Đức Giám mục Phaolô Lưu Hồng Cương (Paolo Liu Honggang) là vị Giám mục thứ ba được truyền chức tại Trung Quốc trong vòng 3 tháng và là trường hợp truyền chức giám mục thứ sáu dưới triều đại của Đức Giáo hoàng Lêô, trong bối cảnh thỏa thuận giữa Vatican và Bắc Kinh đang được triển khai.
Linh mục Phaolô Lưu Hồng Cương đã được truyền chức giám mục giáo phận Đại Đồng (Datong) thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc vào thứ Hai.
Tòa Thánh cho biết Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm ông Liu làm Giám mục giáo phận Đại Đồng vào ngày 10 tháng Tám, sau khi phê chuẩn việc đề cử ngài theo các cơ chế được thiết lập trong thỏa thuận giữa Vatican và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm giám mục.
Điều này đánh dấu lễ truyền chức giám mục thứ ba kể từ ngày 15 tháng Sáu, và là lễ phong chức giám mục thứ bảy dưới triều đại của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, mặc dù không phải tất cả các quyết định bổ nhiệm giám mục đều gắn liền với vị Giáo hoàng đương nhiệm. Trong số bảy trường hợp này, không tính hai vị Giám mục vốn đã được truyền chức nhưng thuộc về Giáo hội hầm trú, tức là Giáo hội không được chính quyền Trung Quốc công nhận, và sau đó đã được chính quyền của chế độ cộng sản công nhận.
Cuộc đời phục vụ mục vụ
Cha Liu sinh ngày 2 tháng 11 năm 1970 tại làng Ngũ Phúc Doanh (Wufuying), gần Thái Nguyên (Taiyuan), thủ phủ tỉnh Sơn Tây.
Ngài bắt đầu quá trình đào tạo linh mục tại Đại chủng viện Phần Dương (Fenyang), nơi ngài theo học từ năm 1988 đến năm 1992. Sau đó, ngài theo học tại Đại chủng viện Quốc gia ở Bắc Kinh từ năm 1992 đến năm 1996 và nhận bằng cử nhân thần học.
Ngài được truyền chức linh mục thuộc giáo phận Đại Đồng vào ngày 24 tháng 11 năm 1996.
Sau khi được truyền chức, cha Lưu đã phục vụ tại các giáo xứ: Trương Quan Truân (Zhangguantun) từ tháng 12 năm 1996 đến năm 1999, Húc Bảo (Xubao) từ năm 2000 đến năm 2003, và Tây Hà Hà (Xihehe) từ năm 2003 đến năm 2005.
Ngài giữ chức vụ Giám quản giáo phận Đại Đồng từ ngày 15 tháng 3 năm 2005.
Các quyết định bổ nhiệm dưới thời Đức Lêô XIV
Quá trình dẫn đến việc bổ nhiệm và truyền chức giám mục cho cha Lưu diễn ra hoàn toàn trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô; đây là một dấu hiệu nữa cho thấy ý định của Đức Giáo hoàng trong việc tiếp tục đối thoại giữa Rôma và Bắc Kinh.
Kể từ khi Đức Giáo hoàng Lêô đắc cử, đã có một số sự kiện bổ nhiệm và công nhận giám mục diễn ra tại Trung Quốc.
Vào ngày 11 tháng 6 năm 2025, Vatican thông báo về việc chính quyền Trung Quốc công nhận về mặt dân sự và tổ chức lễ nhậm chức cho Đức cha Giuseppe Lin Yuntuan (Giuse Lâm Vân Đoàn) với tư cách là Giám mục phụ tá giáo phận Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến.
Tuy nhiên, Đức cha Đoàn không được truyền chức giám mục trong triều đại giáo hoàng của Đức Lêô, mà đã lãnh nhận chức giám mục từ năm 2017. Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài làm giám mục phụ tá Phúc Châu vào ngày 5 tháng 6 năm 2025, trước khi chính quyền Trung Quốc cấp sự công nhận về mặt dân sự cho ngài.
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Giáo hoàng đã bãi bỏ các giáo phận Tuyên Hóa (Xuanhua) và Tây Loan Tử (Xiwanzi ), vốn được Đức Giáo hoàng Piô XII thành lập năm 1946, và thiết lập giáo phận Trương Gia Khẩu (Zhangjiakou) mới trực thuộc Tổng giáo phận Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng Chín, cha Giuse Vương Chính Quý (Giuseppe Wang Zhengui), người được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm lãnh đạo giáo phận mới, đã được truyền chức giám mục.
Trung Quốc công nhận 2 Giám mục thuộc Giáo hội "hầm trú"
Trong một diễn biến khác, vào ngày 12 tháng 9 năm 2025, chính quyền Trung Quốc đã công nhận hai giám mục thuộc Giáo hội "hầm trú", tức là những Giám mục trung thành với Tòa Thánh Vatican và được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm.
Hai vị này là Đức cha José Ma Yanen, 65 tuổi, nguyên là giám mục hầm trú tại Tây Loan Tử, hiện là Giám mục phụ tá của giáo phận Trương Gia Khẩu mới được thành lập tại tỉnh Hà Bắc; và Giám mục Agostino Cui Tai, 75 tuổi, nguyên Giám mục của Tuyên Hóa, một giáo phận khác đã được Đức Lêô XIV giải thể để thành lập nên giáo phận Trương Gia Khẩu. Do đã ngoài 70 tuổi, Tòa Thánh Vatican coi Giám mục Cui Tai là Giám mục hưu trí.
Các bổ nhiệm năm 2026
Vào năm 2026, linh mục Phanxicô Xavie Đoạn Vĩnh Khôn (Francesco Saverio Duan Yongkun) đã được thụ phong Giám mục phó giáo phận Bameng (Ba Mông) thuộc Khu tự trị Nội Mông, sau khi được bổ nhiệm vào ngày 15 tháng Sáu theo Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Đức Giáo hoàng cũng đã bổ nhiệm linh mục Giuseppe Chang Yanfeng vào ngày 15 tháng Sáu. Sau đó, cha Chang đã được truyền chức giám mục giáo phận Chifeng (Xích Phong), một giáo phận khác tại Nội Mông.
Căng thẳng trong giai đoạn trống tòa
Chính quyền Trung Quốc đã đơn phương chọn hai giám mục trong giai đoạn trống tòa sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời, trong đó có một người được chọn cho giáo phận vốn đã có Giám mục được Tòa Thánh công nhận.
Linh mục Inhaxiô Ngô Kiến Lâm (Ignatius Wu Jianlin) đã được tấn phong làm giám mục phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV chính thức bổ nhiệm ngài vào chức vụ này ngày 11 tháng Tám.
Trước đó, chính quyền Trung Quốc đã công bố việc cha Lâm được một hội nghị gồm các linh mục và giáo dân bầu chọn vào ngày 28 tháng Tư, trong thời gian trống tòa.
Thông báo sau đó của Tòa Thánh cho biết Đức Giáo hoàng Lêô đã phê chuẩn việc đề cử này vào ngày 11 tháng Tám. Mặc dù việc bổ nhiệm không được công bố ngay lập tức, thông báo của Vatican cho thấy trường hợp này rốt cuộc đã được giải quyết trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
Tương tự, linh mục Phanxicô Lý Kiến Lâm (Francis Li Jianlin) đã được truyền chức Giám mục của Phủ Doãn Tông Tòa Tân Hương (Xinxiang) thuộc tỉnh Hà Nam vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi được Đức Giáo hoàng Lêô chính thức bổ nhiệm vào ngày 11 tháng Tám.
Đức cha Lý Kiến Lâm là vị Giám mục thứ hai được chính quyền Trung Quốc đề cử trong giai đoạn trống tòa.
17 Giám mục được truyền chức theo thỏa thuận Vatican-Trung Quốc
Với việc truyền chức của Đức cha Phaolô Lưu Hồng Cương, đến nay đã có 17 Giám mục Công giáo được truyền chức tại Trung Quốc theo Thỏa thuận tạm thời được ký kết lần đầu giữa Tòa Thánh và Trung Quốc dưới triều Đức Giáo hoàng Phanxicô.
Thỏa thuận song phương này, được ký kết lần đầu vào năm 2018, quy định quy trình lựa chọn và công nhận các Giám mục Công giáo tại Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc đã không duy trì quan hệ ngoại giao chính thức kể từ năm 1951, sau khi phe cộng sản lên nắm quyền dưới thời Mao Trạch Đông. Kể từ đó, cộng đồng người Công giáo Trung Quốc bị chia rẽ giữa Hội Công giáo Yêu nước, do nhà nước kiểm soát, và cộng đồng Công giáo ngầm, vẫn trung thành với Rôma.
Toàn văn thỏa thuận chưa bao giờ được công bố rộng rãi.
Thỏa thuận này được gia hạn hai năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên quyết định kéo dài thời hạn thêm bốn năm, tức là đến hết năm 2028.
Theo các nội dung đã được công khai của thỏa thuận, Đức Giáo hoàng vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng đối với việc bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc, bao gồm cả quyền bác bỏ các ứng viên do Bắc Kinh đề xuất. Trong khi đó, Tòa Thánh đã đồng ý không thực hiện việc bổ nhiệm giám mục nếu chưa tham vấn trước với chính phủ Trung Quốc.
Tý Linh
(theo Victoria Cardiel, EWTN News)
 (1)_1788158595.jpg)
