái, Cha gặp ông Olah, và “một mối quan hệ rất thân thiết đã được hình thành, dựa trên sự lắng nghe lẫn nhau.”
Đức cha Tighe đã đến California để tham dự Hội nghị Minerva với các giám đốc điều hành của Thung lũng Silicon, trong khi nhiều cuộc gặp khác diễn ra ở Rôma. Tất cả những điều này đã giúp tăng cường đối thoại giữa Giáo hội Công giáo, các tôn giáo khác và thế giới công nghệ trong một “cuộc tìm kiếm sự khôn ngoan” chung.
Cha kể tiếp : “Họ cảm thấy họ đã tìm thấy ở chúng tôi một người bạn đồng hành trên hành trình này. Và đó là điều chúng tôi đã cố gắng trở thành.”
Một bước đệm trên hành trình
Theo nghĩa này, Magnifica humanitas có thể được xem như dấu ấn của một hành trình dài và phức tạp, trong đó Giáo hội tìm cách, “dưới ánh sáng của Tin Mừng”, nhìn vào những thách thức và sự biến đổi của thời đại chúng ta.
Đây là một nỗ lực nhằm đối thoại với những người đang thúc đẩy những chuyển đổi này, để sự đóng góp của Giáo hội có thể sắc bén và trực tiếp hơn.
“Sẽ là một rủi ro lớn hơn nếu không dám mạo hiểm đối thoại với nhau,” cha McGuire nói, bác bỏ những lời chỉ trích rằng một công ty như Anthropic có thể lợi dụng Vatican để “tẩy trắng xã hội” (social washing) hay làm sạch danh tiếng.
Cha nhấn mạnh : “Rủi ro lớn nhất là không làm gì cả. Tôi cứ nghĩ mãi về bài phát biểu của Martin Luther King năm 1967 – một bài phát biểu mạnh mẽ về tầm quan trọng của việc sử dụng tiếng nói của chúng ta. Ông nói rằng sự cấp bách của thời điểm hiện tại có nghĩa là im lặng sẽ là phản bội. Tôi nghĩ chúng ta đang ở thời điểm lịch sử mà chúng ta phải sử dụng tiếng nói của chúng ta và đối thoại.”
Tham gia đối thoại liên lỉ
Theo Cha, “với tư cách là Giáo hội, chắc chắn chúng ta không đồng ý về mọi thứ. Nhưng điều thiết yếu là chúng ta phải thực sự noi theo ý tưởng về Thượng Hội đồng của Đức Giáo hoàng Phanxicô: lắng nghe, gặp gỡ và làm việc với mọi người. Và tôi nghĩ rằng cho đến nay cuộc đối thoại này đã rất hiệu quả.”
Cuộc đối thoại đó phải tiếp tục ngay cả khi cách tiếp cận của Giáo hội mang tính phê phán hoặc ngôn sứ, như trong Thông điệp Magnifica humanitas liên quan đến các tập đoàn công nghệ lớn: những công ty công nghệ lớn nắm giữ quyền lực và sự kiểm soát “cho sốt ít”, thường gây thiệt hại cho những người vốn đã sống bên lề đời sống kinh tế và xã hội.
Cha McGuire lưu ý : “Tôi nghĩ nhiều người lo sợ tác động của công nghệ đối với họ, con cái họ và thế giới việc làm. Và thành thật mà nói, nỗi sợ đó là có cơ sở. Đồng thời, công nghệ luôn mang đến sự xáo trộn, thay đổi và chuyển tiếp.”
Cha nói tiếp : “Tôi hiểu quan điểm cho rằng họ là kẻ thù. Tôi đến từ Ireland, và ở đó chúng tôi đã có một cuộc chiến ở miền Bắc, nơi người ta nói rằng bất cứ ai nói chuyện với kẻ thù đều là kẻ thù. Điều đó sai lầm và gây hiểu nhầm. Nếu muốn hòa bình, bạn phải đối thoại ngay cả với những người bị coi là kẻ thù. Điều tương tự cũng đúng với công nghệ: chúng ta phải đối thoại với nó. Họ đang xây dựng tương lai của chúng ta, dù có hay không có chúng ta.”
Bước đầu tiên, chứ không phải là kết thúc
Cha McGuire kết luận : bước tiếp theo là “tạo ra cái mà tôi gọi là ‘giới khôn ngoan - một cái bàn nơi mọi người có thể ngồi xuống và lắng nghe lẫn nhau.”
Ngài nói thêm : “Và chúng tôi sẽ bắt đầu ngay lập tức. Ngày mai, chúng tôi đã lên kế hoạch cho các cuộc họp với các phiên giới thiệu. Hy vọng là, nếu Chúa cho phép, một phái đoàn sẽ đến Thung lũng Silicon để lắng nghe từ một quan điểm rộng hơn.”
Đối với Cha, “đây là bước đầu tiên, chứu không phải kết thúc. Đây là sự khởi đầu của cuộc đối thoại, chứ không phải là kết thúc của nó.”
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio, Vatican News)
