Một tuyển tập mới của Vatican trình bày những giáo huấn của Đức Giáo hoàng về hòa bình, vốn bắt nguồn từ thập giá Chúa Kitô, linh đạo thánh Augustinô và kinh nghiệm truyền giáo. Dự kiến sẽ sớm có phiên bản tiếng Anh.
Theo ông Alessandro Banfi, giám đốc truyền thông của Quỹ Oasis kiêm điều phối viên cuốn sách mới tập hợp các giáo huấn về hòa bình của Đức Giáo hoàng, nền hòa bình mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV đề xướng “không hề trừu tượng, mang tính ý thức hệ hay ngây thơ”, nhưng là một nền hòa bình “xuyên qua những nỗi đau, những mâu thuẫn, và các vết thương của thế giới”.
“Disarmed and Disarming: Peace Is a Gift” (tạm dịch: Không vũ trang và có sức giải giới: Hòa bình là một món quà) là tuyển tập đầu tiên quy tụ những văn bản quan trọng của Đức Giáo hoàng về chủ đề hòa bình kể từ khi ngài đắc cử vào ngày 8 tháng 5 năm 2025.
Được Nhà xuất bản Vatican ấn hành bằng tiếng Ý tuần trước, cuốn sách bao gồm các bài phát biểu, các sứ điệp và những bài viết khác về một trong những chủ đề trọng tâm của triều đại giáo hoàng của Đức Lêô. Sách cũng bao gồm lời tựa chưa từng được công bố trước đây do chính Đức Giáo hoàng viết.
Một ấn bản tiếng Anh dự kiến sẽ sớm ra mắt.
Trong một cuộc phỏng vấn với ACI Prensa, dịch vụ tin tức tiếng Tây Ban Nha của EWTN News, ông Banfi cho biết dự án này nhằm mục đích cung cấp “một cuốn sách dễ tiếp cận, dành cho tất cả mọi người, tập hợp những giáo huấn tuyệt vời của năm đầu tiên trong triều đại giáo hoàng của Đức Giáo hoàng này về chủ đề hòa bình”.
Ông Banfi cho biết phần giới thiệu của cuốn sách cung cấp một trong những chìa khóa chính để hiểu tư tưởng của Đức Lêô XIV.
Bình an của Đức Kitô ngang qua đau khổ
Ông Banfi nói : "Khi đọc lại kỹ những dòng mở đầu trong phần dẫn nhập của ngài, chúng ta thấy một điều rất quan trọng. Ngài cho biết mình đã khởi đầu sứ vụ bằng việc loan báo cho thế giới về Đức Kitô Phục Sinh, Hoàng Tử Bình An. Tuy nhiên, ngài cũng lập tức nhắc nhở rằng bình an của Đức Kitô ngang qua đau khổ, qua cuộc Khổ Nạn và qua thập giá."
Theo ông Banfi, tuyên bố đó cho thấy chiều sâu và tầm vóc trong đề xuất của Đức Giáo hoàng.
Ông nói: "Nền hòa bình mà Đức Giáo hoàng đề xướng không phải là khái niệm trừu tượng, ngây thơ hay mang tính ý thức hệ kiểu phong trào hippie. Đó là một nền hòa bình xuyên qua những nỗi đau, những mâu thuẫn và những vết thương của thế giới."
Để phản hồi những ai gạt bỏ tinh thần hòa bình vì cho rằng nó thiếu thực tế hoặc chỉ là duy tâm, Banfi khẳng định rằng tầm nhìn Kitô giáo về hòa bình bắt nguồn từ một kinh nghiệm cụ thể.
Ông nói : “Tinh thần hòa bình thường bị chế giễu vì bị coi là điều không tưởng hoặc phi thực tế, không thể đối diện với sự phức tạp của thực tại. Nhưng nền hòa bình mà Giáo hội đề xướng lại bắt nguồn từ một kinh nghiệm cụ thể. Trước hết, đó là việc công bố một món quà đi trước chúng ta. Hòa bình là một món quà.”
Ông nói, do đó, việc xây dựng hòa bình đòi hỏi trách nhiệm của cả cá nhân lẫn tập thể.
Banfi nói tiếp : “Chúng ta có trách nhiệm xây dựng hòa bình, cầu nguyện cho nó, thúc đẩy đối thoại liên tôn, cũng như kêu gọi những người nắm quyền lực trên trái đất hành động vì hòa bình. Chúng ta cần hành động cụ thể để tác động đến các xã hội và quốc gia. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là không được quên đi sự bình an nội tâm.”
Ông Banfi cho biết quan điểm của Đức Giáo hoàng Lêô về hòa bình không bắt đầu từ khi ngài đắc cử giáo hoàng, mà là một phần trong hành trình cá nhân được định hình bởi linh đạo thánh Augustinô và kinh nghiệm truyền giáo của ngài tại Peru.
Một vị Giáo hoàng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ thánh Augustinô
Banfi đặt tư tưởng của Giáo hoàng Lêô vào trong truyền thống Augustinô, đặc biệt lưu ý đến việc vị Giáo hoàng này nhắc đến tác phẩm "Thành quốc Thiên Chúa" (The City of God) trong bài phát biểu trước đoàn ngoại giao tại Tòa Thánh.
Ông giải thích rằng thánh Augustinô đã đối lập "thành quốc trần thế", nơi hướng về quyền lực, sự giàu sang và lạc thú, với "Thành quốc Thiên Chúa", nơi quy tụ những người sống trong niềm hy vọng.
Ông nói tiếp : “Đức Lêô XIV là minh chứng cho một con người có sự tự do nội tâm to lớn trước những áp lực của thế giới, những vấn đề của Giáo hội và thậm chí cả những chia rẽ nội bộ. Giữa những ồn ào của Giáo hội và thế giới, vị Giáo hoàng này toát lên sự thanh thản và tự do nội tâm phi thường.”
Banfi cũng nhắc lại rằng trong những năm tháng khủng bố do phong trào du kích “Con đường Sáng” (Shining Path) tại Peru gây ra, linh mục thừa sai Robert Prevost khi đó đã từ chối lẩn trốn hay chấp nhận sự hộ tống bảo vệ, bất chấp những lời đe dọa nhắm vào các thành viên hàng giáo sĩ.
Ông lưu ý : “Tôi nghĩ chúng ta thường cho rằng cam kết vì hòa bình chỉ giới hạn ở việc phản đối chiến tranh, nhưng ngài cũng là một chứng nhân tuyệt vời khi đối mặt với chủ nghĩa khủng bố”.
Ông cũng dẫn chứng một bức ảnh chụp vào thập niên 1980, trong đó vị tu sĩ Dòng Thánh Augustinô trẻ tuổi này đang tham gia một cuộc biểu tình vì hòa bình tại Comiso, Sicily, nhằm phản đối việc triển khai tên lửa của NATO. Trong ảnh, cha Prevost xuất hiện cùng các linh mục khác khi đang cầm một biểu ngữ có dòng chữ “Các tu sĩ trẻ Dòng Thánh Augustinô vì Hòa bình.”
Tuy nhiên, Banfi cũng lưu ý không nên nhầm lẫn sứ mạng của Giáo hội với việc cổ xúy cho một phong trào chủ trương hòa bình đơn thuần.
Theo ông, Giáo hội là “đơn vị mang đến một đề xuất hòa bình bắt nguồn từ đức tin vào Đức Kitô.”
Thông điệp dành cho thời đại bị ghi dấu bởi chiến tranh
Banfi cho biết thông điệp của Đức Lêô mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh các cuộc xung đột vũ trang đang gia tăng trên toàn cầu.
Ông nói : "Ngày nay, có hơn 100 quốc gia đang tham gia, theo cách này hay cách khác, vào các cuộc chiến tranh hoặc xung đột. Điều này tạo ra cảm giác rằng Đức Giáo hoàng gần như là tiếng nói duy nhất vẫn tiếp tục kêu gọi hòa bình và vẫn tin tưởng vào khả năng hòa bình."
Trong phần dẫn nhập chưa được công bố của cuốn sách, Đức Lêô đề cập đến Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2026, một bản đánh giá thường niên về mức độ hòa bình trên thế giới do Viện Kinh tế và Hòa bình (có trụ sở tại Úc) thực hiện.
Banfi cho biết Đức Giáo hoàng đang thách thức xác tín ngày càng phổ biến cho rằng chiến tranh là điều không thể tránh khỏi và tái vũ trang là cách duy nhất để đảm bảo an ninh.
Ông nói : "Những gì đang diễn ra ngày nay là dường như đã hình thành quan niệm cho rằng chiến tranh là điều tất yếu, thậm chí cần thiết, và việc tái vũ trang là không thể thiếu. Đức Giáo hoàng đang đấu tranh chính với tư duy lấn át này."
Banfi cũng nhấn mạnh việc Đức Giáo hoàng đã nhắc đến một bài hát của Bob Dylan trong phần dẫn nhập, một ca khúc phản đối chiến tranh hạt nhân được sáng tác vào năm 1962, ngay trong thời điểm diễn ra cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba.
Ông nói tiếp: “Đó là thời điểm nhân loại đối mặt với rủi ro to lớn, nhưng cũng là lúc lan tỏa ý thức rằng hòa bình có thể được xây dựng, kho vũ khí hạt nhân có thể được cắt giảm và tiến trình giải trừ quân bị thông qua đàm phán có thể đạt được bước tiến ngay cả giữa lòng Chiến tranh Lạnh.”
Trong bối cảnh hiện nay với những cuộc xung đột kéo dài và căng thẳng quốc tế ngày càng gia tăng, Đức Lêô nhắc lại lời cảnh báo của Đức Giáo hoàng Phanxicô về “một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba từng phần” và chỉ ra những khó khăn ngày càng lớn trong việc chấm dứt các cuộc chiến tranh đương đại.
Lương tâm có thể thay đổi lịch sử
Một đoạn văn đặc biệt gây ấn tượng với Banfi là lời nhắc đến sĩ quan Liên Xô Stanislav Petrov, người năm 1983 đã giúp ngăn chặn một cuộc chiến tranh hạt nhân có thể xảy ra sau khi nghi ngờ rằng cảnh báo về một cuộc tấn công của Mỹ là báo động giả.
Banfi nhận xét rằng Đức Giáo hoàng viết rằng “lương tâm của một người có thể đáng giá bằng cả thế giới”.
Đối với Banfi, tuyên bố này thể hiện “một chân lý áp dụng cho tất cả chúng ta”. Ông nói: “Xã hội đã sai lầm khi ngừng tin vào điều đó”.
Banfi đã liên kết ý tưởng đó với một chủ đề chính khác trong văn bản của Đức Giáo hoàng: một niềm tin triệt để vào khả năng lựa chọn điều tốt đẹp của con người.
Ông nói: “Đó là cùng một thông điệp như thông điệp đầu tiên của ngài, Magnifica Humanitas: một sự lạc quan không thể lay chuyển về nhân loại. Nó giống như khi ngài hỏi trong một đoạn khác của phần mở đầu: ‘Liệu nhân loại có thực sự nghiêm túc xem xét việc tự hủy diệt chính mình?’ Đó là một câu hỏi mang tính ngôn sứ sâu xa.”
Cuốn sách cũng đề cập đến việc giải trừ quân bị, tầm quan trọng của đối thoại, luật pháp quốc tế và vai trò của chủ nghĩa đa phương.
Tý Linh
(theo Victoria Cardiel, EWTN News)
_1785058600.jpg)
_1784901458.jpg)
_1784863907.jpg)
